Pobl ifanc a theuluoedd yn cael eu gwahodd i ddiwrnod cymunedol am ddim

Mae teuluoedd a phobl ifanc yng Nghorwen yn cael eu gwahodd i fwynhau diwrnod cymunedol am ddim yn ystod hanner tymor mis Mai, gan ddod â sefydliadau lleol, clybiau chwaraeon a grwpiau cymunedol ynghyd am ddiwrnod llawn hwyl o weithgareddau a chefnogaeth.

Bydd y digwyddiad yn digwydd:

• Ddydd Gwener, 29 Mai
• 10am – 3pm
• Pafiliwn Chwaraeon Corwen, Lôn Las LL21 0DN

ac mae wedi'i gynllunio mewn partneriaeth â Theuluoedd yn Gyntaf, Dechrau'n Deg, Ceidwaid Chwarae Sir Ddinbych, Partneriaeth Gymunedol De Sir Ddinbych, Hamdden Sir Ddinbych Cyfyngedig a Chyngor Tref Corwen.

Bydd ystod eang o weithgareddau am ddim ar gael drwy gydol y dydd, gan gynnwys sesiynau tenis, pêl-droed, criced a bowlio a gyflwynir gan glybiau lleol. Bydd Little Learning Company hefyd yn cynnal gweithgareddau celf a chrefft, tra bydd Drosi Bikes yn cynnig sesiynau cynnal a chadw beiciau. Darperir bwyd a diodydd iach gan Teuluoedd yn Gyntaf.

Nod y digwyddiad yw dod â theuluoedd ynghyd, annog pobl ifanc i gymryd rhan mewn cyfleoedd yn eu cymuned leol, a helpu trigolion i ddarganfod mwy am y gwasanaethau a'r gefnogaeth sydd ar gael yn yr ardal.

Bydd gweithgareddau i deuluoedd a phlant iau yn rhedeg drwy gydol y bore a dechrau'r prynhawn. O 1pm – 3pm, bydd y ffocws yn troi at bobl ifanc 11+ oed, gan roi cyfle iddynt gwrdd â gweithwyr ieuenctid lleol, dysgu mwy am eu clwb ieuenctid lleol a darganfod y gweithgareddau a'r gefnogaeth sydd ar gael iddynt.

Dywedodd y Cynghorydd Diane King, Aelod Arweiniol Cyngor Sir Dinbych dros Addysg, Plant a Theuluoedd:

“Rydym yn falch iawn o fod yn cefnogi'r digwyddiad cymunedol gwych hwn yng Nghorwen yn ystod gwyliau hanner tymor.

“Mae hwn yn gyfle gwych i deuluoedd a phobl ifanc ddod at ei gilydd, rhoi cynnig ar weithgareddau newydd, cwrdd â sefydliadau lleol a darganfod mwy am y gefnogaeth a'r cyfleoedd sydd ar gael yn eu cymuned.

“Byddwn yn annog unrhyw un yn yr ardal i ddod draw a mwynhau'r hyn sy'n addo bod yn ddiwrnod hwyliog, croesawgar a diddorol i bob oed.”

Os hoffech chi wybod mwy am ein Gwasanaethau Ieuenctid a'r hyn y gallant ei ddarparu i'n pobl ifanc, ewch i'n gwefan.

Estyn dosbarthiadau ysgol yn Rhuddlan

Mae estyniadau cyntaf Ysgol y Castell, Rhuddlan wedi’u cwblhau ar amser.

Un o'r estyniadau. 

Roedd cam cyntaf y gwaith adeiladu yn cynnwys codi estyniad ar ddwy ystafell ddosbarth, sydd bellach yn cael eu defnyddio gan y disgyblion.

Mae gwaith bellach yn cael ei wneud i glirio’r ddwy ystafell ddosbarth nesaf, yn barod i godi estyniad arnynt.

Bydd yr estyniadau’n darparu 16 metr sgwâr o ofod ychwanegol i bedair ystafell ddosbarth, gan greu estyniad 64 metr sgwâr at ddefnydd disgyblion yn ogystal â chyfleusterau dysgu newydd yn cael eu hychwanegu ar yr un pryd.

Bydd y gwelliannau i’r tu allan, fel mynediad i’r lle chwarae, rendro’r pedair ystafell ddosbarth a gosod paneli solar, a’r gwaith i ailwampio’r neuadd wedi’u cwblhau erbyn gaeaf 2026.

Mae’r gwaith adeiladu yn cael ei wneud gan BrynBuild Ltd.

Mae 35% o’r cyllid ar gyfer y gwaith wedi dod yn bennaf o gyfraniad drwy ddatblygiad tai Tirionfa yn Rhuddlan, gyda chyllid cyfatebol o 65% gan Lywodraeth Cymru drwy’r Rhaglen Cymunedau Dysgu Cynaliadwy.

Ystafell wedi'w gorffen.

Meddai Geraint Davies, Pennaeth Gwasanaeth Addysg Cyngor Sir Ddinbych:

“Dw i’n falch iawn o weld bod cam cyntaf y prosiect wedi’i orffen, a bod y ddwy ystafell ddosbarth bellach yn cael eu defnyddio gan y disgyblion.

Dyma gynllun hir-ddisgwyliedig, sydd wedi darparu cyfleusterau newydd a gofod ychwanegol hollbwysig sydd wir eu hangen ar yr ysgol.”

Meddai Pennaeth Ysgol y Castell, Sara Tate:

“Rydym ni wrth ein bodd bod cam cyntaf y gwaith o estyn yr ystafelloedd dosbarth wedi’i gwblhau. Mae’r gofod ychwanegol a’r dyluniad modern wedi creu ardaloedd dysgu mwy lliwgar a chroesawgar sydd eisoes yn gwella profiadau addysgu a dysgu dyddiol y disgyblion a’r staff.

Rydym ni’n edrych ymlaen at weld yr ysgol yn cael ei thrawsnewid ymhellach, a sicrhau’r cyfleoedd gorau posibl i holl ddisgyblion Ysgol y Castell.”

Gwasanaeth arlwyo yn cael ei gydnabod am ddarparu bwydlenni ysgol

Mae Gwasanaeth Arlwyo Sir Ddinbych wedi ennill Tystysgrif Cydymffurfiaeth gan Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (CLlLC) am eu bwydlen cinio ysgol newydd sy’n rhedeg fesul tair wythnos ac a ddechreuodd ar ôl gwyliau’r Pasg.

Mae’r gwasanaeth yn sicrhau bod pob bwydlen yn gytbwys, wedi’u dadansoddi a’u cymeradwyo yn unol â Rheoliadau Bwyta'n Iach mewn Ysgolion (Gofynion a Safonau Maeth) (Cymru) 2013.

Er mwyn paratoi ar gyfer Rheoliadau wedi’u diweddaru gan Lywodraeth Cymru a ddaw i rym ar 31 Hydref 2026, mae’r gwasanaeth yn mynd ati i gyflwyno sawl newid iach.

Mae’r rhain yn cynnwys:

• Newid y fwydlen i gynnwys amrywiaeth eang o brydau cartref.
• Lleihau nifer y diwrnodau pan fo pwdin ar gael, o bum diwrnod i ddeuddydd, gyda dewisiadau sy’n cynnwys ffrwythau.
• Cynnig darnau ffrwyth a Iogwrt lleol Llaeth y Llan ar y tri diwrnod arall.
• Darparu bara 50/50 ar gyfer brechdanau.

Cafodd y Gwasanaeth Arlwyo Ysgolion ei gydnabod yn ddiweddar fel y gwasanaeth arlwyo sy’n perfformio orau yng ngwobrau Cymdeithas Rhagoriaeth y Gwasanaethau Cyhoeddus yn gynharach eleni.

Mae’r gydnabyddiaeth hon gan Gymdeithas Rhagoriaeth y Gwasanaethau Cyhoeddus wedi’i seilio ar gymariaethau â gwasanaethau prydau ysgol eraill o bob cwr o’r DU. Mae’n ystyried agweddau fel nifer y plant sy’n talu am brydau ysgol a’r nifer sy’n eu cael am ddim, hyfforddiant staff, perfformiad y gwasanaeth a rheolaeth y gwasanaeth.

Meddai’r Cynghorydd Diane King, Aelod Arweiniol Addysg, Plant a Theuluoedd:  “Rydym yn ddiolchgar i’n staff arlwyo am gyflawni’r gydnabyddiaeth hon trwy eu gwaith parhaus i ddarparu bwydlen well a mwy iach i gefnogi disgyblion ein sir trwy gydol eu haddysg bob dydd.

“Mae’r gwasanaeth arlwyo yn dal i fod yn ymrwymedig i ddarparu gwerth am arian o ran ansawdd y bwyd a ddarperir i ddisgyblion yn ein hysgolion.”

Mae gan holl ddisgyblion ysgolion Cynradd Sir Ddinbych hawl i brydau ysgol am ddim ac fe anogir rhieni, yn benodol y rhai sy’n cael budd-daliadau penodol, i wneud cais swyddogol am Brydau Ysgol am Ddim, oherwydd mae’r cais hwn hefyd yn cynnig mynediad i’r Grant Hanfodion Ysgol.

I gael rhagor o wybodaeth, gall rhieni weld y bwydlenni cynradd newydd ar wefan Prydau Ysgol Sir Ddinbych.

Mae llyfrgelloedd yn taflu goleuni ar gymorth dementia yn ystod Wythnos Gweithredu ar Ddementia

Mae Llyfrgelloedd Sir Ddinbych yn helpu i godi ymwybyddiaeth o ddementia a’r cymorth sydd ar gael yn ystod Wythnos Gweithredu ar Ddementia 2026, a gynhelir rhwng 18–24 Mai.

Eleni, mae’r gwasanaeth llyfrgelloedd wedi bod yn gweithio ochr yn ochr â Making Sense i hyrwyddo casgliad unigryw o flychau atgofion, sydd ar gael i’w benthyca’n rhad ac am ddim o lyfrgelloedd lleol.

Mae’r blychau atgofion thematig yn cynnwys gwrthrychau trin ac eitemau cyfarwydd o wahanol ddegawdau, wedi’u cynllunio i sbarduno sgyrsiau, datgloi atgofion ac annog hel atgofion. O daith hiraethus i’r sinema gyda blwch sinema’r 1950au a’i hambwrdd swyddoges draddodiadol, i atgofion am ddyddiau ysgol, gwyliau glan môr, siediau, prosiectau DIY a gweithleoedd y gorffennol, mae’r casgliadau’n cynnig cyfleoedd ystyrlon ar gyfer cysylltu a sgwrsio.

Blychau atgofion

Mae’r blychau atgofion yn ddelfrydol i’w defnyddio mewn cartrefi gofal, grwpiau cymunedol a sesiynau hel atgofion, tra bod llyfrgelloedd hefyd yn cynnig bagiau atgofion llai ar gyfer defnydd un-i-un, ynghyd â jig-sos sydd wedi’u cynllunio i gefnogi ymlacio ac ysgogiad meddyliol.

