Gofalwyr Maethu Cymru Sir Ddinbych yn cael mynediad am ddim i safleoedd treftadaeth

Mae gofalwyr maeth sy’n penderfynu maethu drwy’r awdurdod lleol bellach yn cael mwynhau mynediad am ddim i Garchar Rhuthun, Nantclwyd y Dre a Phlas Newydd fel rhan o becyn maethu Sir Ddinbych.

Llun: 

Mae’r ychwanegiad newydd hwn i’r pecyn maethu yn cael ei gyflwyno fel rhan o fenter drawsnewid y Cyngor sydd â’r nod o gynyddu nifer y gofalwyr sy’n maethu drwy Maethu Cymru Sir Ddinbych, er mwyn i blant allu derbyn gofal yn agosach at eu cymunedau a chyflawni gwell canlyniadau. 

Mae gofalwyr maeth sy’n maethu gyda’r awdurdod lleol yn cael cynnig pecyn eang a chynhwysfawr o bolisïau cynorthwyol, a bydd pob un ohonynt wedi cael eu cyflwyno erbyn mis Ebrill. 

Mae Cyngor Sir Ddinbych hefyd wedi cymeradwyo polisi ystyriol o faethu ar gyfer staff sy’n maethu gyda’r awdurdod lleol, sy’n gymwys i gael 5 diwrnod ychwanegol o absenoldeb arbennig.

Meddai Rhiain Morrlle, Pennaeth y Gwasanaethau Plant:

“Mae maethu’n brofiad trawsnewidiol gwerth chweil sy’n cael effaith enfawr ar fywyd y plentyn neu’r person ifanc yn ogystal â’r gofalwr maeth ei hun.

Mae ymweld â’n safleoedd treftadaeth yn ddiwrnod allan gwych i’r teulu cyfan, a’n gobaith yw y bydd gofalwyr maeth hen a newydd yn manteisio ar y cynnig arbennig hwn.”

Meddai Carly Davies, Swyddog Arweiniol Gwasanaeth Treftadaeth Cyngor Sir Ddinbych:

“Mae’n bleser mawr gennym ni gynnig mynediad am ddim i ofalwyr maeth fel rhan o ymrwymiad Cyngor Sir Ddinbych i gefnogi teuluoedd maeth. Rydym yn arbennig o falch o’r ffaith bod ein tri atyniad treftadaeth yn fannau croesawgar ac ystyriol o deuluoedd.

P’un a fyddwch chi’n dewis dilyn llwybr ‘Dianc o’r Carchar’ teuluol Carchar Rhuthun, archwilio bron i 600 mlynedd o hanes yn Nantclwyd y Dre drwy weithgareddau ymarferol fel gwisgo i fyny a llenwi Pasbort Teithio Drwy Amser, neu ddysgu am hanes hynod ddiddorol Merched Llangollen ym Mhlas Newydd a mwynhau picnic yn y gerddi, mae gennym ni rywbeth i’w gynnig i deuluoedd o bob oedran ei fwynhau gyda’i gilydd.”

I gael rhagor o wybodaeth am faethu, ewch i:

https://sirddinbych.maethucymru.llyw.cymru/

Byddwch yn ailgylchwyr g-ŵy-ch y Pasg hwn

Fe anogir preswylwyr i fod yn ŵy-ch y Pasg hwn drwy gofio ailgylchu dros y gwyliau.

Fe fydd criwiau Gwastraff ac Ailgylchu Cyngor Sir Ddinbych yn casglu fel yr arfer dros wyliau’r Pasg. 

Gan ei bod hi’n gyfnod o ddathlu drwy gyfnewid nifer o anrhegion a chardiau, mae yna ffyrdd y gall preswylwyr helpu i wneud gwahaniaeth i ailgylchu dros y cyfnod yma.

Mae nifer o wyau Pasg yn dod â llai o ddeunydd pecynnu erbyn hyn, neu maen nhw wedi’u pecynnu mewn dull sy’n fwy addas i’w hailgylchu, a bydd hyn yn helpu â chasgliadau. 

Wrth i chi fwynhau’r wyau siocled dros y Pasg, cofiwch wasgu’r blychau cardfwrdd i’w hailgylchu a’u rhoi yn eich bag glas a gwiriwch a oes modd ailgylchu rhai o’r hambyrddau plastig a ddaw gyda nhw. Drwy ailgylchu blychau eich wyau Pasg, rydych chi’n cefnogi ffordd gynaliadwy o helpu i gynhyrchu eitemau eraill megis blychau grawnfwyd ac wyau ffres, a hyd yn oed pecynnau ar gyfer parseli allai ddod yn ôl ar stepen eich drws.

Cofiwch, pan fyddwch chi wedi agor eich wyau Pasg, fe ellir ailgylchu mwyafrif y ffoil. Gwasgwch y ffoil yn belen a’i roi yn y cynhwysydd cywir ar gyfer ffoil. Os bydd yn ailagor ar ôl ei wasgu’n belen mae’r deunydd wedi’i lamineiddio ac fe ddylid ei roi yn y bin ar gyfer gwastraff na ellir ei ailgylchu.

Os ydych chi wedi derbyn cardiau Pasg eleni, fe ellir ailgylchu’r rhain gartref ynghyd â’r amlenni, cyn belled nad oes yna gliter neu ffoil arnynt, ac os oes, mae angen eu rhoi yn y bin ar gyfer gwastraff na ellir ei ailgylchu.

Wrth i nifer o deuluoedd eistedd i lawr am brydau bwyd dros y Pasg, mae hi’n syniad da edrych sut i ailddefnyddio unrhyw fwyd sydd dros ben i wneud llawer mwy o ddanteithion blasus dros y gwyliau. Ar gyfer y gwastraff bwyd na allwch eu bwyta megis plisgyn ŵy, cofiwch ddefnyddio eich bin gwastraff bwyd.

