Ffair Swyddi Sir Ddinbych yn Gweithio yn dod i Rhyl

Gwahoddir ceiswyr gwaith ledled Sir Ddinbych i ymuno â Ffair Swyddi Sir Ddinbych yn Gweithio ddydd Mercher, 25 Chwefror, o 10am i 2pm yn Bar a Bwyty 1891, Pafiliwn y Rhyl.

Wedi'i gynnal mewn partneriaeth â Chanolfan Byd Gwaith, bydd y digwyddiad am ddim hwn yn dod â chymysgedd amrywiol o gyflogwyr lleol a chenedlaethol ynghyd sy'n recriwtio'n weithredol ar gyfer ystod eang o rolau ar draws nifer o sectorau.

Gan adeiladu ar lwyddiant ffeiriau blaenorol - sydd wedi croesawu dros 40-50 o gyflogwyr ac wedi denu cannoedd o fynychwyr - mae digwyddiad hygyrch mis Chwefror hwn yn parhau ag ymrwymiad Sir Ddinbych yn Gweithio i chwalu rhwystrau i gyflogaeth a chysylltu pobl â chyfleoedd go iawn yn agos at adref.

Gall y rhai sy'n mynychu ddisgwyl cwrdd â chyflogwyr sy'n cynrychioli sectorau fel lletygarwch a hamdden, iechyd a gofal cymdeithasol, y lluoedd arfog, gweithgynhyrchu a mwy, gan adlewyrchu'r anghenion amrywiol o ran y gweithlu ar draws y rhanbarth. Bydd sefydliadau fel y Llynges Frenhinol, Heddlu Gogledd Cymru, Haven, a chymysgedd eang o gyflogwyr lleol sy'n cynnig llwybrau gyrfa lefel mynediad a phrofiadol yn bresennol.

Dywedodd y Cynghorydd Jason McLellan, Arweinydd y Cyngor ac Aelod Arweiniol dros Dwf Economaidd ac Ymdrin a Amddifadaeth:

“Mae ein Ffair Swyddi i gyd yn ymwneud â chreu mynediad at gyfleoedd i bobl leol.

“Rydym wrth ein bodd yn croesawu amrywiaeth o gyflogwyr sy'n chwilio'n weithredol am ymgeiswyr, ac rydym yn annog trigolion i ddod draw, archwilio beth sydd ar gael, a sgwrsio'n uniongyrchol â sefydliadau sy'n barod i gyflogi.”

Dywedodd Melanie Evans, Prif Reolwr, Cyflogaeth Strategol:

“Mae ein ffair swyddi yn gyfle gwych i drigolion gwrdd â chyflogwyr wyneb yn wyneb a darganfod beth sy'n digwydd ar draws sectorau allweddol yn Sir Ddinbych. Mae'n rhoi'r cyfle iddynt sbarduno sgyrsiau sy'n newid y dyfodol, meithrin eu hyder, a dangos i bobl yr amrywiaeth o yrfaoedd sydd ar gael yma yn ein sir.”

Mae'r digwyddiad yn rhad ac am ddim ac yn agored i bawb, gan gynnwys ceiswyr gwaith, newidwyr gyrfa, pobl ifanc sy'n archwilio opsiynau, ac unrhyw un sydd â diddordeb mewn hyfforddiant neu gymorth cyflogaeth sydd ar gael trwy Sir Ddinbych yn Gweithio.

Am ragor o wybodaeth a diweddariadau, ewch i sirddinbychyngweithio.sirddinbych.gov.uk neu dilynwch Sir Ddinbych yn Gweithio ar y cyfryngau cymdeithasol.

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio wedi'i ariannu'n rhannol trwy Raglen Cymunedau dros Waith a Mwy Llywodraeth Cymru sy'n cefnogi'r rhai mwyaf difreintiedig yn y farchnad lafur i oresgyn y rhwystrau sy'n eu hatal rhag cael cyflogaeth.

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio wedi'i ariannu'n rhannol gan Lywodraeth y DU.

Sesiynau sgwrs a chwmni i’w cynnal ar y cyd â’r Pwyntiau Siarad

Bydd tair o lyfrgelloedd Sir Ddinbych yn cynnal cyfres o sesiynau 'Sgwrs a Chwmni' ar y cyd â’r gwasanaeth Pwyntiau Siarad.

Bydd y sesiynau yma’n cael eu cynnig am ddim yn llyfrgelloedd Corwen, y Rhyl a Rhuthun drwy gydol mis Chwefror a Mawrth, ynghyd â sesiynau rheolaidd y Pwyntiau Siarad sy’n cael eu cynnal mewn gwahanol lyfrgell yn Sir Ddinbych bob dydd o’r wythnos. Mae’r sesiynau’n cael eu hwyluso gan Making Sense.

Yn ogystal â chynnig cyngor, gwybodaeth ac arweiniad, bydd y sesiynau Pwyntiau Siarad arbennig yma’n cynnig cyfle i drigolion hel atgofion gyda’i gilydd ac yn darparu ‘bocsys atgofion’ i’w mwynhau.

Casgliad yw’r rhain o focsys a sachau atgofion, sy’n cynnwys eitemau y gall preswylwyr eu defnyddio i hel atgofion am y dyddiau a fu. Mae’r rhan fwyaf o’r eitemau yn bethau o’r 1950au.

Eitemau y bocsys atgofion (Lluniau gan, Making Sense)

Ynghyd â’r bocsys, bydd paned a chacen ar gael, a chyfle i greu gan ddefnyddio gwahanol gyfryngau celf a chrefft.

Celf a chrefft (Lluniau gan, Making Sense)

Bydd y sesiynau’n cael eu cynnal yn:

• Llyfrgell y Rhyl – 10, 17 Chwefror a 10, 24 Mawrth.
• Llyfrgell Corwen – 18, 25 Chwefror a 4, 11, 18 Mawrth.
• Llyfrgell Rhuthun – 10, 17 Chwefror a 3, 10, 17 Mawrth.

Bydd pob sesiwn yn cael ei chynnal rhwng 10am a 12pm.

Dywedodd y Cynghorydd Elen Heaton, Aelod Arweiniol Iechyd a Gofal Cymdeithasol:

“Mae’r sesiynau yma’n gyfle gwych i drigolion alw draw i’r llyfrgell, cael sgwrs, mwynhau paned o de a hel ambell i atgof am y gorffennol hefyd.

“Maen nhw’n greadigol ac yn llawn hwyl, ac rydw i’n gwybod y byddan nhw’n rhoi boddhad mawr i bawb sy’n cymryd rhan. Fe hoffwn i ddiolch i’r partneriaid sydd ynghlwm â nhw, gan gynnwys ein Gwasanaeth Llyfrgelloedd, am gynnal y sesiynau a chreu cyfleoedd croesawgar i ddod â phobl yn ein cymunedau at ei gilydd i fwynhau.”

Disgyblion yn plannu gobaith ar gyfer natur leol

Mae disgyblion yn Ysgol y Faenol ym Modelwyddan wedi rhoi ymdrech fawr i ddarparu cynefinoedd newydd ar gyfer natur leol ar dir yr ysgol.

Mae disgyblion wedi ymuno gyda thîm Bioamrywiaeth a Chefn Gwlad Cyngor Sir Ddinbych i blannu dros 1,000 o goed amrywiol yn yr ysgol.

Cafodd y gwaith ei ariannu gan Lywodraeth y DU drwy Gronfa Ffyniant Gyffredin y DU 2025/26 sydd wedi rhoi £278,600 i Gyngor Sir Ddinbych ar gyfer gwaith adfer natur ledled y sir.

Mae’r disgyblion wedi torchi eu llewys ac wedi bod yn brysur yn plannu gwrychoedd a choed yn Ysgol y Faenol.

Mae’r coed a blannwyd yn cynnwys gwern, derw mes di-goes, criafol, cyll, bedw, ceirios yr adar, gwifwrnwydden y gors ac ysgawen.

Mae’r plant hefyd wedi plannu coed Gwifwrnwydd, sydd â hanes diddorol i’r disgyblion ei ddysgu ynghyd â ffeithiau am y rhywogaethau eraill. Cafodd coed Gwifwrnwydd eu henwi yn y 1500au ar ôl cael eu gweld ar lwybrau rhwng Wiltshire a Llundain. Os welwch goeden Gwifwrnwydden, mae’n debyg eich bod ar neu ger llwybr.

Bydd dros 1,100 o goed llai gwahanol a blannwyd yn yr ysgol hefyd yn creu gwrychoedd a choetir a fydd yn helpu disgyblion i ddysgu mwy am fuddion cynefinoedd i natur leol wrth iddynt ddatblygu ac aeddfedu.

Roedd y coed a blannwyd i greu’r ardaloedd hyn yn cynnwys Gellyg Gwyllt a fydd yn darparu ffynhonnell bwyd i adar a mamaliaid a bydd ei flodau yn hafan ar gyfer peillwyr lleol. Hefyd fe blannodd y disgyblion goed gwyros, a bydd y dail yn cael eu bwyta gan lindys gwyfynod.

Yn ogystal â bod yn gyfle i’r plant ddysgu am fyd natur lleol mae’r cynefin a grëwyd yn Ysgol y Faenol hefyd yn cyfrannu at amsugno allyriadau carbon yn lleol, diolch i’r holl goed ychwanegol sydd wedi’u plannu.

Meddai’r Cyng. Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant, a’r Cefnogwr Bioamrywiaeth: “Rydym yn ddiolchgar iawn i holl ddisgyblion Ysgol y Faenol am eu cymorth gwych tuag at siapio’r ardal newydd hon i gefnogi natur leol ac i elwa lles a dysgeidiaeth holl ddisgyblion presennol ac yn y dyfodol.”

Tenantiaid yn symud i mewn i gartrefi newydd, ynni-effeithlon yn Ninbych

Mae tenantiaid bellach wedi symud i mewn i’w cartrefi newydd yn natblygiad Llwyn Eirin yn Ninbych, yn dilyn cwblhau 22 o dai cyngor modern ac ynni-effeithlon o ansawdd uchel.

Mae pob un o'r cartrefi wedi cael eu dyrannu'n llwyddiannus, gyda phwyslais cryf ar gefnogi pobl leol, gan helpu i sicrhau bod tai fforddiadwy yn cael eu darparu ar gyfer cymunedau lleol.

Mae tenantiaid newydd wedi canmol y cartrefi a'r gefnogaeth a gawsant yn ystod y broses ddyrannu.

Dywedodd un preswylydd: “Mae’r swyddog tai wedi bod yn hynod gefnogol wrth ein helpu. Mae’r eiddo hyn yn anhygoel ac yn brydferth y tu mewn.”

Ychwanegodd un arall: “Diolch am ein cartref newydd. Byddwn ni’n elwa cymaint. Mae wedi bod yn werth yr aros ac wedi bod yn help mawr cael gwybod am beth oedd yn digwydd ar hyd yr amser hefyd.”

Mae digwyddiad cymunedol ar y gweill i roi cyfle i’r trigolion newydd gwrdd â’i gilydd a dechrau meithrin cysylltiadau.

Mae cartrefi Llwyn Eirin wedi’u hadeiladu i safon Passivhaus hynod ynni-effeithlon, gan ddarparu lefelau uchel o inswleiddio a defnydd ynni isel. Mae paneli solar ar doeau’r tai a phympiau gwres ffynhonnell ddaear wedi’u gosod, sy’n golygu nad oes angen cyflenwad nwy. Bydd hyn yn helpu i leihau biliau ynni cartrefi, lleihau allyriadau carbon a chefnogi ymrwymiad y Cyngor i fynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd.

Cafodd y datblygiad ei gefnogi gan gyllid Llywodraeth Cymru drwy’r Rhaglen Tai Arloesol, gan alluogi Cyngor Sir Ddinbych i weithio gyda Creating Enterprise ar y dull cynaliadwy a modern hwn o adeiladu tai.

Dywedodd y Cynghorydd Rhys Thomas, Aelod Arweiniol dros Dai a Chymunedau:

“Mae’n wych gweld tenantiaid yn symud i mewn i’r cartrefi newydd hyn yn Llwyn Eirin. Mae’r datblygiad hwn yn dangos ein hymrwymiad i ddarparu tai fforddiadwy o ansawdd uchel i bobl leol, tra hefyd yn sicrhau bod y cartrefi’n addas ar gyfer y dyfodol. Bydd y tai ynni-effeithlon hyn yn helpu trigolion i gadw costau ynni i lawr ac yn cefnogi ein huchelgeisiau amgylcheddol ehangach.”

Mae datblygiad Llwyn Eirin yn rhan o Raglen Tai Fforddiadwy Cyngor Sir Ddinbych, sy’n parhau i ddarparu cartrefi cyngor newydd ledled y sir i ddiwallu anghenion lleol.

Contractwyr wedi’u penodi ar gyfer prosiectau Rhuthun

Mae'r cyngor wedi penodi contractwr ar gyfer gwaith gwella’r parth cyhoeddus sydd ar droed yn nhref Rhuthun.

Yn 2023, fe gadarnhaodd Llywodraeth y DU ei bwriad i roi £10.95 miliwn o gyllid grant i 10 o brosiectau cyfalaf sy’n ceisio diogelu treftadaeth, lles a chymunedau gwledig unigryw Rhuthun.

Mae’r cyllid wedi’i ddyfarnu'n arbennig ar gyfer y prosiectau llwyddiannus sydd wedi’u cynnwys yng Ngorllewin Clwyd ac ni ellir ei ddefnyddio ar gyfer prosiectau eraill.

Bydd y gwaith arfaethedig yn cael ei wneud gan OBR Construction ar Sgwâr Sant Pedr a Chae Ddôl a bydd yn ceisio ehangu’r posibiliadau ar gyfer cynnal digwyddiadau ac adfywio adeiladau a thirnodau hanesyddol i gefnogi hunaniaeth leol, gan hyrwyddo balchder mewn lle a rhoi hwb i ddelwedd y dref ar yr un pryd.

Bwriedir i waith gwella parth cyhoeddus Sgwâr Sant Pedr ddechrau ar y safle o ganol fis Mawrth 2026 a chaiff ei wneud fesul cam. Bydd oedi ym mis Gorffennaf er mwyn i Ŵyl Rhuthun gael ei chynnal yn ddiogel a heb amhariad.

Bydd yr holl waith adeiladu yn dod i stop dros gyfnod yr ŵyl a bydd y safle yn ddiogel trwy gydol y cyfnod. Ar ôl i’r ŵyl ddod i ben, bydd gwaith adeiladu yn ailddechrau yn ôl y bwriad.

Bydd gwaith yng Nghae Ddôl i greu llwybr teithio llesol a thrac pwmpio yn dechrau ar ddyddiad diweddarach ar ôl i’r tymor rygbi ddod i ben ym mis Ebrill, er mwyn lleihau amhariad i rai sy’n defnyddio’r tir yn rheolaidd.

Fel rhan o’r cytundeb, bydd OBR Construction yn darparu swyddog cyswllt busnes i gefnogi busnesau gydag unrhyw wasanaethau cludiant fydd eu hangen yn ystod y prosiect.

Meddai’r Cynghorydd Jason McLellan, Arweinydd ac Aelod Arweiniol Twf Economaidd a Threchu Amddifadedd:  

“Tra bod y prosiect yn ddatblygiad cyffrous yn Rhuthun, a fydd yn adfywio’r sgwâr a Chae Ddôl, rydym ni’n sylweddoli y bydd y gwaith yn effeithio ar breswylwyr a busnesau.

“Trwy gydol y ddau brosiect, bydd OBR Construction a’r Cyngor yn gweithio’n agos gyda’r gymuned, yn rhoi diweddariadau rheolaidd ar gynnydd a rhoi gwybod am unrhyw effaith dros dro. Bydd hysbysiadau yn cael eu cyhoeddi ymlaen llaw i sicrhau bod preswylwyr, busnesau ac ymwelwyr yn ymwybodol o newidiadau dros dro i fynediad a dulliau rheoli traffig yn ystod y cam adeiladu.

“Wrth i ni baratoi ar gyfer y gwaith yn yr ardal, rydym yn gofyn i bob busnes a phreswylydd nad ydynt wedi llenwi Arolwg Anghenion Mynediad i wneud hynny. Mae ymatebion yn hanfodol i’n helpu i ddeall pa fynediad fydd ei angen ar fusnesau a phreswylwyr pan fydd y gwaith yn dechrau.

“Trwy lenwi’r arolwg, byddwch yn ein helpu i sicrhau bod mynediad yn cael ei gynnal i eiddo a thir, gan ganiatáu i ni gynllunio a chefnogi llwybrau priodol a lleihau amhariad yn ystod y gwaith adeiladu.”

Os nad ydych chi wedi llenwi’r arolwg eto neu os oes angen rhagor o wybodaeth arnoch am y cynlluniau cysylltwch â thîm y prosiect: swyddfarhaglencorfforaethol@sirddinbych.gov.uk

Seremoni torri’r dywarchen yn nodi dechrau gwaith ar ganolfan gymunedol newydd

Cynhaliwyd seremoni torri’r dywarchen yn ddiweddar er mwyn nodi dechrau’r gwaith o adeiladu canolbwynt cymunedol newydd ac estyniad yn Ysgol Bro Elwern.

Caiff y prosiect gwerth £2.7 miliwn ei ariannu’n rhannol gan Lywodraeth Cymru trwy ei grant Cyfalaf yr Iaith Gymraeg a Phrydau Ysgol am Ddim i ddarparu ystafell ddosbarth newydd a chegin o'r radd flaenaf ar gyfer yr ysgol gynradd, ac mae'r canolbwynt cymunedol yn cael ei ariannu gan Lywodraeth y DU fel rhan o gyllid grant ar gyfer 10 o brosiectau cyfalaf sydd â'r nod o ddiogelu treftadaeth unigryw, lles a chymunedau gwledig Rhuthun. 

Roedd cynrychiolwyr o Gyngor Sir Ddinbych, disgyblion a staff o Ysgol Bro Elwern, aelodau lleol a chynrychiolwyr o’r Cyngor Cymuned, yn ogystal â staff o SWG Construction sy’n gwneud y gwaith, yn bresennol yn y seremoni. 

Budd y prosiect o fudd i ddisgyblion Ysgol Bro Elwern gan y bydd yn darparu ystafell ddosbarth, cegin a mannau ategol newydd, yn ogystal â mynediad at neuadd ar y safle.

Bydd y canolbwynt cymunedol ei hun yn cynnwys neuadd fawr a lle cyfarfod i ddarparu cyfleusterau gwell ar gyfer ymgysylltiadau cymdeithasol i’r gymuned leol, a bydd yn cael ei reoli gan y Cyngor Cymuned. Bydd y Cylch Meithrin yn cael ei symud i’r Canolbwynt Cymunedol. Defnyddir y cyfleuster hefyd gan yr ysgol, grwpiau cymunedol lleol a Swyddfa’r Post.

Meddai’r Cynghorydd Diane King, Aelod Arweiniol Addysg, Plant a Theuluoedd:

“Mae’r seremoni torri’r dywarchen yn garreg filltir arwyddocaol ar gyfer prosiect pwysig a fydd yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i ddisgyblion Ysgol Bro Elwern, yn ogystal â’r gymuned yng Ngwyddelwern. Bydd y prosiect nid yn unig yn darparu cyfleusterau newydd o’r radd flaenaf ar gyfer un o’n hysgolion, ond bydd hefyd yn darparu canolbwynt cymunedol hanfodol i’r gymuned. 

“Hoffwn ddiolch i’r aelod lleol, y Cynghorydd Hugh Evans a’r Cyngor Cymuned am eu hymrwymiad drwy gydol y broses hon ac mae Cyngor Sir Dinbych yn gyffrous i gefnogi’r prosiect wrth iddo fynd rhagddo”.

Cychwyn gwaith datblygu Parc Glan yr Afon

Bydd gwaith yn dechrau i hybu datblygu iechyd a llesiant ar hyd Parc Glan yr Afon yn Llangollen.

