Cyflwyno thema lan y môr i faes chwarae Prestatyn

Mae dyluniadau wedi cael ei datgelu ar gyfer gwaith uwchraddio maes chwarae Traeth Canol, Prestatyn.

Mae adran Gwasanaethau Stryd Cyngor Sir Ddinbych yn rheoli’r prosiectau ar ôl diogelu cyllid grant gan Gronfa Drosiannol Ffyniant Gyffredin y DU.

Bydd y gwaith uwchraddio sy’n cyflwyno thema lan y môr newydd i’r safle yn gweld gosod cyfarpar chwarae hygyrch a synhwyraidd, sydd wedi’i ddylunio i ganiatáu i blant o bob gallu chwarae gyda’i gilydd.

KOMPAN sy’n cynnal y gwaith uwchraddio ar y safle, ac roedd swyddogion y Cyngor yn awyddus i ddefnyddio thema lan y môr, gyda’r maes chwarae mor agos i’r traeth.

Meddai llefarydd ar ran KOMPAN: “Mae gan y safle hwn gyfleoedd chwarae ar gyfer nifer o fathau o ddefnyddwyr, sy’n gynhwysol ac yn hygyrch iawn, ac roedd hwn yn faes ffocws allweddol i Gyngor Sir Ddinbych yn y camau dylunio.

“Bydd yn darparu uwchraddiad modern gyda chyfleoedd chwarae dynamig, cyffrous ac amrywiol. Mae mathau corfforol a gwybyddol o chwarae, a digon o amrywiaeth er mwyn sicrhau bod plant yn dysgu a thyfu, yn ogystal ag archwilio gwahanol fathau o chwarae corfforol.

Yn ychwanegol at yr edrychiad newydd ar y thema lan y môr, bydd y maes chwarae ar ei newydd wedd yn well ar gyfer yr amgylchedd.

Meddai Mike Bennion, Rheolwr Gwasanaethau Stryd y Gogledd: “Rydym yn falch iawn o allu ailddatblygu ac uwchraddio’r maes chwarae hwn ym Mhrestatyn er mwyn helpu i gefnogi plant lleol o bob oed o ran eu hiechyd a lles. Mae’r thema yn wych, ac yn cyd-fynd â’r amgylchedd naturiol lleol, a bydd y cyfarpar newydd yn dod i’r brig ymysg y plant a fydd yn dod i ddefnyddio’r parc.”

Ychwanegodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant Cyngor Sir Ddinbych: “Mae hwn yn brosiect gwych i helpu lles holl blant sy’n byw o amgylch y parc hwn ym Mhrestatyn, a thu hwnt. Edrychaf ymlaen at weld y prosiect wedi’i gwblhau ac ar agor i’r plant fwynhau.

Disgwylir i’r gwaith datblygu gychwyn ar ddechrau mis Hydref, a bydd yn cymryd hyd at 8 wythnos. Bydd y maes chwarae ar gau yn ystod y cyfnod adeiladu.

Cynllun arloesol yn helpu Ieuenctid Sir Ddinbych i gymryd y cam nesaf

Mae pobl ifanc ar draws Sir Ddinbych nad ydynt mewn addysg, gwaith neu hyfforddiant (NEET) ar hyn o bryd wedi cael hwb hollbwysig yn sgil cynllun cydweithredol rhwng Gwasanaethau Ieuenctid Sir Ddinbych, Barod/ Sir Ddinbych yn Gweithio, Addysg, GLlM a Choleg Cambria yn sgil cefnogaeth drwy gyllid Cronfa Ffyniant Gyffredin y DU a chyrraedd cyllid ehangach gan y Comisiwn Addysg Drydyddol ac Ymchwil (MEDR).

Yn rhan o’u hymrwymiad i gael gwared ar rwystrau a chreu cyfleoedd, rhoddodd bartneriaid gefnogaeth wedi’i theilwra i helpu dysgwyr NEET gychwyn ar eu hastudiaethau’r hydref hwn. Roedd hyn yn cynnwys adnoddau ymarferol megis pecynnau cychwynnol i fynd i’r coleg gan helpu pobl ifanc i deimlo’n barod ac yn hyderus wrth iddynt gychwyn ar eu haddysg, ni fyddai llawer ohonynt wedi cael cyfle i fynd i’r coleg fel arall.

Er mwyn bod yn fwy parod ar gyfer dysgu, dosbarthwyd 100 pecyn o offer ysgrifennu, gan sicrhau bod hyd yn oed mwy o bobl ifanc wedi cael yr adnoddau sylfaenol sydd ei angen i lwyddo.

Fe gyflwynodd Barod gyfres o weithdai creadigol oedd yn seiliedig ar sgiliau yng Ngholeg y Rhyl dros yr haf. Dyluniwyd y sesiynau yma i fagu hyder, creadigrwydd a chyflwyno llwybrau gyrfaol posibl i gyfranogwyr.  Roedd y gweithgareddau’n cynnwys:

• Sesiynau coginio i hyrwyddo annibyniaeth a byw’n iach
• Gweithdai creu gemwaith a chelf i annog hunan fynegiant ac ymwybyddiaeth ofalgar
• Sesiynau blas o’r sector gan gynnig cipolwg ar faes adeiladu

Roedd y gweithdai yma’n bosibl drwy gydweithio cadarn gyda Choleg Llandrillo y Rhyl a gynhaliodd y sesiynau a chefnogi’r gwaith o ymgysylltu â dysgwyr, ynghyd â phob partner arall a gymerodd ran a fu’n adnabod ac yn atgyfeirio pobl ifanc a allai elwa fwyaf.