Mae Llyfrgelloedd Sir Ddinbych hefyd yn darparu mynediad at gasgliad Darllen yn Well ar gyfer Dementia, sy’n argymell llyfrau ac adnoddau digidol ar gyfer pobl sy’n byw gyda dementia, yn ogystal â gwybodaeth a chymorth i deuluoedd, ffrindiau a gofalwyr. Mae’r casgliad yn cynnwys straeon personol, cyngor ymarferol a llyfrau addas i blant.

Blychau sinema

Mae trigolion yn cael eu hannog i fynychu digwyddiad arbennig yn Llyfrgell Llanelwy ddydd Llun 18 Mai am 2.30pm, lle bydd Making Sense yn lansio fideo hyrwyddo newydd yn swyddogol sy’n arddangos prosiect y blychau atgofion.

Bydd ymwelwyr yn cael cyfle i fwynhau lluniaeth, archwilio’r casgliadau a darganfod mwy am y cymorth a’r adnoddau sydd ar gael yn lleol i bobl sy’n byw gyda dementia a’r rhai sy’n gofalu amdanynt.

Dywedodd y Cynghorydd Emrys Wynne, Aelod Arweiniol y Gymraeg, Diwylliant a Threftadaeth:

“Mae dementia yn effeithio ar lawer o deuluoedd a chymunedau ledled Sir Ddinbych, ac mae’n bwysig bod pobl yn gwybod bod help a chymorth ar gael. Mae’r Blychau Atgofion gwych hyn yn cynnig ffordd syml ond bwerus o sbarduno atgofion, annog sgyrsiau a chefnogi lles.

“Byddwn yn annog unrhyw un sydd â diddordeb i ddod i’r digwyddiad am yn Llyfrgell Llanelwy ar 18 Mai i ddarganfod yr adnoddau sydd ar gael a dysgu mwy am y gwaith partneriaeth gwych sy’n digwydd ledled y sir.”

Dywedodd y Cynghorydd Elen Heaton, Aelod Arweiniol dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol:

“Gall byw gyda dementia gyflwyno heriau dyddiol nid yn unig i unigolion, ond hefyd i deuluoedd, ffrindiau a gofalwyr. Mae mentrau fel y blychau atgofion yn darparu cysur, cysylltiad a chyfleoedd ar gyfer rhyngweithio ystyrlon, gan helpu pobl i deimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi a’u cefnogi.

“Mae’n wych gweld sefydliadau ledled Sir Ddinbych yn gweithio gyda’i gilydd i godi ymwybyddiaeth a chreu cymunedau sy’n gyfeillgar i ddementia. Mae’r gefnogaeth sydd ar gael trwy ein llyfrgelloedd yn cynnig llinell fywyd bwysig, a byddwn yn annog trigolion i archwilio’r adnoddau a’r cyngor sydd ar gael yn ystod Wythnos Gweithredu Dementia.”

Mae casgliadau’r blychau atgofion a’r fideo hyrwyddo wedi’u datblygu gan Making Sense mewn partneriaeth â chartrefi gofal a llyfrgelloedd lleol, gyda chymorth ariannol gan raglen Grantiau Ymwybyddiaeth Dementia DVSC.

Gwirfoddolwyr yn adnewyddu arwyddion mewn gwarchodfa natur boblogaidd yn y Rhyl

Mae tîm cefn gwlad Cyngor Sir Ddinbych ochr yn ochr â gwirfoddolwyr wedi bod yn gweithio'n galed i adnewyddu arwyddion yng ngwarchodfa natur pyllau Brickfield.

Roedden nhw’n gweithio ochr yn ochr â Natur er budd Iechyd i wella'r arwyddion dehongli yn y warchodfa a oedd yn arfer bod mewn cyflwr gwael.

Mae Natur er Budd Iechyd yn brosiect ar y cyd sy’n ymgysylltu ag unigolion a chymunedau i hyrwyddo sut y gall byd natur wella iechyd a lles.

Mae’r rhaglen yn croesawu pobl o bob gallu i gyfrannu at gadwraeth a chymryd rhan mewn amrywiaeth o weithgareddau.

Cefnogwyd Gwarchodfa Natur Brickfield gan y Rhaglen Natur er budd Iechyd a ariannwyd gan Gronfa Ffyniant Gyffredin Llywodraeth y DU.

Trefnwyd sesiynau fframio yn The Willow Collective i adeiladu'r ffrâm bren a'r coesau ar gyfer map wedi'i adnewyddu o Bwll Brickfields.

Gwnaeth gwirfoddolwyr hefyd lyfnhau a phaentio'r arwyddion yn y gweithdy yn y warchodfa natur cyn eu gosod yn ôl ar y safle.

Dywedodd Emlyn Jones, Pennaeth Cynllunio, Gwarchod y Cyhoedd a Gwasanaethau Cefn Gwlad:

“Hoffwn ddiolch i’n tîm cefn gwlad a’r gwirfoddolwyr am eu gwaith caled wrth ailosod yr arwyddion yng ngwarchodfa natur pyllau Brickfields.

“Mae pyllau Brickfields yn warchodfa natur boblogaidd yn y sir ac mae’r gwirfoddolwyr a’r staff wedi gwneud gwahaniaeth cadarnhaol go iawn i’r gymuned sy’n ymweld â’r safle.”

Pob tocyn wedi’i werthu ar gyfer cyngerdd llwyddiannus yn Nantclwyd

Roedd tŷ hanesyddol Nantclwyd y Dre yn llawn dop yn ddiweddar ar gyfer prynhawn cofiadwy o gerddoriaeth wrth i’r pianydd byd enwog Janusz Piotrowicz roi datganiad yn amgylchedd agos y safle treftadaeth gwerthfawr, ac roedd pob tocyn wedi’i werthu.

Roedd y perfformiad arbennig, a gynhaliwyd yn ddiweddar, yn llwyddiant ysgubol, pan gafodd y gynulleidfa wledd gyda rhaglen eithriadol o ddarnau, yn awyrgylch unigryw’r tŷ sy’n llawn o bron i 600 mlynedd o hanes. 

Yn cael ei ddathlu fel “Bardd Meistrolgar y Piano”, swynodd Janusz Piotrowicz ei westeion gyda’i ddyfnder llawn mynegiant a’i feistrolaeth dechnegol anhygoel drwy gydol rhaglen oedd yn cynnwys gwaith gan Liszt, Scarlatti, Chopin, Tchaikovsky a Rachmaninov.

Roedd y datganiad yn ddigwyddiad pwysig i Nantclwyd y Dre, gan ddangos potensial anferthol y tŷ fel lleoliad ar gyfer digwyddiadau diwylliannol a pherfformiadau.

Dywedodd Kate Thomson, Rheolwr Safle Nantclwyd y Dre:

“Rydym wedi gwirioni ein bod wedi gallu cynnal datganiad Mr Piotrowicz. Roedd y gynulleidfa’n canmol ei berfformiad i’r entrychion ac rydym yn gobeithio mai dyma fydd y sbardun i gynnal llawer o ddigwyddiadau tebyg fydd yn cynnig profiadau newydd yn Nantclwyd y Dre gan gynnal ei hen draddodiad fel lle creadigol.”

Dywedodd y Cynghorydd Emrys Wynne, Aelod Arweiniol y Gymraeg, Diwylliant a Threftadaeth:

“Hoffem ddiolch i bawb a ddaeth i gefnogi’r datganiad, yn ogystal â’r sefydliad Tai Hanesyddol a sicrhaodd bod y perfformiad hwn yn bosibl.

“Mae Nantclwyd y Dre yn sefydliad sydd â gwerth hanesyddol sylweddol, ac mae’n bwysig ein bod yn cofio ac yn dathlu’r hanes sydd ar garreg ein drws. Mae’r perfformiadau hyn yn ffordd arall o fwynhau’r tŷ, ac rydym yn gobeithio y gallwn gynnal digwyddiadau tebyg yn y dyfodol.”

Mae Nantclwyd y Dre ar agor i ymwelwyr archwilio ei hanes hynod a’r gerddi hardd rhwng 10.30am - 4.30pm (mynediad olaf am 3.30pm) bob dydd Iau, dydd Gwener a dydd Sadwrn o fis Ebrill i fis Medi (codir tâl mynediad). Mae’r tŷ hanesyddol hefyd yn cynnig opsiynau llogi cyffredinol drwy’r flwyddyn ac mae’n barod i weithio gydag artistiaid a pherfformwyr i ddarparu digwyddiadau ar y cyd yn y dyfodol. 

Am fwy o wybodaeth am ymweld neu ddigwyddiadau yn y dyfodol, cysylltwch â Gwasanaeth Treftadaeth Sir Ddinbych drwy anfon e-bost at treftadaeth@sirddinbych.gov.uk  

Cyngor yn ymgynghori ar system barcio newydd a newidiadau i drefn ffyrdd Llangollen

Mae Cyngor Sir Ddinbych yn ymgynghori ar Orchymyn Rheoleiddio Traffig i gyflwyno parcio ‘arhosiad byr iawn’ newydd a newidiadau eraill i drefn ffyrdd yng nghanol tref Llangollen.

Mae Gorchmynion Rheoleiddio Traffig yn ddogfennau cyfreithiol sydd eu hangen i wneud newidiadau i gyfyngiadau ar draffig a pharcio, fel llinellau melyn dwbl a strydoedd unffordd.

Mae'r Cyngor yn cynnig y newidiadau canlynol i ganol tref Llangollen:

• Heol y Farchnad: Cael gwared ar y ddau ofod parcio agosaf ar y gyffordd â Heol y Castell. Gosod gofod parcio yn lle un o’r gofodau yn y safle tacsis. Bydd y gofod parcio hwn am ddim. Rhwng 9am a 5pm, ni fydd modd aros mwy nag awr yn y gofod parcio ac ni chaniateir dychwelyd iddo cyn pen 2 awr.
• Hill Street (y tu allan i Rani's Kitchen): Cyflwyno man parcio newydd, arhosiad byr a orfodir yn gyfreithiol er mwyn caniatáu i bobl “bicio i’r siop”.  Bydd y gofod parcio hwn am ddim. Rhwng 9am a 5pm, ni fydd modd aros mwy nag awr yn y gofodau parcio ac ni chaniateir dychwelyd i’r un gofod cyn pen 2 awr.
• Willow Street: Cyflwyno llinellau melyn dwbl i ochr chwith y ffordd ar hyd y ffordd gyfan. Cyflwyno llinellau melyn dwbl ychwanegol ar ran fach o ochr dde’r ffordd y tu allan i’r clwb ieuenctid.

Bydd y parcio newydd ‘arhosiad byr iawn’ am ddim, yn unol â mannau parcio tebyg eraill yng nghanol y dref.  Fodd bynnag, byddant yn cael eu gorfodi gan Swyddogion Gorfodi Sifil rhwng 9am a 5pm i sicrhau eu bod yn cael eu defnyddio’n gywir.

Mae Cyngor Sir Ddinbych yn gobeithio trwy gyflwyno’r newidiadau arfaethedig yn Heol y Farchnad, Sgwâr y Neuadd a Willow Street y bydd yn gwella llif y traffig a chynnal mynediad i gerddwyr trwy ostwng parcio anystyriol yn y mannau hyn.

Dywedodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant:

“Mae Llangollen yn dref o bwys hanesyddol yn ne Sir Ddinbych. Yn ogystal â bod yn boblogaidd â thwristiaid ac ymwelwyr dydd, mae Llangollen yn dref ‘canolbwynt’ sy’n gwasanaethu rhwydwaith mawr o bentrefi a chymunedau gwledig eraill yn yr ardal.  Gyda’r newidiadau hyn, rydym yn gobeithio y bydd canol y dref yn fwy diogel ac yn fwy hygyrch i ymwelwyr sy’n ymweld ar droed neu mewn car.

“Mae hi hefyd yn bwysig nodi, gyda’r newidiadau arfaethedig hyn, na fydd unrhyw golled net i barcio yng nghanol y dref ac ni fydd unrhyw effaith ar fannau bathodyn anabledd (bathodyn glas) wedi’u marcio.  Ni fydd unrhyw effaith ar safleoedd bysiau na’u lleoliadau o ganlyniad i’r newidiadau arfaethedig hyn.”

Am fwy o wybodaeth ar y newidiadau arfaethedig:

• Darllenwch yr ymgynghoriad ar-lein trwy fynd i https://www.denbighshire.gov.uk/cy/eich-cyngor/ymgynghoriadau/ymgynghoriadau.aspx
• Bydd copïau o’r cynigion ar gael i’w gweld yn Llyfrgell Llangollen yn ystod oriau agor arferol rhwng 13 Mai a 3 Mehefin 2026

Y dyddiad cau ar gyfer cael adborth yw dydd Mercher 3 Mehefin 2026.

Ethol Cadeirydd ac Is-gadeirydd newydd y Cyngor

Cadeirydd newydd Cyng Bobby Feeley a'r Is-gadeirydd Cyng Peter Scott

Mae’r Cyngor wedi ethol Cadeirydd ac Is-gadeirydd newydd ar gyfer tymor 2026/27.

Yn ystod Cyfarfod Flynyddol y Cyngor Sir, a gynhaliwyd yn Neuadd y Sir, Rhuthun, etholwyd y Cynghorydd Bobby Feeley yn Gadeirydd a'r Cynghorydd Peter Scott yn Is-gadeirydd yr awdurdod ar gyfer y flwyddyn ddinesig nesaf.

Fel Cadeirydd newydd y Cyngor, llongyfarchodd y Cynghorydd Bobby Feeley y cyn-gadeirydd, y Cynghorydd Arwel Roberts, ar y swm sylweddol yr oedd wedi’i godi ar gyfer ei elusennau dewisol, a dymunodd y gorau iddo ar gyfer y dyfodol.

Wrth fyfyrio ar ei gyfnod fel cadeirydd, dywedodd y Cynghorydd Arwel Roberts:

“Mae wedi bod yn bleser mawr bod yn Gadeirydd Cyngor Sir Ddinbych ar gyfer y flwyddyn 2025/26.

“Rwy’n hynod falch bod swm sylweddol wedi’i godi ar gyfer y ddau achos da, a hoffwn ddiolch i’r cynghorwyr am gefnogi’r digwyddiadau a drefnwyd i godi’r arian.

“Ni all unrhyw gadeirydd blesio pawb, ond rwyf wedi ceisio dilyn esiampl nifer o gadeiryddion yn y gorffennol a gwneud fy ngorau drwy ddilyn arwyddair y sir sef ‘Unwn i wneud da’.”

Yn ystod ei gyfnod yn y swydd, cododd y Cynghorydd Arwel Roberts £6,000 ar gyfer ei elusennau dewisol sef Cronfa i Bawb a Sant Cyndeyrn.

Yn ystod y cyfarfod, diolchwyd i'r Cynghorydd Arwel Roberts am ei wasanaeth fel Cadeirydd.

Gan mai dyma oedd cyfarfod llawn cyntaf y cyngor ers marwolaeth y Cynghorydd Jeanette Chamberlain-Jones, talwyd teyrngedau gan arweinwyr y Grwpiau Gwleidyddol a chafodd pawb a oedd yn bresennol yn Siambr y Cyngor gyfnod o fyfyrdod tawel er cof am y Cynghorydd Jeanette Chamberlain-Jones a diolch am ei gwasanaeth nodedig.

Cadeirydd newydd Cyng Bobby Feeley, gyda'r cyn-gadeirydd Cyng Arwel Roberts

Gobaith i aderyn prin â chyllid newydd

Bydd y gwaith i amddiffyn aderyn prin yn Sir Ddinbych a’r cyffiniau’n parhau eto eleni.

Mae cyllid newydd yn galluogi Tirwedd Genedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy i ddal i ddatblygu prosiect i amddiffyn gylfinirod a ddechreuodd yn 2023. Ariennir y prosiect drwy’r Rhaglen Rhwydweithiau Natur. Y Gronfa Treftadaeth sy’n gweinyddu’r cyllid ar ran Llywodraeth Cymru.

Ddiwedd mis Mawrth bydd Cysylltu Gylfinir Cymru, prosiect ar y cyd fan Dirwedd Genedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy, Awdurdod Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog a’r Ymddiriedolaeth Cadwraeth Helgig a Bywyd Gwyllt, yn rhoi’r gorau iddi wedi i’r cyllid tair blynedd ddod i ben.

Ers bod yn rhan o Cysylltu Gylfinir, mae tîm y Dirwedd Genedlaethol wedi helpu i greu gwell amgylchiadau i adfer poblogaeth y gylfinirod yn Sir Ddinbych a gogledd-ddwyrain Cymru drwy wella dulliau rheoli cynefinoedd, gwella prosesau monitro a chasglu data, hybu gallu pobl leol i weithredu ynghylch yr ecoleg a meithrin perthnasoedd cryf ar sail ymddiriedaeth gyda ffermwyr.

Mae adfer poblogaeth y gylfinir yn gofyn am ymdrech hirdymor a gall gymryd blynyddoedd lawer cyn y saw canlyniadau mesuradwy i’r amlwg.

Ar yr un pryd, mae byd amaeth yng Nghymru’n newid yn sgil cyflwyno’r Cynllun Ffermio Cynaliadwy a datblygu dulliau Ffermio Bro mewn Tirweddau Dynodedig, sy’n creu cyfleoedd newydd i integreiddio cadwraeth mewn arferion rheoli tir yn y dyfodol.

Gyda golwg ar hynny, cyflwynodd Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy a Bannau Brycheiniog gais am ddilyniant i’r prosiect – ac maent bellach wedi cael cadarnhad y bu’r cais yn llwyddiannus. Bydd y prosiect newydd, Tirweddau Gylfinir Cymru, yn ddilyniant uniongyrchol ar sail y gwersi a ddysgwyd hyd yn hyn.

Bwriedir ehangu’r ymdrechion i amddiffyn y gylfinir i dirweddau allweddol, yn dal i gefnogi ffermwyr ac yn creu mwy o ffyrdd i’r cyhoedd gymryd rhan, yn ogystal â helpu i sefydlu technegau hirdymor a fydd yn galluogi ffermwyr i fod ar flaen y gad gyda chadwraeth ymhell ar ôl 2029.

Meddai Emlyn Jones, Pennaeth Cynllunio, Gwarchod y Cyhoedd a Gwasanaethau Cefn Gwlad:  “Mae Cysylltu Gylfinir Cymru wedi dangos beth allwn ei gyflawni pan mae ffermwyr, cymunedau a phartneriaid cadwraeth yn cydweithio at yr un nod. Byddai colli’r gylfinirod yn golled enfawr i’n treftadaeth naturiol a diwylliannol ni ac er gwaethaf yr heriau mawr o’u blaenau nhw, mae’r prosiect wedi creu gobaith go iawn y byddant yn goroesi.

“O gael y cyllid newydd, byddwn yn gallu adeiladu ar y sylfeini cadarn sydd wedi’u gosod i amddiffyn gylfinirod a chymryd y camau sydd eu hangen i ddiogelu eu dyfodol yn y tymor hir.”

Cyflogwyr Sir Ddinbych yn cael eu gwahodd i gymryd rhan mewn cynllun peilot newydd i gyflogwyr cynhwysol

Mae yna gyfle i gyflogwyr ledled Sir Ddinbych i gymryd rhan mewn menter newydd sydd wedi’i ariannu’n llawn, wedi’i ddylunio i helpu busnesau i ddenu, recriwtio a chadw ystod fwy eang o dalent.

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio bellach wedi lansio ei Gynllun Peilot ‘Trailblazer’ i Gyflogwyr, sy’n cael ei ariannu gan Lywodraeth Cymru i gefnogi busnesau lleol i greu gweithleoedd mwy cynhwysol a chynaliadwy.  Prif nod y gefnogaeth yma i gyflogwyr yw helpu i leihau anweithgarwch economaidd yn Sir Ddinbych.

Mae’r cynllun Peilot yn gyfle ymarferol i nifer fechan o gyflogwyr gael cefnogaeth wedi’i theilwra gan arbenigwr hurio proffesiynol. Y nod yw helpu busnesau i gryfhau eu harferion recriwtio a sefydlu gweithwyr newydd tra’n creu cyfleoedd sydd yn fwy hygyrch i unigolion allai fod yn wynebu rhwystrau i gyflogaeth, yn cynnwys pobl sydd ag anableddau, cyflyrau iechyd neu gyfrifoldebau gofalu.

Fe ddaw’r fenter newydd ar adeg pan mae nifer o gyflogwyr yn wynebu heriau parhaus o ran denu a chadw’r bobl gywir. Trwy fabwysiadu dulliau cynhwysol, gall busnesau gael mynediad at garfan ehangach o dalent sy’n aml yn cael eu tanddefnyddio, gwella graddfeydd cadw staff, a lleihau costau recriwtio.

Bydd cyflogwyr sy’n cymryd rhan yn: 

• Derbyn canllaw ymarferol ar recriwtio a dewis cynhwysol
• Cefnogaeth ac adnoddau wedi’u teilwra i ddenu a hurio ystod fwy amrywiol o ymgeiswyr
• Cyngor ar gefnogi gweithwyr sydd ag anghenion ychwanegol
• Adnoddau y gellir eu defnyddio mewn gweithrediadau o ddydd i ddydd
• Cydnabyddiaeth fel Cyflogwr Cynhwysol Sir Ddinbych yn Gweithio ardystiedig

Yn ogystal â chefnogi busnesau unigol, nod y rhaglen yw cryfhau’r economi leol drwy helpu mwy o breswylwyr mewn i gyflogaeth gynaliadwy.

Sir Ddinbych oedd un o dri Awdurdod Lleol a ddewiswyd i gymryd rhan yn rhaglen ehangach ‘Trailblazer’ Llywodraeth Cymru, sy’n canolbwyntio ar fynd i’r afael ag anweithgarwch economaidd a phrofi dulliau newydd ac arloesol o gynhwysiant yn y gweithle.