Gan ddefnyddio arian cyfnod trosiannol Y Gronfa Ffyniant Cyffredin bydd y gwaith sy’n dechrau dydd Llun, 2il o Chwefror, yn cael ei gydlynu gan adran Gwasanaethau Stryd Cyngor Sir Ddinbych.

Mae datblygu’r ardal yn dilyn gwaith gwelliannau blaenorol yn y parc dros y blynyddoedd diwethaf a oedd yn cynnwys creu cwrs golff bach 9 twll ac adnoddau chwarae newydd.

Mae’r Adran Gwasanaethau Stryd yn gweithio i wella’r parc ymhellach er mwyn i drigolion lleol ac ymwelwyr fwynhau’r lle.

Bydd y prosiect yn cynnwys disodli’r ramp presennol o Barc Aldi i ardal y Parc Sglefrio er mwyn gwella hygyrchedd yr ardal hon i ddefnyddwyr cadeiriau olwyn a phobl eraill sydd ag anghenion hygyrchedd. Hefyd bydd dau lwybr ramp arall i wella hygyrchedd ar draws y parc yn cael eu gosod.

Bydd ffens yn cael ei godi wrth ymyl yr hen ardal chwarae plant er mwyn gwneud yr ardal hon yn fwy diogel, a bydd giât mynediad ychwanegol ar ochr afon y parc.

Bydd gampfa awyr agored hefyd, a bydd yn cynnwys saith eitem o offer er mwyn galluogi defnyddwyr i ymarfer wrth fwynhau golygfa dros yr afon. Yn ogystal â hyn, gosodir dwy fainc picnic hygyrch a fydd yn galluogi mynediad hawdd i ddefnyddwyr cadeiriau olwyn.

Dywedodd yr Aelod Arweiniol ar gyfer Amgylchedd a Thrafnidiaeth Cyngor Sir Ddinbych, y Cynghorydd Barry Mellor:
“Rydym yn falch o allu parhau i wneud gwelliannau ar hyd yr ardal wych hon yn Llangollen drwy’r arian hwn y mae Gwasanaethau Stryd wedi gallu ei gael. Bydd y gwaith hwn yn gwella’r ardaloedd eraill sydd eisoes wedi’u gwella ym Mharc Glan yr Afon ac yn codi proffil y rhan bwysig hon o’r dref, er mwyn gwella profiad trigolion lleol a’r rhai sy’n ymweld â Llangollen.”

Cyngor Sir Ddinbych yn cytuno ar estyniad i'r Cynllun Corfforaethol

Heddiw (dydd Mawrth, 27 Ionawr) cytunodd y Cyngor llawn ar y cynnig i ymestyn y Cynllun Corfforaethol presennol, Y Sir Ddinbych a Garem, am flwyddyn bellach hyd 2028.

Bydd y newid hwn yn rhoi cyfle i'r Cabinet a'r Cyngor etholedig nesaf, yn dilyn etholiadau llywodraeth leol mis Mai 2027, ddatblygu eu Cynllun Corfforaethol pum mlynedd eu hunain ar gyfer y cyfnod 2028–2033.

Mae'r Cyngor wedi gwneud hyn i gryfhau gallu'r Cyngor newydd i lunio cynllun sy'n adlewyrchu ei flaenoriaethau a'i weledigaeth, gan gryfhau perchnogaeth cynghorwyr o'r Cynllun Corfforaethol a'u gallu i’w gyflawni.

Mae'r Cynllun Corfforaethol yn ddogfen strategol allweddol sy'n galluogi'r Cyngor i gyflawni ei ddyletswyddau statudol o dan Ddeddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021, Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015, a Deddf Cydraddoldeb 2010.

Mae'r newid y cytunwyd arno heddiw yn cael ei gefnogi gan y gwaith parhaus i gyflawni strategaethau manwl gan gynnwys y Strategaeth Hinsawdd a Natur, y Strategaeth Ddigidol, y Strategaeth Economaidd, a'r Strategaeth Gweithlu.

Dywedodd y Cynghorydd Julie Matthews, Dirprwy Arweinydd ac Aelod Arweiniol dros Strategaeth Gorfforaethol, Polisi, Cydraddoldeb ac Asedau Strategol, “Mae’r cynnig hwn yn rhoi amser a chyfle i’r Cabinet a’r Cyngor nesaf ddatblygu Cynllun Corfforaethol sydd wir yn adlewyrchu eu blaenoriaethau, gan sicrhau parhad a sefydlogrwydd i’n trigolion.”

Hamdden Sir Ddinbych a Chyngor Sir Ddinbych yn goleuo atyniadau ar gyfer Diwrnod Cofio’r Holocost

Yn ein hatgoffa nad yw cyfrifoldeb cofio yn dod i ben gyda'r goroeswyr - mae'n parhau i fyw trwy eu plant, eu hwyrion a thrwy bob un ohonom.

Bydd Hamdden Sir Ddinbych a Chyngor Sir Ddinbych yn goleuo eu hatyniadau mewn porffor ddydd Mawrth 27 Ionawr fel rhan o foment genedlaethol Goleuo'r Tywyllwch ar gyfer Diwrnod Cofio’r Holocost.

Bydd Canolfan Grefft Rhuthun, Tŵr Awyr Y Rhyl, Theatr Pafiliwn Y Rhyl, Bwyty a Bar 1891, rhaeadr yr Arena Digwyddiadau, a llochesi arfordirol Sir Ddinbych i gyd yn cael eu goleuo mewn porffor i gefnogi’r ymgyrch hon o undod a choffáu.

Credyd Llun Hamdden Sir Ddinbych: Theatr Pafiliwn Y Rhyl, Bwyty a Bar 1891

Mae Diwrnod Cofio’r Holocost yn ddiwrnod o gofio i anrhydeddu’r miliynau a ddioddefodd ac a fu farw yn ystod yr Holocost. Mae hefyd yn coffáu hil-laddiadau eraill a gweithredoedd o drais torfol sydd wedi digwydd ledled y byd. Thema ymgyrch eleni yw Pontio’r Cenedlaethau, sydd wedi’i chynllunio i’n hannog i ymgysylltu â’r gorffennol, wrth wrando a chario’r gwersi a ddysgwyd ymlaen.

Dywedodd Jamie Groves, Rheolwr Gyfarwyddwr DLL:

“Rydym yn falch o fod yn gweithio mewn partneriaeth â Chyngor Sir Ddinbych i oleuo ein hadeiladau a’n hatyniadau i nodi Diwrnod Cofio’r Holocost. Gyda Phontio’r Cenedlaethau fel thema ymgyrch eleni, credwn ei bod yn hynod bwysig i ni i gyd wrando a dysgu o ddigwyddiadau’r gorffennol, a hefyd sicrhau bod y rhain yn llywio ein penderfyniadau yn y dyfodol ac yn ein helpu i herio a lleisio yn erbyn rhagfarn.”

Dywedodd y Cynghorydd Julie Matthews, Dirprwy Arweinydd ac Aelod Arweiniol dros Strategaeth Gorfforaethol, Polisi, Cydraddoldeb ac Asedau Strategol:

“Mae Diwrnod Cofio’r Holocost yn amser i gofio’r miliynau o fywydau a gollwyd ac i fyfyrio ar bwysigrwydd sefyll yn erbyn casineb, rhagfarn a gwahaniaethu ym mhob ffurf. Drwy gofio’r gorffennol, rydym yn ailddatgan ein cyfrifoldeb ar y cyd i hyrwyddo caredigrwydd, dealltwriaeth a pharch o fewn ein cymunedau heddiw.”

Tîm arlwyo’n gweini danteithion i ddathlu pen-blwydd ysgol

Bu tîm arlwyo'r ysgol yn paratoi gwledd o ddanteithion i helpu i ddathlu pen-blwydd arbennig yn ddiweddar.

Dathlodd Ysgol Glan Clwyd 70 mlynedd ers ei sefydlu nos Wener, 23 Ionawr mewn digwyddiad gydag adloniant arbennig dan arweiniad Lisa Gwilym. Ymysg y gwesteion roedd Mark Drakeford, Ian Gwyn Hughes, Owain Roberts, Mair Edwards ac Elen Gwyn Williams.

Darparwyd perfformiadau ar y noson hefyd gan Steffan Rhys Hughes, Celyn Cartwright, Mared Williams a Meinir Llwyd.

Ar ôl darparu prydau iach i ddisgyblion Ysgol Glan Clwyd drwy’r dydd, trodd y tîm arlwyo eu sgiliau at ddarparu bwydlen tair cwrs ar gyfer y dathliadau i'r mynychwyr ei mwynhau.

Gweithiodd y tîm yn galed i lunio bwydlen oedd yn cynnwys:

• Tarten gaws Eryri gyda nionyn wedi ei garameleiddio
• Cyw iâr wedi'i weini gyda saws cennin a gwin gwyn o Winllan y Dyffryn gyda detholiad o lysiau a thatws

Meddai Hayley Jones, Prif Reolwr Gwasanaethau Arlwyo a Glanhau: “Rwy’n falch iawn o’n tîm yn y Gwasanaeth Arlwyo am gamu ymlaen a darparu gwasanaeth sydd rhywfaint yn wahanol i’r  arfer. Roedd y gwaith a wnaethon nhw ar gyfer y digwyddiad arbennig hwn yn wych ac yn enghraifft ardderchog  o ba mor fedrus yw ein timau arlwyo ysgolion ledled Sir Ddinbych.

Ychwanegodd y Cynghorydd Diane King, Aelod Arweiniol dros Addysg, Plant a Theuluoedd, “Mae ein timau arlwyo ysgolion yn gweithio’n galed drwy gydol y flwyddyn i gefnogi disgyblion a staff addysgu. Llongyfarchiadau i’r tîm Gwasanaethau Arlwyo am drefnu a pharatoi bwydlen mor wych i gefnogi carreg filltir bwysig iawn yn hanes yr ysgol.”

Digwyddiad yn mynd i’r afael â sbwriel morol ar y traeth

Cynhaliwyd sesiwn casglu sbwriel yn ddiweddar i leihau effaith gollwng sbwriel ar draeth Prestatyn ar lifogydd lleol a’r amgylchedd cyfagos.

Tîm Perygl Llifogydd Cyngor Sir Ddinbych wnaeth drefnu’r digwyddiad, a gyda chefnogaeth gwirfoddolwyr lleol, buont yn rhoi sylw i ardaloedd y traeth ger maes parcio Dwyrain Nova.

Gall sbwriel morol rwystro dyfrffyrdd a draeniau, rhwystro llif dŵr ac achosi llifogydd lleol yn bellach i fyny’r ffrwd.

Trwy symud y sbwriel morol, mae mwy o help yn cael ei ddarparu i amddiffynfeydd naturiol yr ardal. Mae traethau glanach ac amgylcheddau arfordirol iach yn cynnwys twyni a gwelyau o forwellt, yn gallu cynnal eu swyddogaethau naturiol yn well fel amddiffynfeydd môr.

Llwyddodd chwech ar hugain o wirfoddolwyr i gasglu 22 bag o sbwriel o’r traeth a’r ardal gyfagos ar y diwrnod. Darparodd Cadwch Gymru’n Daclus rhywfaint o’r offer casglu sbwriel a ddefnyddiwyd yn y digwyddiad hefyd.

Meddai Claudia Smith, Swyddog Erydu Arfordirol a Pherygl Llifogydd: “Roedd yn wych cael cefnogaeth gwirfoddolwyr i helpu i dacluso’r rhan hon o’r traeth a gobeithio y bydd Glanhau Traeth Prestatyn yn dod yn ddigwyddiad rheolaidd.

“Mae’r gwirfoddolwyr wedi helpu i leihau’r perygl o lifogydd lleol yn yr ardal hon ac effaith sbwriel ar yr amgylchedd, a hefyd wedi helpu i wella golwg y traeth i breswylwyr ac ymwelwyr a darparu help llaw i natur leol trwy symud pethau fel plastig a all fod yn niweidiol i rai mathau o fywyd gwyllt.”

Ychwanegodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant: “Hoffwn ddiolch i bawb sydd wedi rhoi eu hamser i ddod i gefnogi’r ymdrech hon i gasglu sbwriel. Mae monitro’r perygl o lifogydd o gwmpas traeth Prestatyn yn hynod o bwysig i breswylwyr lleol a’r amgylchedd cyfagos. A hefyd mae’n atyniad poblogaidd i’r dref a bydd ymdrechion y grŵp yn gwella’r ardaloedd i bobl fynd am dro ynddynt a’u mwynhau.”

Cefnogi Adar Sir Ddinbych

Fedrwch chi roi awr y penwythnos yma i helpu i gefnogi adar Sir Ddinbych a’r DU?

O ddydd Gwener yma (23 Ionawr) tan ddydd Sul (25 Ionawr), mae’r RSPB yn cynnal eu harolwg Gwylio Adar yr Ardd.

Mae’r ymgyrch flynyddol hon wedi’i chynnal ers dros ddeugain o flynyddoedd, i annog pobl o bob oedran i dreulio awr yn eu gardd neu barc lleol i gyfrif faint o wahanol rywogaethau adar sy’n glanio gerllaw.

Yn ystod yr hanner canrif diwethaf mae oddeutu 38 miliwn o adar wedi diflannu o’r awyr yn y DU, gyda gostyngiad mawr mewn rhywogaethau amlwg fel adar y to a drudwy.

Gall trigolion Sir Ddinbych sy’n awyddus i gynnig help llaw i gefnogi adar lleol, ond sydd heb ardd gefn, fynd i un o’r parciau a gwarchodfeydd natur niferus sydd yn y sir.

Meddai Uwch Swyddog Bioamrywiaeth Cyngor Sir Ddinbych, Liam Blazey: “Ar draws y sir, efallai y gwelwch chi adar fel titw cynffon hir (sy’n symud o gwmpas mewn heidiau bychain), y llinos aur, drudwy (sy’n ffurfio heidiau mawr iawn dros y gaeaf ac yn perfformio arddangosfeydd awyr a elwir yn furmuriadau) a thresglen goch (sy’n perthyn i’r fwyalchen ac yn bridio yng ngogledd Ewrop, ac yn ymweld â ni dros y gaeaf).

“Os ydych chi’n rhoi eich amser i gefnogi’r ymgyrch wych hon yn eich gardd gefn, efallai y gwelwch chi rai o’n hymwelwyr cyffredin fel y titw glas, titw mawr a robin goch.

Meddai’r Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant, a Chefnogwr Bioamrywiaeth: “Mae’n hanfodol ein bod ni’n olrhain cyflwr poblogaethau adar lleol er mwyn i ni allu helpu’r adar sydd wedi gweld gostyngiad yn eu niferoedd. Gall cymryd rhan yn yr arolwg hwn helpu i ddiogelu holl boblogaethau adar y sir a’r DU.”

I gyflwyno eich canfyddiadau, mewngofnodwch i https://www.rspb.org.uk/cy-gb/whats-happening/big-garden-birdwatch.

Y Cabinet yn cytuno ar y camau nesaf ar gyfer fframwaith cynnal a chadw ymatebol

Mae Cabinet Cyngor Sir Ddinbych wedi cytuno dechrau’r broses ail-dendro ar gyfer ei Fframwaith Cynnal a Chadw Ymatebol, gan sicrhau darpariaeth barhaus o waith cynnal a chadw ac atgyweirio hanfodol ar draws adeiladau’r Cyngor.

Mae’r fframwaith presennol, sy’n cefnogi atgyweiriadau ymatebol mewn ysgolion ac eiddo eraill y Cyngor, yn dod i ben ym mis Gorffennaf 2026.

Er mwyn sicrhau bod gwasanaethau yn parhau heb ymyrraeth, ac i fodloni gofynion caffael, cymeradwyodd y Cabinet broses dendro newydd yn y cyfarfod diwethaf ym mis Chwefror.

Mae’r Fframwaith Cynnal a Chadw Ymatebol yn galluogi’r Cyngor i benodi contractwyr cymeradwy i gyflawni gwaith atgyweirio brys a rheolaidd, gan gynnwys gwaith trydanol, mecanyddol a gwaith adeiladu cyffredinol.

Mae’n cefnogi Cynllun Corfforaethol y Cyngor trwy helpu i gadw adeiladau’n ddiogel ac yn weithredol, cefnogi contractwyr lleol, lleihau ymyrraeth i wasanaethau, gwarchod iechyd y cyhoedd, cynnal ysgolion a chyfleusterau addysgol a gwella effeithlonrwydd ynni trwy gynnal gwaith atgyweirio yn amserol.

Disgwylir i’r fframwaith newydd redeg am ddwy flynedd i ddechrau, gyda’r dewis i ymestyn am ddwy flynedd arall.

Dywedodd y Cynghorydd Julie Matthews, Dirprwy Arweinydd ac Aelod Arweiniol Cydraddoldeb, Polisi a Strategaeth Gorfforaethol ac Asedau Strategol: “Mae gofalu am gyflwr ein hadeiladau yn hollbwysig ar gyfer darparu amrywiaeth o wasanaethau pwysig ledled y sir. Rwy'n falch ein bod wedi gallu cytuno heddiw i lansio'r broses ail-dendro ar gyfer y Fframwaith hwn, mewn fformat a ddylai barhau i annog cyfranogiad contractwyr lleol ac yn y pen draw ddarparu darpariaeth barhaus ar gyfer y gwaith cynnal a chadw a'r atgyweiriadau hanfodol yn adeiladau'r Cyngor.”

Gwaith yn mynd rhagddo'n dda yn Llyfrgell Corwen

Mae gwaith yn Llyfrgell Corwen yn mynd rhagddo'n dda ac mae'r prosiect bellach yn cyrraedd y camau olaf, a disgwylir i’r gwaith adnewyddu gael ei gwblhau'n fuan.

Mae'r gwelliannau'n cael eu cyflawni diolch i £83,469 o gyllid gan Raglen Trawsnewid Cyfalaf Llywodraeth Cymru a byddant yn trawsnewid llawr gwaelod y llyfrgell yn ofod modern, croesawgar i'r gymuned leol.

Mae'r adnewyddu'n cynnwys creu ardal lyfrgell bwrpasol i blant, technoleg hunanwasanaeth newydd i wneud benthyca a dychwelyd llyfrau'n haws, a gosod technoleg Open+ i ganiatáu i aelodau cofrestredig gael mynediad i'r llyfrgell yn ystod oriau heb staff. Mae'r gwaith hefyd yn cynnwys ailaddurno'n llawn, desgiau a silffoedd arddangos newydd, a chyfleusterau staff wedi'u huwchraddio.

Tra bod y gwaith yn mynd yn ei flaen, mae staff y llyfrgell yn parhau i fod wrth law i gefnogi cwsmeriaid ac maent yn edrych ymlaen at groesawu trigolion yn ôl i'r gofod gwell yn fuan iawn.

Disgwylir i Lyfrgell Corwen, sydd newydd ei hadnewyddu, ailagor yn ddiweddarach y mis hwn.

Dywedodd y Cynghorydd Emrys Wynne, Aelod Arweiniol dros yr Iaith, Diwylliant a Threftadaeth Cymru:

“Mae’n wych gweld y gwaith yn mynd rhagddo mor dda yn Llyfrgell Corwen. Bydd y gwelliannau hyn yn creu lle modern, croesawgar a fydd yn cefnogi darllen, dysgu a bywyd cymunedol am flynyddoedd i ddod.”

Am fwy o wybodaeth am ein llyfrgelloedd, ewch i'n gwefan.

Gwaith teithio llesol yn dechrau yn Llangollen

Mae gwaith wedi dechrau i wella'r llwybrau cerdded yn Llangollen.

Llwyddodd Cyngor Sir Dinbych i sicrhau cyllid grant gan gronfa Teithio Lesol Llywodraeth Cymru i wella rhai o'r llwybrau cerdded yn ardaloedd Stryd y Nant a Phengwern yn Llangollen.

Mae cyllid Llywodraeth Cymru yn ei le i leihau nifer y teithiau byr bob dydd a wneir mewn cerbydau modur ac i gynyddu lefelau teithio llesol.