Dywedodd y Cynghorydd Jason McLellan, Arweinydd Cyngor Sir Ddinbych ac Aelod Arweiniol Twf Economaidd a Threchu Amddifadedd: “Mae’r rhaglen hon yn enghraifft wych o beth y gellir ei gyflawni pan ddaw timau a sefydliadau ynghyd gyda diben a rennir.

“Drwy gydweithio, nid adnoddau yn unig y gallwn ei gynnig i bobl ifanc, ond cefnogaeth ystyrlon sydd yn helpu iddynt deimlo eu bod yn cael eu gweld, eu gwerthfawrogi ac yn barod i gymryd eu camau nesaf mewn i addysg.”

Meddai Tina Foulkes, Rheolwr Ymyrraeth Gynnar, Sir Ddinbych yn Gweithio:

“Roedd Prosiect Pontio Ieuenctid yn enghraifft wych o waith partneriaeth ac erbyn i Barod ymuno yn yr haf, roedd y bobl ifanc wedi ymgysylltu ac yn barod i archwilio’r camau nesaf.

“Roedd gweithgareddau hwyliog Barod yn helpu i adeiladu cydberthynas a rhoi hwb i hyder, gan wneud y sesiynau’n garreg gamu gwerthfawr. 

“Roedd modd i’r bobl ifanc hefyd drafod pa becynnau fyddai eu hangen ar gyfer y coleg, ac yna cafodd y rhain eu harchebu a’u cyflwyno’n uniongyrchol i’r myfyrwyr.”

Dywedodd Kelly Owen, Gweithiwr Ieuenctid Ymyrraeth Dargedig – Cydlynydd: “Roedd Rhaglen Pontio’r Haf yn fenter hanfodol wrth gefnogi disgyblion Blwyddyn 11 yn Sir Ddinbych wrth iddynt symud i addysg bellach.

“Sicrhaodd y cydweithrediad rhwng Gwasanaethau Ieuenctid Sir Ddinbych, Barod, Addysg, GLLM Coleg Cambria fod pobl ifanc yn derbyn cefnogaeth gynhwysfawr - ymarferol a chymdeithasol - gan eu galluogi i oresgyn rhwystrau sylweddol.

“Chwaraeodd y cymorth ariannol a ddarparwyd ar gyfer deunyddiau a hadnoddau hanfodol y cwrs ran allweddol wrth atal gwaharddiadau addysgiadol, tra bod amgylchedd cymdeithasol cefnogol y rhaglen yn helpu pobl ifanc i adennill hyder a pharatoi ar gyfer yr heriau sydd o’u blaenau.”

Mae’r cynllun cydweithredol yma’n adlewyrchu ymrwymiad parhaus partneriaid i gefnogi dinasyddion NEET ar draws Sir Ddinbych, gan sicrhau bod pob person ifanc yn cael y cyfle i ffynnu, does dim ots o ble maent yn cychwyn.

Roedd Rhaglen Pontio’r Haf yn gynllun hollbwysig yn cefnogi’r rhai oedd yn gadael Blwyddyn 11 yn Sir Ddinbych wrth iddynt symud mewn i addysg bellach.  Fe sicrhaodd fod cyfranogwyr yn cael cefnogaeth gynhwysfawr, ymarferol a chymdeithasol, gan alluogi iddynt oresgyn rhwystrau sylweddol.  Fe chwaraeodd amgylchedd cefnogol y rhaglen, ynghyd â mynediad i ddeunyddiau hanfodol rôl bwysig yn atal gwaharddiad addysgiadol a pharatoi cyfranogwyr ar gyfer yr heriau o’u blaenau.

I gael gwybod am ddigwyddiadau a chyfleoedd eraill, ewch i sirddinbych.yngweithio.gov.uk neu dilynwch Sir Ddinbych yn Gweithio ar y cyfryngau cymdeithasol.

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn cael ei ariannu’n rhannol drwy Raglen Cymunedau am Waith a Mwy Llywodraeth Cymru, sy’n cefnogi’r bobl sy’n wynebu’r anfantais fwyaf yn y farchnad lafur i oresgyn y rhwystrau sy’n eu hatal rhag cael gwaith.

Ariennir Sir Ddinbych yn Gweithio yn rhannol gan Lywodraeth y DU.

Cerbyd trydan oddi ar y ffordd o’r Alban yn ymgartrefu yn nhiroedd Cymru

Mae cerbyd trydan oddi ar y ffordd o’r Alban, y cyntaf o’i fath yn y DU, wedi cyrraedd ei gartref newydd ym mryniau Cymru.

Mae Morag y Munro wedi bod yn crwydro llwybrau Moel Famau i ymgyfarwyddo â Bryniau Clwyd a rhoi cyfle i’r ceidwaid cefn gwlad ddod i’w adnabod drwy hyfforddiant.