Os ydych chi’n bwriadu mynd ati i roi trefn ar eich gardd y Pasg hwn cofiwch y gellir ailgylchu unrhyw wastraff gardd mewn i gompost defnyddiol drwy’r gwasanaeth gwastraff gardd, ond cofiwch gofrestru i fod yn gymwys am gasgliadau rhwng mis Ebrill 2026 a diwedd mis Mawrth 2027.

Meddai Paul Jackson, Pennaeth Gwasanaethau Priffyrdd a’r  Amgylchedd: “Fe all y Pasg arwain at gynnydd mewn eitemau gartref y gellir eu hailgylchu. Rydym eisiau annog preswylwyr i barhau â’u cefnogaeth i wneud gwahaniaeth i amgylchedd Sir Ddinbych drwy ddewis yr opsiynau cywir i ailgylchu’r eitemau yma ac fe hoffwn i ddiolch iddynt am eu hymdrechion gwych.”

Os nad ydych chi’n siŵr beth sy’n mynd i ble, gallwch wirio canllaw ailgylchu A i Y ar y wefan.

Partneriaeth Gogledd Cymru yn sicrhau cyllid i fynd i'r afael â llygredd golau artiffisial

Mae partneriaeth ledled Gogledd Cymru wedi llwyddo i sicrhau cyllid i fynd i'r afael ag effeithiau ecolegol golau artiffisial ar draws tirweddau dynodedig Gogledd Cymru.

Ar ran partneriaeth Prosiect NOS, bu Tirwedd Genedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy yn llwyddiannus yn eu cais o'r enw Rhwydweithiau’r Nos, a gyflwynir gan y Gronfa Dreftadaeth, ar ran Rhaglen Rhwydweithiau Natur Llywodraeth Cymru. 

Dyfarnwyd £247,225 i'r bartneriaeth, sy'n cynnwys Tirwedd Genedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy, Tirwedd Genedlaethol Ynys Môn, Tirwedd Genedlaethol Llŷn ac Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri, i fynd i'r afael â phroblemau sy’n cael eu hachosi gan Olau Artiffisial yn y Nos sy'n newid ymddygiad rhywogaethau ac yn bygwth bioamrywiaeth.

Mae tywyllwch yn rhan hanfodol o'n treftadaeth naturiol ac yn hanfodol ar gyfer dyfodol dros 30% o fertebriaid a 60% o infertebratau, gan fod y rhan fwyaf o ffurfiau bywyd yn cael eu llywodraethu gan rythmau biolegol sy'n cael eu rheoleiddio gan olau.

Fodd bynnag, mae Golau Artiffisial yn y Nos yn tarfu ar y cylchoedd hyn. Bydd prosiect Rhwydweithiau’r Nos yn nodi parthau llygredd allweddol trwy fapio golau, cynnal arolygon ecolegol a chydweithio â thirfeddianwyr, cymunedau ac asiantaethau i ddatblygu cynlluniau ar gyfer gweithgareddau ôl-osod a chysgodi yn y dyfodol i leihau’r ymyrraeth.

Bydd y cyllid hefyd yn cefnogi’r gwaith o greu dwy swydd newydd. Bydd un Swyddog Rhwydweithiau Ecolegol yn y Nos yn cynorthwyo datblygiad y cynlluniau hyn i amddiffyn y tywyllwch naturiol sy'n hanfodol ar gyfer iechyd yr ecosystem, ac un Swyddog Ymgysylltu â'r Gynulleidfa sydd â'r dasg o godi ymwybyddiaeth a chefnogi newid ymddygiad trwy ddigwyddiadau ymgysylltu â'r cyhoedd.

Dywedodd Emlyn Jones, Pennaeth Cynllunio, Gwarchod y Cyhoedd a Gwasanaethau Cefn Gwlad Cyngor Sir Ddinbych:

“Rydym ni wrth ein bodd ein bod ni wedi sicrhau’r cyllid hwn i fynd i’r afael â’r problemau sydd ynghlwm â llygredd golau. Ni fyddai sicrhau'r cyllid hwn wedi bod yn bosibl heb waith caled a chydweithrediad partneriaeth Prosiect NOS sy'n cynnwys y tirweddau dynodedig ledled Gogledd Cymru.

“Bydd y cyllid hwn yn mynd yn bell i amddiffyn ein rhywogaethau, drwy gynnal profion ac arolygon hanfodol a chodi ymwybyddiaeth o’r effeithiau posibl y gall Golau Artiffisial yn y Nos eu cael.”

Gwasanaeth Ceidwaid Chwarae Sir Ddinbych yn rhyddhau sesiynau ‘Beth am Chwarae Allan’ dros wyliau’r Pasg

Mae gwasanaeth Ceidwaid Chwarae Sir Ddinbych wedi rhyddhau eu sesiynau ‘Beth am Chwarae Allan’ ar gyfer gwyliau’r Pasg.

Mae’r sesiynau a gynhelir yn rhad ac am ddim gan Wasanaeth Ceidwaid Chwarae Sir Ddinbych yn rhoi cyfleoedd chwarae mynediad agored i blant yn eu cymunedau lleol.

Bydd sesiynau dros wyliau’r Pasg ar gael yng Nghorwen, Dinbych, Dyserth, Llangollen, Gallt Melyd, Prestatyn, Rhuddlan, Y Rhyl, Rhuthun a Llanelwy.

Bydd angen i rieni neu warcheidwaid plant chwe blwydd oed a hŷn gofrestru eu plant ar gyfer y gwasanaeth Ceidwad Chwarae cyn y gallant fynd i’r sesiynau. Nid oes angen cofrestru plant dan chwech oed.

Mae’r sesiynau ‘Beth am Chwarae Allan’ wedi’u llunio mewn modd sy’n galluogi plant i ddewis beth yr hoffent ei wneud neu pa offer i’w defnyddio. Mae’r holl sesiynau’n gwbl gynhwysol a gellir rhoi gwybod am unrhyw anghenion wrth gofrestru’ch plentyn ar gyfer y gwasanaeth Ceidwad Chwarae.