Nod y gwaith hwn fydd cynyddu lefelau teithio llesol yn Llangollen, trwy greu llwybrau cerdded mwy diogel i gyfleusterau lleol allweddol fel ysgolion a chanol y dref.

Bydd y gwelliannau, a fydd yn digwydd rhwng mis Ionawr a mis Mawrth, yn cynnwys lledu llwybrau troed lleol, gwelliannau i groesfannau cerddwyr a gwaith i wella cyffyrdd, a byddant yn cael eu cyflawni gan Pronin Cyf.

Dywedodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol dros yr Amgylchedd a Thrafnidiaeth:

“Mae cyflwyno cyfres o welliannau teithio llesol newydd yn ychwanegiad croesawgar i Langollen. Nid yn unig y mae teithio llesol yn creu llwybrau cerdded mwy diogel i’n defnyddwyr ffyrdd mwyaf agored i niwed fel yr henoed a phlant, ond bydd hefyd yn annog trigolion i leihau eu hôl troed carbon trwy ddewis cerdded yn hytrach na gyrru pellteroedd byr.”

Os oes gennych unrhyw ymholiadau ynglŷn â'r cynllun, cysylltwch â Chyngor Sir Dinbych drwy walkingandcycling@denbighshire.gov.uk neu 01824 706000.

Mae ceisiadau am symiau cymudol bellach ar agor

Mae ceisiadau bellach ar agor am gyllid i helpu i wella mannau agored a mannau chwarae ledled Sir Ddinbych.

Mae cyfanswm o £101,064.42 ar gael i gefnogi prosiectau lleol.

Daw'r cyllid o Symiau Cymudol, sef taliadau a wneir gan ddatblygwyr pan nad yw'n bosibl darparu mannau agored yn yr awyr agored fel rhan o ddatblygiad newydd. Mae'r cronfeydd hyn wedi'u neilltuo i wella parciau, mannau chwarae a mannau agored eraill, fel arfer o fewn yr un dref neu gymuned lle digwyddodd y datblygiad. Mewn rhai achosion, gellir defnyddio'r arian hefyd er budd cymunedau cyfagos yn Sir Ddinbych.

Gall amrywiaeth o sefydliadau wneud cais am gyllid, gan gynnwys:

• Cynghorau Dinas, Tref a Chymuned
• Grwpiau gwirfoddol a chymunedol
• Elusennau
• Sefydliadau sector cyhoeddus
• Clybiau chwaraeon amatur
• Cyngor Sir Ddinbych

Dywedodd y Cynghorydd Rhys Thomas, Aelod Arweiniol dros Dai a Chymunedau:

“Mae cyllid symiau cymudol yn chwarae rhan bwysig wrth ein helpu i ddiogelu a gwella mannau agored a mannau chwarae ledled Sir Ddinbych. Mae'r buddsoddiad hwn yn helpu i sicrhau bod cymunedau lleol yn parhau i elwa o fannau diogel, croesawgar a chynaliadwy sy'n cefnogi lles, chwarae a bywyd cymunedol. Byddwn yn annog sefydliadau sy’n gymwys i ystyried gwneud cais ac i fanteisio ar y cyfle hwn i wneud gwahaniaeth cadarnhaol yn eu hardal leol.”

Y dyddiad cau ar gyfer derbyn ceisiadau yw 20 Ebrill 2026. Mae rhagor o wybodaeth a ffurflenni cais ar gael ar-lein yma: www.sirddinbych.gov.uk/symiau-cymudol

Mae’r cyllid sydd ar gael, ac ym mha ardal yn cael eu rhestru isod:

Cyngor Sir Ddinbych yn croesawu Prif Weithredwr newydd

Mae Helen White wedi ymuno â Chyngor Sir Ddinbych heddiw (19 Ionawr) fel Prif Weithredwr newydd.

Yn siaradwr Cymraeg a fagwyd yn Henllan, mae Helen wedi bod yn Brif Swyddog Gweithredol gyda Thai Taf ers 2019. Ar ôl dechrau ei gyrfa ym maes tai a datblygu cymunedol, mae gan Helen dros 20 mlynedd o brofiad o weithio ar draws y sectorau cyhoeddus, gwirfoddol a phreifat.

Mae Helen yn ymuno â Chyngor a dderbyniodd ganmoliaeth yn ei Asesiad Perfformiad Panel ar ddiwedd 2024 am fod yn un sy’n cael ei ‘redeg yn dda’. Ond mae hefyd yn gyfnod allweddol i’r cyngor mewn cyfnod heriol wrth iddo barhau i gyflawni ei holl ddyletswyddau mewn ffordd gynaliadwy er budd hirdymor ei gymunedau.

Wrth fynd i’r afael â’i rôl newydd fel Prif Weithredwr, dywedodd Helen, “Mae'n anrhydedd i mi fod yn ymgymryd â'r rôl Prif Weithredwr. Rwy'n ymwybodol ei bod yn gyfnod heriol i gynifer yn ein cymunedau, ac rwy'n edrych ymlaen at weithio ochr yn ochr â chydweithwyr ymroddedig i helpu i gael effaith gadarnhaol yn y sir ble cefais fy ngeni a'm magu.

"Hoffwn ddiolch i Arweinydd y Cyngor a'r holl Aelodau Etholedig eraill am roi eu ffydd ynof fel Prif Weithredwr newydd."

Meddai’r Cynghorydd Jason McLellan, Arweinydd y Cyngor: “Mae’n bleser gen i groesawu Helen ar ei diwrnod cyntaf fel Prif Weithredwr gan ddod â phennod newydd o arweinyddiaeth i'n sir. Mae hwn wedi bod yn benodiad rhagorol ac mae ei phrofiad a’i llwyddiannau blaenorol, yn enwedig ym maes tai a datblygu cymunedol, yn cyd-fynd â gwerthoedd sefydliadol Sir Ddinbych.

“Hoffwn hefyd ddiolch i Graham Boase am ei waith caled a'i ymroddiad i Gyngor Sir Dinbych yn ei rolau niferus dros sawl blwyddyn, ac wrth gwrs, yn fwyaf diweddar yn ei rôl fel Prif Weithredwr. Yn y rôl hon mae wedi arwain yr awdurdod yn fedrus trwy gyfnodau hynod heriol. Mae Graham wedi bod yn gefnogaeth enfawr i mi, ac rydym wedi gweithio'n dda gyda'n gilydd dros y blynyddoedd. Hoffwn ddymuno'r gorau iddo ar ei ymddeoliad.”

Prosiect ymestyn ysgol yn Rhuddlan yn cymryd cam ymlaen

Mae gwaith ar brosiect ymestyn ystafelloedd dosbarth Ysgol y Castell wedi cymryd cam ymlaen yn y ddau ddosbarth cyntaf gan fod y sgaffald yn ei le ar gyfer parhau â’r gwaith eleni.

Waliau allanol y ddau ddosbarth cyntaf

Yn ystod y prosiect, bydd Ysgol y Castell yn derbyn uwchraddiadau gofod ychwanegol mewn pedwar o'i hystafelloedd dosbarth presennol yn ogystal â gwaith gwella ynni.

Dechreuodd cam cyntaf y prosiect yn 2025, ac mae gwaith lleihau ynni pellach wedi'i gynllunio ar gyfer ail gam y gwaith.

Mae gwaith yn cael ei wneud ar waliau allanol y ddau ddosbarth cyntaf ar hyn o bryd, fydd yn cael eu rendro fel rhan o’r gwaith prosiect yn nes ymlaen.

Ar ôl gorffen y gwaith brics allanol, bydd y pwyslais yn symud ar y gwaith coed ar gyfer y to fflat a chynllunio’r ffenestri to.

Mae’r gwaith yn canolbwyntio ar y ddau ddosbarth cyntaf ar hyn o bryd, cyn symud i’r set nesaf o ddosbarthiadau i gael eu hymestyn. Disgwylir i’r ddau ddosbarth cyntaf gael eu cwblhau erbyn diwedd y gwanwyn eleni.

Bydd buarth yr ysgol yn cael ei ail wneud hefyd a bydd y gwaith o roi wyneb newydd yn dechrau tuag at ddiwedd y prosiect. 

Bydd yr estyniadau’n darparu 16 metr sgwâr o ofod i 4 ystafell ddosbarth, gan greu estyniad o 64 metr sgwâr at ddefnydd disgyblion, a byddwn yn gweld cyfleusterau dysgu newydd yn cael eu hychwanegu ar yr un pryd.

Disgwylir i’r cam cyntaf gael ei gwblhau yn ystod y gaeaf.

Gwaith ar yr ysgol

Mae cam cyntaf y prosiect wedi cael arian cyfatebol o 65% gan Lywodraeth Cymru drwy’r Rhaglen Cymunedau Dysgu Cynaliadwy. 

Mae 35% o’r cyllid sy’n weddill wedi dod yn bennaf o gyfraniad datblygwr a ddarparwyd gan ddatblygiad tai Tirionfa yn Rhuddlan.

Dywedodd y Cynghorydd Diane King, Aelod Arweiniol Addysg, Plant a Theuluoedd:

“Mae’n braf gweld y gwaith ar y prosiect hwn yn symud ymlaen. Mae’n estyniad sydd wirioneddol ei angen a bydd yn dod â budd i genedlaethau o ddisgyblion yn ardal Rhuddlan, gyda mwy o le a chyfleusterau dysgu gwell.

Mae’r gwaith yn dod yn ei flaen yn dda, ac rydw i’n edrych ymlaen at weld sut fydd y ddau ddosbarth cyntaf yn edrych erbyn diwedd y gwanwyn”.

Disgyblion cynradd yn helpu i greu cynefin natur newydd yn yr ysgol

Mae nifer o ddisgyblion wedi torchi eu llewys i greu cynefin newydd i helpu byd natur yn eu hysgol.

Dan arweiniad tîm Bioamrywiaeth a Chefn Gwlad Cyngor Sir Ddinbych, mae disgyblion Ysgol Llywelyn wedi helpu i blannu dros 700 o goed gwahanol.

Cafodd y gwaith ei ariannu gan Lywodraeth y DU drwy Gronfa Ffyniant Gyffredin y DU 2025/26, sydd wedi rhoi £278,600 i Gyngor Sir Ddinbych ar gyfer gwaith adfer natur ledled y sir.

Gyda chefnogaeth staff y Cyngor, mae’r plant wedi plannu gwrychoedd a choed ar dir yr ysgol.

Roedd y coed yn cynnwys gwern, bedw cyffredin, rhuddwernenni, masarn bach, coed celyn a choed eirin-geirios.

Ar ôl iddynt sefydlu, bydd y coed cyll sydd wedi’u plannu gan y plant yn eu helpu i ddysgu sut mae’r rhywogaeth yn darparu bwyd i wyfynod a gloÿnnod byw a lloches i adar sy’n nythu ar y llawr fel dryw’r helyg a bras melyn.

Bydd y rhai bach hefyd yn dysgu sut mae coed cyll yn ffynhonnell werthfawr o neithdar cynnar ar gyfer gwenyn a chnau ar gyfer mamaliaid bach fel gwiwerod a phathew’r cyll (sydd wedi’i enwi oherwydd ei gysylltiad â choed cyll).

Mae rhan fwyaf o’r cynefin wedi’i orchuddion gyda’r ddraenen wen, sydd hefyd wedi’u plannu gan y disgyblion, a bydd y blodau llawn neithdar yn cefnogi pryfed peillio a’r aeron yn darparu bwyd i adar.

Plannwyd un deg saith o goed ffrwythau i greu perllan ysgol. Mae’r coed ffrwythau oll yn rhywogaethau lleol Cymreig, fel afal Rhyl Beauty ac eirin Dinbych, i helpu i warchod y rhywogaethau lleol a phrin yma yn eu hardal, er budd ein diwylliant a’n bioamrywiaeth.

Yn ogystal â bod yn gyfle i’r plant ddysgu am fyd natur lleol mae’r cynefin hefyd yn ardal a fydd yn cyfrannu at leihau allyriadau carbon yn lleol, diolch i’r holl goed ychwanegol sydd wedi’u plannu.

Meddai’r Cyng. Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant, a’r Cefnogwr Bioamrywiaeth: “Rydym yn hynod ddiolchgar i ddisgyblion Ysgol Llywelyn am eu cefnogaeth wych i helpu ein staff i greu’r ardal benigamp hon ar gyfer byd natur lleol ac er budd lles ac addysg y plant sydd wedi bod yn rhan o’r prosiect.”

Tîm yn trin miloedd o filltiroedd i gadw Sir Ddinbych yn symud

Gwnaeth y tîm graeanu siwrnai sy’n cyfateb i yrru o Land's End i John O'Groats 13 o weithiau er mwyn helpu i sicrhau bod gyrwyr yn  gallu teithio’n ddiogel yn ystod y tywydd gaeafol diweddar.

Mae criwiau graeanu strydoedd Cyngor Sir Dinbych wedi mynd i'r afael ag 11,285 milltir o rwydwaith ffyrdd y sir yn ystod y cyfnod oer a effeithiodd y rhanbarth o Nos Galan tan ddydd Sul Ionawr 11.

Yn ystod tywydd garw, mae rhwydwaith graeanu'r sir wedi'i rannu'n naw llwybr sy'n cwmpasu 950km gyda 605km ohono'n cael ei drin. Ein nod yw trin y llwybrau blaenoriaeth bedair awr cyn isafswm tymheredd o sero gradd neu un radd os nad oes rhagolygon rhew gwirioneddol gan ein darparwr rhagolygon tywydd. Rhaid i'r halen graeanu gael ei falu gan draffig cyn dod yn effeithiol.

Ceir cymorth pellach gan gontractwyr amaethyddol allanol yn ystod cyfnodau o dywydd garw ac eira, gyda'r rhwydwaith wedi'i rannu'n 31 llwybr ychwanegol.

Yn ystod y cyfnod hwn, defnyddiodd y criwiau 2,805 tunnell o halen i drin y ffyrdd, mae hynny'n bwysau mwy nag un o dirnodau enwog y DU, sef Tŵr Blackpool sy’n pwyso tua 2,000 tunnell.

Treuliodd y tîm 2,040 awr yn trin y ffyrdd gan gwblhau 40 o rediadau graeanu yn cwmpasu'r naw llwybr blaenoriaeth ledled y sir gyda phatrolio a thaenu halen ychwanegol.

Dywedodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol dros yr Amgylchedd a Thrafnidiaeth: “Diolch yn fawr iawn i'n holl yrwyr graeanu sydd wedi parhau i weithio'n galed yn aml drwy gydol y nos i oriau mân y bore, yn ystod y cyfnod hwn o dywydd garw. Maent yn dîm gwych sydd wedi gweithio'n galed mewn amodau ofnadwy ar adegau i gadw’r llwybrau blaenoriaeth mor glir â phosibl i'n trigolion a'n gyrwyr. Mae'r hyn y maent wedi'i wneud ac yn parhau i'w wneud yn cael ei werthfawrogi gan gynifer yn y sir.”

Cynnal a chadw dros y gaeaf i hybu cynefin ardal natur cymunedol

Mae safle natur yn Llanelwy wedi derbyn rhagor o gefnogaeth i helpu i hybu ei fioamrywiaeth yn nhymor y gwanwyn a haf 2026.

Gwnaeth tîm Hinsawdd Cyngor Sir Ddinbych, Gwasanaethau Cefn Gwlad a gwirfoddolwyr ymuno i helpu i blannu 150 o goed ychwanegol yn Llecyn Natur Cymunedol Glan Elwy.

Crëwyd y safle yn 2024 yn rhan o Brosiect Creu Coetir y Cyngor a gafodd £800,000 gan Lywodraeth y DU drwy Gronfa Ffyniant Gyffredin y DU 2023-25 ​​ar gyfer hyn a datblygiadau tebyg eraill yn y sir.

Mae Glan Elwy yn darparu cynefinoedd cryfach ar gyfer natur yn ogystal â gwell mynediad a chyfleusterau i drigolion hen ac ifanc eu mwynhau.  Mae'n rhoi cyfle i arsylwi a dysgu am fywyd gwyllt lleol, yn enwedig o'r platfform gwylio pwrpasol sydd wedi'i leoli wrth ymyl y llwybr troed cyhoeddus.

Gwnaeth timau ieuenctid clwb pêl-droed Dinas Llanelwy a Grŵp Gofal Elwy helpu i blannu bron i 2,000 o goed ar y safle yn wreiddiol ochr yn ochr â swyddogion y Cyngor a gwirfoddolwyr eraill.

Mae'r coed newydd a blannwyd ym mis Rhagfyr yn ategu stoc 2024, gan ystyried monitro parhaus ac ôl-ofal gan Geidwaid Cefn Gwlad drwy gydol y flwyddyn, ac yn cynnwys coed newydd yn lle rhai nad oedden nhw, yn anffodus, wedi goroesi'r cyfnodau hir o dywydd eithriadol o sych a gafodd y DU yn ystod y Gwanwyn a'r Haf. Cafodd y coed ychwanegol gyllid gan Lywodraeth y DU drwy Gronfa Ffyniant Gyffredin y DU 2025/26 sydd wedi rhoi £278,600 i Gyngor Sir Ddinbych ar gyfer gwaith adfer natur ledled y sir.

Mae'r gwaith cynnal a chadw yn ystod y gaeaf wedi rhoi cyfle i edrych ar ardaloedd plannu newydd ar y safle a chyflwyno gwahanol rywogaethau ac amrywiaethau o goed i gynyddu gwydnwch yn erbyn unrhyw sychder yn y dyfodol.

Eglurodd y Ceidwad Cefn Gwlad, Matt Winstanley, sy’n rheoli datblygiad y safle: “Nid yw colli rhai coed ar dir ar raddfa’r safle hwn yn annisgwyl, yn enwedig o ystyried yr amodau sych eithriadol yr ydym ni wedi’u hwynebu. Roedd gwanwyn 2025 yn dymor digynsail o gynhesrwydd a heulwen a'r sychaf ers dros 50 o flynyddoedd, yn ôl y Swyddfa Dywydd.

“Rydym ni’n datblygu ardal ychydig yn wahanol o’r safle er mwyn defnyddio’r tir gwell. Rydym ni wedi plannu coed derw, criafol, bedw arian, bedw cyffredin ac aethnenni. Dylai amodau graeanog yr ardal hon wrth ymyl yr afon fod yn addas ar gyfer aethnenni ac maen nhw hefyd yn gallu goddef sychder yn well.”

Ychwanegodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant a chefnogwr Bioamrywiaeth: “Mae’r safleoedd hyn yn cymryd amser i dyfu a datblygu ac yr ydym ni’n ddiolchgar am y gefnogaeth barhaus gan bawb sy’n dod i Lan Elwy sy’n meithrin ardal wych i’r cymunedau cyfagos ymweld â hi a’i mwynhau ac i natur leol ffynnu ynddi.”

Digwyddiad i glirio effaith sbwriel morol Prestatyn

Mae galwad wedi mynd allan ar gyfer gwirfoddolwyr sydd eisiau gwneud gwahaniaeth cadarnhaol i gefnogi eu harfordir lleol.

Mae Tîm Perygl Llifogydd Cyngor Sir Ddinbych yn arwain ymgyrch glanhau sbwriel morol ar Draeth Prestatyn ar Ionawr 19, o 3pm nes 4pm.

Bydd y digwyddiad yn helpu i leihau sbwriel morol ar y traeth, a all rwystro dyfrffyrdd a draeniau, rhwystro llif dŵr ac achosi llifogydd lleol yn bellach i fyny’r ffrwd.

Meddai Claudia Smith, Swyddog Erydu Arfordirol a Pherygl Llifogydd: “Drwy dynnu sbwriel morol, rydym hefyd yn helpu i gefnogi amddiffynfeydd naturiol yr ardal. Mae traethau glanach ac amgylcheddau arfordirol iach yn cynnwys twyni a gwelyau o forwellt, yn gallu cynnal eu swyddogaethau naturiol yn well fel amddiffynfeydd môr.”