Ariannwyd y tryc agored trydan Munro Series-M M280 gan Wasanaeth Ynni Llywodraeth Cymru, ac mae’n cael ei gyflwyno yn lle tryc agored a oedd yn llosgi tanwydd ffosil sydd wedi cyrraedd diwedd ei oes. Dyma’r cyntaf o’i fath i gael ei ddefnyddio gan awdurdod lleol yn y DU, a bydd ceidwaid Tirweddau Cenedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy yn ei ddefnyddio i helpu gyda’u dyletswyddau dyddiol ar y bryniau. Bydd yn cael ei leoli ym Mharc Gwledig Loggerheads.

Rhoddwyd y llysenw Morag arno am fod ei gymeriad garw yn ein hatgoffa o wartheg Ucheldiroedd yr Alban. Dewiswyd y Munro oherwydd ei allu i ymdopi â thirwedd Bryniau Clwyd a safleoedd bryniog eraill, a welwyd ar ôl iddo gael ei brofi'n drylwyr yn ôl yn yr Alban ym mhob math o sefyllfaoedd oddi ar y ffordd a llwyddo i ymdopi â llethrau dros 40 gradd.

Mae’r ceidwaid a fydd yn defnyddio Morag ar Fryniau Clwyd eisoes wedi bod wrthi’n cael hyfforddiant, dan ofal Adran Fflyd Cyngor Sir Ddinbych a chynrychiolwyr Munro, a ddaeth gyda Morag mewn cerbyd tebyg.

Cynhaliwyd yr hyfforddiant diweddar ar Lwybr Clawdd Offa, a fydd yn un o’r llwybrau y bydd y Munro’n eu teithio’n rheolaidd wrth iddo helpu’r ceidwaid.

Mae cyflwyno’r Munro yn rhan o ymdrech barhaus Cyngor Sir Ddinbych i leihau allyriadau carbon y fflyd, gwella ansawdd yr aer, a lleihau costau cynnal a chadw a thrin hirdymor drwy ddisodli cerbydau sydd wedi cyrraedd diwedd eu hoes gyda cherbydau trydan cyfwerth.

Meddai’r Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant: 

“Mae’n wych gweld y tryc arloesol hwn yn crwydro’r ardal y bydd yn gweithio ynddi o’r diwedd. Mae’r Adran Fflyd wedi gweithio’n galed i baratoi Morag i weithio yng nghefn gwlad, ac rwy’n ddiolchgar iddyn nhw ac i Munro am gefnogi hyfforddiant hollbwysig y ceidwaid a fydd yn defnyddio’r cerbyd hwn.”

Gwaith Uwchraddio ar y gweill ym Mharc Gwledig Loggerheads

Mae gwaith wedi dechrau’n swyddogol ar uwchraddio cyfleusterau ymwelwyr Parc Gwledig Loggerheads.

Yn 2023, gwnaeth Llywodraeth y DU gadarnhau eu bwriad i roi £10.95 miliwn o gyllid grant i 10 o brosiectau cyfalaf sydd â’r nod o ddiogelu treftadaeth, lles a chymunedau gwledig unigryw Gorllewin Clwyd.

Mae’r cyllid, sef y Gronfa Adfywio Leol, wedi’i ddyfarnu'n arbennig ar gyfer y prosiectau llwyddiannus sydd wedi’u cynnwys yng Ngorllewin Clwyd ac ni ellir ei ddefnyddio ar gyfer prosiectau eraill.

Mae’r cam cyntaf yn cynnwys gwaith ailwampio llawn yn y toiledau cyhoeddus, yna gwelliannau i’r caffi ar y safle a’r ystafell gyfarfod ac yna’r ganolfan ymwelwyr a gwaith tirlunio allanol sy’n gyfeillgar i deuluoedd.

Mae’r contractwyr lleol, Park City o Lanelwy wedi’u penodi i wneud y gwaith, mewn partneriaeth â’r penseiri dylunio TACP, sy’n seiliedig yn Wrecsam.

Er y gwaith adeiladu sy’n digwydd, bydd Parc Gwledig Loggerheads yn aros ar agor i ymwelwyr. Bydd cyfleusterau toiled dros dro ar gael, ac ardal eistedd â lloches er mwyn sicrhau bod y profiad yn gyfforddus i bawb.

Yn y cyfamser, mae cyfleuster arlwyo dros dro newydd, Tŷ’r Felin / Mill House wedi agor drws nesaf i’r felin hanesyddol. Caiff ei weithredu gan y cynhyrchwyr lleol, Chilly Cow, a bydd yn cynnig dewis o ddiodydd poeth, hufen iâ, byrbrydau a chacennau lleol. Bydd ar agor saith diwrnod yr wythnos rhwng 10am a 4pm, tan i’r caffi ailagor ym mis Mawrth 2026 wedi’i adnewyddu.

Mae’r gwaith uwchraddio hwn yn rhan o ymdrechion parhaus i wella’r profiad i ymwelwyr yn un o barciau gwledig mwyaf poblogaidd gogledd Cymru, sy’n croesawu mwy na 250,000 o ymwelwyr bob blwyddyn.

Meddai’r Cynghorydd Jason McLellan, Arweinydd y Cyngor ac Aelod Arweiniol Twf Economaidd a Threchu Amddifadedd:

“Rydym wedi gweld cynnydd o ran nifer yr ymwelwyr â Pharc Gwledig Loggerheads dros y blynyddoedd diweddar a bydd prosiectau fel rhain, pan fyddan nhw wedi’u cwblhau, yn helpu i ddiogelu’r parc ar gyfer y dyfodol a bodloni disgwyliadau ymwelwyr.