Meddai Dawn Anderson, Rheolwr Gofal Plant a Datblygu Chwarae Sir Ddinbych:

“Rydym yn gyffrous iawn i gyhoeddi ein hamserlen ar gyfer y sesiynau ‘Beth am Chwarae Allan’ dros wyliau’r Pasg.

Mae’r sesiynau hyn yn rhad ac am ddim ac ar agor i blant hyd at 13 oed. Bydd 15 o sesiynau chwarae yn cael eu cynnig dros wyliau’r Pasg, pob un mewn gwahanol rannau o’r sir.

Cofrestrwch os oes angen a dewch draw i fwynhau hwyl y Pasg!”

Mwy o wybodaeth: https://www.denbighshire.gov.uk/cy/hamdden-a-thwristiaeth/gwasanaeth-ceidwad-chwarae/gwasanaeth-ceidwad-chwarae.aspx

Y Cabinet yn cymeradwyo ffioedd Cartrefi Gofal ar gyfer 2026/27

Derbyniodd Cabinet Cyngor Sir Ddinbych yr argymhellion ynghylch ffioedd cartrefi gofal ar gyfer 2026/27 yng nghyfarfod y Cabinet heddiw (24 Mawrth).

Bydd y Cyngor yn gwario oddeutu £16 miliwn ar ofal preswyl a nyrsio i bobl hŷn yn ystod 2026/27, gan warchod y bobl mwyaf diamddiffyn yn y sir.

Bydd y ffioedd ar gyfer 2026/27 yn parhau i ariannu 51 o gartrefi gofal, sy’n cyfateb i leoli dros 355 o bobl ledled y sir.

Mae’r broses gosod ffioedd wedi cael ei hysbysu gan Care Cubed, sef methodoleg sy’n cael ei yrru gan ddata i ddarparu dull cyson sy’n seiliedig ar dystiolaeth i osod ffioedd. Mae’r dull hwn yn caniatáu i’r Cyngor ddeall sut mae arian cyhoeddus yn cael ei wario gan ddarparwyr i sicrhau bod ffioedd gofal yn deg, cyfiawn ac yn darparu’r gwerth gorau am arian.

Meddai Ann Lloyd, Pennaeth Gwasanaethau Gofal Cymdeithasol Oedolion a Digartrefedd:

“Mae’n bwysig iawn bod y broses gosod ffioedd ar gyfer cartrefi gofal yn aros yn dryloyw a chyson. Mae’r argymhellion sydd wedi’u rhoi mewn lle yn sicrhau dull teg a chytbwys ar gyfer y broses gosod ffioedd.

Mae gofal cymdeithasol yn cyfrif am bron i draean o gyllideb y Cyngor, ac wrth i lefelau’r galw barhau i godi, mae’n bwysig bod y broses gosod ffioedd yn aros yn dryloyw ac yn darparu gwerth am arian i ddarparwyr a phreswylwyr.

Trwy weithio gyda chartrefi gofal yn y sir, gallwn barhau i sicrhau bod preswylwyr yn cael cefnogaeth a gofal o ansawdd."

Gwaith gwella yn mynd rhagddo’n dda ym Mharc Gwledig Loggerheads

Mae gwaith gwella ym Mharc Gwledig Loggerheads yn mynd rhagddo'n dda, gyda gwelliannau sylweddol yn cael eu gwneud ar draws y safle, gan gynnwys y ganolfan ymwelwyr, adeilad y caffi, mannau eistedd a thoiledau cyhoeddus, gan adeiladu ar y gwaith lliniaru llifogydd a wnaed y gaeaf diwethaf.

Dechreuodd y gwaith gwella hwn ym mis Awst gyda’r nod o gynorthwyo i reoli pwysau sy'n gysylltiedig â chynnydd yn nifer yr ymwelwyr ac ymateb i’w disgwyliadau cynyddol yn un o'r safleoedd prysuraf a reolir gan Gyngor Sir Dinbych ar gyfer ymwelwyr.

Yn 2023, fe gadarnhaodd Llywodraeth y DU ei bwriad i roi £10.95 miliwn o gyllid grant i 10 o brosiectau cyfalaf sy’n ceisio diogelu treftadaeth unigryw a lles Rhuthun a’i a chymunedau gwledig.

Mae’r cyllid hwn wedi’i ddyfarnu'n arbennig ar gyfer y prosiectau llwyddiannus hyn ac ni ellir ei ddefnyddio ar gyfer prosiectau eraill. 

Ochr yn ochr â'r gwaith gwella adeiladau, mae paneli solar a photiau draenio cynaliadwy wedi'u gosod ar y prif adeilad, gan gefnogi ymrwymiad y parc i gynaliadwyedd a helpu i baratoi safle ar gyfer y dyfodol sy'n croesawu bron i 300,000 o ymwelwyr bob blwyddyn.

Mae gwaith i uwchraddio'r toiledau cyhoeddus wedi'i gwblhau ac mae'r cyfleusterau bellach yn ôl ar agor i'r cyhoedd, tra bo delweddau newydd o bob cwr o'r parc gwledig wedi’u gosod yn y mannau sydd newydd eu hadnewyddu, gan greu amgylchedd ffres a chroesawgar i ymwelwyr.

Ar ôl hysbysebu safle’r caffi a chynnal proses gyfweld ar gyfer ymgeiswyr posibl, gallwn gyhoeddi ein bod yn cydweithio’n agos â’r cynhyrchydd lleol Chilly Cow a fydd yn ymgymryd â thenantiaeth y caffi ar ei newydd wedd, yn amodol ar gwblhau holl drefniadau’r brydles.

Disgwylir i'r gwaith, sy'n cael ei wneud gan gontractwyr lleol Park City (Llanelwy) ac a ddyluniwyd gan TACP (Wrecsam), gael ei gwblhau erbyn diwedd y gwanwyn. 