“Mae cynnal yr ymgyrch hon hefyd yn rhoi cyfle i wella edrychiad ein traethau i breswylwyr ac ymwelwyr, ac yn helpu i roi cymorth llaw i fyd natur lleol drwy dynnu elfennau megis plastig, a allai fod yn niweidiol i fywyd gwyllt.”

Ychwanegodd:  “Mae croeso i unrhyw un sy’n dymuno gwneud eu rhan ar gyfer eu traeth lleol ym Mhrestatyn, a helpu’r amgylchedd gwych hwn, yn ogystal â lleihau’r perygl o lifogydd, i ymuno â ni.

Bydd digwyddiad Glanhau Traeth Prestatyn yn cwrdd ym maes parcio Dwyreiniol Canolfan Nova, ger yr arwydd Clawdd Offa, am 3pm.

Meddai’r Cynghorydd Barry Mellor, yr Aelod Cabinet Arweiniol ar gyfer Priffyrdd a’r Amgylchedd:  “Mae rheoli’r perygl o lifogydd lleol rhag effeithiau sbwriel morol yn golchi i fyny ar draethau’r sir yn bwysig iawn. Mae’n fuddiol i les ein preswylwyr a’r bobl sy’n ymweld â’r ardaloedd hyn, a’r bywyd gwyllt a ganfyddir ar y traethau, a byddaf yn annog unrhyw un sydd eisiau gwneud gwahaniaeth i ymuno â ni.”

Am fwy o fanylion, cysylltwch â claudia.smith@denbighshire.gov.uk/07785517398

Adnewyddu tanysgrifiad gardd yn mynd yn fyw

Gall garddwyr Sir Ddinbych sy’n defnyddio’r gwasanaeth tanysgrifiad gwastraff gardd adnewyddu eu casgliad o heddiw ymlaen (Ionawr 12).

Mae’r cyfnod adnewyddu ar gyfer 2026 i 2027 ar agor i wneud yn siŵr bod digon o amser i bawb gofrestru cyn y bydd cyfnod newydd y gwasanaeth yn dechrau o 1 Ebrill.

Mae’r Cyngor yn annog preswylwyr sy’n cofrestru am y tro cyntaf i fanteisio ar y cyfnod cofrestru hwn o heddiw (1 Ebrill) fel eu bod yn cael budd llawn o’r gwasanaeth 12 mis.

Anogir preswylwyr i adnewyddu eu gwasanaeth casglu ar-lein gan ddefnyddio’r ddolen isod.

https://www.denbighshire.gov.uk/cy/biniau-ac-ailgylchu/gwastraff-gardd.aspx 

Mae’r gwasanaeth casglu gwastraff gardd dwywaith yr wythnos yn cynnig dull hwylus, a chost effeithiol o fynd i’r afael â’u gwastraff gardd, ac yn gwneud cyfraniad sylweddol tuag at ddiwallu’r targedau ailgylchu statudol.

Dywedodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant:  “Gallwch adnewyddu neu gofrestru ar gyfer y gwasanaeth casglu gwastraff gardd 12 mis o heddiw ymlaen. Byddaf yn annog preswylwyr i wneud hyn cyn gynted â phosib er mwyn cyfri amser darparu’r cynwysyddion newydd, ac er mwyn cymryd mantais o’r gwasanaeth yn llawn am 12 mis.

Gall preswylwyr wirio a oes ganddynt danysgrifiad cyfredol ar dudalen dyddiadau casglu biniau’r wefan, neu gallwch ddysgu mwy am y gwasanaeth yma 

Dyn o Lanelwy yn newid gyrfa i helpu i feithrin cefnogaeth barhaus i wasanaeth rheng flaen

Mae newid gyrfa gyda chymorth cynllun y Cyngor wedi ysbrydoli dyn o Lanelwy i gamu ymlaen i helpu i wneud gwahaniaeth i gymunedau lleol Sir Ddinbych ac amgylchedd y sir.

Bu Llais y Sir yn holi Owen Lokier, Arweinydd Tîm Wrth Gefn Gwastraff ac Ailgylchu i ddeall sut mae penderfyniad i newid gyrfa wedi helpu i gasglu gwybodaeth a phrofiad yn y gwasanaeth ar lefel broffesiynol a phersonol.

Meddai Owen: “Peiriannydd oeddwn i’n wreiddiol; roeddwn yn gweithio yn y diwydiant dur fel gwneuthurwr a weldiwr ac roeddwn awydd newid gyrfa.

“Ym mis Ionawr 2022, gwelais hysbyseb yn y cynllun Sir Ddinbych yn Gweithio am weithwyr casglu sbwriel, felly penderfynais fynd amdani.  Dechreuais y gwaith ym mis Ionawr, roedd yn gynllun tri mis yn gweithio o Ruthun, ac yn dilyn hynny cefais gontract llawn amser gyda’r Cyngor fel gweithiwr llwytho sbwriel.  Roedd y cynllun Sir Ddinbych yn Gweithio yn bendant yn ddylanwad cadarnhaol.”

Wedi gweithio fel gweithiwr llwytho am 12 mis, daeth cyfle i Owen ehangu ei sgiliau yn y gwasanaeth.

“Rhoddodd fy rheolwr atebol gyfle i mi yrru ein cerbydau cawell llai ddau ddiwrnod yr wythnos.  Roedd hyn yn cynnwys gyrru i fyny i ffermydd yn bennaf, mewn ardaloedd gwledig.  Roedd y swydd yn y de, o Drefnant yr holl ffordd i lawr i Langollen a rhoddodd syniad i mi o ochr yrru’r gwasanaeth.”

Ond ni wnaeth olwynion y gwasanaeth stopio troi yno i Owen, gan fod gyrru’r cerbydau llai wedi ei ysgogi i wneud ei drwydded LGV ail ddosbarth drwy gynllun gan Lywodraeth Cymru.

“Rhoddodd hyn gyfle i mi symud ymlaen i swydd gyrrwr llawn amser a ddaeth yn rhydd.  Felly, roeddwn wedi gweithio fy ffordd i fyny gyda chymorth Sir Ddinbych yn Gweithio i lwythwr ail radd, i’r bedwaredd radd yn gyrru cerbyd cawell llai ac yna gyda fy nhrwydded LGV roeddwn ar y bumed radd. 

“Dyna ble’r oeddwn wedi cyrraedd nes i ni ddod i Ddinbych ym mis Mehefin 2024. Roeddwn yn gallu neidio o un peth i’r llall ar y safle, yn cyflenwi dros fechgyn oedd i ffwrdd yn sâl ac un o’r manteision oedd fy mod yn dysgu llawer o rowndiau gwahanol ar hyd a lled y sir, a dysgais lawer iawn.

“Ond roedd heriau hefyd gan y byddech yn gwneud un peth un diwrnod a rhywbeth hollol wahanol y diwrnod canlynol, ond roeddwn yn mwynhau’r amrywiaeth a gweithio gyda thimau gwahanol.”

Roedd cyfarfod llawer o weithlu’r gwasanaeth o fudd i Owen gan ei fod yn gallu defnyddio ei brofiad i gefnogi’r gwasanaeth hyd yn oed yn fwy. Oherwydd ym mis Tachwedd 2024, bu Owen a chydweithiwr arall yn llwyddiannus wrth ymgeisio am ddwy swydd arweinwyr tîm wrth gefn oedd yn helpu i gyflenwi dros absenoldebau salwch a rheoli gwyliau o’r swyddfa.

Mae staff Gwastraff ac Ailgylchu hefyd yn gallu manteisio ar gyfleoedd hyfforddi, ac wrth wneud ei swydd bresennol, mae Owen yn gweithio tuag at fwy o gymwysterau gyda chefnogaeth Hyfforddiant Cambrian.

Eglurodd: “Mi wnes i gofrestru ar gwrs Diploma Lefel 3 mewn Gweithgareddau Ailgylchu Cynaliadwy ac rydw i’n astudio ar ei gyfer ar hyn o bryd. Rydw i’n gobeithio symud ymlaen o hyn i NVQ Lefel 4 i barhau i weithio fy ffordd i fyny.

“Mae Bev o Cambrian wedi bod yn gymorth mawr, mae’n deall bod gan ddysgwyr ffyrdd gwahanol o ddysgu. Rwy’n hoffi cael ychydig o ryddid i wneud y gwaith cwrs, rydym yn cyfarfod unwaith y mis a byddaf yn ceisio gwneud llawer ohono yn fy amser fy hun.”

Mae newid gyrfa i wneud gwahaniaeth i’r amgylchedd lleol drwy helpu preswylwyr gyda’u hailgylchu a gwastraff hefyd yn golygu llawer mwy o amser i ymgysylltu â chymunedau yn y sir yn ôl Owen.

Dywedodd: “Rwy’n mwynhau gweithio yn yr awyr agored a chysylltu â’r cyhoedd, sy’n beth mawr oherwydd rydych yn cael sylwadau cadarnhaol a rhai negyddol hefyd, ond rwyf bob amser yn ceisio troi’r pethau negyddol yn gadarnhaol.

“Rwyf wedi dweud erioed bod gweithwyr casglu sbwriel yn rhan o’r Cyngor y mae pawb yn eu gweld bob wythnos o’u bywydau.

“Os oes gan rywun broblem gyda’r palmentydd neu’r ffyrdd, byddwn yn clywed am hynny ac yn ceisio ei droi’n rhywbeth cadarnhaol bob amser. Rydym hefyd yn clywed llawer o bethau cadarnhaol yn enwedig dros y Nadolig a’r Flwyddyn Newydd pan fyddwch yn edrych ar y bechgyn ac yn gweld mor ddiolchgar yw’r cyhoedd eu bod allan ym mhob tywydd 52 wythnos y flwyddyn.

“Hefyd, i bobl hŷn, mae’n bosib mai’r gweithwyr casglu sbwriel yw’r unig bobl heblaw’r postmon maen nhw’n ei weld mewn wythnos, felly pan oeddwn ar y rownd, byddwn yn ceisio treulio munud neu ddau yn dweud helo, sut ydach chi.  Mae hynny’n gwneud gwahaniaeth iddyn nhw hefyd.”

Ychwanegodd: “Yn gyffredinol, fel gyrfa mae’n wych, rydych yn cael gweithio yn yr awyr agored, ac mae’n dda i’r amgylchedd hefyd.”

A beth yw cyngor Owen i rywun sy’n ystyried newid gyrfa a symud i’r gwasanaeth?

Dywedodd: “Mae’r Cyngor yn awdurdod gwych i weithio iddo. Rhaid i chi fod yn barod i gael yr hyn rydych yn rhoi i mewn iddo allan ohono.  Felly, os byddwch yn dangos eich bod yn frwdfrydig, yn hyblyg ac yn barod i helpu eraill, mae hynny’n help mawr.  Mae gwaith tîm yn bwysig iawn yn y gwaith hwn … peidiwch â stopio, dangoswch eich bod yn barod i ddysgu a pharhau i osod targedau i chi eich hun.”

Adar yn tyrru i Brickfield, y Rhyl

Mae gwarchodfa natur yn y Rhyl yn darparu noddfa i bob math o adar, yn ôl gwyliwr adar lleol profiadol.

Ers llawer mwy na degawd, mae Alex Humphreys Jones, sy’n wreiddiol o Lanelwy, wedi bod yn olrhain rhywogaethau adar yng Ngwarchodfa Natur Pwll Brickfield. Mae’r safle’n cael ei reoli gan Wasanaeth Cefn Gwlad Sir Ddinbych, a gwelodd Alex ei fod yn noddfa i fwy na 100 o wahanol rywogaethau yn ystod ei ymweliadau â’r warchodfa.

Bu Llais y Sir yn sgwrsio gydag Alex i glywed am ei ymweliadau â Brickfield a sut mae gwaith gan geidwaid cefn gwlad a gwirfoddolwyr wedi helpu i greu amgylchedd gwych ar gyfer adar nodedig.

Ydi gwylio adar yn un o’ch hobïau chi, os felly, beth ydych chi’n ei fwynhau amdano?

Mae gwylio adar o ddiddordeb mawr i mi ac mae’n chwarae rhan yn fy mywyd bob dydd. Rwy’n mwynhau gwylio adar ar raddfa leol, genedlaethol a byd-eang. Mae'n hobi sydd wedi mynd â fi ar draws y wlad ac o gwmpas y byd. Mae amryw lefelau o anhawster wrth wylio adar, o adnabod rhywogaeth i ganfod eich rhywogaethau prin eich hunain ac rwy’n mwynhau pob agwedd.  

Ers sawl blwyddyn ydych chi wedi bod yn dod i Bwll Brickfield a pha mor aml ydych chi’n dod yma?

Rwyf wedi bod yn dod i lawr i Bwll Brickfield ers 2013 ar ôl gweld bod y safle yn ardal brysur ar gyfer adar a bywyd gwyllt. Mae’n hawdd cael mynediad i’r safle hefyd ac mae’n ffitio’n dda gydag ymrwymiadau gwaith. Rwy’n gallu dod yma a cherdded o gwmpas mewn 30 munud. Rwy’n ceisio dod yma o leiaf ddwywaith yr wythnos, ond mae hyn yn amrywio yn dibynnu ar y tymor. 

Ydych chi wedi sylwi ar gynnydd o ran niferoedd rhywogaethau? Os felly, ers pryd?

Rwy’n defnyddio ap cofnodi adar ar-lein o’r enw BirdTrack. Mae’n blatfform am ddim i wylwyr adar ym Mhrydain gofnodi pa adar maen nhw wedi’u gweld. Mae BirdTrack yn helpu i greu rhestr ac mae’n creu tablau a graffiau gyda’r data am adar. Ers dod i Bwll Brickfield, rwyf wedi cofnodi 112 o wahanol rywogaethau o adar, a gwelwyd 4 rhywogaeth newydd yn 2025 (y rhywogaethau newydd cyntaf i mi ers 2022).

Faint ydych chi wedi’u cofnodi ar gyfer 2025 a beth yw’r rhai mwyaf nodedig ydych chi wedi’u gweld ar y safle?

Eleni (2025), rwyf wedi cofnodi 78 o rywogaethau ym Mhwll Brickfield. Mae Gosog, Cyffylog, Gwybedog Mannog a Barcud Coch wedi’u gweld ar y safle. Yn ôl ym mis Mehefin, gwelwyd Crëyr y Nos Penddu ar safle Pwll Brickfield, a dyma’r cofnod cyntaf o’r rhywogaeth hon yng ngogledd Cymru ers 1993. 

Mae Pwll Brickfield yn hanfodol ar gyfer llawer o rywogaethau adar y dŵr, fel Gwyach Fawr Gopog, Glas y Dorlan, Hwyaden Ddanheddog a Hwyaden Gopog, ond mae’r un mor bwysig ar gyfer adar ymfudol ar eu taith. Mae’n adnabyddus fel un o’r safleoedd cyntaf i gofnodi Gwennol y Glennydd yng ngogledd Cymru yn y gwanwyn ac yn arbennig am nodi 4 Telor Aelfelyn (crwydryn prin yng ngogledd Cymru) o Siberia dros y 10 mlynedd diwethaf yn yr hydref. Roedd Telor Cetti yn arfer bod yn absennol o ogledd Cymru, ond Pwll Brickfield oedd un o’r safleoedd cyntaf i gofnodi un yn Sir Ddinbych, ac yn y blynyddoedd diweddar, credir eu bod wedi nythu a bridio. 

Dros y blynyddoedd, rwyf wedi canfod cofnodion nodedig yn lleol fel Dryw Penfflamgoch (Rhagfyr 2015), Adenydd Cwyr (Rhagfyr 2016), Gwyach Gorniog (Tachwedd 2018), 3 Thelor Aelfelyn (2016, 2018, 2019) a Gwylan Ynys yr Iâ a arhosodd am gyfnod hir (Ionawr - Ebrill 2021). 

Yn olaf – beth yw eich hoff rywogaeth adar?

Mae hwn yn gwestiwn anodd iawn oherwydd bod cynifer o rywogaethau i ddewis ohonynt, ond rwy’n arbennig o hoff o grŵp o adar sef ‘hirundines’/gwenoliaid duon. Ym Mhrydain, fe’u gelwir yn Wenoliaid, Gwenoliaid y Bondo a Gwenoliaid Duon - i gyd yn adnabyddus am ymfudo’n eang a’u hediad pwerus, acrobataidd. 

Dywedodd y ceidwad cefn gwlad Vitor Evora, sy’n helpu i reoli safle Pwll Brickfield: “Mae’n wych gwybod bod pobl fel Alex yn cael cymaint o fwynhad o’r warchodfa a hyd yn oed gwell, gweld bod y safle yn rhoi help go iawn i bob math o rywogaethau adar trwy’r tymhorau.

“Rydym wedi gweithio’n galed i ddatblygu’r safle i ymwelwyr a bywyd gwyllt, ac rydym yn gobeithio y bydd niferoedd adar yn parhau i fod yn gadarnhaol, gan ddarparu lle gwych i wylwyr adar, hen ac ifanc, ymweld ag ef.”

Paratoi ar gyfer Storm Goretti

Mae Swyddfa'r Met wedi cyhoeddi rhybudd tywydd oren ar gyfer rhannau o dde Sir Ddinbych gyda rhybudd tywydd melyn ar waith ar gyfer llawer o weddill y sir.

Bydd y rhybudd oren mewn lle o 8pm nos Iau, 8 Ionawr tan 9am bore Gwener 9 Ionawr tra bod y rhybudd melyn ar waith tan 12pm ddydd Gwener. Yn ardal y rhybudd oren, y rhagolygon yw am eira trwm a fydd yn debygol o arwain at aflonyddwch ac amodau teithio peryglus.

Gallwch ddod o hyd i'r wybodaeth ddiweddaraf ar wefan Swyddfa'r Met a dilynwch ein cyfrif Facebook am y diweddariadau diweddaraf am raeanu a chau ffyrdd.

Graeanu

Mae'r cyngor wedi defnyddio'r holl adnoddau sydd ar gael i ymateb i unrhyw beth sy'n gysylltiedig â'r tywydd a byddwn yn derbyn cefnogaeth gan gontractwyr amaethyddol a fydd yn helpu i gadw'r rhwydwaith ffyrdd gwledig ar agor.

Bydd ein criwiau graeanu yn trin yr holl lwybrau graeanu a bydd gyrwyr yn patrolio'r A55 ar Allt Rhuallt a'r A494 yn Clwyd Gate ar ôl cwblhau eu llwybrau arferol.

Gofynnwn i chi barhau i yrru'n ofalus oherwydd ni fydd pob ffordd yn cael ei thrin gan fod yn rhaid i ni flaenoriaethu'r priffyrdd. Gall eira trwm hefyd achosi cyfnodau o aflonyddwch, hyd yn oed ar y priffyrdd sy'n cael eu trin.

Mae rhagor o wybodaeth am ble rydym yn graeanu ar gael ar ein gwefan.

Cyngor mewn tywydd garw

Am gyngor a gwybodaeth am sut i ymdopi ag amodau tywydd garw, edrychwch ar y dudalen tywydd garw ar ein gwefan a fydd yn nodi pa ffyrdd rydym yn eu graeanu, ble gallwch ddod o hyd i'ch bin halen agosaf yn ogystal â chyngor cyffredinol am yrru mewn amodau gaeafol a sut i wneud eich cartref yn ddiogel.

Hefyd, mae ystod o wybodaeth ar wefan Swyddfa'r Met gan gynnwys cyngor ar gadw'n ddiogel mewn eira a rhew, cadw'ch cartref yn gynnes, paratoi'ch cerbyd, yn ogystal â'r ffordd orau o ofalu am eich anifeiliaid anwes.