Meddai Rheolwr Gwasanaeth Cyflogaeth Strategol, Melanie Evans, yn Sir Ddinbych yn Gweithio, sy’n rhan o Gyngor Sir Ddinbych: 

“Mae’r cynllun peilot yn ymwneud â mwy na recriwtio, mae’n ymwneud â chreu economi leol gryfach, tecach. Trwy gefnogi cyflogwyr i fod yn fwy cynhwysol, gallwn helpu i godi safonau byw, gwella iechyd a lles, lleihau tlodi plant, a chreu cyfleoedd y gall pawb yn Sir Ddinbych elwa ohonynt. Dyma gyfle gwirioneddol i fusnesau lleol fod yn rhan o newid ystyrlon, hirdymor.”

Meddai’r Cynghorydd Jason McLellan, Arweinydd y Cyngor ac Aelod Arweiniol Twf Economaidd a Threchu Amddifadedd:

“Rydym ni’n helpu busnesau Sir Ddinbych i benodi pobl leol sydd wedi cael eu dal yn ôl oherwydd anabledd, problemau iechyd, neu ddyletswyddau gofal.  Mae pawb ar eu hennill - mae cyflogwyr yn llenwi swyddi gyda phobl ysbrydoledig, ac mae preswylwyr yn cael y gefnogaeth a chyfleoedd sydd ei angen arnynt i lwyddo yn y gwaith.”

Bydd cyfanswm o 20 cyflogwr yn cael eu cefnogi drwy’r cynllun peilot ac mae’r garfan gyntaf wedi’i gyfyngu i 5 swydd.  Bydd y grŵp cychwynnol yma’n dechrau ar ddydd Llun 1 Mehefin 2026.

Fe anogir cyflogwyr lleol sydd â diddordeb i gymryd rhan i gofrestru drwy gysylltu â Rheolwr Prosiect, Dawn Johnson, drwy e-bostio dawn.johnson@sirddinbych.gov.uk erbyn dydd Gwener, 29 Mai 2026.

Llyfrgelloedd yn gwahodd preswylwyr i gamu yn ôl mewn amser yn ystod Mis Hanes Lleol a Chymunedol

Mae preswylwyr ar draws Sir Ddinbych yn cael eu hannog i ddarganfod hanes cyfoethog eu cymunedau yn ystod mis Mai wrth i nifer o lyfrgelloedd ar draws y Sir ddathlu Mis Hanes Lleol a Chymunedol gydag ystod o ddigwyddiadau, gweithgareddau ac adnoddau am ddim.

O archwilio casgliadau rhyfeddol yr archif i roi cynnig ar weithgareddau teuluol ar thema hanes lleol, mae digon o gyfleoedd i bobl o bob oed ddatgelu straeon o’r gorffennol trwy’r llyfrgell leol.

Trwy gydol mis Mai, bydd Archifau Gogledd Ddwyrain Cymru yn cynnal cyfres o sesiynau ‘Holi’r Archifydd’, gan gynnig cyfle i breswylwyr ddarganfod mwy am gasgliadau’r archif a sut i gael mynediad atynt.

Bydd y sesiynau’n cael eu cynnal yn:

• Llyfrgell y Rhyl ar ddydd Mawrth 12 Mai o 10am i 12pm; ac yn
• Llyfrgell Corwen ar ddydd Llun 18 Mai o 10am i 12pm.

Gall deuluoedd hefyd fwynhau digwyddiad arbennig ‘Teithwyr Amser Bach’ yn Llyfrgell Dinbych ar ddydd Gwener 29 Mai o 12pm i 2pm, yn cynnwys crefftau, gemau a gweithgareddau gwisgo i fyny ar thema hanes leol.

Yn y cyfamser, gall ymwelwyr i Lyfrgell Rhuddlan weld arddangosfa newydd wedi’i chreu gan Gymdeithas Hanes Lleol Rhuddlan, gan edrych ar effaith y Streic Gyffredinol ym Mai 1926 ar y gymuned leol.

Bydd Llyfrgell y Rhyl hefyd yn nodi 40 mlynedd ar 21 Mai, gan wahodd preswylwyr i ddarganfod sut mae llyfrgelloedd wedi newid ers y 1980au a sut maent yn parhau i gefnogi cymunedau heddiw.

Yn ddiweddar, mae’r llyfrgell wedi gosod Sganiwr Microffilm Digidol newydd a brynwyd trwy Gynllun Grantiau Bach Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Mae’r sganiwr yn darparu mynediad at gasgliad unigryw Llyfrgell y Rhyl o bapurau newydd lleol ar ficroffilm, gan gynnwys y Rhyl Record o 1856 i 1922 a’r Rhyl Journal o 1922 i 2007.

Sganiwr Microffilm Digidol

Mae’r papurau newydd hanesyddol hyn yn cynnig cipolwg rhyfeddol i fywyd bob dydd yn yr ardal leol a sut wnaeth digwyddiadau cenedlaethol a rhanbarthol siapio cymunedau dros y blynyddoedd. Mae’r sganiwr newydd yn galluogi cwsmeriaid i weld ac argraffu delweddau digidol o ansawdd uchel o’r casgliad. Gall breswylwyr ddarganfod mwy mewn digwyddiadau galw heibio arbennig ar ddydd Gwener 22 Mai a dydd Gwener 29 Mai o 10am i 12pm.

Gall aelodau’r llyfrgell hefyd gael mynediad at adnoddau hanes teuluol gan gynnwys Ancestry.com a Find My Past am ddim ar gyfrifiaduron y llyfrgell.

Adnodd poblogaidd arall sydd ar gael trwy’r llyfrgelloedd yw BFI Replay, gwasanaeth fideo ar alw ac am ddim, yn cynnwys miloedd o ffilmiau a rhaglenni teledu wedi’u digideiddio o Archif Genedlaethol BFI ac archifau ffilm rhanbarthol ar draws y DU. Mae uchafbwyntiau’n cynnwys fideo hanesyddol o ddisgyblion yn gadael Ysgol Christchurch y Rhyl ym 1902 ac eliffantod y syrcas yn cerdded trwy Ddinbych ar ôl cyrraedd ar y trên ym 1960.

Dywedodd y Cynghorydd Emrys Wynne, Aelod Arweiniol y Gymraeg, Diwylliant a Threftadaeth:

“Mae llyfrgelloedd lleol yn llawer mwy na llefydd i fenthyg llyfrau - maent yn byrth i straeon, atgofion a hanes sydd wedi siapio ein cymunedau. Mae Mis Hanes Lleol a Chymunedol yn gyfle gwych i breswylwyr o bob oed archwilio’r adnoddau anhygoel sydd ar gael yn ein llyfrgelloedd, darganfod rhywbeth newydd am yr ardal maent yn byw ynddi, a mwynhau gweithgareddau gwych am ddim hefyd.

“P’un a ydych yn ymchwilio i hanes eich teulu, archwilio hen bapurau newydd, siarad gyda’r archifwyr neu’n mwynhau’r ffilmiau a ffotograffau hanesyddol, mae rhywbeth i bawb fwynhau. Anogwn i breswylwyr ymweld â’u llyfrgell leol ym mis Mai a chymryd cam yn ôl i’r gorffennol.”

I gael mwy o wybodaeth am ddigwyddiadau a gweithgareddau sy’n digwydd yn llyfrgelloedd Sir Ddinbych, ewch i: Llyfrgelloedd Sir Ddinbych⁠.

Wythnos blodau gwyllt yn blodeuo y mis hwn

Ydych chi erioed wedi bod eisiau dysgu sut mae blodau gwyllt o fudd i anifeiliaid a bodau dynol? 

Bydd cyfres o ffeithiau am flodau gwyllt ar gael i drigolion ar draws y sir yr hanner tymor hwn wrth i’r Wythnos Blodau Gwyllt ddychwelyd unwaith eto.

Yn ystod yr wythnos, mae teithiau cerdded dolydd blodau gwyllt wedi’u cynllunio ar draws Sir Ddinbych, er mwyn helpu i ddeall pwysigrwydd y cynefin ar gyfer cefnogi rhywogaethau o flodau gwyllt, darparu bwyd i drychfilod a phryfed peillio a darparu ffynhonnell fwyd i anifeiliaid mwy oroesi.

Mae hefyd yn gyfle i weld sut mae’r dolydd o fudd i gymunedau’r sir drwy helpu i oeri’r tir, er enghraifft a gweithredu fel rhwystr yn erbyn llifogydd.

Bydd digwyddiadau eraill yn ystod yr wythnos yn edrych ar yr anifeiliaid sydd angen y dolydd i oroesi, megis gwenoliaid, ystlumod a gwyfynod.

Mae cyfle i ddysgu sut mae bywyd gwyllt lleol yn helpu dolydd i oroesi drwy ymweld â Phlanhigfa Goed y Cyngor yn Llanelwy.

Sefydlodd Cyngor Sir Ddinbych y Prosiect Dolydd Blodau Gwyllt yn 2019 ac mae bellach yn cynnwys tua 60 o erwau o ddolydd blodau gwyllt cynhenid sy’n creu cynefinoedd i warchod a chynnal byd natur yn lleol a hybu lles ein cymunedau ledled y sir.

Mae’n cael ei ariannu hefyd gan Lywodraeth Cymru, drwy raglen Lleoedd Lleol ar gyfer Natur.

Yn nhymor 2025, gwelwyd tegeirianau’n tyfu am y tro cyntaf erioed mewn nifer o ddolydd blodau gwyllt ledled y sir.

Dywedodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant, a’r Cefnogwr Bioamrywiaeth:“Mae ein Tîm Bioamrywiaeth yn edrych ymlaen yn fawr at helpu unigolion o bob oed i ddysgu mwy am y prosiect pwysig hwn a’r buddion a ddaw yn ei sgil ar gyfer natur a chymunedau yn ystod yr wythnos.

“Rydym wedi colli bron i 97 y cant o ddolydd blodau gwyllt ar hyd a lled y DU ers y 1930au, felly mae’r gwaith hwn yn hanfodol wrth helpu i adfer cynefinoedd sydd wedi cael eu heffeithio’n ddifrifol dros amser. Wrth i flodau gwyllt ddychwelyd, maent yn dod â mwy o amrywiaeth a lliw i gymunedau eu mwynhau, gan ddarparu cefnogaeth hanfodol i beillwyr sy'n chwarae rhan hollbwysig wrth roi bwyd ar ein byrddau.

“Mae’r wythnos hon o ddigwyddiadau yn gyfle gwych i ddysgu mwy am pam mae’r cynefinoedd hyn yn bwysig, a byddwn yn annog unrhyw un sy’n byw’n agos at y dolydd dan sylw i ymuno â’r teithiau cerdded a gweld drostynt eu hunain faint maen nhw’n cyfrannu at natur a lles lleol.”

Edrychwch ar gyfryngau cymdeithasol y Cyngor am yr amserlenni a’r wybodaeth ddiweddaraf.

Os oes gennych ddiddordeb mewn dod i unrhyw un o'r digwyddiadau, cliciwch ar y ddolen hon i archebu eich lle.