Meddai’r Cynghorydd Jason McLellan, Arweinydd y Cyngor ac Aelod Arweiniol Twf Economaidd a Threchu Amddifadedd:

“Mae’n galonogol clywed bod y gwaith gwella yn mynd rhagddo’n dda yn Loggerheads, rydym wedi gweld cynnydd o ran nifer yr ymwelwyr â Pharc Gwledig Loggerheads dros y blynyddoedd diweddar a bydd prosiectau fel rhain, pan fyddan nhw wedi’u cwblhau, yn helpu i ddiogelu’r parc ar gyfer y dyfodol a bodloni disgwyliadau cynyddol ymwelwyr.

“Tra bod y gwaith yn parhau, bydd Parc Gwledig Loggerheads yn parhau ar agor i’r cyhoedd drwy gydol gwyliau’r Pasg.

“Mae’r safleoedd hyn yn ardaloedd Tirwedd Cenedlaethol poblogaidd, ac mae’n bwysig ein bod yn parhau i gynnal a chadw a datblygu safleoedd fel y rhain wrth iddyn nhw ddod yn fwyfwy poblogaidd i sicrhau bod modd i bawb sy’n ymweld â nhw barhau i’w mwynhau.”

Mae cynlluniau ar gyfer gwaith gwella Loggerheads i’w gweld ar wefan Cyngor Sir Ddinbych.

Y Cyngor yn gosod Polisi Trosglwyddo Asedau Cymunedol newydd

Mae Cyngor Sir Ddinbych wedi cymeradwyo ei Bolisi Trosglwyddo Asedau Cymunedol heddiw, sy’n amlinellu proses glir a chyson ar gyfer trosglwyddo adeiladau a thir dros ben sy’n eiddo i’r Cyngor i Gynghorau Dinas, Tref a Chymuned, sefydliadau trydydd sector a grwpiau nid-er-elw cymunedol gan adeiladu ar brofiad y sefydliad ei hun gyda Throsglwyddo Asedau Cymunedol a chanllawiau arfer gorau’r sector.

Nod y polisi hwn yw cefnogi gwasanaethau lleol cryfach a mwy cynaliadwy trwy alluogi cymunedau i gymryd asedau gwerthfawr ymlaen fel hen adeiladau dinesig, caeau chwaraeon a chyfleusterau eraill. Mae’n nodi tri llwybr trosglwyddo, Trwydded i Feddiannu tymor byr a Throsglwyddo Lesddaliad a Throsglwyddo Rhydd-ddaliad hirdymor, ynghyd â phroses cam wrth gam i ymgeiswyr.

Mae’r dull yn cefnogi nifer o amcanion lles y Cynllun Corfforaethol, gan gynnwys ffyniant economaidd, grymuso cymunedol, a chynaliadwyedd hirdymor.

Dywedodd y Helen Vaughan-Evans, Pennaeth Gwasanaeth Cymorth Corfforaethol: Perfformiad, Digidol ac Asedau: “Bydd y polisi hwn yn helpu â dealltwriaeth o’r broses trosglwyddo asedau ar gyfer pob parti a bydd yn cefnogi ein gwaith yn well wrth helpu cymunedau lleol Sir Ddinbych i gryfhau ar gyfer ffyniant y dyfodol.”

Cynghorau Sir Ddinbych a Sir y Fflint yn penodi contractwr ar gyfer cynllun mawr newydd Prosiect Archifau Creadigol  

Mae Cyngor Sir y Fflint, gyda chefnogaeth Cyngor Sir Ddinbych, wedi penodi Wynne Construction fel y prif gontractwr ar gyfer y Cyd-Brosiect Archifau, gan nodi carreg filltir arwyddocaol yn natblygiad un o gynlluniau pwysicaf Gogledd Ddwyrain Cymru.

Ffurfiwyd Archifau Gogledd Ddwyrain Cymru (NEWA) ym mis Ebrill 2020 pan ddaeth Archifau Sir Ddinbych (Rhuthun) a Swyddfa Gofnodion Sir y Fflint (Penarlâg) ynghyd i gynnig gwasanaeth ar y cyd i’r rhanbarth, gan uno eu casgliadau archifol o bwysigrwydd cenedlaethol. Mae Archifau Gogledd Ddwyrain Cymru yn gofalu am hanes ysgrifenedig a darluniadol unigryw ac amhrisiadwy’r rhanbarth, sy’n dyddio’n ôl dros 900 o flynyddoedd.

Nod y prosiect hwn yw sefydlu gwasanaeth archif cryfach, mwy gwydn a chynaliadwy i’r rhanbarth, gyda adeilad archif newydd ar dir cyfagos i Theatr Clwyd, i gartrefu’r casgliadau a’r staff ac i ddarparu rhaglen ymgysylltu gynhwysfawr i ddenu cynulleidfa ehangach.

Mae’r prosiect, o’r enw ‘Archifau Creadigol’, wedi’i alluogi gan grant datblygu gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol ynghyd â chyfraniadau ariannol gan awdurdodau lleol Sir y Fflint a Sir Ddinbych a Llywodraeth Cymru. Mae’r cyllid yn cefnogi cam cychwynnol y prosiect, gan alluogi dyluniadau pensaernïol manwl, cynllunio busnes a gweithgareddau cyn cais ail rownd am gyllid yn 2026 a chaniatâd cynllunio. Os bydd hyn yn llwyddiannus, disgwylir i waith adeiladu ar y ganolfan archif newydd ddechrau ddiwedd gwanwyn/haf 2027 a bod yn barod i agor yn ystod hydref 2028.