Ffynonellau gwybodaeth eraill

Efallai y byddai'n ddefnyddiol i chi ddilyn y cyfrifon cyfryngau cymdeithasol canlynol am ddiweddariadau allweddol:

SP Energy Networks – ffoniwch 105 i roi gwybod am doriad pŵer

MetOffice – diweddariadau am y tywydd yn eich ardal

Traffig Cymru Gogledd a Chanolbarth Traffic Wales North & Mid

Heddlu Gogledd Cymru

Gwasanaeth Tân ac Achub Gogledd Cymru

Betsi Cadwaladr

Ymddiriedolaeth Brifysgol GIG wasanaethau Ambiwlans Cymru

Iechyd Cyhoeddus Cymru

Cyfoeth Naturiol Cymru / Natural Resources Wales

Dŵr Cymru / Welsh Water

Cymerwch ofal yn ystod y tywydd garw, gofalwch amdanoch chi'ch hunain a cofiwch wirio bod ffrindiau neu gymdogion yn ddiogel.

Ydych chi erioed wedi ystyried ble mae eich treth cyngor yn mynd?

Mae llawer yn meddwl bod treth cyngor yn talu am bopeth y mae awdurdod lleol yn ei gynnig, fodd bynnag, dim ond 26% o gyfanswm gwariant y Cyngor yw'r arian a gesglir gan drigolion yn flynyddol.

Mae mwyafrif y cyllid (62%) yn dod ar ffurf 'Grant Cymorth Refeniw' gan Lywodraeth Cymru, tra bod y 12% sy'n weddill yn dod o drethi busnes, sef treth eiddo y mae busnesau'n ei dalu i helpu tuag at ariannu gwasanaethau lleol. Gallwch ddysgu mwy am sut mae'r Cyngor yn cael ei ariannu ar ein gwefan.

Felly ble mae’r treth cyngor yn mynd? Rydym wedi cynhyrchu infograffig yn seiliedig ar dreth cyngor eiddo Band D i geisio rhoi esboniad clir o sut mae taliadau treth cyngor yn cael eu defnyddio i ariannu ystod o wasanaethau i drigolion yn y sir. Er bod yr infograffig hwn yn rhoi darlun o sut mae'r arian yn cael ei rannu rhwng gwahanol wasanaethau, mae deall beth mae trigolion yn ei gael am yr arian hwnnw’n bwysig. (Gellir gweld yr infograffig ar ddiwedd yr erthygl.)

Fel y gwelwch, mae mwyafrif gwariant treth cyngor yn mynd tuag at amddiffyn y rhai mwyaf bregus ac agored i niwed yn ein cymdeithas, gyda 66% yn cael ei wario ar ysgolion ac addysg a gofal cymdeithasol i oedolion a phlant.

Gydag Addysg yn cyfrif am 36.7% o’r gwariant, golyga hyn y gall Sir Ddinbych addysgu tua 16,500 o ddisgyblion mewn 44 ysgol gynradd, 2 ysgol pob oed, 2 ysgol arbennig, 6 ysgol uwchradd ac 1 uned cyfeirio disgyblion ar draws y sir, gyda thua 780 o athrawon yn darparu'r addysg.

Yn y maes addysg o hyd, mae cludiant ysgol yn cyfrif am 2.9% ac mae'r Cyngor yn cludo tua 2,871 o ddysgwyr yn ddiogel i ysgolion ledled y sir. Caiff 650 o deithiau bws ysgol a thacsi eu gwneud bob diwrnod ysgol.

Yn y cyfamser, mae gofal cymdeithasol oedolion a phlant yn cyfrif am 29.8% o wariant treth y Cyngor. Yn 2024-2025 cafodd oddeutu 668 aelod o staff dros 25,000 o gysylltiadau gyda'r plant a'r oedolion mwyaf agored i niwed gan ddarparu pecyn o ofal a chymorth lle bo’n briodol sy’n rhoi cyfle i'r trigolion hyn gael dewis, mynegi barn, a chael rheolaeth dros eu bywydau.

Mewn meysydd gwasanaeth eraill, mae 1.9% yn mynd tuag at ddiogelu'r cyhoedd ac iechyd yr amgylchedd ac mae timau'r Cyngor yn archwilio tua 720 o fwytai, caffis a lleoedd tecawê bob blwyddyn i sicrhau eu bod yn ddiogel ar gyfer trigolion Sir Ddinbych.

Mae gwagio biniau ac ailgylchu yn cyfrif am 1.8% o'ch bil treth cyngor, sy'n cyfateb i £32.89 y flwyddyn (yn seiliedig ar eiddo Band D). Mae hynny'n cynnwys casglu tua 73,000 o gynwysyddion o dros 47,000 o gartrefi bob wythnos ledled y sir.

Am 1.8% o'r dreth cyngor rydym yn cynnal 1,419km o ffyrdd (ac eithrio cefnffyrdd), 601 o bontydd priffyrdd a chelfertau, 302 o waliau a 26,000 o gwlïau. Ac am 0.8%, rydym yn cynnal 11,763 o oleuadau stryd a 1,547 o arwyddion a bolardiau wedi'u goleuo ledled y sir.

Hwyrach bod rhai gwasanaethau nad yw trigolion yn ymwybodol eu bod dan reolaeth cyngor, er enghraifft Gwasanaethau Cefn Gwlad a Threftadaeth. Gydag 1.1% o dreth cyngor yn mynd i'r gwasanaeth cefn gwlad, mae'r timau'n rheoli dros 80 o safleoedd a mwy na 1,200 hectar o ardaloedd gwyrdd cyhoeddus ar gyfer hamdden a chadwraeth. Mae'r rhain yn amrywio o Barciau Gwledig Loggerheads a Moel Famau, meithrinfa goed y sir yn Llanelwy, Pwll Brickfield yn y Rhyl, Ffordd Dyserth Prestatyn, Llain Llantysilio yn Nyffryn Dyfrdwy a nifer o fannau cymunedol a mwynder llai ar draws y sir.

Mae’r gwasanaeth treftadaeth yn cyfrif am 0.9% o wariant treth y cyngor, ac am hyn, mae'r gwasanaeth yn cynnal a hyrwyddo hanes unigryw'r sir, gan ofalu am safleoedd hanesyddol pwysig gan gynnwys Carchar Rhuthun, Plas Newydd, Nantclwyd Y Dre, Amgueddfa'r Rhyl (sydd yn y llyfrgell) a storfa gasgliadau fawr. Mae'r gwaith hwn yn sicrhau bod hanes cyfoethog Sir Ddinbych yn parhau i fod yn hygyrch ar gyfer addysg, lles a mwynhad.

Mae cynllunio a datblygu economaidd yn cyfrif am 0.7% o wariant y treth cyngor ac am hynny mae'r Awdurdod Cynllunio Lleol yn prosesu tua 1,000 o geisiadau cynllunio bob blwyddyn ochr yn ochr â 10-20 o apeliadau a 50-100 o ymholiadau cyn-ymgeisio. Rydym hefyd yn ymateb i dros 500 o achosion cydymffurfio cynllunio.

Mae’r llyfrgelloedd yn cyfrif am 0.5% o’r gwariant ac yn 24-25, cynhaliodd  y llyfrgelloedd 514 o sesiynau Dechrau Da i bron i 6,500 o blant. Hefyd cafodd 2,869 o lyfrau sain eu benthyg i 1,028 o aelodau drwy Borrowbox (rhan o'r Cynnig Digidol) ac argraffwyd dros 56,000 o dudalennau ar argraffyddion mynediad cyhoeddus.

Nid yw'r holl dreth cyngor a gesglir yn talu am wasanaethau'r cyngor yn unig, mae 2.5% yn mynd tuag at y Gwasanaeth Tân i gyfrannu at ariannu amddiffyniad ac atal tân ledled y sir.

Dywedodd y Cynghorydd Delyth Jones, Aelod Arweiniol dros Gyllid yng Nghyngor Sir Dinbych, “Rwy’n falch o weld yr infograffig yma’n cael ei chynhyrchu a’i rhyddhau. Gobeithio y bydd yn rhoi’r cyd-destun sydd ei angen ar drigolion i ddeall sut mae eu taliadau treth cyngor yn cael eu defnyddio i gefnogi’r amrywiaeth o wasanaethau a ddarperir gan y Cyngor.

 “Mewn hinsawdd ariannol sy’n parhau i fod yn heriol barhaus, mae’n bwysig bod yn agored a thryloyw ynglŷn â’r costau a’r pwysau. Mae hefyd yn bwysig pwysleisio bod llawer o agweddau’r gwariant, yn hollol briodol, wedi’u hanelu at y gofyniad cyfreithiol i ddarparu Gofal Cymdeithasol i Oedolion, Gwasanaethau Plant, ac Addysg ac ati. Dyma’r meysydd sy’n cefnogi’r rhai mwyaf agored i niwed yn ein cymdeithas.”

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn helpu trigolion i oresgyn rhwystrau i gyflogaeth

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn darparu cefnogaeth wedi'i theilwra i drigolion ledled y sir sy'n wynebu rhwystrau i gyflogaeth, gan gynnwys hyder isel, pryder, a phrofiad gwaith cyfyngedig. Trwy fentora, cyfleoedd gwirfoddoli, a datblygu sgiliau, mae'r gwasanaeth yn helpu unigolion i feithrin hyder a symud yn agosach at eu nodau.

Un enghraifft o'r gefnogaeth hon yw Derek, a gafodd ei gyfeirio at Sir Ddinbych yn Gweithio drwy'r Ganolfan Waith ychydig flynyddoedd yn ôl. Ar y pryd, roedd Derek yn profi hyder isel, pryder, ac nid oedd ganddo'r sgiliau a'r profiad sydd eu hangen i ymuno â'r gweithlu.

Gyda chanllawiau gan dîm Sir Ddinbych yn Gweithio a thrwy leoliad gwirfoddoli yn Warws Sant Cyndeyrn, mae Derek wedi gwneud cynnydd sylweddol. Mae bellach yn gweithio'n weithredol tuag at yrfa mewn cefnogaeth TG neu weinyddiaeth.

Dywedodd Derek, cyfranogwr Sir Ddinbych yn Gweithio:

“Ar un adeg roeddwn i’n hynod o swil, gyda phryder difrifol a dim hyder.

“Doeddwn i byth yn meddwl y byddwn i’n cyrraedd lle rydw i nawr, ond gyda chefnogaeth gan Sir Ddinbych yn Gweithio a thrwy wirfoddoli, rydw i wedi goresgyn cymaint o rwystrau.

“Rwy’n gwybod y byddai’r fi iau yn falch o ba mor bell rydw i wedi dod.”

Meddai’r Cynghorydd Jason McLellan, Arweinydd Cyngor Sir Ddinbych ac Aelod Arweiniol Twf Economaidd a Threchu Amddifadedd:

“Mae taith Derek yn enghraifft wych o’r effaith gadarnhaol y gall Sir Ddinbych yn Gweithio ei chael ar fywydau pobl.

“Mae’n ymwneud â mwy na dim ond dod o hyd i swydd, mae’n ymwneud â helpu pobl i ddatgloi eu potensial, goresgyn rhwystrau personol, a theimlo’n hyderus yn eu dyfodol.

“Rydym yn falch o gefnogi trigolion fel Derek ar eu taith tuag at gyflogaeth.”

Mae Derek yn parhau i feithrin ei sgiliau a’i brofiad trwy wirfoddoli ac mae’n benderfynol o sicrhau rôl amser llawn yn y dyfodol agos.

Mae ei daith yn rhan o ymgyrch ehangach “Mae Gwaith yn Gweithio” Tîm Anableddau Cymhleth ac Iechyd Meddwl Sir Ddinbych yn Gweithio, sy’n tynnu sylw at yr effaith gadarnhaol y gall gweithio, neu gymryd camau tuag at waith, ei chael ar fywydau pobl. Boed yn gwella lles, ennill hyder, cwrdd â phobl newydd, neu ddysgu sgiliau newydd, mae’r ymgyrch yn rhannu straeon go iawn o bob cwr o Sir Ddinbych i ysbrydoli eraill.

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn wasanaeth am ddim sy’n helpu trigolion i gael mynediad at hyfforddiant, dod o hyd i waith, ac adeiladu hyder yn eu chwiliad am swydd. Gall unrhyw un sy’n chwilio am gymorth gysylltu drwy ymweld â’n gwefan.

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn cael ei ariannu’n rhannol drwy Raglen Cymunedau am Waith a Mwy Llywodraeth Cymru, sy’n cefnogi’r bobl sy’n wynebu’r anfantais fwyaf yn y farchnad lafur i oresgyn y rhwystrau sy’n eu hatal rhag cael gwaith.

Ariennir Sir Ddinbych yn Gweithio yn rhannol gan Lywodraeth y DU.

Planhigfa yn creu dyfodol cadarn i fyd natur lleol

Mae coeden sy’n gysylltiedig â llymaid mewn hen dafarn a phlanhigyn hynod o brin yng Nghymru yn elfennau o fyd natur Sir Ddinbych sydd wedi cael bywyd newydd diolch i safle arbennig yn y sir.

Ers 2021, mae planhigfa goed y Cyngor ar fferm Green Gates, Llanelwy wedi mynd o nerth i nerth.

Mae gwirfoddolwyr ac aelodau ymroddedig o dîm Bioamrywiaeth y Cyngor wedi bod yn brysur iawn yn datblygu’r blanhigfa, sy’n tyfu miloedd o goed a blodau gwyllt o hadau er mwyn eu plannu ar hyd a lled y sir i ddiogelu a rhoi hwb i fyd natur.

Dyma flas i chi o rai o’r prosiectau llwyddiannus sydd wedi dwyn ffrwyth ar y safle.

Yn 2022, daethpwyd o hyd i blanhigyn tafod y ci – rhywogaeth sy’n prinhau, yn nôl arfordirol Prestatyn Beach Road West. Yn y 116 o flynyddoedd diwethaf, nid oes ond 18 cofnod o’r planhigyn hwn yn Sir Ddinbych.

Cymerwyd hadau o’r ddôl i’w plannu yn y blanhigfa, a diolch i ymdrechion y tîm eginodd blanhigion newydd i’w plannu mewn dolydd arfordirol eraill yn y sir.

Yn ystod 2023 gwnaethpwyd gwaith i ddiogelu a chefnogi dyfodol coeden hynafol yn Sir Ddinbych.

Casglodd y tîm a’r gwirfoddolwyr dros 15,000 o fes a’u plannu yn y blanhigfa.

Mae coed derw yn cael effaith bwysig ar fioamrywiaeth drwy gynnal mwy o ffurfiau ar fywyd nag unrhyw goeden gynhenid arall. Gall y goeden gynnal cannoedd o bryfed, ac mae hynny’n darparu ffynhonnell gyfoethog o fwyd i adar. Drwy gydol yr hydref bydd gwiwerod, moch daear a cheirw hefyd yn bwyta mes.

Yn 2024 rhoddodd y blanhigfa sylw i lwyn prin yn Sir Ddinbych.

Mae meryw’n brin yn Sir Ddinbych a dim ond mewn un man ar ael bryn ym Mhrestatyn y deuir o hyd iddynt. Mae’r llwyn yn rhywogaeth â blaenoriaeth i’w amddiffyn yn y Deyrnas Unedig, wedi dirywiad brawychus oherwydd pori gormodol a diflaniad porfeydd addas.

Gwnaed ymdrech i amddiffyn un llwyn meryw yn Sir Ddinbych yn 2008 pan fu’r Cyngor yn gweithio â Sw Caer wrth blannu llwyni ifanc ar ael y bryn ym Mhrestatyn er mwyn annog twf y meryw oedd yno eisoes.

Ymwelodd aelodau o’r tîm Bioamrywiaeth â’r safle i gasglu hadau i’w plannu yn ôl yn y blanhigfa goed gan fod meryw yn darparu cynefin gwerthfawr a bwyd i amrywiaeth o rywogaethau, yn cynnwys pryfed, adar a mamaliaid.

Eleni mae’r blanhigfa goed hefyd wedi cynnig llwncdestun i goeden hanesyddol a phrin yn y sir.

Mae tîm y blanhigfa wedi rhoi hwb i’r gerddinen. Mae dros 300 o’r 500 o hadau a gasglodd y tîm y llynedd wedi egino yn y blanhigfa.

Mae’r gerddinen yn goeden brin yn y sir ac yn hanesyddol fe'i gelwir hefyd yn goeden ‘chequers’ yn Saesneg oherwydd y ffrwythau y dywedir eu bod yn blasu'n debyg i ddatys ac a roddwyd i blant yn y gorffennol fel fferins.

Yn draddodiadol, roedd ffrwythau o’r goeden hefyd yn cael eu gwneud yn ddiod feddwol tebyg i gwrw wedi’i eplesu, a chredir bod y ddiod hon wedi dylanwadu ar enwi llawer o dafarndai yn ‘Chequers’ ledled y Deyrnas Unedig.

Mae’r prosiectau eleni wedi cynnwys tyfu dros 1,000 o goed ysgaw drwy gymryd toriadau o ysgaw a oedd eisoes yn tyfu ar y safle. Yn hanesyddol defnyddiwyd yr ysgawen, sy’n ffynhonnell llifynnau, i wneud y patrwm ar frethyn Harris.

Ac mae cenhedlaeth newydd o goed sydd dan fygythiad yn paratoi i helpu i gefnogi glöyn byw prin.

Mae’r blanhigfa wedi bod yn tyfu cnwd o lwyfenni llydanddail i helpu’r rhywogaeth sydd dan fygythiad oherwydd clefyd llwyfen yr Isalmaen. Mae llawer o goed aeddfed wedi’u torri oherwydd y clefyd hwn, gan leihau twf a lledaeniad coed ifanc.

Mae dros 1,800 o lwyfenni llydanddail wedi’u tyfu o hadau a gasglwyd o Barc Gwledig Loggerheads y llynedd i helpu’r goeden i atgyfodi yn Sir Ddinbych. Yn y pen draw, bydd y rhain yn cael eu plannu yn natblygiad Gwarchodfa Natur Green Gates ger y blanhigfa goed.

Mae’r llwyfenni llydanddail yn blanhigion bwyd larfaol pwysig i’r Brithribin Gwyn, a gofnodwyd yn Loggerheads ychydig o flynyddoedd yn ôl, ond mae bellach yn brin iawn yn y sir.

Mae coeden a oedd yn bwysig i’r Celtiaid ac sydd i’w gweld yn enw Ynys Afallon yn chwedl y Brenin Arthur hefyd ar gynnydd yn Sir Ddinbych.

Mae dros 2,500 o goed afalau surion yn adrodd stori newydd yn 2025 diolch i gefnogaeth y blanhigfa goed.

Mae cysylltiad hanesyddol cryf wedi bod rhwng coed afalau surion a chariad a phriodi. Byddai pobl ers talwm yn taflu hadau’r afalau i’r tân wrth ddweud enw eu cariad, ac os oeddent yn ffrwydro, byddai’r cariad yn para hyd byth. Roedd y Celtiaid yn llosgi’r prennau yn ystod gwyliau a defodau ffrwythlondeb.

Fe soniodd William Shakespeare am y goeden afalau surion yng nghyd-destun cariad yn ‘A Midsummers Night’s Dream’ a ‘Love Labours Lost’ hefyd.

Gall coed afalau surion dyfu’n 10 metr o uchder a byw am gan mlynedd, ac mae’r dail yn ffynhonnell o fwyd i wyfynod, yn cynnwys y gwyfyn tuswog llwyd, y smwtyn gwyrdd a’r gwalchwyfyn llygadog.

Mae’n ffynhonnell fwyd wych i fyd natur; mae adar wrth eu boddau â’r ffrwythau a llygod y maes, llygod cwta a moch daear hefyd yn mwynhau porthi ar yr afalau.

Rhwydwaith gwefru cerbydau trydan y sir yn sbarduno miliynau o filltiroedd gwyrddach

Mae Rhwydwaith Gwefru Cerbydau Trydan Cyngor Sir Dinbych wedi cefnogi miliynau o filltiroedd gwyrddach ers i'r gwefrwyr cyntaf ddod ar-lein.