I gael rhagor o wybodaeth, anfonwch e-bost at biodiversity@denbighshire.gov.uk

Pythefnos Gofal Maeth yn dechrau yn Sir Ddinbych

Mae Pythefnos Gofal Maeth, sef digwyddiad cenedlaethol blynyddol sy'n rhoi sylw i faethu, wedi cychwyn unwaith eto eleni, ac fe’i cynhelir rhwng 11 a 24 Mai.

Mae gofalwyr maeth yn Sir Ddinbych yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau plant a phobl ifanc, yn helpu llawer ohonynt i aros a ffynnu yn eu cymuned leol, gan ddarparu dyfodol mwy disglair iddynt.

Mae thema eleni, “Dyma beth yw maethu”, yn taflu goleuni ar y digwyddiadau go iawn, bob dydd hynny sy’n gwneud maethu mor bwerus.

Mae tîm Maethu Cymru Sir Ddinbych yng Nghyngor Sir Ddinbych yn dathlu'r pythefnos gydag amrywiaeth o ddigwyddiadau ar gyfer teuluoedd maeth a darpar ofalwyr maeth ledled y sir.

Yn ystod yr ymgyrch 14 diwrnod, mae amrywiaeth o weithgareddau wedi'u cynllunio, gan gynnwys digwyddiadau a diwrnodau allan i deuluoedd maeth Sir Ddinbych, yn ogystal â chyfleoedd i gwrdd â'r tîm allan yn y Gymuned.

Mae'r sesiynau galw heibio hyn yn rhoi cyfle i bobl ddysgu mwy am faethu a chael sgwrs anffurfiol gyda'r tîm. Mae'r rhain yn cynnwys Sesiwn Galw Heibio Gwybodaeth Maethu yn Llyfrgell Prestatyn ar 12 Mai rhwng 2 a 4pm, a Sesiwn Gwybodaeth Ar-lein ar 13 Mai rhwng 12pm a 1.30pm.

Meddai Rhiain Morrlle, Pennaeth y Gwasanaethau Plant:

“Rwyf bob amser yn edrych ymlaen at y pythefnos yma ym mis Mai lle cawn ddathlu gwaith ein gofalwyr maeth anhygoel yma yn Sir Ddinbych.

Mae amserlen wych wedi'i threfnu unwaith eto eleni, ac rydym yn cymryd rhan yn nhaith gerdded Pythefnos Gofal Maeth Gogledd Cymru y Rhwydwaith Maethu hefyd.

Rydym wedi diweddaru ein pecyn o bolisïau cynorthwyol ar gyfer gofalwyr maeth sy'n maethu drwy'r awdurdod lleol, a byddem wrth ein bodd yn clywed gan unrhyw un sy'n ystyried cymryd y cam nesaf i gael effaith enfawr ar fywyd unigolyn ifanc.”

Mae’r ddolen ar gyfer y sesiynau gwybodaeth ar-lein yma:  Digwyddiadau Gwybodaeth - Maethu Cymru

I gael mwy o wybodaeth am faethu gyda Maethu Cymru Sir Ddinbych, ewch i: https://sirddinbych.maethucymru.llyw.cymru/

Gwaith gwella wedi ei drefnu ar gyfer Mynwent Llangollen

Bydd gwelliannau isadeiledd yn digwydd ym Mynwent Llangollen y mis hwn.

Mae Gwasanaethau Stryd Cyngor Sir Ddinbych wedi sicrhau cyllid o Gronfa Ffyniant Gyffredin Llywodraeth y DU ynghyd â chyllid cyfalaf i wneud gwaith i wella isadeiledd ar y safle.

Ar hyn o bryd yr unig ffordd i gerbydau gyrraedd y fynwent yw gyrru trwy’r ystad dai gyfagos, sy’n gul ac yn anodd ei defnyddio. Mae hyn wedi arwain at rai cwynion gan drigolion yn y blynyddoedd diweddar.

I ymdrin â’r broblem hon ac i wella’r mynediad i’r fynwent, cynigir creu mynediad newydd i gerbydau ar waelod y safle trwy Vicarage Road.

Bydd y gwelliant hwn nid yn unig yn creu gwell mynediad i ymwelwyr ond bydd yn galluogi trefnwyr angladdau i gyrraedd y safle heb darfu ar drigolion cyfagos yn ogystal â darparu lle i barcio ger y fynwent.

Yn ogystal, mae’r tir cyfagos i dde’r safle, sydd wedi ei ddefnyddio ar gyfer pori yn y blynyddoedd diweddar, bob amser wedi ei glustnodi ar gyfer darpariaeth gladdu yn y dyfodol pan fydd ei angen.

Bydd y prosiect hwn yn ategu datblygiad yr isadeiledd ar y darn hwn o dir ar gyfer mwy o le ar gyfer claddedigaethau. Hefyd bydd ychydig o fân waith tirlunio yn cael ei gwblhau gan gynnwys plannu coed mewn rhai ardaloedd o amgylch y maes parcio i wella ymddangosiad y safle ynghyd â gwelliannau i gefnogi bioamrywiaeth megis gosod blychau ystlumod ac adar.

Dywedodd Paul Jackson, Pennaeth Gwasanaethau Priffyrdd a’r Amgylchedd: “Bydd y prosiect hwn o gymorth i wella’r isadeiledd ym Mynwent Llangollen yn fawr i ddarparu gwasanaeth mwy urddasol a pharchus i deuluoedd lleol ar gyfer y dyfodol.”

Ceisiadau gofal plant Dechrau'n Deg bellach ar agor

Mae ceisiadau ar gyfer darpariaethau gofal plant Dechrau'n Deg mewn codau post cymwys bellach wedi agor yr wythnos hon.

Mae gofal plant Dechrau'n Deg yn darparu hyd at ddeuddeg awr a hanner o ofal plant wedi'i ariannu yn ystod tymor yr ysgol mewn lleoliad gofal plant cofrestredig.

Ar hyn o bryd mae'r ddarpariaeth ar gael mewn grwpiau chwarae partner, cylchoedd Mudiad Meithrin neu feithrinfeydd dydd o ddydd Llun i ddydd Gwener yn ystod tymor yr ysgol.

Mae'r rownd hon o geisiadau ar gyfer rhieni a gofalwyr sydd â phlant a anwyd rhwng 1 Medi 2023 a 31 Awst 2024. Mae'n bwysig nodi nad yw penblwyddi nad ydynt yn ffitio'r ystod dyddiadau hon yn gymwys ar gyfer y rownd hon o geisiadau. Mae ceisiadau am ofal plant Dechrau'n Deg ar gael ar wahanol adegau yn ystod y flwyddyn ac fe'u gwneir mewn rowndiau yn seiliedig ar oedrannau plant.

Mae gofal plant Dechrau'n Deg ar gael i deuluoedd sydd o fewn codau post cymwys.

I wirio a yw cod post yn rhaglen Dechrau'n Deg, ewch i: https://flyingstart.denbighshire.gov.uk/Home/Index?culture=cy-GB

Y dyddiad cau ar gyfer ceisiadau ar gyfer y rownd hon yw 19 o Fehefin.

Dywedodd Rhiain Morrlle, Pennaeth Gwasanaethau Plant:

“Mae'r ddarpariaeth hon yno i helpu teuluoedd gyda'u hanghenion gofal plant yn ystod y tymor ysgol.

Hoffem wahodd rhieni a gofalwyr sydd â phlant a aned rhwng dyddiadau'r cais hwn i wneud cais, a bydd ein tîm mewn cysylltiad i brosesu eich cais ar ôl ei gyflwyno.

Mae nifer o rowndiau o geisiadau ar wahanol adegau yn ystod y flwyddyn, felly cadwch lygad ar ein gwefan am y rownd nesaf.”

Am ragor o wybodaeth ewch i: https://www.denbighshire.gov.uk/cy/gofal-plant-a-rhianta/teuluoedd-yn-gyntaf-a-dechraun-deg/gofal-plant-dechraun-deg.aspx

Miloedd o sigaréts anghyfreithlon wedi eu meddiannu gan dîm safonau masnach y cyngor

Yn dilyn ymgyrchoedd llwyddiannus blaenorol i fynd i’r afael â gwerthu sigaréts anghyfreithlon, mae swyddogion Safonau Masnach Cyngor Sir Ddinbych yn ogystal â Thîm Tybaco Rhanbarthol Safonau Masnach Cymru a Heddlu Gogledd Cymru wedi cynnal ymweliadau pellach ag eiddo ar draws y sir.

Cafodd tri o safleoedd eu targedu yn dilyn profion llwyddiannus lle prynwyd sigaréts yn anghyfreithlon.

Yn ystod yr ymweliadau fe feddiannodd swyddogion dros 12,000 o sigaréts anghyfreithlon a 6.7 cilogram o dybaco rholio â llaw mewn dau safle, gan arwain at gau un dros dro gyda’r perchennog yn cytuno i hynny. 

Yn ystod y gwaith chwilio daethpwyd o hyd i’r eitemau hyn wedi eu cuddio mewn amrywiaeth o ffyrdd. Daethpwyd o hyd i dybaco a sigaréts anghyfreithlon mewn cypyrddau cudd wedi eu creu yn bwrpasol a waliau ffug a oedd wedi’u diogelu gydag electromagnetau. 

Dywedodd Emlyn Jones, Pennaeth Cynllunio, Gwarchod y Cyhoedd a Gwasanaethau Cefn Gwlad:

“Dyma enghraifft arall o’r gwaith gwych mae ein swyddogion Safonau Masnach yn ei wneud i dynnu cynnyrch anghyfreithlon fel y rhain oddi ar ein silffoedd. Roedd yr eitemau a feddiannwyd yn rhai ffug a allai fod yn beryglus i iechyd a diogelwch y bobl hynny fyddai’n eu prynu a’u defnyddio.

“Nid yw’r cynnyrch wedi’u profi o ran diogelwch ac mae’r sigaréts yn berygl tân go iawn gan nad oes ganddynt y cylchoedd atal llosgi. O safbwynt iechyd, does wybod beth sydd yn y tybaco, ac fe allant fod yn cynnwys lefelau niweidiol o gemegau anghyfreithlon ymhell y tu hwnt i beryglon arferol cynnyrch tybaco awdurdodedig.

“Mae ein preswylwyr yn chwarae rhan hanfodol wrth amlygu ardaloedd neu unigolion o ddiddordeb, sy’n helpu ein swyddogion Safonau Masnach i ymchwilio a chael gwared ar dybaco, fêps a chynnyrch anghyfreithlon eraill yn ein cymuned.”

Gall busnesau gysylltu â Thîm Safonau Masnach Sir Ddinbych i gael cyngor ar sigaréts, tybaco a chynnyrch fêpio anghyfreithlon drwy wefan Sir Ddinbych.

Darpariaeth ystafell ddosbarth synhwyraidd newydd yn agor mewn ysgol yn Llanelwy

Mae Ysgol Glan Clwyd wedi gorffen gwaith ar ei hystafell synhwyraidd newydd yn ddiweddar a fydd yn cael ei defnyddio i gefnogi disgyblion gydag ADY (anghenion dysgu ychwanegol).

Mae’r ystafell newydd yn cynnwys tri thaflunydd, sy’n taflunio golygfeydd ar dair wal yn yr ystafell, gan greu profiad hollgynhwysol i’r defnyddwyr.