“Bydd y gwaith uwchraddio i Loggerheads yn chwarae rhan hanfodol wrth ddiogelu’r parc ar gyfer y nifer gynyddol o ymwelwyr sy’n dod bob blwyddyn. Mae’n bwysig ein bod yn cynnal a chadw a datblygu ardaloedd tirwedd cenedlaethol arbennig fel Loggerheads wrth iddyn nhw ddod yn fwyfwy poblogaidd i sicrhau bod modd i bawb sy’n ymweld â nhw barhau i’w mwynhau.”

Mae cynlluniau ar gyfer gwaith gwella Loggerheads i’w gweld ar wefan Cyngor Sir Ddinbych.

Disgyblion yn dysgu am anifail brodorol

Mae disgyblion ysgolion cynradd yn mynd ati i ddysgu am anifail brodorol a arferai fod yn gyffredin yng Nghymru.

Mae tîm Bioamrywiaeth Cyngor Sir Ddinbych, ar y cyd ag Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru, yn cynnal nifer o sioeau teithiol mewn ysgolion i helpu’r plant i ddysgu mwy am afancod a’u cynefinoedd naturiol.

Mae’r sesiynau wrthi’n cael eu cynnal mewn nifer o ysgolion ac yn rhan o brosiect cyffredinol cyfredol y tîm Bioamrywiaeth i letya teulu o afancod Ewrasiaidd mewn llecyn caeedig diogel 24 erw yng Ngwarchodfa Natur Green Gates, fel rhan o gynllun 5 mlynedd.  Yn amodol ar gael trwydded gan Gyfoeth Naturiol Cymru, dyma fyddai’r prosiect cyntaf ar gyfer afancod mewn llecyn caeedig yng Ngogledd Cymru.

Rhoddwyd cyflwyniad i’r disgyblion ar yr afancod, a oedd yn rhywogaeth frodorol yng Nghymru ar un adeg cyn iddynt gael eu hela hyd at ddifodiant ym Mhrydain a’r rhan fwyaf o Ewrop am eu crwyn, eu cig a’u castorewm. Ar ôl sawl ymgais lwyddiannus i ailgyflwyno’r rhywogaeth, mae yna bellach 1,500 o afancod yn byw ym Mhrydain - yn yr Alban a Lloegr yn bennaf. Mae’r Afanc Ewrasiaidd bellach yn rhywogaeth a warchodir gan Ewrop yn yr Alban a Lloegr, dan Atodlen 2 Rheoliadau Gwarchod Cynefinoedd a Rhywogaethau 2019. Mae yna boblogaeth fechan o Afancod Ewrasiaidd yn bodoli yng Nghymru ar hyn o bryd, mewn llecynnau caeedig ac yn y gwyllt.

Dysgodd y plant hefyd sut y gall afancod gynyddu bioamrywiaeth yn eu hamgylchedd yn sgil eu gwaith adeiladu argaeau a fforio.

Yn dilyn y cyflwyniad, cafodd y disgyblion gyfle i weld sut mae afancod yn adeiladu eu hargaeau a’u gwalau eu hunain mewn gweithgaredd awyr agored.

Meddai’r Swyddog Bioamrywiaeth, Ellie Wainwright: “Mae’r sesiynau ymgysylltu hyn yn gyfle gwych i addysgu plant am afancod a sut y gallan nhw gefnogi amrywiaeth o wahanol fywyd gwyllt fel peirianwyr ecosystemau. Un o brif nodau Prosiect Afancod Sir Ddinbych yw addysgu, ac rydym yn gobeithio ennyn diddordeb llawer mwy o bobl yng Ngwarchodfa Natur Green Gates pan fydd y teulu afancod wedi’u lletya yno.”

Meddai’r Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant: 

“Mae creu cynllun afancod mewn llecyn caeedig yng Ngwarchodfa Natur Green Gates yn gam arwyddocaol yn ein gwaith i adfer rhywogaethau cynhenid, gwella bioamrywiaeth a chefnogi ecosystemau gwydn yn Sir Ddinbych.

Mae’n wych gweld plant lleol yn cael cyfle i ddysgu am anifail a oedd yn arfer bod mor gyffredin ledled Cymru. Gobeithio y caiff y plant hyn gyfle i ymweld â’r safle i weld yr afancod yn eu cynefin naturiol ryw ddiwrnod.”

Enwebu Tîm Rheoli Adeiladu Cyngor Sir Ddinbych am Wobr Genedlaethol

(Tîm Rheoli Adeiladu’r Cyngor)

Mae Tîm Rheoli Adeiladu’r Cyngor wedi’i enwebu am wobr yng Ngwobrau Rhagoriaeth Adeiladu LABC 2025.

LABC, neu Rheoli Adeiladu Awdurdodau Lleol, sy’n cynrychioli holl dimau rheoli adeiladu mewn awdurdodau lleol yng Nghymru a Lloegr.

Y rhain yw’r gwobrau mwyaf blaenllaw yn y sector rheoli adeiladu ac maent yn cydnabod cyfraniadau pobl i’r diwydiant adeiladu a gwaith graenus ymhob math o brosiectau adeiladu.