Yn ystod Wythnos Hinsawdd Cymru eleni, rydym yn edrych yn ôl ar yr effaith y mae twf rhwydwaith gwefru'r cyngor wedi'i chael ar ddarparu cludiant cyhoeddus mwy gwyrdd i drigolion ac ymwelwyr.

Dechreuodd rhwydwaith y sir ym mis Mehefin 2021 gyda gwefrwyr cyflym ym Mhrestatyn ac, ers hynny, mae wedi tyfu gyda mwy o gyfleusterau gwefru yn cael eu darparu yn y Rhyl, Llanelwy, Dinbych, Rhuthun, Corwen a Llangollen.

Mae dod â'r rhwydwaith ar-lein yn rhan o waith parhaus y cyngor i leihau ôl troed carbon y sir a chefnogi'r gyrwyr hynny sydd am newid i gerbydau trydan ond efallai nad oes ganddynt y cyfleusterau i wefru gartref.

Mae mentrau cerbydau fflyd trydan eraill hefyd yn rhan o nod y cyngor i leihau allyriadau carbon, megis gwasanaethau bysiau trydan Fflecsi Rhuthun a Dinbych.

Ers dod ar-lein yn 2021, mae'r gwefrwyr wedi cefnogi gyrwyr cerbydau trydan drwy ddarparu 46,200 o sesiynau gwefru unigol i gefnogi dulliau teithio cyhoeddus allyriadau is.

Mae hynny'n cyfateb i ddefnyddio 1,100,000 cilowat yr awr, a fyddai'n galluogi 367 o geir Tesla Model 3 i wneud cyfartaledd o 12,000 milltir y flwyddyn wedi'u gwefru am y 12 mis llawn. Byddai nifer yr oriau cilowat hefyd yn rhoi pŵer i'ch archfarchnad leol am flwyddyn gyfan.

Gan drosi'r pŵer gwefru yn filltiroedd, mae'r rhwydwaith gwefru cerbydau trydan ledled Sir Ddinbych wedi cyflawni dros dair miliwn o filltiroedd o yrru ar drydan. Mae hynny dros 130 o deithiau o amgylch y ddaear a 950 o weithiau ar awyren o Lundain i Efrog Newydd. Ac i un perchennog cerbyd trydan, byddai'r nifer hwnnw o filltiroedd a gynhyrchir gan y rhwydwaith yn eich cadw chi'n gyrru am ymhell dros 250 o flynyddoedd.

Cyflwynwyd mandad defnydd 99 y cant Llywodraeth y DU ar gyfer porthladdoedd gwefru cerbydau trydan cyhoeddus y llynedd hefyd i wneud yn siŵr bod gwefrwyr cerbydau trydan yn gweithio'n dda ac yn gyson i yrwyr sy'n eu defnyddio. Ar hyn o bryd mae rhwydwaith y cyngor yn uwch na’r targed hwn ar 99.95 y cant.

Mae gwaith ar y rhwydwaith gwefru ychwanegol ar gyfer ychydig o safleoedd wedi’i gefnogi gan gyllid grant drwy Swyddfa Cerbydau Allyriadau Sero (OZEV) Llywodraeth y DU. Ariannwyd gwefrwyr yn Lôn Werdd Corwen gan Gronfa Ffyniant Bro Llywodraeth y DU.

Meddai’r Cyng. Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant: “Roedd creu’r rhwydwaith gwefru hwn yn gam pwysig yn ein hymrwymiad i helpu ein trigolion sydd eisiau symud i gerbydau trydan ond nad oes ganddynt y cyfleuster na’r lle parcio oddi ar y ffordd i wneud hynny. Bydd darparu'r rhwydwaith hwn yn helpu mwy o bobl i wneud hynny.

“Rydym hefyd yn gwybod ei fod yn helpu busnesau lleol sydd â cherbydau trydan yn eu fflyd yn ogystal â’r rhai sydd ag adeiladau yn y dref. Y rheswm am hyn yw bod mwy o ddefnyddwyr cerbydau trydan yn darganfod y lleoliadau hyn ac yn ymweld â sefydliadau ac atyniadau lleol tra’n gwefru eu cerbydau ar hyd lleoliadau ein rhwydwaith.

“Gyda chynnydd parhaus yn y defnydd o gerbydau trydan, mae wedi bod yn bwysig rhoi’r isadeiledd hwn ar waith, nid yn unig i’r defnyddwyr ond hefyd i gefnogi’r gwaith o fynd i’r afael ag effaith newid hinsawdd ar ein sir drwy helpu i leihau allyriadau carbon ar ffyrdd y rhanbarth.”

Damwain yn newid llwybr gyrfa

Matt Jones 

Mae damwain a newidiodd fywyd dyn o Ruthun wedi’i arwain at lwybr gyrfa newydd, gan ei helpu i ddysgu sut i wella defnydd ynni, lleihau costau a chefnogi’r amgylchedd.

Dechreuodd Matt Jones, Swyddog Prosiect Lleihau Carbon, ei yrfa fel saer tan i un diwrnod tyngedfennol ei wthio ar lwybr gwahanol sydd, erbyn hyn, yn dod â budd i breswylwyr Sir Ddinbych.

Mae Llais y Sir wedi bod yn siarad efo Matt i weld sut bu iddo ddringo’r ysgol yrfa at ei swydd bresennol.

Aeth Matt, beiciwr mynydd o fri, o Ysgol Brynhyfryd i Goleg Llandrillo yn y Rhyl ac yna i’r coleg yn Llandrillo-yn-Rhos i wneud cwrs sylfaen mewn crefft adeiladu, gan gyfuno sawl sgil ymarferol.

Eglurodd: “Oedden ni’n gwneud ychydig bach o blymio, gwaith trydanol, gwaith saer a phlastro. Yna, mi es i yn fy mlaen i ddewis gwaith saer a dechrau gweithio… ond yna mi dorrais fy mhigwrn. A dyna pryd newidiodd bopeth.

“Roeddwn i allan ar fy meic, yn mynd dros naid a daeth fy nhroed oddi ar y pedal, fe laniais droed yn gyntaf cyn y beic a thorri fy mhigwrn…

“Mi es yn ôl i orffen y cwrs, cael prentisiaeth a chael swydd efo’r un cwmni. Ond oherwydd y trafferthion ges i gyda fy mhigwrn mi ges i osteoarthritis a bu’n rhaid i mi gael llawdriniaethau, a gorfod gadael fy ngwaith saer a gwaith safle yn 2015. Fe newidiodd fy mywyd.

“Oherwydd fy mod i wedi torri fy mhigwrn hanner ffordd drwy’r flwyddyn, mi es i’n ôl a gorffen y flwyddyn a derbyn gwobr cyflawniad arbennig gan y coleg.”

Bu Matt yn gweithio ar brosiectau gwaith saer ar safleoedd treftadaeth, yn cynnwys Castell Conwy, Castell Biwmares a Chastell Dinbych.

“Roeddwn i’n gwneud llawer o bethau diddorol, ac yn mwynhau. Ond oherwydd bod y gwaith toi yn golygu defnyddio sgaffaldiau ac ysgolion, doeddwn i ddim yn gallu cario ‘mlaen i weithio oherwydd fy mhigwrn.

“Ar ôl hynny mi ges i fwy o lawdriniaethau; cefais y llawdriniaeth olaf, cymalglymu’r pigwrn, bron i ddeng mlynedd yn ôl rŵan.”

Ar ôl hynny, gwelodd Matt swydd ran-amser yn cael ei hysbysebu gan gartref preswyl Cysgod y Gaer Cyngor Sir Ddinbych a phenderfynodd fynd amdani.

“Swydd tasgmon/garddwr oedd hi, un rhan-amser, a oedd yn gyfle perffaith i mi fynd yn ôl i weithio’n ara’ deg gan nad oeddwn i’n gwybod sut fyddai fy mhigwrn. Ar ôl ychydig o flynyddoedd mi ges i ail swydd fel glanhawr yn Neuadd y Sir.”

Aeth Matt yn ei flaen i swydd arall gyda thîm cyfleusterau Neuadd y Sir, cyn gweld swydd Swyddog Ynni ac ennill HNC gyda chefnogaeth y Cyngor yng Ngholeg Cambria, Wrecsam.

Mae Tîm Ynni Sir Ddinbych wedi rheoli prosiectau ar draws adeiladau'r Cyngor i wella effeithlonrwydd ynni, lleihau allyriadau a lleihau costau defnyddio dros y tymor hwy.

Mae’r gwaith parhaus hwn yn rhan o ymgyrch y Cyngor i fynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd a natur a gafodd ei ddatgan yn 2019 a lleihau ei ôl-troed carbon ei hun.

Ychwanegodd Matt: “Yna gwelais gyfle arall, i fod yn Swyddog Prosiect Lleihau Carbon a chwblhau prentisiaeth gradd ynni carbon isel. A dyna lle dw i rŵan. Felly mae sawl cam wedi bod i’m gyrfa. Rydw i wedi cael llawer o gefnogaeth yma yn Sir Ddinbych i ddringo'r ysgol yrfa, fe ariannon nhw’r HNC i’m helpu i ddatblygu ac fe gafodd y brentisiaeth ym Mhrifysgol Wrecsam ei hariannu gan Lywodraeth Cymru.”

Mae ei rôl yn un ‘llwybr graddfa uwch’ sy’n galluogi pobl i neidio ar ysgol yrfa a fyddai fel arall ar gyfer pobl sydd wedi’u cymhwyso’n barod. O ran gyrfa mae rôl Matt wedi’i dylunio i oresgyn rhwystrau a hwyluso datblygiad gyrfaol. Yn y Tîm Ynni mae rôl y Swyddog Ynni hefyd wedi dod yn un llwybr graddfa uwch.

“Mae’r radd dw i’n ei gwneud rŵan, a dw i newydd ddechrau’r ail flwyddyn, yn radd mewn Effeithlonrwydd Ynni Carbon Isel a Chynaliadwyedd, ac felly mae’n cyd-fynd yn berffaith efo’r hyn dw i’n ei wneud yn y rôl yma a’r prosiectau dw i’n gweithio arnyn nhw.”

Gan weithio ar brosiectau fel gosod paneli solar i wella effeithlonrwydd ynni yn Ysgol Uwchradd y Rhyl, Cartref Gofal Dolwen a hyd yn oed gweithio yng Nghysgod y Gaer ble dechreuodd bopeth, roedd cynaliadwyedd wastad yng nghefn meddwl Matt.

“Dw i wastad wedi mwynhau bod tu allan ac wrth fy modd efo natur, ac ar ôl bod yn beicio a beicio mynydd o gwmpas Rhuthun a Dyffryn Clwyd. Felly dw i wastad wedi bod ag ymwybyddiaeth o gynaliadwyedd.

“Pan ‘dach chi’n dechrau gweld y data yn cyrraedd ac yn ei fonitro… mae’n dda. Dw i’n meddwl mai dyna pam dw i’n angerddol dros hynny rŵan, dw i’n ei fwynhau. Dw i’n mwynhau’r swydd hon a dw i’n awyddus i wella yn y maes. Pob swydd dw i wedi’i chael, yn enwedig efo’r Cyngor, dw i wedi’i mwynhau. Ac mae pob cam dw i wedi’i gymryd yn un i ddringo’r ysgol yrfa.”

Ond beth ydi cyngor Matt i unrhyw un sy’n wynebu cyfnod o orfod newid gyrfa?

“Peidiwch â rhoi’r ffidil yn y to, daliwch ati a gweithiwch yn galed, dw i’n meddwl bod hynny’n rhywbeth dw i wastad wedi’i wneud. Roeddwn i’n gwybod na allwn i redeg o gwmpas safleoedd, a gwneud gwaith labro a’i fwynhau go iawn. Roedd yn rhaid i mi weithio allan i le’r oeddwn i eisiau mynd yn academaidd, a dw i wedi dod o hyd i’r lle hwnnw.”

Cyngor i breswylwyr - beth i’w wneud cyn, yn ystod ac ar ôl llifogydd

Mae Cyngor Sir Ddinbych yn atgoffa preswylwyr i fod yn wyliadwrus a chymryd camau ymarferol i amddiffyn eu hunain, eu cartrefi a’u cymunedau os bydd llifogydd yn ystod y gaeaf. 

Mae Llais y Sir wedi paratoi cyngor i gynorthwyo preswylwyr i fod ar y droed flaen yn erbyn effaith unrhyw lifogydd ar draws Sir Ddinbych. 

Wrth i fwy o stormydd daro’r sir, gall llifogydd ddigwydd yn gyflym a heb fawr o rybudd.  Mae bod yn barod cyn, yn ystod ac ar ôl llifogydd yn gallu gwneud gwahaniaeth mawr i ddiogelwch ac adferiad ar ôl llifogydd. 

Er mwyn paratoi ar gyfer y posibilrwydd o lifogydd gallwch: 

• Wirio eich risg llifogydd: Edrychwch ar fapiau risg llifogydd hirdymor Cyfoeth Naturiol Cymru i weld os yw eich eiddo mewn ardal risg llifogydd.
• Cofrestru i dderbyn rhybudd: Os ydych chi mewn perygl, cofrestrwch i dderbyn rhybuddion llifogydd awtomatig i dderbyn rhybudd cyn gynted â phosibl.
• Adolygu eich yswiriant:  Sicrhewch fod eich yswiriant tŷ ac yswiriant cynnwys yn cynnwys yswiriant llifogydd.  Mae menter y Llywodraeth ac yswirwyr Flood Re yn gallu cynorthwyo i sicrhau bod yswiriant llifogydd yn fwy fforddiadwy.
• Creu cynllun llifogydd personol:  Dylech gynnwys manylion cyswllt allweddol, gwybodaeth yswiriant, a rhestr wirio o gamau brys.  Dylid ei storio’n ddiogel mewn ffolder sy’n dal dŵr.
• Paratoi pecyn llifogydd:  Dylech gynnwys dillad cynnes sy’n dal dŵr, meddyginiaeth, tortsh, dogfennau pwysig, a chyflenwadau hanfodol rhag ofn bod rhaid i chi adael.
• Ystyried cynnyrch amddiffyn:  Prynu bagiau tywod neu fyrddau llifogydd i rwystro drysau a brics aer.

Os oes llifogydd yn dilyn tywydd garw a bod ffordd sydd wedi’i effeithio gan lifogydd neu ffos wedi’i rhwystro yn eich ardal, rhowch wybod i’r Cyngor a byddwn yn cymryd camau priodol i reoli’r broblem. 

Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn gyfrifol am faterion sy’n ymwneud ag arfordiroedd a phrif afonydd.  Mae Dŵr Cymru’n gyfrifol am garthffosydd.  Mae Cyngor Sir Ddinbych yn gyfrifol am ddŵr wyneb a chyrsiau dŵr bychain.

Ar gyfer materion sy’n effeithio ar y prif afonydd, cysylltwch â Chyfoeth Naturiol Cymru ar 0300 065 3000. Gweler y ddolen hon i weld manylion y prif afonydd.

Ar gyfer llifogydd sy’n effeithio ar garthffosydd,  gan gynnwys carthffosydd dŵr budr a dŵr wyneb cyfunol, cysylltwch â Dŵr Cymru ar 0800 085 3968 neu ar gyfer llifogydd mewn eiddo neu ar briffordd, cysylltwch â Chyngor Sir Ddinbych ar 01824 706000.

Mae modd cysylltu â Floodline ar 0345 988 1188 i rannu pryderon am lifogydd yn eich ardal. 

Os ydych yn byw mewn ardal â pherygl o lifogydd ac yn teimlo yr hoffech gadw ambell fag tywod yn eich cartref fel rhagofal i’w ddefnyddio os bydd llifogydd, gallwch brynu bagiau tywod o siopau nwyddau neu siopau DIY.  Mae systemau unigryw eraill ar gael i amddiffyn drysau a brics aer. Nid yw’r Cyngor yn darparu bagiau tywod i eiddo unigol pan fydd llifogydd.  Yn hytrach, rydym yn defnyddio bagiau tywod yn bennaf i amddiffyn grwpiau o breswylwyr, er enghraifft trwy ddargyfeirio llif y dŵr, a’i gyfeirio tuag at gwteri a thyllau archwilio.  Mae hyn yn ein galluogi i amddiffyn strydoedd cyfan, lle y byddai rhoi bagiau tywod i aelwydydd unigol ar stryd yn ddefnydd llai effeithiol o adnoddau.

Gall cymunedau gydweithio i gynorthwyo preswylwyr lleol i fod yn fwy gwydn i lifogydd. Sefydlwyd Grŵp Cymunedol ‘Dyserth Flood Support’ ar ôl llifogydd hanesyddol ar Ffordd y Rhaeadr.  Darparodd y Cyngor rwystrau llifogydd drwy gymorth grant Llywodraeth Cymru, gyda’r meini prawf yn nodi y gellir eu darparu i grŵp cymunedol yn unig.  Darparodd Cyngor Sir Ddinbych rwystrau ychwanegol yn 2025.

Mae cyngor ar gael i sefydlu grŵp gweithredu ar lifogydd cymunedol lleol gan Y Fforwm Llifogydd Cenedlaethol neu mae modd cysylltu â Paul Owen ar 01824 706872 / paul.owen@denbighshire.gov.uk.

Pan fydd llifogydd peidiwch â cheisio gyrru na cherdded trwy’r dŵr.  Gall chwe modfedd o ddŵr sy'n llifo'n gyflym eich taflu oddi ar eich traed, a bydd dwy droedfedd o ddŵr yn gwneud i’ch car arnofio. Mae nifer o bethau ymarferol y gallwch eu gwneud i helpu i rwystro difrod i'ch cartref, gan gynnwys:

• Diffodd eich cyflenwadau nwy, trydan a dŵr
• Plygio sinciau a rhoi pethau trwm arnynt i’w cadw i fewn; plygio pibelli dŵr gyda thywelion neu gadachau, a datgysylltu unrhyw offer sy’n defnyddio dŵr, fel eich peiriant golchi dillad.  Mi fydd y camau hyn yn helpu i rwystro dŵr rhag dod i fewn i’r eiddo.
• Ceisiwch osgoi dod i gyswllt â’r llifogydd lle bo modd, gan ei bod yn bosib’ y bydd wedi'i halogi
• Peidiwch â gadael eich cartref na mynd i mewn i’r dŵr oni bai bod aelod o’r gwasanaethau brys yn dweud wrthych am wneud hynny

Meddai’r Cynghorydd Barry Mellor, yr Aelod Cabinet Arweiniol ar gyfer Priffyrdd a’r Amgylchedd:  “Byddwn yn gweithio’n agos iawn gyda’n hasiantaethau partner bob tro er mwyn gwneud popeth y gallwn i leihau effaith unrhyw ddigwyddiadau llifogydd sy’n digwydd ar draws y sir.  Rydym eisiau sicrhau bod ein preswylwyr yn aros yn ddiogel a byddwn yn gofyn iddynt ddilyn y cyngor pwysig hwn i baratoi ar gyfer llifogydd posibl, ac os bydd llifogydd yn eich ardal dilynwch unrhyw wybodaeth sy’n cael ei rhannu gennym ni, Cyfoeth Naturiol Cymru, neu’r gwasanaethau brys a gofynnwn i bobl gadw golwg ar y rhagolygon tywydd, y cyfryngau, a’r cyfryngau cymdeithasol i dderbyn y cyngor a’r wybodaeth ddiweddaraf.”

Mae modd ein dilyn ar Facebook i dderbyn y wybodaeth ddiweddaraf pan fydd llifogydd. 

I gael rhagor o wybodaeth ewch i’n tudalen we cyngor llifogydd. 

Cymorth ariannol tuag at gost gwisg ysgol a phrydau ysgol am ddim

Mae cymorth ariannol ar gael tuag at gost gwisg ysgol a phrydau ysgol am ddim.

Mae rhagor o wybodaeth ynghylch a ydych chi'n gymwys ar gael ar y poster isod.

I wneud cais ewch i www.sirddinbych.gov.uk/budd-daliadau neu sganiwch y cod QR.