Ystafell synhwyraidd newydd

Mae bariau golau LED yn rhedeg ar hyd top yr ystafell gan daflunio’r lliw cyfatebol priodol, gan ychwanegu at y profiad hollgynhwysol o fewn yr ystafell ddosbarth newydd.

Mae gan yr ystafell ddosbarth newydd hon y gallu i greu amgylcheddau rhyngweithiol ac ymgysylltiol, y gellir eu teilwra i anghenion unigryw y myfyrwyr, gan ddod ag elfen unigryw i’r ddarpariaeth ADY yn Ysgol Glan Clwyd.

Dechreuodd y gwaith ar y prosiect yn ystod hanner tymor mis Chwefror, gydag addasiadau i’r ystafell bresennol gan gynnwys rhwystro golau lle roedd angen hynny a thynnu drws a oedd yn cysylltu’r ystafell ag ystafell arall. Yn dilyn hynny cafodd yr ystafell ei phaentio a chwblhawyd y gwaith trydanol a’r gwaith o osod y taflunwyr a’r system sŵn.

Rhai o'r golygfeydd

Mae’r ystafell wedi ei lleoli yn ardal Encil, sef yr ardal yn yr ysgol sy’n darparu cefnogaeth gydag ymddygiad a lle mae’r ddarpariaeth ADY.

Mae modd gosod golygfeydd pwrpasol ar y waliau, ac mae tua 20 o olygfeydd ar gael yn fras ar hyn o bryd.

Bydd yr ystafell yn cael ei defnyddio ar gyfer cefnogaeth un i un ond hefyd gall gefnogi sesiynau grŵp bach. Mae hyfforddiant ychwanegol nawr ar y gweill er mwyn i staff allu ehangu’r defnydd o’r ystafell ddosbarth ymhellach.

Un o'r golygfeydd

Dywedodd Geraint Davies, Pennaeth Gwasanaeth Addysg Cyngor Sir Ddinbych:

“Bydd hwn yn ased gwych i’r tîm ADY yn Ysgol Glan Clwyd a bydd yr ystafell ddosbarth hollgynhwysol newydd yn ased gwych i fyfyrwyr.

Dechreuodd y gwaith ar y prosiect hwn yn ystod hanner tymor mis Chwefror ac mae’n wych i weld fod yr ystafell ddosbarth hon nawr wedi’i chwblhau ac yn barod i gael ei defnyddio.”

Dywedodd Sian Alwen, Pennaeth Ysgol Glan Clwyd:

“Mae sicrhau ein bod yn darparu’r gefnogaeth ADY fwyaf blaengar i’n disgyblion yn flaenoriaeth i ni.

Gyda’r tîm addysgu cryf ac ymroddgar yma, mae adnodd fel yr ystafell hon yn cynnig darpariaeth arbenigol a fydd yn helpu grwpiau llai o ddisgyblion ac unigolion i oresgyn heriau.

Rydym yn hynod o ffodus o fod wedi cael y ddarpariaeth hon ac rydym yn hyderus y bydd nifer o ddisgyblion yn gweld y budd yn fuan.”

Cyngor Sir Ddinbych yn ail-ddylunio platiau a bathodynnau tacsis

Mae’r Cyngor wrthi’n newid y broses o drosglwyddo platiau trwyddedu a bathodynnau gyrwyr tacsis i gyflenwr newydd.

Yn ystod y broses mae Sir Ddinbych hefyd wedi cymryd y cyfle i ail-ddylunio’r platiau a bathodynnau tacsis.

Bydd Cyngor Sir Ddinbych yn cyflwyno system bathodyn gyrrwr tacsi a phlatiau cerbydau newydd dros yr wythnosau nesaf.

Wrth i’r Cyngor symud i’r system gynhyrchu newydd dros y flwyddyn nesaf, efallai y bydd trigolion yn sylwi ar rai gwahaniaethau yng nghynllun a dyluniad bathodynnau gyrwyr tacsis, platiau cerbyd a sticeri drysau. Mae hyn yn rhan arferol o’r broses o newid a gyflwynir yn raddol.

Bydd cerbydau yn parhau i arddangos y dyluniad plât cyfredol nes y bydd angen adnewyddu nesaf, a bydd rhai newydd a rhai sy’n adnewyddu o ganol fis Ebrill ymlaen yn dechrau cael y dyluniad newydd.

Meddai Emlyn Jones, Pennaeth Cynllunio, Gwarchod y Cyhoedd a Gwasanaethau Cefn Gwlad:

“Hoffem hysbysu busnesau tacsis a defnyddwyr gwasanaeth ynglŷn â’r newidiadau rydym yn eu gwneud i blatiau trwyddedu a bathodynnau gyrwyr tacsis. Rydym yn gwerthfawrogi eu hamynedd wrth i’r newidiadau hyn gael eu gwneud.

Y Cyngor yn ymgysylltu â busnesau y Rhyl ar brosiectau adfywio mawr

Yn dilyn cymeradwyaeth Cabinet Cyngor Sir Ddinbych, bydd gwaith ar brosiectau Adfywio Lleol a ariennir gan Lywodraeth y DU yng nghanol tref y Rhyl yn symud ymlaen i’r cam cyn adeiladu, gyda rhaglen o weithgareddau ymgysylltu ar fin cychwyn gyda busnesau lleol a phreswylwyr.

Mae swyddogion y Cyngor a thimau prosiect wedi dechrau cwrdd â busnesau canol tref y Rhyl i drafod y cynllun adfywio arfaethedig mewn rhagor o fanylder wrth i waith dylunio barhau i ddatblygu.

Bydd ymgysylltu yn canolbwyntio ar ystyriaethau gweithredol allweddol, gan gynnwys danfoniadau, mynediad a rheoli gwastraff, â’r nod o leihau amhariad a rheoli effaith yn ofalus trwy gydol y cam adeiladu. Bydd adborth gan fusnesau a phreswylwyr yn helpu i lywio cynllunio manwl a sicrhau bod gweithrediadau o ddydd i ddydd yn cael eu hystyried.

Nod y prosiectau adfywio yw trawsnewid yr ardal o gwmpas Tŵr Cloc y Rhyl yn lle sy’n addas i gerddwyr. Mae'r cynlluniau hefyd yn cynnwys gosod pafin newydd ar draws canol y dref, gosod seddi newydd a gwella isadeiledd gwyrdd i greu amgylchedd mwy croesawgar, hygyrch a deniadol ar gyfer preswylwyr, ymwelwyr a busnesau.

Meddai Tony Ward, Cyfarwyddwr Corfforaethol Economi a’r Amgylchedd Cyngor Sir Ddinbych:

“Mae’r prosiectau hyn yn ffurfio rhan o waith adfywio ehangach sy’n cael ei wneud yn y Rhyl. Mae’r gwaith hwn eisoes wedi gweld creu amddiffynfeydd arfordirol, promenâd gwell a mwy hygyrch, parc chwarae newydd a chwbl hygyrch i blant yn ogystal ag agoriad Marchnad y Frenhines. Mae cam nesaf y gwaith yn ffurfio rhan o’r weledigaeth o ailgysylltu canol tref y Rhyl gyda’r promenâd a’r traeth.

“Nod prosiectau fel y rhain yw creu egni o’r newydd a hyder yn y Rhyl ac maen nhw’n sbardunau ar gyfer newid. Rydym yn wirioneddol werthfawrogi amynedd preswylwyr a busnesau wrth i’r newidiadau hyn gael eu gwneud, a gobeithiwn fod pawb yn gallu gweld yr effaith gadarnhaol mae’r gwaith hwn yn ei chael ar y dref.”

Nythfa adar enwog yn barod am aelodau newydd

Mae nythfa sy’n diogelu aderyn sydd o dan fygythiad yn paratoi i dderbyn aelodau newydd o Affrica.

Mae Gwasanaeth Cefn Gwlad Sir Ddinbych, Grŵp Môr-wenoliaid Bach Gogledd Cymru a gwirfoddolwyr eraill wedi gorffen sefydlu Nythfa Môr-wenoliaid Bach Twyni Gronant.

Mae’r safle enwog wedi croesawu’r adar a ddaw yma yr holl ffordd o arfordir gorllewinol Affrica ers dros ddau ddegawd ac mae nawr yn barod i gefnogi’r anifeiliaid a hefyd helpu i addysgu ymwelwyr â’r ardal.

Mae’r grwpiau sy’n gofalu am y nythfa wedi gosod ffens derfyn 3.5km a hefyd ffens drydan 3km ar hyd y traeth i warchod yr adar rhag ymosodiadau ar y tir.   Bydd y ddwy ffens yn cael eu tynnu ar ddiwedd y tymor i sicrhau polisi dim olion yn yr ardal sydd hefyd yn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SoDdGA).

Unwaith eto mae Canolfan Ymwelwyr y Môr-wenoliaid a’r guddfan gerllaw yn barod i helpu pobl i wylio’r nythfa o bellter diogel.

Yn 2025 fe welodd y nythfa 95 o barau bridio a gofnodwyd a chyfanswm o 103 o gywion ar y safle. Ar gyfartaledd ceir 1.08 o gywion i bob pâr bridio yn y nythfa.

Y llynedd gweithiodd wardeiniaid y Môr-wenoliaid Bach hefyd  gydag Ymddiriedolaeth Adareg Prydain i fodrwyo nifer o’r adar er mwyn eu holrhain yn y dyfodol.  Fe aethant ati i helpu i fodrwyo 59 o gywion gydag Ymddiriedolaeth Adareg Prydain (modrwyau metel a chafodd naw arall eu modrwyo gyda modrwyau lliw).

Dywedodd yr Uwch Geidwad Cefn Gwlad, Jim Kilpatrick:  “Mae’r tîm yma yng Ngronant eisoes wedi gweld arwyddion fod yr adar anhygoel hyn yn cyrraedd ac rydym yn barod i’w diogelu a’u cefnogi drwy gydol y tymor bridio hwn. Fyddai dim o’r hyn rydym yn ei wneud yma yn bosibl heb gefnogaeth yr holl wirfoddolwyr gwych sy’n ein helpu i ofalu am y Môr-wenoliaid Bach.”

Ychwanegodd: “Mae ein wardeiniaid nawr yn gweithio yn y nythfa o’r ganolfan i ymwelwyr. Yn ogystal â gwarchod yr adar, byddant hefyd ar gael i siarad ag ymwelwyr a chasglu gwybodaeth am y nythfa eleni.”

Dywedodd Emlyn Jones, Pennaeth Cynllunio, Gwarchod y Cyhoedd a Gwasanaethau Cefn Gwlad Cyngor Sir Ddinbych: “Ers dros ddau ddegawd mae timau Cefn Gwlad, ochr yn ochr â gwirfoddolwyr, wedi bod yn gweithio’n galed iawn i warchod y safle hwn i wneud y nythfa yn ardal o bwysigrwydd gwirioneddol ar gyfer gwarchod poblogaethau’r Môr-wenoliaid Bach yn y dyfodol. Gall pawb sy’n ymwneud â gofalu am y Môr-wenoliaid Bach fod yn eithriadol o falch o’r hyn maent yn ei wneud i gynnal y nythfa fywiog hon yn Nhwyni Gronant.”