Dywedodd y Cynghorydd Emrys Wynne, Aelod Arweiniol dros y Gymraeg, Diwylliant a Threftadaeth:

“Mae hwn yn gam mawr ymlaen i’r prosiect ac i’r gymuned ehangach. Mae Wynne Construction yn dod â hanes cryf o gyflawni datblygiadau o ansawdd uchel, ac rydym yn hyderus y byddant yn ein helpu i wireddu ein huchelgeisiau ar gyfer y prosiect hwn. Bydd y cynllun yn darparu manteision hirdymor i drigolion, busnesau ac ymwelwyr, ac rydym yn falch o symud i’r cam nesaf.”

Dywedodd y Cynghorydd Mared Eastwood, Aelod Cabinet dros Addysg, y Gymraeg, Diwylliant a Hamdden:

“Mae Sir y Fflint a Sir Ddinbych yn gyfoethog o ran treftadaeth. Rydym wrth ein bodd bod y penodiad hwn wedi’i wneud fel y gallwn ddatblygu’r prosiect ymhellach, a fydd yn sicrhau y caiff ein hanes bendigedig ei gadw ar gyfer cenedlaethau i ddod ac yn rhoi cyfle i bobl leol ac ymwelwyr archwilio a darganfod y straeon hynod o ddiddorol sydd o fewn y casgliadau.”

Dywedodd Chris Wynne, Cyfarwyddwr Rheoli Wynne Construction:

“Rydym wrth ein bodd ein bod wedi’n penodi i gyflawni’r prosiect trawsnewidiol hwn. Rydym yn edrych ymlaen at weithio mewn partneriaeth â Chynghorau Sir Ddinbych a Sir y Fflint i greu datblygiad sy’n cefnogi twf, cynaliadwyedd a lles cymunedol.”

Mae Wynne Construction yn gweithio’n agos gyda’r cyngor, rhanddeiliaid a chymunedau lleol i gwblhau’r dyluniadau a pharatoi cynigion manwl. Cynhelir gweithgareddau ymgysylltu ac ymgynghori ym mis Mehefin 2026.

Mae’r prosiect yn cael ei ariannu gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol, Cyngor Sir y Fflint, Cyngor Sir Ddinbych a Llywodraeth Cymru.

I unrhyw un sydd am ddysgu mwy am y gwasanaeth y mae Archifau Gogledd Ddwyrain Cymru yn ei gynnig neu am y newyddion diweddaraf ar y prosiect Archifau Creadigol, ewch i’w gwefan nhw sef https://www.agddc.cymru/.

Annog preswylwyr i gofrestru am gyfrif Treth Cyngor arlein wrth gyhoeddi biliau newydd

Mae preswylwyr Sir Ddinbych yn cael eu hannog i gofrestru ar gyfer cyfrif Treth Cyngor arlein wrth i filiau blynyddol ddod drwy’r blwch post ledled y sir.

Mae'r gwasanaeth digidol yn cynnig ffordd gyflymach, haws a mwy cyfleus i breswylwyr reoli eu treth cyngor, gydag amrywiaeth o nodweddion wedi'u cynllunio i symleiddio tasgau bob dydd.

Drwy gofrestru, mae preswylwyr yn gallu:

• gweld eu cyfrifon treth cyngor, gan gynnwys rhandaliadau sydd ar ddod ac unrhyw falans sy'n weddill
• derbyn biliau di-bapur
• newid dulliau talu yn ddiogel
• cael mynediad at filiau cyfredol a blaenorol 24/7
• ciweddaru manylion personol yn hawdd
• lledaenu taliadau trwy gynllun talu cyfleus
• gwneud cais am y gostyngiad person sengl
• gwirio eu band treth cyngor
• rheoli eu cyfrif ar unrhyw adeg, o unrhyw ddyfais.

Dywedodd Liz Thomas, Pennaeth Gwasanaeth Cyllid ac Archwilio yn Sir Ddinbych, “Gyda biliau treth cyngor yn cael eu dosbarthu, nawr yw'r amser delfrydol i drigolion symud eu cyfrif arlein. Mae'n gyflymach, yn fwy cyfleus, ac yn cynnig llawer mwy o hyblygrwydd wrth reoli taliadau a diweddaru manylion. Gallwch gofrestru mewn ychydig funudau ar wefan Sir Ddinbych.”

I ble mae eich treth cyngor yn mynd?

Ychwanega Liz Thomas, “Wrth osod cyllideb eleni, rydym wedi gweithio’n galed i gadw cynnydd Treth Cyngor mor isel â phosibl, gan osgoi toriadau tra’n dal i ddarparu’r gwasanaethau hanfodol y mae pobl yn dibynnu arnynt. Y Treth Cyngor a gymeradwywyd ar gyfer 2026–27 yw 4.76% ar gyfer gwasanaethau’r cyngor, ynghyd â’r 0.46% ychwanegol y mae’n rhaid ei dalu fel ardoll i’r Awdurdod Tân ac Achub Gogledd Cymru, gan roi cyfanswm o 5.22%.”

Er bod llawer yn credu bod treth y cyngor yn ariannu holl wasanaethau’r Cyngor, dim ond 26% o gyfanswm gwariant blynyddol y Cyngor yw’r arian a gesglir gan drigolion.

Daw mwyafrif y cyllid o’r grant cynnal refeniw gan Lywodraeth Cymru ac o drethi busnes, sef treth eiddo a delir gan fusnesau i gefnogi gwasanaethau lleol.

Mae’r rhan fwyaf o wariant Treth Cyngor (bron i ddwy ran o dair) yn cael ei wario ar helpu’r rhai mwyaf agored i niwed yn ein cymunedau. Mae hyn yn cynnwys addysgu tua 16,500 o blant a phobl ifanc yn ein hysgolion ac addysg gyda thua 780 o athrawon yn darparu’r addysg hon.

Mae hefyd yn cynnwys darparu gwasanaethau gofal cymdeithasol a digartrefedd i blant ac oedolion i'w helpu i fyw bywydau diogel, iach ac annibynnol. Mae'r gwasanaethau statudol hyn yn ffurfio rhan sylweddol o gyllideb gyffredinol y Cyngor ac yn parhau i fod yn hanfodol wrth gefnogi trigolion ledled y sir.