Diweddariad mis Chwefror – Cynnal a chadw ffyrdd

Mae ein tîm Priffyrdd wrthi’n cwblhau gwaith cynnal a chadw ar draws y sir.

Rydym yn gyfrifol am gynnal a chadw 1,400 cilomedr o ffyrdd yn Sir Ddinbych. Mae ein timoedd yn cwblhau rhaglen waith rheolaidd i gynnal a gwella ein ffyrdd, sy’n amrywio o drwsio tyllau yn y ffyrdd i brosiectau ail wynebu ffyrdd.

Mae’n bosibl y bydd angen cau ffyrdd er mwyn cwblhau gwaith trwsio, draenio a gwaith cefnogol arall.

Isod mae rhestr o waith Priffyrdd ar gyfer mis Chwefror:

all dyddiadau gwaith newid oherwydd y tywydd neu ffactorau allanol eraill.

Am yr holl wybodaeth am waith ar draws ffyrdd Sir Ddinbych, gan gynnwys gwasanaethau eraill y Cyngor a chwmnïau cyfleustodau, ewch i'r ddolen hon am ragor o wybodaeth.

Mwynhau Tirwedd Naturiol Sir Ddinbych yn ddiogel

Cyngor ar sut i fwynhau Tirwedd Cenedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy a Pharc Gwledig Loggerheads yn ddiogel

Mae wythnos gyntaf mis Ionawr wedi bod yn arbennig o brysur ar Moelfamau ac ym Mharc Gwledig Loggerheads, ac wrth i ni wynebu rhybudd tywydd arall, mae’r cyngor yn gofyn i bawb sy’n bwriadu ymweld i gymryd gofal ychwanegol.

Mae’r Tîm Priffyrdd a’r Ceidwaid Cefn Gwlad yn gweithio’n hynod o galed i sicrhau bod ffyrdd, meysydd parcio a llwybrau’n ddiogel yn ogystal â gofalu am y bywyd natur a’r tirwedd rydym oll yn ei fwynhau – maen nhw allan ym mhob tywydd i sicrhau bob popeth yn rhedeg mor esmwyth â phosibl i ymwelwyr fwynhau.

Dyma ambell beth i’w ystyried i sicrhau ymweliad diogel:

⚠️ Glynwch at lwybrau agored a dilynwch bob arwydd diogelwch.

🚧 Talwch sylw manwl i arwyddion sy’n dangos ffyrdd wedi’u cau – maen nhw yno i’ch diogelu chi.

❄️ Ystyriwch yr amodau tywydd – mae eira a rhew yn gwneud arwynebau a llwybrau’n llithrig.

🧥 Gwisgwch ddillad addas a pharatowch ar gyfer eich ymweliad, yn enwedig mewn tywydd garw.

🚗 Byddwch yn ystyrlon wrth barcio os ydych yn ymweld yn eich car. Dylech osgoi rhwystro mynedfa trigolion lleol i’w tai neu barcio mewn ffordd sy’n culhau’r ffordd i’r gwasanaethau brys a thraffig arall.

🐾 Cadwch eich cŵn dan reolaeth.

Cyngor ar sut i ymdopi â thywydd garw

Mae ystod o wybodaeth a chyngor ar wefan Cyngor Sir Ddinbych. Mae manylion am ba ffyrdd sy’n cael eu graeanu, ble gallwch ddarganfod eich bin halen agosaf yn ogystal â gwybodaeth gyffredinol am yrru mewn amodau gaeafol a sut i wneud eich cartref yn ddiogel mewn tywydd oer. Ac am wybodaeth bellach am rybuddion tywydd, ewch i wefan Swyddfa’r Met.

Rydym am i bawb fwynhau harddwch ein hamgylchedd naturiol – yn ddiogel, yn gyfrifol a chyda parch. 💚

Diolch am wneud eich rhan! 👋

Datganiad o Ddiddordeb - Caffi Loggerheads

Mae’r Cyngor yn chwilio am Bartner Tenant i weithredu darpariaeth arlwyo i ymwelwyr â Pharc Gwledig Loggerheads.

Caffi Loggerheads (delwedd cysyniad)

Mae gwybodaeth bellach ar ein gwefan

Dyddiad cau – hanner dydd, dydd Llun, 12 Ionawr 2026

Spotolau ar ein prif drefi

Mae ein Tîm Twristiaeth wedi bod yn tynnu sylw at bob un o'n prif drefi yn eu blog Gogledd-ddwyrain Cymru.

Mae mwy o wybodaeth yn eu blog. 

Mwy o ardaloedd i dderbyn cymorth Dechrau’n Deg yn Sir Ddinbych

Mae mwy o ardaloedd yn Sir Ddinbych am dderbyn cymorth drwy gynllun gofal plant Dechrau’n Deg.

Mae’r ardaloedd ychwanegol yn cynnwys y Rhyl, Prestatyn, Gallt Melyd, Rhuddlan, Dyserth, Dinbych, Corwen, Llangollen, Llandrillo a Llanfair DC, ac mae’n berthnasol i deuluoedd sydd â phlentyn a gafodd ei ben-blwydd yn 2 oed rhwng 1 Medi 2024 a 31 Awst 2025.

Mae ehangu’r cynllun yn golygu y bydd teuluoedd yn yr ardaloedd newydd yn gymwys am 12 awr a hanner o ofal plant wedi’i ariannu yn ystod tymor yr ysgol. Gyda mwy o leoliadau yn cynnig Gofal Plant Dechrau'n Deg wedi'i ariannu, a chodau post newydd yn cael eu hychwanegu'n rheolaidd, anogir teuluoedd i wirio eu cod post gan ddefnyddio'r gwiriwr cod post ar y wefan.

Mae Dechrau’n Deg Sir Ddinbych yn rhaglen a ariennir gan Lywodraeth Cymru. Nod y rhaglen yw helpu plant i gael y cychwyn gorau posibl mewn bywyd er mwyn eu twf a’u datblygiad yn y dyfodol.

Meddai’r Cynghorydd Diane King, Aelod Arweiniol Addysg, Plant a Theuluoedd:

“Bydd yr ehangiad diweddaraf hwn i gynllun Dechrau’n Deg yn golygu y bydd mwy o deuluoedd Sir Dinbych bellach yn gallu cael mynediad at ddarpariaeth gofal plant am ddim. Mae’r cymorth hwn o fudd mawr i rieni a theuluoedd.

Gall preswylwyr yn yr ardaloedd newydd wirio a yw eu cod post yn gymwys gyda’r gwiriwr cod post.”

Am fwy o wybodaeth, ewch i: https://www.denbighshire.gov.uk/cy/gofal-plant-a-rhianta/teuluoedd-yn-gyntaf-a-dechraun-deg/dechraun-deg.aspx

Awydd dysgu rhywbeth newydd?

Mae’r cynllun Llysgennad Twristiaeth Sir Ddinbych, yn gwrs hyfforddiant ar-lein am ddim i wella eich gwybodaeth am y sector twristiaeth yn Sir Ddinbych.

Mae 14 modiwl i ddewis ohonynt ar amrywiaeth o themâu gan gynnwys cerdded, becio. bwyd, celfyddydau, arfordir, hanes a thwristiaeth gynaliadwy.

Gwyliwch ein ffilm fer sy’n sôn am y cwrs.

Ewch i www.llysgennad.cymru a chychwyn arni heddiw.

Darganfod Sir Ddinbych...

Eisiau darganfod mwy o Sir Ddinbych?

Beth am gael ysbrydoliaeth o'n mapiau cerdded a beicio am syniadau newydd o leoedd i ymweld â nhw.

Am fwy o ysbrydoliaeth ar weithgareddau yn Sir Ddinbych a'r cyffiniau ewch i - https://www.northeastwales.wales/cy/ 

Annog pobl ifanc i hawlio eu cynilion

Gallai nifer o oedolion ifanc yn Sir Ddinbych fod â chyfartaledd o £2,200 yn aros amdanynt yn eu cyfrif Cronfa Ymddiriedolaeth Plant heb eu hawlio.

Cyflwynwyd Cronfeydd Ymddiriedolaeth Plant gan Lywodraeth y DU yn 2005. Agorwyd cyfrifon ar gyfer bron 6 miliwn o blant a anwyd yn y DU rhwng 1 Medi 2002 a 2 Ionawr 2011.

Mae bron hanner nifer y Cronfeydd Ymddiriedolaeth Plant yng Nghymru heb eu hawlio o hyd. Yn ôl y Share Foundation, mae oddeutu 1240 o gyfrifon heb eu hawlio o hyd yn Sir Ddinbych.

Gall pobl ifanc 16 oed neu’n hŷn gymryd rheolaeth o’u Cronfa Ymddiriedolaeth Plant eu hunain, er na ellir tynnu’r arian o’r gronfa tan fyddant yn 18 oed. Gall teuluoedd barhau i dalu hyd at £9,000 y flwyddyn yn ddi-dreth i’r Gronfa Ymddiriedolaeth Plant tan fydd y cyfrif yn aeddfedu.  Mae’r arian yn aros yn y cyfrif tan fydd y plentyn yn ei dynnu allan neu yn ei ail-fuddsoddi i mewn i gyfrif arall. Os nad oedd rhiant neu warcheidwad wedi gallu agor cyfrif i’w plentyn, bu i’r llywodraeth agor cyfrif cynilo ar ran y plentyn.

Bydd pob unigolyn 16 oed yn cael gwybodaeth am sut i ddod o hyd i’w Cronfa Ymddiriedolaeth Plant gan Gyllid a Thollau Ei Fawrhydi gyda’u llythyr Yswiriant Gwladol.  Os oes unrhyw un yn ansicr am eu sefyllfa, yna dylent wirio gyda’u banc neu gymdeithas adeiladu. Fel arall, gall oedolion ifanc a rhieni chwilio ar www.gov.uk/child-trust-funds i ddod o hyd i ble mae eu Cronfa Ymddiriedolaeth Plant yn cael ei gadw.

Dywedodd y Cynghorydd Delyth Jones, Aelod Arweiniol Cyllid, Perfformiad ac Asedau Strategol:

“Hoffwn annog yr holl bobl ifanc sy’n gymwys i wirio eu cyfrifon a hawlio yr hyn sy’n eiddo iddynt. Gellir symud y buddsoddiad i ISA oedolyn neu ei ddefnyddio ar gyfer eu haddysg, tai neu wersi gyrru.

Byddwn yn annog pobl ifanc i ddefnyddio’r adnodd ar-lein i’w olrhain, neu i rieni plant yn eu harddegau i siarad â nhw i sicrhau eu bod yn ymwybodol o’u Cronfa Ymddiriedolaeth Plant. Gallai hyn wneud gwahaniaeth gwirioneddol i’w cynlluniau ar gyfer eu dyfodol yn enwedig mewn cyfnod pan fo arian yn dynn.”

Bu i’r cynllun Cronfa Ymddiriedolaeth Plant gau ym mis Ionawr 2011 a bu i Gyfrifon Cynilo Unigol (ISA) Plant gymryd eu lle.

I gael rhagor o wybodaeth am Gronfeydd Ymddiriedolaeth Plant, ewch i www.gov.uk/child-trust-funds. Fel arall, ewch i https://www.meiccymru.org/do-you-have-money-hiding-in-a-child-trust-fund, anfonwch neges destun at 07943 114449 neu ffoniwch 080880 23456.

Diweddariad ar Ffliw Adar gan Gyngor Sir Dinbych

Mae Cyngor Sir Dinbych yn cynghori perchnogion dofednod ac adar hela i fod yn ymwybodol o'r risg bosibl o ffliw adar.

Mae'r risg o firws ffliw adar yn cynyddu yn ystod y gaeaf oherwydd mudo adar dŵr a gwylanod ac mae'n firws heintus iawn sy'n cael ei drosglwyddo o aderyn i aderyn neu drwy'r amgylchedd.

Gall y clefyd effeithio ar system resbiradol, dreulio neu nerfol llawer o rywogaethau o adar, ac mae arwyddion cyffredin yn cynnwys colli archwaeth, pennau chwyddedig a phroblemau anadlu a all arwain at farwolaeth.

Yn dilyn cynnydd yn nifer yr achosion a gofnodwyd yng Nghymru, o heddiw (ddydd Iau Tachwedd 13), bydd yn ofyniad cyfreithiol i bob ceidwad 50 neu fwy o adar o unrhyw rywogaeth eu cadw o dan do i leihau'r lledaeniad ac atal y firws.

Bydd y mesurau yn berthnasol i heidiau o lai na 50 o adar o unrhyw rywogaeth os caiff wyau neu gynhyrchion dofednod eu gwerthu neu eu rhoi i ffwrdd hefyd. Mae hyn oherwydd y risg uwch o drosglwyddo clefydau sy'n gysylltiedig â masnachu neu roi cynhyrchion dofednod i ffwrdd.

Bydd y mesurau tai gorfodol newydd yn cael eu hymgorffori yn y Parth Atal Ffliw Adar Cymru (AIPZ) presennol a gyflwynwyd ym mis Ionawr.

Hoffai Cyngor Sir Dinbych atgoffa unrhyw un sy'n cadw dofednod neu adar hela, gan gynnwys y rhai sydd â llai na 50 o adar, ei bod yn ofynnol i ddarparu manylion eu heidiau i'r Gofrestr Dofednod.

Bydd hyn yn sicrhau y gellir cysylltu â nhw ar unwaith os bydd achos o glefyd adar fel y gallant gymryd camau i amddiffyn eu hadar cyn gynted â phosibl.

Dylai ceidwaid dofednod archwilio eu hadar yn rheolaidd am arwyddion o'r clefyd a gwahanu adar sy'n dangos arwyddion eu bod wedi'u heffeithio. Dylid rhoi gwybod ar unwaith i'r Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion am unrhyw achosion a amheuir o ffliw adar.

I roi gwybod am adar marw a chael gwared arnynt, ffoniwch DEFRA ar 03459 335577 neu i gofrestru eich dofednod cliciwch yma neu ffoniwch Linell Gymorth Cofrestr Dofednod Prydain Fawr, ar 0800 634 1112.

Am ragor o wybodaeth, ewch i'r ddolen isod:

https://www.denbighshire.gov.uk/cy/trwyddedau-hawlenni-a-safonau-masnach/safonau-masnach/y-feirws-ffliw-adar-hpai.aspx

Trefniadau Casglu Gwastraff ac Ailgylchu Wythnos yn Cychwyn Rhagfyr 22

Mae Cyngor Sir Ddinbych yn cynghori trigolion i fod yn ymwybodol o newidiadau dros dro i ddyddiau casglu gwastraff ac ailgylchu dros wyliau’r Nadolig.

Dros gyfnod y Nadolig a’r Flwyddyn Newydd, bydd y newidiadau canlynol yn cael eu gwneud i gasgliadau gwastraff y cartref. Mae rhai dyddiau casglu wedi newid, sef:

Byddwn ni’n dychwelyd i’r drefn arferol o ran casgliadau ddydd Llun, 5 Ionawr 2026.

Mae’r wybodaeth i gyd am gyfnod y Nadolig a’r Flwyddyn Newydd ar wefan y Cyngor.

Gall trigolion wirio sut i ailgylchu eitemau ar ganllaw ailgylchu A i Y y Cyngor ar-lein.

Uchafbwyntiau'r Cynllun Corfforaethol o fis Ebrill 2024 i fis Mawrth 2025: Tai o ansawdd yn Sir Ddinbych sy'n bodloni anghenion pobl

Bob blwyddyn, rydym yn adolygu perfformiad y Cyngor ar gyflawni'r Cynllun Corfforaethol 2022 i 2027: Y Sir Ddinbych a Garem. Mae ein Cynllun Corfforaethol yn nodi'r hyn yr ydym am ei gyflawni ar gyfer pobl a chymunedau Sir Ddinbych dros y 5 mlynedd nesaf. Mae'r Cynllun yn cynnwys chwe thema.

Uchafbwyntiau'r Cynllun Corfforaethol o fis Ebrill 2024 i fis Mawrth 2025: Sir Ddinbych iachach, hapusach a gofalgar

Bob blwyddyn, rydym yn adolygu perfformiad y Cyngor ar gyflawni'r Cynllun Corfforaethol 2022 i 2027: Y Sir Ddinbych a Garem. Mae ein Cynllun Corfforaethol yn nodi'r hyn yr ydym am ei gyflawni ar gyfer pobl a chymunedau Sir Ddinbych dros y 5 mlynedd nesaf. Mae'r Cynllun yn cynnwys chwe thema.

Uchafbwyntiau'r Cynllun Corfforaethol o fis Ebrill 2024 i fis Mawrth 2025: Sir Ddinbych sy'n dysgu a thyfu

Bob blwyddyn, rydym yn adolygu perfformiad y Cyngor ar gyflawni'r Cynllun Corfforaethol 2022 i 2027: Y Sir Ddinbych a Garem. Mae ein Cynllun Corfforaethol yn nodi'r hyn yr ydym am ei gyflawni ar gyfer pobl a chymunedau Sir Ddinbych dros y 5 mlynedd nesaf. Mae'r Cynllun yn cynnwys chwe thema.

Uchafbwyntiau'r Cynllun Corfforaethol o fis Ebrill 2024 i fis Mawrth 2025:Sir Ddinbych wyrddach

Bob blwyddyn, rydym yn adolygu perfformiad y Cyngor ar gyflawni'r Cynllun Corfforaethol 2022 i 2027: Y Sir Ddinbych a Garem. Mae ein Cynllun Corfforaethol yn nodi'r hyn yr ydym am ei gyflawni ar gyfer pobl a chymunedau Sir Ddinbych dros y 5 mlynedd nesaf. Mae'r Cynllun yn cynnwys chwe thema.

Uchafbwyntiau'r Cynllun Corfforaethol o fis Ebrill 2024 i fis Mawrth 2025: Cyngor sy'n cael ei gynnal yn dda ac sy'n uchel ei berfformiad

Bob blwyddyn, rydym yn adolygu perfformiad y Cyngor ar gyflawni'r Cynllun Corfforaethol 2022 i 2027: Y Sir Ddinbych a Garem. Mae ein Cynllun Corfforaethol yn nodi'r hyn yr ydym am ei gyflawni ar gyfer pobl a chymunedau Sir Ddinbych dros y 5 mlynedd nesaf. Mae'r Cynllun yn cynnwys chwe thema.

Diweddariad mis Rhagfyr – Gwaith cynnal a chadw ffyrdd

Mae ein tîm Priffyrdd wrthi’n cwblhau gwaith cynnal a chadw ar draws y sir.

Rydym yn gyfrifol am gynnal a chadw 1,400 cilomedr o ffyrdd yn Sir Ddinbych. Mae ein timoedd yn cwblhau rhaglen waith rheolaidd i gynnal a gwella ein ffyrdd, sy’n amrywio o drwsio tyllau yn y ffyrdd i brosiectau ail wynebu ffyrdd.

Mae’n bosibl y bydd angen cau ffyrdd er mwyn cwblhau gwaith trwsio, draenio a gwaith cefnogol arall.

Isod mae rhestr o waith Priffyrdd ar gyfer mis Rhagfyr:

Gall dyddiadau gwaith newid oherwydd y tywydd neu ffactorau allanol eraill.

Am yr holl wybodaeth am waith ar draws ffyrdd Sir Ddinbych, gan gynnwys gwasanaethau eraill y Cyngor a chwmnïau cyfleustodau, ewch i'r ddolen hon am ragor o wybodaeth.

Diweddariad am Gyfleuster Ystafell Newid Gerddi’r Coroni

Mae Cyngor Sir Ddinbych yn chwilio am sefydliad partner i reoli a gweithredu y cyfleuster Ystafell Newid yng Ngerddi’r Coroni Rhyl.

Bydd y cyfleuster o reidrwydd ar gael i bob sefydliad chwaraeon sy’n defnyddio safle'r Gerddi.

Bydd y partner llwyddiannus sydd â diddordeb yn gyfrifol yn llwyr am gynnal a chadw'r adeilad, agor a chau'r cyfleuster yn ogystal â chymryd archebion mewn modd addas dros y ffôn neu drwy e-bost.