Datblygiadau diweddaraf Parc Glan yr Afon wedi'u cwblhau

Mae gwaith i helpu i wella a datblygu iechyd a lles ar hyd Parc Glan yr Afon yn Llangollen wedi’i gwblhau.

Gwasanaethau Stryd Cyngor Sir Ddinbych sy’n cydlynu’r gwaith â chyllid o’r Gronfa Ffyniant Gyffredin.

Daw'r datblygiad diweddaraf hwn o ganlyniad i waith sydd eisoes wedi'i wneud yn y parc dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf gan dimau eraill y cyngor, sy'n cynnwys creu cwrs golff mini naw twll a gosod offer chwarae.

Mae’r Gwasanaethau Stryd wedi cwblhau’r cam diweddaraf hwn o’r gwaith i wella’r parc er budd pobl leol ac ymwelwyr.

Yn rhan o’r datblygiad, gosodwyd ramp newydd o faes parcio Aldi i ardal y Parc Sglefrio/Llecyn Gemau Amlddefnydd i wella hygyrchedd yr ardal hon i ddefnyddwyr cadeiriau olwyn ac unigolion eraill ag anghenion hygyrchedd mwy, a gosod dau lwybr â ramp arall i helpu i wella hygyrchedd o amgylch y parc.

Mae’r gwaith hefyd wedi cynnwys ychwanegu ffens wrth ymyl yr hen ardal chwarae i blant i ddiogelu'r rhan hon yn well, a gosodwyd giât mynediad ychwanegol i’r parc ar ochr yr afon.

Mae'r prosiect wedi ychwanegu campfa awyr agored at y safle sydd â saith eitem o offer i alluogi defnyddwyr i wneud ymarfer corff wrth edrych dros yr afon. Yn ogystal â hyn, mae dwy fainc bicnic hygyrch wedi'u gosod yn yr ardal hon ynghyd â sylfeini concrit i sicrhau ei bod yn rhwydd i gadeiriau olwyn fynd atynt.

Dywedodd Paul Jackson, Pennaeth Gwasanaethau Priffyrdd a’r Amgylchedd: “Rydym ni’n falch iawn o fod wedi cwblhau’r gwaith hwn ym Mharc Glan yr Afon yn Llangollen, diolch i’r cyllid y bu i’r Gwasanaethau Stryd allu cael gafael arno.”

"Bydd y datblygiad diweddaraf hwn yn gwella ardaloedd eraill sydd eisoes wedi'u gwella ym Mharc Glan yr Afon ymhellach i gynyddu proffil y rhan bwysig hon o'r dref er budd trigolion ac unigolion sy'n ymweld â Llangollen."

Disgyblion o Fodelwyddan yn rhoi gobaith i fyd natur

Mae disgyblion ysgol gynradd ym Modelwyddan wedi torchi llewys i helpu i greu cynefin natur newydd ar dir eu hysgol. 

Bu disgyblion Ysgol y Faenol yn cydweithio gyda Thîm Bioamrywiaeth Cyngor Sir Ddinbych yn ddiweddar er mwyn datblygu dôl flodau gwyllt yn yr ysgol.

Mae’r plant eisoes wedi rhoi hwb i fyd natur yn yr ysgol eleni drwy blannu dros 1,000 o goed ar dir yr ysgol. 

Fe wnaethant hefyd helpu i adeiladu bwa helyg byw ar y safle sy'n darparu strwythur cynaliadwy ar gyfer gweithgareddau gwaith coed gwyrdd pellach gyda'r myfyrwyr, cynefin ar gyfer pryfed ac adar ac ardal naturiol i hyrwyddo dysgu am natur i'r ysgol.

Drwy dorchi eu llewys, helpodd y disgyblion i blannu dros 100 o flodau gwyllt i greu’r ddôl newydd i gefnogi peillwyr a darparu ardal addysg awyr agored arall i ddysgu am natur yn yr ysgol.   Roedd y rhywogaethau a blannwyd yn cynnwys: clafrllys, gludlys coch, meddyges las, llygad llo mawr, clust y gath, moronen y maes, bys y ceirw a’r bengaled.

Daeth y planhigion o blanhigfa goed y Cyngor yn Llanelwy a’r Ganolfan Sgiliau Coetir ym Modfari.

Dywedodd y Swyddog Bioamrywiaeth, Ellie Wainwright: “Fe wnaethom fwynhau bod yn ôl yn Ysgol y Faenol ar ôl gweithio gyda’r disgyblion i blannu’r holl goed a’r hwyl a gawsom gyda nhw wrth greu’r bwa helyg.  Maen nhw a’r staff yn angerddol iawn am gefnogi natur a bydd y prosiect diweddaraf hwn i greu’r ddôl yn helpu i greu cynefin gwych i’r holl anifeiliaid a phlanhigion ar dir yr ysgol.

Dywedodd Emlyn Jones, Pennaeth Cynllunio, Gwarchod y Cyhoedd a Gwasanaethau Cefn Gwlad Cyngor Sir Ddinbych: “Mae’n wych fod y plant hyn wedi cael y cyfle i ddysgu am yr holl fanteision all ddod yn sgil creu dôl blodau gwyllt drwy ein tîm Bioamrywiaeth a da iawn nhw i gyd am dorchi eu llewys i helpu i blannu ased mor bwysig ar gyfer cefnogi natur yn lleol.”

Disgyblion uwchradd y Rhyl yn cefnogi natur yn lleol

Mae disgyblion ysgol uwchradd wedi helpu i gefnogi natur ar safle eu hysgol.

Yn ddiweddar ymunodd disgyblion Crist y Gair â staff o dîm Bioamrywiaeth Cyngor Sir Ddinbych i helpu i wella dôl blodau gwyllt a grëwyd fis Ebrill diwethaf. 

Mae hyn yn dilyn gwaith diweddar yn datblygu ardaloedd o wrychoedd a choetir yn yr ysgol gyda chymorth y disgyblion. Plannwyd 260 metr o wrychoedd ac 14 o goed safonol i helpu cynyddu bioamrywiaeth a’r canopi coed yn yr ysgol, er mwyn adfer byd natur a chynnig ardal les addysgol awyr agored i’r disgyblion.

Bu’r disgyblion a swyddogion Bioamrywiaeth yn cydweithio i ychwanegu 200 o blanhigion i’r ddôl a fydd yn helpu i ddarparu ffynhonnell wych o fwyd i beillwyr megis gwenyn. 

Roedd y rhywogaethau’n cynnwys: llygad llo mawr, meddyges las, gludlys coch, clafrllys, bysedd y cŵn, moronen y maes, crafanc brân y gweunydd, melynydd Brych a’r bengaled.

Fe ddaeth y planhigion a fu’n hwb i natur o amgylch yr ysgol o blanhigfa goed y Cyngor yn Llanelwy a’r Ganolfan Sgiliau Coetir ym Modfari. 

Dywedodd y Swyddog Bioamrywiaeth, Ellie Wainwright: “Roedd hi’n wych dychwelyd i Grist y Gair gan fod y plant a’r staff mor frwdfrydig dros gefnogi natur yn lleol o amgylch safle’r ysgol.  Fe fydd cynyddu amrywiaeth y blodau gwyllt yn y ddôl yn gwella’r gefnogaeth mae’r ddôl yma’n ei rhoi, gan ddarparu lloches i fywyd gwyllt lleol i ffynnu a goroesi.  Fe fydd datblygu’r ddôl hefyd yn rhoi lle gwych i ddisgyblion astudio natur ar garreg drws yr ysgol.” 

Dywedodd Emlyn Jones, Pennaeth Cynllunio, Gwarchod y Cyhoedd a Gwasanaethau Cefn Gwlad Cyngor Sir Ddinbych: “Mae’n wych fod y plant hyn wedi cael y cyfle i ddysgu am yr holl fanteision all ddod yn sgil dôl blodau gwyllt drwy ein tîm Bioamrywiaeth a da iawn nhw i gyd am dorchi eu llewys i helpu i ddatblygu a gwella ased mor bwysig ar gyfer cefnogi eu natur yn lleol.”

Pobl Ifanc yn cael eu hannog i dynnu lluniau o’r dolydd

Caiff disgyblion ysgolion Sir Ddinbych eu hannog unwaith eto i gymryd rhan mewn cystadleuaeth i dynnu lluniau o ddolydd blodau gwyllt lleol. 

Yr wythnos hon mae'r Cyngor wedi ail-lansio Cystadleuaeth Ffotograffiaeth Dolydd Blodau Gwyllt i Ysgolion ar gyfer 2026 wrth i flodau eleni ddechrau blodeuo.

Yn 2019, gwnaeth Cyngor Sir Ddinbych ddatgan argyfwng hinsawdd a natur a’r nod oedd mynd i’r afael â newid hinsawdd a cholli bioamrywiaeth.

Un o'r camau cyntaf oedd dechrau rheoli rhywfaint o laswelltir y Cyngor i greu dolydd blodau gwyllt ledled y sir. Nod y prosiect yw adfer ac ehangu’r cynefinoedd sydd ar gael yn y sir i bryfed peillio a bywyd gwyllt.

Mae gan y prosiect hwn lawer o fanteision neu ‘wasanaethau ecosystem’ i drigolion y sir hefyd, fel llai o lifogydd, gwell ansawdd aer, ac oeri’r aer mewn gwres mawr.

Caiff pobl ifanc eu hannog i gymryd amser i archwilio a sylwi ar yr hyn sy’n ddiddorol iddyn nhw ynghylch eu dolydd blodau gwyllt, dolydd yr ysgol neu warchodfa natur gymunedol o’u dewis nhw a thynnu llun ohono ynghyd ag ychydig o eiriau. Gellir adnabod dolydd y Cyngor gan fod logo caru gwenyn ar bob safle neu gellir defnyddio'r map ar-lein sydd ar gael ar wefan y Cyngor (trwy fanylion y gystadleuaeth).

Gall y lluniau fod o safle cyfan neu ran fechan ohoni, fel pryfyn, blodyn neu rywogaeth gwair – y ffotograffydd fydd yn penderfynu ar ei bwnc dewisol i gymryd y llun gorau. Mae angen i bob ymgeisydd ysgrifennu rhywbeth am eu llun, neu ddod o hyd i ddyfyniad sy’n cyd-fynd â’r llun.

Bydd y rhai buddugol yn cael eu chwyddo i faint A2 i’w hargraffu a’u rhoi ar y waliau y tu allan i Siambr y Cyngor yn Nhŷ Russell, Y Rhyl.

Bydd yr enillwyr yn cael detholiad o lyfrau amgylcheddol ar gyfer eu hysgol, a bydd fersiwn llai o’r llun ar gael i’r enillydd i’w arddangos yn ei gartref neu’r ysgol. Eleni bydd yr ysgol sydd â’r nifer fwyaf o geisiadau hefyd yn ennill detholiad o lyfrau. Bydd pob enillydd yn cael ymweliad gan Gadeirydd ein Cyngor a chydweithwyr i gyflwyno'r llyfrau a'r printiau.