Mae Liz Thomas yn mynd ymlaen i ddweud, “Mewn hinsawdd ariannol heriol barhaus, mae'n bwysig pwysleisio bod llawer o agweddau ar wariant wedi'u hanelu at y gwasanaethau statudol i gefnogi'r trigolion mwyaf agored i niwed ledled ein sir, ac mae hyn yn gwbl briodol. 

Gallwch ddod o hyd i ragor o wybodaeth ar dudalennau Treth Cyngor Sir Ddinbych ar y wefan.

Os ydych angen help, mae'r llinellau ffôn Treth Cyngor ar agor rhwng 9am a 1pm o ddydd Llun i ddydd Gwener ar 01824 706 000 neu mae cyfleuster sgwrs fyw ar gael o 9am tan 5pm (4.30pm ar ddydd Gwener) drwy'r wefan.

Gwaith diogelwch ffyrdd ar fin dechrau ym Mhrestatyn

Mae'r gwaith i wella diogelwch ffyrdd mewn cyffordd ym Mhrestatyn i ddechrau'n fuan.

Nodwyd yr angen am y cynllun gan Gyngor Sir Ddinbych a Heddlu Gogledd Cymru i fynd i'r afael â'r patrwm pryderus o wrthdrawiadau wrth gyffordd Bastion Road, Bridge Road, Station Road a Sandy Lane ym Mhrestatyn.

Sicrhaodd Cyngor Sir Ddinbych £120,000 o gyllid grant o grant cyfalaf diogelwch ffyrdd Llywodraeth Cymru i gwblhau'r gwaith.  Mae'r cyllid grant hwn wedi'i glustnodi ac ni ellir ei ddefnyddio ar brosiectau eraill.

Bydd y cynllun yn edrych i gyflwyno gwelliannau i'r groesfan sebra bresennol, llwybrau troed gwell a symleiddio cynllun y gyffordd a bydd yn cael ei wneud gan y contractwyr lleol KM Construction.

Dywedodd yr Uwcharolygydd Simon Barrasford o Wasanaethau Cefnogaeth Weithredol Heddlu Gogledd Cymru:

 "Mae cyflwyno'r gwelliannau diogelwch hyn ym Mhrestatyn yn nodi cam pwysig wrth fynd i'r afael â phryderon yn dilyn gwrthdrawiadau yn yr ardal.

 "Diogelwch y cyhoedd yw ein prif flaenoriaeth, a lle mae patrymau o ddigwyddiadau yn dod i'r amlwg, mae'n hanfodol ein bod yn gweithio'n agos gyda phartneriaid i gymryd camau pendant. 

 "Mae'r mesurau hyn wedi'u cynllunio i leihau risg, annog ymddygiadau gyrru mwy diogel, ac amddiffyn pawb sy'n defnyddio'r ffyrdd hyn yn well.  Rydym yn cefnogi'r cynllun yn llawn ac yn parhau i fod wedi ymrwymo i wneud popeth o fewn ein gallu i gadw ein cymunedau'n ddiogel."

Dywedodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant:

"Mae'n galonogol gweld bod Cyngor Sir Ddinbych wedi sicrhau cyllid gan Lywodraeth Cymru i wneud cyffordd mor brysur ym Mhrestatyn yn fwy diogel i yrwyr a cherddwyr sy'n defnyddio'r ffordd.

"Diogelwch trigolion yw ein prif bryder ac mae'n bwysig, pan fydd patrymau pryderus fel y rhain yn dod i'r amlwg, eu bod yn cael eu nodi a'u trin yn briodol mewn modd amserol".

Cofiwch adnewyddu eich tanysgrifiad gwastraff gardd

Mae garddwyr Sir Ddinbych sy’n defnyddio’r gwasanaeth gwastraff gardd yn cael eu hatgoffa i adnewyddu eu tanysgrifiad.

Gall preswylwyr adnewyddu ar gyfer 2026 i 2027 rŵan, cyn i’r cyfnod casglu newydd gychwyn ar 1 Ebrill.

Mae’r Cyngor hefyd yn annog preswylwyr sy’n cofrestru am y tro cyntaf i fanteisio ar y cyfnod cofrestru hwn fel eu bod yn cael budd llawn o’r gwasanaeth 12 mis.

Atgoffir preswylwyr i adnewyddu eu gwasanaeth casglu ar-lein gan ddefnyddio’r ddolen isod:

https://www.denbighshire.gov.uk/cy/biniau-ac-ailgylchu/gwastraff-gardd.aspx

Mae’r gwasanaeth casglu gwastraff gardd bob pythefnos yn cynnig dull hwylus, a chost effeithiol i arddwyr fynd i’r afael â’u gwastraff gardd, ac yn gwneud cyfraniad sylweddol tuag at ddiwallu’r targedau ailgylchu statudol hefyd.

Dywedodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant:  “Gan fod 1 Ebrill yn prysur agosáu, byddwn yn annog y bobl sydd heb adnewyddu neu gofrestru ar gyfer y gwasanaeth gwastraff gardd i sicrhau eu bod yn gymwys am y cyfnod casglu llawn o 12 mis.

Gall preswylwyr wirio os oes ganddynt danysgrifiad cyfredol ar dudalen dyddiadau casglu biniau’r wefan, neu gallwch ddysgu mwy am y gwasanaethyma.

Y wybodaeth ddiweddaraf am brisiau prydau ysgol

Mae Gwasanaeth Arlwyo Ysgolion Sir Ddinbych wedi wynebu cynnydd ym mhrisiau’r holl brif gynnyrch bwyd a gaiff eu caffael yn fasnachol, drwy’r farchnad fwyd gartref ac ar draws holl gadwyni cyflenwi’r farchnad fwyd.