Y cwsmeriaid sydd wedi enwebu Tîm Rheoli Adeiladu Cyngor Sir Ddinbych, sydd bellach wedi cyrraedd y rhestr fer ar gyfer gwobr ‘Tîm Rheoli Adeiladu Awdurdod Lleol Gorau’r Flwyddyn’ ac yn edrych ymlaen at y seremoni a gynhelir yn Llundain ym mis Ionawr 2026. 

Meddai’r Cynghorydd Alan James, Aelod Arweiniol Datblygu Lleol a Chynllunio:

“Mae’r enwebiad yn glod haeddiannol i’r tîm a’r gwasanaeth mae’n ei ddarparu mewn marchnad gystadleuol iawn, yn enwedig ers cyflwyno’r Ddeddf Diogelwch Adeiladu’n ddiweddar a’r gofynion ychwanegol sy’n dod efo hynny.

“Mae’r ymdrech i feithrin cyswllt â chwsmeriaid mewn ffordd broffesiynol a chymwynasgar wedi creu perthnasau gwaith cadarn sy’n helpu i roi cyngor pendant a chefnogaeth i brosiectau a sicrhau eu bod yn cydymffurfio efo’r rheoliadau adeiladu.”

Agor ardal chwarae newydd Parc Drifft ar Brom y Rhyl

Agorodd Ardal Chwarae Parc Drifft, ar Brom y Rhyl, ei gatiau i’r cyhoedd ar ddydd Gwener (Medi 19), gydag agoriad swyddogol wedi’i drefnu ar gyfer dyddiad yn ddiweddarach yn y mis. 

Ardal Chwarae Parc Drifft

Mae’r parc wedi’i adfer â dyluniad newydd wedi’i ddewis gan y gymuned, wedi’i lywio gan sesiynau ymgynghori cyhoeddus a mwy na 200 o ymatebion adborth trwy ffurflenni ar-lein, a helpodd i ffurfio dyluniad Ardal Chwarae newydd Parc Drifft.

Fe’i hadeiladwyd â hygyrchedd a chynhwysiant mewn cof a chynhaliwyd sesiynau ymgysylltu mewn ysgolion lleol, sef Ysgol Tir Morfa ac Ysgol Christchurch, lle rhoddodd disgyblion adborth gan helpu gyda dyluniad yr offer, a rhannu barn ac awgrymiadau.

Ar ôl ystyried yr adborth, fe ychwanegwyd mwy o siglenni i’r dyluniad, gan gynnwys siglen ddwbl. Roedd yr adborth yn nodi bod cais am fwy o fyrddau synhwyraidd a mwy o seddi hefyd. Mae ‘Cone Twister’ a gwifren wib hefyd wedi cael eu hychwanegu yn sgil adborth.

Mae mwy na 55 o nodweddion chwarae yn y parc newydd ac mae lle i 170 o ddefnyddwyr. Mae cylchfan gynhwysol i ddefnyddwyr cadair olwyn yn yr ardal chwarae, ystod o baneli chwarae cynhwysol ar thema forwrol, si-so ar thema’r môr a llithren fawr ar thema llong fôr-ladron gyda grisiau sy’n cydymffurfio â’r Ddeddf Gwahaniaethu ar Sail Anabledd.

Y parc newydd o'r awyr

Mae offer campfa ac ymarfer corff awyr agored i oedolion wedi’u gosod hefyd, drws nesaf i’r parc. Maen nhw wedi’u hadeiladu fel rhan o’r prosiect gwaith amddiffynfeydd môr mwy, ynghyd ag Ardal Chwarae newydd Parc Drifft.

Dywedodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant:

“Rydw i wrth fy modd o weld bod Ardal Chwarae newydd a gwell Parc Drifft ar agor i’r cyhoedd bellach.

Bydd y dyluniad newydd hwn a ddewiswyd gan y gymuned yn darparu oriau diddiwedd o hwyl a chwarae hygyrch i’r gymuned leol, sy’n cynnwys nodweddion chwarae gwell a mwy cynhwysol bellach.

Hoffwn ddiolch i’r gymuned am ymgysylltu â’r prosiect hwn. Mae eu hadborth wedi helpu i ffurfio dyluniad a gosodiad y parc newydd ar y prom.”

Y Cabinet yn cymeradwyo cynllun gweithredu a strategaeth economaidd newydd ar gyfer 2025-2035

Mae Cabinet Cyngor Sir Ddinbych wedi cytuno i fabwysiadu strategaeth economaidd newydd ar gyfer 2025-2035. 

Yng nghyfarfod y Cabinet a gynhaliwyd ar 23 Medi, cyflwynwyd y strategaeth economaidd newydd arfaethedig i’r aelodau, yn ogystal â chynllun gweithredu a luniwyd er mwyn gweithio tuag at ‘Sir Ddinbych Ffyniannus’, sef un o flaenoriaethau corfforaethol y Cyngor. 

Dan arweiniad tîm Datblygu Economaidd y Cyngor, roedd y strategaeth yn manylu ar y camau y gall y Cyngor a phartneriaid eu cymryd i gefnogi adferiad economaidd, gwella mynediad at gyflogaeth ac incwm o safon, a sicrhau bod twf economaidd yn helpu i leihau anghydraddoldeb a thlodi ar draws Sir Ddinbych.