Dywedodd Emlyn Jones, Pennaeth Cynllunio, Gwarchod y Cyhoedd a Gwasanaethau Cefn Gwlad Cyngor Sir Ddinbych:  “Rydym ni’n gwybod bod gan ein disgyblion ddealltwriaeth wych o sut mae newid hinsawdd yn effeithio ar eu bywydau drwy gyfarfod â nhw a sgwrsio â nhw. Mae ganddyn nhw i gyd syniadau gwych ac maen nhw'n gwneud llawer o waith da eu hunain. Mae llawer o ddisgyblion wedi ein helpu ni i greu dolydd blodau gwyllt ledled Sir Ddinbych.

“Rydym ni eisiau rhoi cyfle iddyn nhw rannu sut maen nhw’n dehongli bywyd yn y dolydd drwy lens y camera drwy gymryd rhan yn y gystadleuaeth hon ac yr ydym ni’n edrych ymlaen at weld y canlyniadau.”

I gael rhagor o wybodaeth ynghylch sut i gofrestru ar gyfer y gystadleuaeth, cliciwch ar y ddolen hon

Mae’r gystadleuaeth ar agor tan 14 Awst 2026.

Disgyblion yn cefnogi natur ar dir yr ysgol

Mae disgyblion ysgol gynradd wedi creu ardal gynefin newydd yn eu hysgol i roi help llaw i natur yn lleol.

Fe fu deugain o ddisgyblion Ysgol Llanfair Dyffryn Clwyd, o flwyddyn tri, pedwar, pump a chwech yn torchi eu llewys yn ddiweddar i greu dôl blodau gwyllt newydd yn yr ysgol.

Mae’r datblygiad newydd yn dilyn gwaith yn yr ysgol gan ddisgyblion, tîm Bioamrywiaeth Cyngor Sir Ddinbych ac Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru a welodd tua 90 metr o wrych y gerddinen wyllt yn bennaf yn cael ei blannu ar y safle i helpu’r pilaon mwyaf yn y DU sef y gylfinbraff.

Cafodd coetir bychan ei blannu ar y safle hefyd ynghyd â 12 o goed ffrwythau a choedlan fach. Gyda’i gilydd roedd y gwaith hwn yn creu cynefinoedd a oedd yn cynnwys 624 o goed newydd o amgylch ei diroedd.

Mae dôl blodau gwyllt newydd Ysgol Llanfair Dyffryn Clwyd wedi ei greu gan ddefnyddio’r ardal werdd gyfan o amgylch maes parcio’r ysgol.

Gyda chymorth tîm Bioamrywiaeth y Cyngor fe blannodd disgyblion 300 o blanhigion a fydd yn helpu i ddarparu ffynhonnell o fwyd ar gyfer trychfilod fel gwenyn. Roedd y rhain yn cynnwys clafrllys, y gludlys coch, y feddyges las, llygad llo mawr, clust y gath, moron gwylltion, meillionen hopysaidd, bysedd y cŵn, y bengaled, crafanc brân y gweunydd ac ytbysen y ddôl.

Daeth y planhigion o blanhigfa goed y Cyngor yn Llanelwy a’r Ganolfan Sgiliau Coetir ym Modfari.

Dywedodd y Swyddog Bioamrywiaeth, Ellie Wainwright: “Roedd yn wych i fod yn ôl yn Ysgol Llanfair Dyffryn Clwyd gan fod y disgyblion a’r staff mor angerddol dros gefnogi natur yn lleol. Roedd brwdfrydedd y disgyblion i greu’r ddôl blodau gwyllt newydd hon yn wych ac o ganlyniad i’w gwaith caled bydd y cynefin hwn yn ogystal â’r ardaloedd o goetir a gwrychoedd rydym wedi eu creu o’r blaen wir yn darparu lloches i natur yma y gall y plant hefyd ddysgu ohoni.”

Dywedodd y Pennaeth Geriant Rowe: "Mae’r partneriaeth y mae’r ysgol wedi’i datblygu gyda Thim Bioamrywiaeth Sir Ddinbych yn un sy’n cyfoethogi cynefinoedd ardal yr ysgol, ynghyd a rhoi cyfleoedd ymarferol gwych i’r plant gael effaith gadarnhoal ar wella bioamrywiaeth a natur. Bydd hyn ynghyd a phartneriaethau eraill yn creu etifeddiaeth i’r amgylchedd a gwerthfawrogiad y disgyblion ar sut y gallent wneud gwahaniaeth. Edrychwn ymlaen i weld y blodau yn blodeuo."

Dywedodd Emlyn Jones, Pennaeth Cynllunio, Gwarchod y Cyhoedd a Gwasanaethau Cefn Gwlad Cyngor Sir Ddinbych: “Mae’n wych fod y plant hyn wedi cael y cyfle i ddysgu am yr holl fanteision all ddod yn sgil dôl blodau gwyllt drwy ein tîm Bioamrywiaeth a da iawn nhw i gyd am dorchi eu llewys i helpu i blannu ased mor bwysig ar gyfer cefnogi natur yn lleol.”

Gwaith arloesol i wella Cysylltedd Digidol Sir Ddinbych

Mae cynlluniau arloesol ar y gweill i wella rhwydweithiau ffonau symudol ar draws Sir Ddinbych.

Mae tîm Technoleg Gwybodaeth a Chyfathrebu (TGCh) Cyngor Sir Ddinbych yn gweithio ar brosiect i ddefnyddio asedau’r awdurdod lleol i roi hwb i rwydweithiau ffonau symudol ar draws y sir.

Bydd y Cytundeb Mynediad Agored yn caniatáu i’r Cyngor wneud asedau penodol, polion goleuadau stryd yn bennaf, ar gael ar gyfer gosod technoleg symudol cell fach i wella signal.

Cyflwynodd swyddogion TGCh y gwaith hwn i Bwyllgor Gwasanaethau Democrataidd y Cyngor yn ddiweddar.

Mae’r celloedd bach yn cynorthwyo â chynyddu capasiti heb fod angen isadeiledd mawr. Ar ôl eu gosod mae ganddynt y capasiti i wella cysylltedd digidol ar gyfer preswylwyr a busnesau, gan gynnig mynediad mwy dibynadwy i’r rhyngrwyd.

Ar ôl arwyddo cytundeb, bydd gweithredwr rhwydwaith ffonau symudol yn penderfynu a fyddai gosod eu celloedd bach ar asedau’r cyngor yn rhoi hwb i’w rhwydwaith. 

Byddai’r Cyngor yn cadw rheolaeth lawn dros yr asedau y gellid eu defnyddio ar gyfer gosod celloedd bach i sicrhau bod y gwaith gosod yn cyrraedd yr holl safonau technegol, diogelwch a gweithredol.

Mae unrhyw ddatblygiad o dechnoleg cell fach yn niwtral o ran cost i’r Cyngor, bydd gweithredwyr rhwydweithiau ffonau symudol yn talu ffi flynyddol a gytunwyd arni am osod y celloedd bach ar asedau.

Bydd pob Cytundeb Mynediad Agored yn gweithredu am gyfnod cychwynnol o 15 mlynedd, gan roi sefydlogrwydd i weithredwyr sy’n ystyried buddsoddi a chynnig eglurder hirdymor i’r Cyngor. Byddai gweithredwyr yn gyfrifol am yr holl gostau’n gysylltiedig ag arolygon, cyflenwad trydan, gosod, cynnal a chadw a symud offer. Bydd gofyn iddynt hefyd feddu ar yswiriant priodol, yn cynnwys yswiriant atebolrwydd cyhoeddus ac yswiriant atebolrwydd cyflogwr, ac i indemnio’r Cyngor rhag unrhyw ddifrod neu golled sy’n deillio o’u hoffer neu weithgareddau.

Meddai Helen Vaughan-Evans, Pennaeth y Gwasanaeth Cymorth Corfforaethol: Perfformiad, Digidol ac Asedau:  “Mae gan y gwaith arloesol hwn y potensial i gefnogi ein preswylwyr a busnesau ar draws Sir Ddinbych. Drwy ganiatáu i osod y dechnoleg hon ar ein hasedau, gallwn helpu i roi hwb i gysylltedd digidol i bawb sy’n hanfodol i’r ffordd yr ydym yn byw rŵan.

“Mae gosod technoleg cell fach yn ein trefi yn helpu busnesau presennol i gysylltu’n well ac yn annog mwy o fusnesau i fuddsoddi yn yr ardal. Pan fo gweithredwyr yn dewis gosod offer ar asedau gwledig, gall yr isadeiledd hwn hefyd helpu i wella cysylltedd ar gyfer preswylwyr sydd, yn hanesyddol, wedi profi mynediad mwy cyfyngedig, gan helpu i ddatblygu safon ofynnol ar gyfer bywyd digidol ar draws ein Sir .”

Dros 450 o blant yn mynychu sesiynau ‘Gadewch i ni Chwarae Allan’ am ddim yn ystod gwyliau’r Pasg

Croesawodd gwasanaeth Ceidwaid Chwarae Cyngor Sir Dinbych 454 o blant yn ystod y sesiynau ‘Gadewch i ni Chwarae Allan’ diweddar yn ystod Gwyliau’r Pasg.

Cynhaliwyd y sesiynau mewn 10 tref o amgylch y sir, gan gynnwys Corwen, Dinbych, Dyserth, Llangollen, Gallt Melyd, Prestatyn, Rhuddlan, Y Rhyl, Rhuthun a Llanelwy.

Mae sesiynau ‘Gadewch i ni Chwarae Allan’ yn darparu chwarae mynediad agored cwbl hygyrch i blant yn eu cymunedau lleol ac wedi’u cynllunio fel bod plant yn dewis yr hyn maen nhw eisiau ei wneud, a pha offer maen nhw’n ei ddefnyddio.

Dywedodd Dawn Anderson, Rheolwr Gofal Plant a Datblygu Chwarae Sir Ddinbych:

“Cawsom nifer wych o bobl yn mynychu’r sesiynau ‘Gadewch i ni Chwarae Allan’ dros y Pasg eleni.

Hoffem ddiolch i’r holl deuluoedd a ddaeth draw, a gobeithio bod pawb wedi mwynhau eu hunain cymaint ag y gwnaethom ni!

Cadwch lygad am ein sesiynau ‘Gadewch i ni Chwarae Allan’ nesaf.”

Dywedodd Rhiain Morrlle, Pennaeth Gwasanaethau Plant Cyngor Sir Dinbych:

“Mae’r sesiynau ‘Gadewch i ni Chwarae Allan’ yn darparu sesiynau hwyliog am ddim i deuluoedd ledled y sir.

Mae’r sesiynau’n cael eu harwain gan blant, sy’n golygu y gallant ddewis y math o chwarae maen nhw’n ei ffafrio drwy gydol y sesiwn gyfan.

Mae’n wych gweld cymaint o bobl yn bresennol yn ystod hanner tymor y Pasg, diolch i bawb a ddaeth draw i gymryd rhan mewn sesiwn.”