Rhagwelir y bydd yr ymgeisydd llwyddiannus yn ymrwymo i drefniant prydles gyda’r Cyngor fel y landlord sydd â chyfrifoldebau diffiniedig dros atgyweirio ynghyd â rhwymedigaethau rheoli.

Dylai unrhyw un sydd  â diddordeb anfon e-bost at property.services@denbighshire.gov.uk gyda’r teitl “Cyfleusterau Newid Gerddi’r Coroni” yn glir ar yr e-bost erbyn 24 Rhagfyr.

Mae tîm safonau masnach y cyngor yn rhybuddio trigolion am sgamiau posibl y Nadolig hwn

Mae cyfnod yr ŵyl yn peri risg uwch o gael ei ddal gan sgamiau. Mae tîm safonau masnach y cyngor yn rhannu rhai awgrymiadau defnyddiol i osgoi cael eich twyllo'r Nadolig hwn.

🎄Cyfryngau cymdeithasol

Gall cyfrifon cyfryngau cymdeithasol ffug gopïo cyfrifon manwerthwyr dilys, gyda phostiadau o'r cyfrifon hyn yn aml yn cynnwys dolenni i wefannau ffug. Os archebir nwyddau mae'n debygol na fyddwch yn eu derbyn.

Wrth siopa ar-lein, chwiliwch am wefan yn uniongyrchol drwy borwr bob amser a gwiriwch fod y wefan yn cynnwys holl fanylion cyswllt y gwerthwr a chyfeiriad cyswllt.

🎄Gwefannau ffug

Gall twyllwyr greu gwefannau sy'n edrych yn union yr un fath â gwefannau dilys ag enw da.

Gall fod yn anodd gweld gwefan ffug. Mae gan Get Safe Online offeryn gwirio sy'n eich galluogi i wirio a yw gwefan yn debygol o fod yn gyfreithlon neu'n sgâm cyn i chi ymweld â hi. Am ragor o wybodaeth ewch i - <https://www.getsafeonline.org/wales/>

🎄Sgamiau Ddanfon

Mae sgamiau ddanfon yn gyffredin iawn. Yn aml, byddwch yn derbyn neges destun, neu e-bost yn dweud na ellid dosbarthu'r parsel am ryw reswm a'ch bod yn cael eich cyfeirio i ddefnyddio dolen i dalu ffi i aildrefnu'r dosbarthiad.

Mae'r sgamiau yma yn rhoi mynediad i droseddwyr at wybodaeth bersonol ac ariannol.

Peidiwch byth â chlicio ar ddolenni mewn negeseuon testun neu e-byst, os ydych chi'n disgwyl parsel - traciwch a chysylltwch â'r cwmni dosbarthu trwy eu gwefan ddilys.

Os cewch e-bost sgâm, anfonwch ef ymlaen at y Ganolfan Seiber Diogelwch Cenedlaethol report@phishing.gov.uk <mailto:report@phishing.gov.uk>.

Os cewch neges destun sgâm, anfonwch hi ymlaen i 7726, bydd yn mynd at eich darparwr ffôn, a byddant yn ymchwilio i'r mater ymhellach.

🎄Prisiau rhad

Os yw prisiau'n ymddangos yn rhy dda i fod yn wir, yn aml maen nhw. Gall nwyddau sy'n cael eu hysbysebu'n rhatach na'r rhai mewn siopau ag enw da fod yn ffug nad ydynt wedi mynd trwy'r gwiriadau diogelwch angenrheidiol.

🎄Sgamiau gwyliau

Yn ystod cyfnod y Nadolig/y Flwyddyn Newydd, mae pobl yn aml yn dechrau chwilio am wyliau.

Mae twyllwyr yn hysbysebu gwyliau, llety a gwefannau ffug mewn ymgais i ddwyn eich arian.

🎄Twyll tocynnau

Mae twyll tocynnau’n digwydd pan fyddwch chi’n prynu tocynnau o wefan sy’n edrych yn swyddogol, ond mae’r tocynnau’n troi allan i fod yn ffug neu dydyn nhw byth yn cyrraedd.

Wrth brynu tocynnau ar-lein, ceisiwch bob amser ddefnyddio cerdyn credyd neu PayPal - Peidiwch â phrynu tocynnau drwy drosglwyddo arian yn uniongyrchol.

Dim ond prynu o safleoedd sydd wedi’u hamgryptio ar gyfer taliadau y gwnewch - Chwiliwch am y clo clap yn y bar cyfeiriad a gwnewch yn siŵr bod y wefan yn dechrau gyda ‘https’.

🎄Sgamiau ffioedd benthyciad

Mae twyll ffioedd benthyciad yn digwydd lle mae defnyddwyr yn cael eu twyllo i dalu ffi am fenthyciad. Mae'r Awdurdod Ymddygiad Ariannol yn datgan bod y ffi hon fel arfer rhwng £25 a £450 ond unwaith y bydd y ffi wedi'i thalu nid yw defnyddwyr byth yn derbyn y benthyciad.

🎄Siarcod benthyg

Gall y Nadolig fod yn gyfnod drud ond byddwch yn ymwybodol o fenthycwyr arian anghyfreithlon. Mae'r benthycwyr arian anghyfreithlon yma yn aml yn codi cyfraddau llog uchel iawn.

Maent yn gweithredu o fewn ein cymunedau gan fanteisio'n aml ar bobl agored i niwed. Mae benthyca arian anghyfreithlon yn drosedd. Am fwy o wybodaeth - <https://stoploansharkswales.co.uk/?lang=cy>

Mae rhagor o wybodaeth ddefnyddiol ar gael isod:

Hwb adnoddau Get Safe Online - <https://www.getsafeonline.org/wales/>

Gellir rhoi gwybod am sgamiau i Wasanaeth Defnyddwyr Cyngor ar Bopeth - <https://www.citizensadvice.org.uk/cymraeg/Defnyddwyr/scams/Rhoi-gwybod-am-sgam/> neu gellir cysylltu â nhw dros y ffôn 0808 223 1133. Llinell iaith Gymraeg: 0808 223 1144.

A wyddoch chi y gallwch wylio cyfarfodydd y Cyngor arlein?

Gallwch weld gweddarllediadau byw ac wedi eu recordio o gyfarfodydd pwyllgorau’r Cyngor ar unrhyw adeg.

Mae'r holl bapurau hefyd i'w gweld gan gynnwys yr agenda a phenderfyniadau.

Os hoffech chi ddarganfod mwy am beth syn digwydd yn y Cyngor, edrychwch ar y calendr cyfarfodydd i weld beth sy’n mynd ymlaen.

Wyddoch chi mai 1.8% o wariant Treth Cyngor sy’n mynd ar wagu biniau ac ailgylchu?

Mae 1.8% o wariant eich Treth Cyngor yn mynd ar wagio biniau ac ailgylchu sy’n cyfateb i £32.89 y flwyddyn (yn seiliedig ar eiddo Band D).

Am hyn, mae’r Cyngor yn casglu oddeutu 73,000 o finiau o fwy na 47,000 o gartrefi bob wythnos ar draws y sir.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan

Gwasanaeth Ieuenctid Sir Ddinbych

Mae Gwasanaeth Ieuenctid Sir Ddinbych yn agored i bawb 11 i 25 oed. Mae nhw yn cynnig gweithgareddau a chyfleoedd cymdeithasol i ddatblygu diddordebau yn ogystal â helpu a chefnogi unrhyw un sydd ei angen. I ddod o hyd i glwb ieuenctid lleol neu i gael cymorth a chefnogaeth i blant a phobl ifanc, ewch i’n gwefan.

A wyddoch chi fod 1.8% o wariant Treth Cyngor yn mynd tuag at ffyrdd ac isadeiledd?

Mae 1.8% o wariant eich Treth Cyngor yn mynd tuag at ffyrdd ac isadeiledd.

O fewn hyn mae’r gwasanaeth yn gyfrifol am 1,419km o briffyrdd (ag eithrio cefnffyrdd), 601 o bontydd priffyrdd a cheuffosydd, 302 o waliau cynnal a 26,000 o geunentydd.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan

A wyddoch chi fod gan Sir Ddinbych yn Gweithio tudalennau ar ein gwefan?

Mae gan Sir Ddinbych yn Gweithio dudalennau ar wefan y Cyngor.

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yma i helpu preswylwyr 16 oed a hŷn a allai fod yn ei chael yn anodd neu sy’n poeni am arian. P’un ai a ydych chi’n chwilio am waith neu angen cefnogaeth i godi eich hun yn ôl ar eich traed, mae nhw yma i’ch arwain chi tuag at ddyfodol gwell. Ewch i'n gwefan i gael gweld beth sydd gennyn nhw i gynnig.

A wyddoch chi?

Mae 36.7% o'ch Treth Cyngor yn cael ei wario ar ysgolion ac addysg, a 29.8% yn cael ei wario ar ofal cymdeithasol, sy'n golygu bod dros 66% o'ch Treth Cyngor yn mynd ar amddiffyn y mwyaf bregus yn ein cymdeithas.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan.

A wyddoch chi bod rhan o'ch Treth Cyngor yn mynd tuag at y Gwasanaeth Tân?

Oeddech chi'n gwybod bod rhan o'ch Treth Cyngor yn mynd tuag at y Gwasanaeth Tân?

Nid yw'r holl Dreth Cyngor a gesglir yn talu am ddim ond gwasanaethau'r cyngor, mae 2.5% yn mynd tuag at y Gwasanaeth Tân. I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan.

Prydau ysgol am ddim

Mae pob plentyn oed cynradd yn gymwys i gael prydau ysgol am ddim drwy'r cynllun Prydau Ysgol Cynradd Cynradd Cyffredinol. Mae hon yn fenter gan Lywodraeth Cymru sydd wedi'i sefydlu i helpu gyda'r costau byw cynyddol. Gallwch ddarganfod rhagor o wybodaeth ar wefan y Cyngor.

Mae Treth y Cyngor yn cynrychioli dim ond 25% o arian y Cyngor

Mae Treth y Cyngor ond yn cyfrif am 25% o gyfanswm cyllid y Cyngor. Pan fyddwch yn talu eich bil Treth y Cyngor blynyddol, mae 1.8% o hwnnw’n talu am gasgliadau gwastraff ac ailgylchu – sy’n cyfateb i £32.89 y flwyddyn (yn seiliedig ar dreth gyngor eiddo Band D o £1,799.48 y flwyddyn). Mae'r rhan fwyaf o wariant Treth y Cyngor yn mynd tuag at y rhai mwyaf agored i niwed mewn cymdeithas - ysgolion ac addysg yw'r gwariant mwyaf sy'n cyfrif am 36.7% tra bod gofal oedolion a gofal cymdeithasol yn cyfrif am 29.8%. Darganfyddwch fwy ar ein gwefan.

A wyddoch chi fod 1.1% o wariant Treth y Cyngor yn mynd tuag at y gwasanaeth Cefn Gwlad?

Mae 1.1% o wariant Treth Cyngor yn mynd tuag at y Gwasanaeth Cefn Gwlad sy'n rheoli dros 80 o safleoedd cefn gwlad, dros 1,200 hectar o fannau gwyrdd ar gyfer hamdden a chadwraeth.

Mae'r rhain yn amrywio o Barc Gwledig Loggerheads a Moel Fammau, Planhigfa Goed y Sir yn Llanelwy, Pwll Brickfield yn y Rhyl, Prestatyn Dyserth Way, Llantysilio Green yn Nyffryn Dyfrdwy a nifer o safleoedd cymunedol llai ar draws y Sir.

Mae gan y Gwasanaeth dîm arbenigol yn y maes Ecoleg a Choed ledled y Sir,  y dynodiad Tirwedd Genedlaethol, hamdden a hawliau tramwy, sy'n trefnu teithiau cerdded natur ar gyfer iechyd ac yn rheoli'r Ganolfan Cefn Gwlad yn Loggerheads ac arlwyo ym Mhlas Newydd.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan

Llawrlwytho eLyfrau, llyfrau sain, papurau newydd ac yn y blaen

Gallwch chi lawrlwytho eLyfrau, llyfrau sain, cylchgronau digidol a phapurau newydd am ddim gan ddefnyddio ap Borrowbox? Y cyfan sydd ei angen arnoch chi yw eich cerdyn llyfrgell a'ch PIN. Ddim yn aelod o'r llyfrgell? Mae ymuno ar-lein am ddim www.sirddinbych.gov.uk/llyfrgelloedd.  

Sir Ddinbych yn Gweithio yn cynnig sesiynau llesiant yn wythnosol

Fod Sir Ddinbych yn Gweithio yn cynnig sesiynau llesiant wythnosol am ddim ledled y sir – gan gynnwys galwadau heibio, teithiau cerdded llesiant, cefnogaeth i bobl ifanc, a gweithgareddau i hybu hyder. Maen nhw ar agor i holl drigolion Sir Ddinbych 16+ oed, ac yn hollol rhad ac am ddim! Edrychwch ar yr amserlen a’r digwyddiadau diweddaraf yma. 

A wyddoch chi bod Tîm Trwyddedu’r Cyngor wedi lansio eu safonau gwasanaeth newydd.

Bod Tîm Trwyddedu’r Cyngor wedi lansio eu safonau gwasanaeth newydd. Mae’n egluro beth allwch chi ei ddisgwyl wrth wneud cais am drwyddedau, yn ystod archwiliadau a gorfodi, a sut i gysylltu neu roi adborth. Am ragor o wybodaeth ewch i’n gwefan.

A wyddoch chi mai 0.9% o wariant Treth y Cyngor sy'n mynd ar Wasanaeth Treftadaeth y sir?

Mae Gwasanaeth Treftadaeth Sir Ddinbych yn cyfrif am 0.9% o wariant Treth y Cyngor.

Am hyn, mae'n cadw ac yn hyrwyddo hanes unigryw'r sir, gan ofalu am safleoedd hanesyddol pwysig gan gynnwys Carchar Rhuthun, Plas Newydd, Nantclwyd Y Dre, Amgueddfa'r Rhyl (wedi'i lleoli yn y llyfrgell) a storfa gasgliadau fawr.

Drwy ddiogelu'r rhain mae'r gwasanaeth yn sicrhau bod hanes cyfoethog Sir Ddinbych yn parhau i fod yn hygyrch ar gyfer addysg, lles a mwynhad.

Trwy ein hatyniadau, digwyddiadau a rhaglenni dysgu, rydym yn cefnogi balchder lleol, twristiaeth ddiwylliannol a'r economi wrth amddiffyn treftadaeth ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan

A wyddoch chi bod 2.9% o wariant Treth Cyngor yn mynd ar drafnidiaeth ysgol?

Mae 2.9% o wariant Treth Cyngor yn mynd ar drafnidiaeth ysgol.

Am hyn, mae'r Cyngor yn cludo oddeutu 2,871 o ddisgyblion yn ddiogel i 75 ysgol ledled y sir.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan

A wyddoch chi fod 0.8% o wariant Treth Cyngor yn mynd tuag at oleuadau stryd?

Mae 0.8% o wariant Treth Cyngor yn mynd tuag at oleuadau stryd.

Am hyn, mae’r Cyngor yn cynnal 11,763 o oleuadau stryd a 1,547 o arwyddion a physt wedi’u goleuo

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan

A wyddoch chi bod 29.8% o wariant Treth Cyngor yn mynd tuag at ofal cymdeithasol i blant ac oedolion?

Mae 29.8% o wariant Treth Cyngor yn mynd tuag at ofal cymdeithasol i blant ac oedolion.

A gyda 36.7% yn mynd i ysgolion ac addysg, mae hyn yn golygu bod dros 66% o’ch Treth Cyngor yn mynd i warchod y mwyaf bregus yn ein cymdeithas.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan.

A wyddoch chi fod 1.9% o wariant Treth y Cyngor yn mynd tuag at Warchod y Cyhoedd ac Iechyd yr Amgylchedd?

Mae 1.9% o wariant Treth y Cyngor yn mynd tuag at Warchod y Cyhoedd ac Iechyd yr Amgylchedd ac fel rhan o hyn, mae'r Cyngor yn archwilio oddeutu 720 o fwytai, caffis a lleoliadau pryd ar glud bob blwyddyn i sicrhau eu bod yn gweithredu'n ddiogel ar gyfer trigolioin Sir Ddinbych.

Yn ogystal, mae'r Cyngor yn ymateb i dros 1,200 o geisiadau bob blwyddyn sy'n berthnasol i dai a llygredd.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan

Teithiau cerdded eirlys yn Nantclwyd y Dre

Dewch i archwilio gerddi hanesyddol Nantclwyd y Dre wrth i'r eirlys ddechrau blodeuo!

Wedi'i drefnu gan y tîm treftadaeth, gall ymwelwyr fynd ar daith o amgylch yr ardd gyda'r garddwr ar y safle a mwynhau te neu goffi. Nid oes angen archebu.

📆Dydd Gwener 6 a 13 Chwefror

⏰1pm – 3pm

*Mae ffioedd mynediad i'r ardd yn berthnasol

Digwyddiad gwybodaeth Hen Ysbyty Gogledd Cymru

Mae'r cyngor yn annog trigolion Dinbych i fynychu un o ddau ddigwyddiad gwybodaeth i drafod y gwaith dymchwel sydd am ddechrau ar y safle, sy'n ofynnol cyn y gall unrhyw waith ailddatblygu ddechrau.

Mae Hysbysiad Adran 80 wedi ei gyhoeddi sydd angen cael ei gyflwyno i'r cyngor o leiaf chwech wythnos cyn y gall y gwaith dymchwel ddechrau. Mae Jones Bros, sydd wedi cael eu contractio gan y cyngor i wneud y gwaith dymchwel ar gyngor, yn cynnal digwyddiad gwybodaeth i ddarparu gwybodaeth am y gwaith dymchwel.

Bydd cyfle hefyd i’r rhai sy’n mynychu’r digwyddiad drafod y cynllun ehangach gyda chynrychiolwyr o Jones Bros, Cyngor Sir Dinbych ac Uchelgais Gogledd Cymru.

Mae manylion y digwyddiad isod:

📍 Canolfan gymunedol Eirianfa, Dinbych.

🗓️ Dydd Mawrth, 3 Chwefror rhwng 1:30pm-4:30pm a dydd Mercher, 4 Chwefror rhwng 9:30am-12:30pm.

Trefnir sesiwn ymgysylltu bellach gyda'r nos ar gyfer diwedd mis Chwefror.

Cynhadledd Bionet: Dolydd Difyr

Oes gennych chi ddiddordeb mewn dolydd a glaswelltir cynhenid? Ydych chi’n berchen ar dir neu’n ei reoli, ac eisiau rhoi hwb i adferiad byd natur a gwytnwch rhag yr hinsawdd?
Os felly, bydd Cynhadledd Bionet eleni: Dolydd Difyr yn ddelfrydol i chi.

Ymunwch â ni wrth dreulio diwrnod llawn yn canolbwyntio ar y cynefinoedd rhyfeddol hyn – beth ydyn nhw, pam eu bod o bwys a sut i’w rheoli er mwyn cael yr effaith fwyaf bosib. Byddwn yn ymchwilio’n fanwl i’r rhan hollbwysig y maent yn ei chwarae wrth gynnal bywyd gwyllt a hybu gwytnwch rhag yr hinsawdd ac yn rhannu astudiaethau achos o’r byd go iawn sy’n enghreifftiau o ddulliau rheoli effeithiol.

Yn ogystal â chyflwyniadau diddorol a chyfleoedd i rwydweithio, bydd yno hefyd stondinau difyr ar y diwrnod a Seremoni Wobrwyo Flynyddol Bionet.

Dydd Iau 5 Chwefror 2026
Venue Cymru, Llandudno

I gadw lle, ewch i’r dudalen Eventbrite yma - https://www.eventbrite.co.uk/e/marvellous-meadows-dolydd-diddorol-tickets-1975790457445?aff=oddtdtcreator