Yn sgil y penderfyniad a wnaed yn y cyfarfod, bydd y strategaeth economaidd newydd yn disodli’r Strategaeth Uchelgais Economaidd a Chymunedol 2013-2023 flaenorol.

Meddai’r Cynghorydd Jason McLellan, yr Arweinydd ac Aelod Arweiniol Twf Economaidd a Threchu Amddifadedd:  

“Mae’r strategaeth economaidd newydd hon yn strategaeth twf newydd uchelgeisiol a chyffrous, a fydd yn cefnogi datblygiad economaidd y Sir yn y dyfodol ac yn gweithio tuag at un o’n blaenoriaethau corfforaethol i gyflawni Sir Ddinbych Ffyniannus. 

“Roedd y broses yn cynnwys ymgysylltu’n helaeth â budd-ddeiliaid ar draws y sector cyhoeddus, y sector preifat a’r trydydd sector, a chynnal y partneriaethau hyn, gan ei bod hi’n hollbwysig newid i ganolbwyntio ar weithredu. Bydd angen ymdrech ar y cyd gan bartneriaid o fewn y Sir a thu hwnt, er mwyn cyflawni ein huchelgeisiau ar y cyd”. 

Meifod yn cefnogi cymorth lles

Mae prosiect i gefnogi lles yn Ninbych yn cael cymorth i’w adfywio gan wasanaeth yn y dref.

Mae adran Gwasanaethau Stryd Cyngor Sir Ddinbych yn adfywio Llwybr Cerdded Lles ar draws Dinbych Isaf ac i Ganol Dinbych ar ôl cyflwyno cais llwyddiannus drwy Gynllun Swm Cymudol Mannau Agored Hamdden Cyhoeddus.

Bydd y datblygiad newydd hwn yn golygu prynu a gosod meinciau cyfeillgarwch gyda chodau QR gwybodaeth ar y dodrefn mewn lleoliadau strategol i greu llwybr cerdded lles yn Ninbych, i fod o fudd i bob aelod o’r cyhoedd.

Mae’r meinciau yn cael eu creu yn Cynnyrch Coed Meifod sy’n gweithredu ar Stad Ddiwydiannol Colomendy yn Ninbych.  Mae Meifod yn cynhyrchu dodrefn pren i’r ardd yn eu gweithdy ac yn darparu gwasanaeth profiad gwaith i oedolion ag anableddau dysgu.

Llunnir pob dodrefnyn â choed a gafwyd o ffynhonnell gynaliadwy gan sicrhau ei fod â golwg graenus ac wedi’i wneud i bara.

Bydd y gwaith ym Meifod hefyd yn golygu ysgythru codau QR ar y meinciau a fydd yn mynd â phobl i safle ar-lein sy’n disgrifio’r ardal ble mae’r fainc a gwybodaeth gyffredinol am y llwybr.

Mae’r prosiect hwn wedi cael ei ddylunio i wella profiad i ymwelwyr mewn lleoliadau pwysig, sy’n ganolog i Sir Ddinbych ac annog pobl i ymfalchïo yn eu mannau gwyrdd, gan wella dealltwriaeth am werth bioamrywiaeth a chadwraeth yr ardaloedd hyn. 

Meddai Cydlynydd Ardal Gwasanaethau Stryd, Neil Jones: “Rydym yn falch fod Meifod yn creu ein meinciau i fod ar hyd y llwybr hwn gan fod eu crefftwaith yn wych a fydd wir o gymorth wrth ddod â’r datblygiad hwn yn fyw. 

Ychwanegodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant Cyngor Sir Ddinbych: “Mae hon yn fenter wych i’r dref ac mae’n braf gweld bod gwasanaeth lleol poblogaidd fel Meifod yn helpu i ddod â’r prosiect hwn yn fyw.

Swyddog planhigfa goed yn cyrraedd rownd derfynol gwobrau’r BBC

Mae un o geidwaid byd natur yn Sir Ddinbych wedi’i enwebu am wobr genedlaethol o fri.

Enwyd Sam Brown, Cynorthwyydd Planhigfa Goed Leol Cyngor Sir Ddinbych yn Llanelwy, yn un o dri ar y rhestr fer yng nghategori Hyrwyddwr Ifanc Cefn Gwlad Gwobrau Bwyd a Ffermio 2025 BBC Countryfile.

Er lansio yn 2000, mae Gwobrau Bwyd a Ffermio’r BBC wedi rhoi clod i lu o hoelion wyth y byd ffermio, bwyd a chefn gwlad.

Gyda’r categori Hyrwyddwr Ifanc Cefn Gwlad, mae Countryfile yn clodfori hyrwyddwyr cefn gwlad rhwng 16 a 24 oed. Mae hynny’n cynnwys ffermwyr, naturiaethwyr a chadwraethwyr sy’n gwneud gwahaniaeth drwy eu gwaith.

Detholwyd Sam a’r ddau arall o blith miloedd o enwebiadau a feirniadwyd gan banel o arbenigwyr dan arweiniad y cogydd, Hugh Fearnley-Whittingstall.