Yn sgil y costau cynyddol hyn, cytunwyd i godi prisiau prydau ysgol o 10c, a bydd hyn yn dod i rym ar 13 Ebrill pan fydd yr ysgolion yn ailagor ar ôl gwyliau’r Pasg.

Cafodd y Gwasanaeth Arlwyo Ysgolion ei gydnabod yn ddiweddar fel y gwasanaeth arlwyo sy’n perfformio orau yng ngwobrau’r Gymdeithas Rhagoriaeth mewn Gwasanaeth Cyhoeddus yn gynharach eleni.

Mae’r gydnabyddiaeth hon gan y Gymdeithas Rhagoriaeth mewn Gwasanaeth Cyhoeddus wedi’i seilio ar gymariaethau â gwasanaethau prydau ysgol eraill o bob cwr o’r DU.

Mae’n ystyried agweddau fel nifer y plant sy’n talu am brydau ysgol a’r nifer sy’n eu cael am ddim, hyfforddiant staff, perfformiad y gwasanaeth a rheolaeth y gwasanaeth.

Meddai’r Cynghorydd Diane King, Aelod Arweiniol Addysg, Plant a Theuluoedd: “Nid ar chwarae bach y gwnaethom ni’r penderfyniad i godi prisiau prydau ysgol. Ond hyd yn oed ar ôl y cynnydd hwn, bydd y prisiau newydd yn dal i fod yn eithaf isel o’u cymharu ag awdurdodau lleol eraill.

“Fel mae ei lwyddiant diweddar yng ngwobrau’r Gymdeithas Rhagoriaeth mewn Gwasanaeth Cyhoeddus yn ei ddangos, mae Gwasanaeth Arlwyo Ysgolion y Cyngor wedi ymrwymo i ddarparu gwerth am arian o ran ansawdd y bwyd a roddir i’r disgyblion yn ein hysgolion”.

I gael golwg ar y bwydlenni ysgol, neu i gael rhagor o wybodaeth, ewch i wefan prydau ysgol Sir Ddinbych.

Diweddariad ar y ddarpariaeth o doiledau cyhoeddus yn Sir Ddinbych

Mae preswylwyr ac ymwelwyr yn cael eu hysbysu o newidiadau i’r ddarpariaeth o doiledau cyhoeddus yn Sir Ddinbych yn dilyn gwaith cydweithredol i gadw mwyafrif y cyfleusterau yn y sir ar agor.

Ym mis Tachwedd y llynedd, cytunodd Cabinet Cyngor Sir Ddinbych ar gynigion a fydd yn cadw’r rhan fwyaf o doiledau cyhoeddus y sir yn agored, diolch i gefnogaeth Cynghorau Dinas, Tref a Chymuned.

Cafodd y cynigion eu datblygu pan nad oedd yr arian a dderbyniwyd gan y Cyngor wedi bod yn cyd-fynd â’r pwysau ariannol a chost gynyddol darparu gwasanaethau, yn arbennig gwasanaethau statudol fel gofal cymdeithasol ac addysg. Golygai hyn bod llai o arian i’w wario ar wasanaethau “Creu Lleoedd”, megis toiledau cyhoeddus.

Er bod y Cyngor yn cydnabod eu pwysigrwydd, mae toiledau cyhoeddus yn wasanaeth anstatudol, ac nid oes rhwymedigaeth gyfreithiol ar awdurdodau lleol i’w darparu.  Fodd bynnag, gweithiodd y Cyngor gyda Chynghorau Dinas, Tref a Chymuned i gydweithio ar fodel cynaliadwy i ariannu a diogelu cymaint o gyfleusterau â phosibl. Mae’r model hwn yn cynnwys cyfraniadau ariannol uniongyrchol gan Gynghorau Dinas, Tref a Chymuned.

Yn dilyn y gwaith hwn, mae newidiadau i ffioedd ar gyfer y toiledau, gyda chyflwyniad systemau talu/mynediad digyswllt yn dechrau ym Mawrth, gwaith adnewyddu toiledau a chau tri chyfleuster ar draws Sir Ddinbych.  Dyma’r newidiadau:

• O 1 Ebrill bydd ffi mynediad o 50c i doiledau Ffordd Llys Nant a Nova ym Mhrestatyn. Bydd cyfleusterau Traeth Barkby ym Mhrestatyn yn derbyn gwaith adnewyddu sylweddol yn ystod yr haf. Cyn dechrau’r gwaith bydd mynediad i doiledau Traeth Barkby yn parhau i fod am ddim, bydd cyfleusterau dros dro ar gael pan fydd y gwaith yn cael ei gyflawni ac ar ôl cwblhau’r gwaith bydd ffi o 50c yn cael ei gyflwyno ar y safle.Ni fydd y toiledau yng ngorsaf fysiau a gorsaf drenau Prestatyn bellach ar gael.
• Bydd gan doiledau yn Neuadd y Dref y Rhyl, Pentref Plant y Rhyl, Arena Digwyddiadau a Gerddi Botaneg y Rhyl ffi mynediad o 40c. Bydd cyfleusterau Old Golf Road y Rhyl yn derbyn gwaith adnewyddu sylweddol yn ystod yr haf. Cyn dechrau’r gwaith bydd mynediad i’r toiledau hyn yn parhau i fod am ddim, bydd cyfleusterau dros dro ar gael pan fydd y gwaith yn cael ei gyflawni ac ar ôl cwblhau’r gwaith bydd ffi o 40c yn cael ei gyflwyno ar y safle.
• Bydd ffi mynediad yn parhau i fod yn rhad ac am ddim i doiledau Stryd y Tywysogion, Rhuddlan yn dilyn adnewyddu'r cyfleusterau dros yr haf, a thra bydd y cyfleuster hwn ar gau bydd cyfleusterau dros dro ar gael.
•  Bydd ffi mynediad o £1 i gyfleusterau toiledau Llanelwy o 1 Ebrill.
•  Bydd ffi mynediad o £1 i gyfleusterau toiledau Stryd y Farchnad a Pharc Glan yr Afon Llangollen o 1 Ebrill.
•  Bydd gwaith adnewyddu yn digwydd yng nghyfleusterau Cae Ddôl Rhuthun dros y misoedd nesaf. Bydd cyfleusterau dros dro ar gael tra bydd y cyfleuster ar gau.
•  Bydd toiledau Stryd y Farchnad Rhuthun yn cau o 31 Mawrth a bydd y cyfleusterau toiledau yn swyddfeydd Cyngor Sir Ddinbych o fewn ardal dderbynfa’r adeilad ar gael i’r cyhoedd rhwng 9.00am a 5.00pm (Dydd Llun i Ddydd Gwener).
•  Bydd cyfleusterau toiledau Ward y Ffatri Dinbych yn cau ar 31 Mawrth.
•  Bydd cyfleusterau toiledau Rhaeadr Dyserth yn cau o 31 Mawrth.

Dywedodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant, “Hoffwn ddiolch unwaith eto i’r Cynghorau Tref a Chymuned am eu hegni cadarnhaol a chydweithrediad sydd wedi cefnogi pawb i gyrraedd y sefyllfa hon lle gallwn gadw mwyafrif ein toiledau cyhoeddus ar agor. Hoffwn ddiolch hefyd i breswylwyr ac ymwelwyr am eu cefnogaeth ac amynedd wrth i’r gwaith adnewyddu ddigwydd yn rhai o’r safleoedd.”

Disgwylir i’r gwaith o gyflwyno systemau digyswllt yn safleoedd Llangollen, y Rhyl, Prestatyn a Llanelwy gymryd rhwng dau a tri diwrnod, yn dibynnu ar y tywydd.

Bydd y cyfleusterau hyn yn parhau ar agor yn ystod y gwaith, oni bai am NOVA, lle bydd cyfleusterau toiledau dros dro yn cael eu darparu am gyfnod o bedwar diwrnod yn sgil graddfa’r gwaith sydd ei angen ar y safle.

Darperir rhagor o wybodaeth mewn perthynas â chyfnodau'r gwaith adnewyddu ar gyfer rhai o'r cyfleusterau a restrir drwy sianeli cyfryngau cymdeithasol a gwefan y Cyngor.

Prawf Traffig i Ddechrau ym Mhrestatyn

Diben y prawf fydd lleddfu tagfeydd yn yr ardal, wrth i’r Cyngor geisio gwella ac adfywio’r dref. 

O 13 Ebrill ymlaen, bydd Cyngor Sir Ddinbych yn dechrau prawf i gael system ddwyffordd ar Ffordd y Bont ym Mhrestatyn, er mwyn gweld a fydd hynny’n lleddfu tagfeydd yn yr ardal. 

Gofynnwyd am y prawf yn dilyn adborth y bu i’r Cyngor ei dderbyn mewn ymgynghoriadau diweddar â’r cyhoedd, fel rhan o’r prosiect gwella’r parth cyhoeddus ar Stryd Fawr Prestatyn. 

Yn 2025, cadarnhaodd Llywodraeth y DU eu bwriad i ddarparu bron i £20 miliwn o gyllid grant ar gyfer saith prosiect cyfalaf i wella balchder bro a’r amgylchedd naturiol yn y Rhyl, Prestatyn a Dinbych.

Mae’r cyllid, sef y Gronfa Adfywio Leol, wedi’i ddyfarnu'n arbennig ar gyfer y prosiectau llwyddiannus sydd wedi’u cynnwys yn Nyffryn Clwyd ac ni ellir ei ddefnyddio ar gyfer prosiectau eraill.

Cynhelir y prawf am gyfnod o dri mis, o leiaf, a gallai bara hyd at 18 mis o dan y Gorchymyn Rheoleiddio Traffig Dros Dro sydd yn ei le gan y Cyngor. 

O dan y drefn newydd, bydd traffig yn gallu troi i’r chwith oddi ar Ffordd y Bont a mynd i lawr tuag at y fân gylchfan a Pharc Prestatyn. 

Ni fydd unrhyw newid i’r llif traffig lawr tuag at ran isaf y stryd fawr, ond ni chaniateir i gerbydau droi i’r dde i Ffordd y Bont oddi ar Ffordd Penisardre, gan y bydd disgwyl iddynt barhau ar hyd Ffordd Penisardre a throi i’r chwith i lawr y stryd fawr, fel ag y maent yn ei wneud ar hyn o bryd.

Bydd Cyngor Sir Ddinbych yn casglu adborth gan yrwyr a cherddwyr trwy gydol cyfnod y prawf, ac os y bydd yn llwyddiannus, bydd Gorchymyn Rheoleiddio Traffig yn cael ei roi ar waith, a bydd y drefn newydd yn parhau. 

Meddai’r Cynghorydd Jason McLellan, Arweinydd ac Aelod Arweiniol Twf Economaidd a Threchu Amddifadedd:

“Hoffem ddiolch i breswylwyr, ymwelwyr a busnesau am eu cydweithrediad ac ymgysylltiad trwy gydol y prawf rheoli traffig blaenorol ar Stryd Fawr Prestatyn.

“O ganlyniad i’r prawf, rydym wedi derbyn adborth gwerthfawr, a ddefnyddir wrth ddatblygu’r prawf traffig newydd hwn, a fydd yn dechrau ar 13 Ebrill ar Ffordd y Bont.

“Roedd nifer o’r pryderon a godwyd yn ymwneud â’r tagfeydd cerbydau sydd ar y ffordd ar hyn o bryd, a gobeithiwn y bydd y prawf hwn yn lleddfu rhywfaint ar hynny. 

“Mae ein ffocws yn parhau ar ddarparu cynllun sy’n gwella hygyrchedd, lleihau tagfeydd a chefnogi adfywiad hirdymor o ganol y dref”.