Yn ôl yr enwebiad, ‘Ar ôl cael diagnosis o ddyspracsia a’i chael hi’n anodd yn ei addysg, mae Sam wastad wedi bod wrth ei fodd â byd natur ac mae bellach yn annog pobl ag anawsterau dysgu i ddilyn eu diddordebau. Gwirfoddolodd fel Ceidwad Iau pan oedd yn wyth oed a mynd ati i weithio ar warchodfeydd natur a phlannu coed. Tyfodd ei frwdfrydedd am goed ynghyd â’i wybodaeth am rywogaethau cynhenid o goed a blodau gwyllt, ac yn awr mae’n gweithio yn y Blanhigfa Goed yn Llanelwy.’

Meddai Joel Walley, Swyddog Arweiniol Ecoleg a Bioamrywiaeth: “Rydyn ni i gyd yn eithriadol o falch o Sam am gael ei gydnabod am ei ymroddiad i ddiogelu byd natur yn lleol, ei feithrin a’i atgyfnerthu wrth weithio yn ein planhigfa goed.

Mae’n frwdfrydig a diwyd dros ben wrth roi’r gefnogaeth angenrheidiol i fyd natur yn Sir Ddinbych a bu’n rhan allweddol o greu cymuned wych o wirfoddolwyr yn y blanhigfa.

Dywedodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant a Chefnogwr Bioamrywiaeth Cyngor Sir Ddinbych:  “Gwn fod Sam yn gweithio’n galed iawn i helpu i ddiogelu a gwarchod y coed a phlanhigion lleol sydd gennym yn Sir Ddinbych, ac mae’n haeddu pob clod am ei frwdfrydedd a’i ddyfalbarhad wrth warchod tiroedd ledled y sir fel bod modd i genedlaethau o bobl ifanc eu mwynhau yn y dyfodol.”

Cynhelir y seremoni wobrwyo ym Mryste ar 18 Tachwedd a chyhoeddir yr enillwyr bryd hynny.

Gwaith ymgysylltu i ddechrau ar brosiect adfer rhywogaeth

Llun gan Joel Walley

Mae gwaith ymgysylltu ar fin dechrau mewn perthynas â chynlluniau  ar gyfer arbrawf man caeedig ar gyfer afancod mewn gwarchodfa natur sirol newydd.

Bydd ymgynghoriad pedair wythnos gyda chymunedau lleol i Warchodfa Natur Green Gates, Llanelwy, yn dechrau heddiw (Dydd Llun, 15 Medi) ynglŷn â chynlluniau i letya grŵp teulu o afancod Ewrasiaidd  o fewn man caeedig diogel 24 erw ar y safle fel rhan o brosiect 5 mlynedd.

Mae’r cynlluniau hyn yn amodol ar gael trwydded gan Gyfoeth Naturiol Cymru, a byddant yn darparu’r prosiect man caeedig cyntaf ar gyfer afancod yng Ngogledd Cymru.

Ar un adeg roedd afancod yn rhywogaeth frodorol yng Nghymru, cyn iddynt gael eu hela i'r pwynt o ddiflannu ym Mhrydain ac Ewrop am eu crwyn gwerthfawr, castorewm a chig. Ar ôl sawl achos o ailgyflwyno’r rhywogaeth yn llwyddiannus, mae yna bellach 1500 o afancod yn byw ym Mhrydain - yn yr Alban a Lloegr yn bennaf.

Yn yr Alban a Lloegr, mae’r Afanc Ewrasiaidd bellach yn rhywogaeth a warchodir gan Ewrop, dan Atodlen 2 o’r Rheoliadau Gwarchod Cynefinoedd a Rhywogaethau 2019.

Ar hyn o bryd mae poblogaeth fach o Afancod Ewrasiaidd yn bresennol yng Nghymru, mewn mannau caeedig ac yn y gwyllt. Ar 26 Medi 2024, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru ei bod yn cefnogi symud tuag at ailgyflwyno, a hynny dan reolaeth, afancod yng Nghymru.

Mae gan y Cyngor ddyletswydd bioamrywiaeth i “gynnal a gwella bioamrywiaeth ac, wrth wneud hynny, hyrwyddo gwytnwch ecosystemau” dan Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru), 2016.

Un o flaenoriaethau’r Cyngor yw creu ‘Sir Ddinbych Mwy Gwyrdd’ drwy wella a chynnal ein hasedau naturiol i gefnogi bioamrywiaeth, a chynyddu’r cynefinoedd sydd ar gael i fywyd gwyllt.

Eglurodd Joel Walley, Swyddog Arweiniol - Ecoleg a Bioamrywiaeth: “Cyfeirir atynt yn aml fel ‘peiranwyr ecosystemau’, ac mae llawer o dystiolaeth y gall afancod gynyddu bioamrywiaeth o fewn eu hamgylchedd drwy eu hymddygiadau fforio ac adeiladu argaeau. Credwn y bydd ychwanegu afancod at  fan caeedig diogel yng Ngwarchodfa Natur Green Gates yn creu cynefin gwlyptir deinamig a chyfoethog o ran rhywogaethau, gan ein helpu i gyflawni ein targedau bioamrywiaeth.

“Drwy’r arbrawf cynlluniedig hwn, ein nod yw codi ymwybyddiaeth a gwella dealltwriaeth o afancod a’u hecoleg, a’r buddion posibl y gallant eu cyflwyno i amgylchedd naturiol Cymru, yn ogystal ag arddangos rhai o’r technegau lliniaru y gellir eu defnyddio os bydd unrhyw effeithiau posibl yn codi o ganlyniad i weithgarwch afancod. Oherwydd lleoliad a dyluniad gofalus y man caeedig, nid ydym yn disgwyl y bydd unrhyw effeithiau negyddol oddi ar y safle.

Meddai’r Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant: 

“Mae’r cread posibl o arbrawf man caeedig ar gyfer afancod yng Ngwarchodfa Natur Green Gates yn cynrychioli cam arwyddocaol yn ein gwaith i adfer rhywogaethau cynhenid, gwella bioamrywiaeth a chefnogi ecosystemau gwydn yn Sir Ddinbych. Mae’r arbrawf, a fyddai’n cael ei reoli’n ofalus, yn cynrychioli ein hymrwymiad hirdymor i adferiad ecolegol, ac yn darparu cyfleoedd i drigolion lleol gael gweld a dysgu am y rhywogaeth allweddol hon drostynt eu hunain.”

Bydd yr ymgynghoriad yn cael ei gynnal gyda’r cymunedau lleol. Mae’n ymgynghoriad cyhoeddus a bydd modd i unrhyw un ymateb iddo. Diben yr ymgynghoriad yw nodi unrhyw effeithiau posibl o’r arbrawf man caeedig arfaethedig, a byddwn hefyd yn cysylltu â’r holl dirfeddianwyr cyfagos o amgylch Green Gates fel rhan o’r ymarfer hwn cyn cyflwyno cais i Gyfoeth Naturiol Cymru (CNC) am drwydded ar gyfer yr arbrawf man caeedig ar gyfer afancod.  Bydd CNC yn penderfynu a ddylid rhoi trwydded.

Er mwyn cael mynediad at yr ymgynghoriad ar-lein, ewch i - https://cy.cadnantplanning.co.uk/beaver-project-afancod 

Ymgynghoriad yn agor ar Barc Cenedlaethol Glyndŵr arfaethedig

Mae pobl yn cael eu hannog i rannu eu barn ar Barc Cenedlaethol Glyndŵr arfaethedig, wrth i Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) lansio ymgynghoriad statudol 12 wythnos sy'n dechrau ddydd Llun 15 Medi 2025.

Mae'r ymgynghoriad yn dilyn dwy flynedd o werthuso manwl a gomisiynwyd gan Lywodraeth Cymru, gan gynnwys casglu data, asesiadau technegol, ac ymgysylltu â chymunedau a rhanddeiliaid ledled y rhanbarth.

Helpodd ymgysylltu cyhoeddus blaenorol yn 2023 ac ymgynghoriad cyhoeddus yn 2024 i lunio'r cynnig presennol. Mae adborth o'r camau hyn wedi llywio'r map ymgynghori terfynol a'r dystiolaeth ategol.

Gellir lawrlwytho map arfaethedig Parc Cenedlaethol Glyndŵr yma:

Map Sylfaenol Parc Cenedlaethol Arfaethedig Glyndŵr

Map Manwl Parc Cenedlaethol Arfaethedig Glyndŵr

*Ar ôl i chi lawrlwytho'r map manwl, gwnewch yn siŵr eich bod chi'n ei agor gydag Adobe Acrobat.

Dywedodd Ash Pearce, Rheolwr y Rhaglen, "Mae hwn yn gyfle unwaith mewn cenhedlaeth i amddiffyn natur, cefnogi cymunedau, a llunio dyfodol gwell i’r rhan hyfryd hon o Gymru. Rydyn ni’n gwybod y gall newid fod yn anodd, ond gyda’r dull cywir, gallai Parc Cenedlaethol newydd ddod â manteision go iawn i bobl, bywyd gwyllt a’r economi leol.”

Anogir aelodau’r cyhoedd, sefydliadau a rhanddeiliaid i fynychu digwyddiad, archwilio’r cynnig a dweud eu dweud drwy ymateb i’r ymgynghoriad.

Am wybodaeth am y digwyddiadau ymgynghori, ewch i: Digwyddiadau Ymgynghoriad Statudol 2025

I ymateb i'r ymgynghoriad, ewch i: https://ymgynghori.cyfoethnaturiol.cymru/north-east-gogledd-ddwyrain/ymgynghoriad-statudol-parc-cenedlaethol-2025

Rhaid derbyn ymatebion erbyn y dyddiad cau, sef dydd Llun 8 Rhagfyr 2025 fan bellaf.

Am ragor o wybodaeth am gefndir y cynnig, ewch i: https://ymgynghori.cyfoethnaturiol.cymru/north-east-gogledd-ddwyrain/tudalen-cynnig-parc-cenedlaethol-newydd-cymru/

Diwrnod agored recriwtio Gofal Cymdeithasol i gael ei gynnal yn Ninbych

Mae Cyngor Sir Ddinbych yn chwilio am bobl frwdfrydig a fyddai’n hoffi gwneud gwahaniaeth yn eu cymuned. P’un a ydyn nhw’n cymryd y camau cyntaf yn eu gyrfa, neu’n chwilio am her newydd, mae’r Cyngor yn gwahodd y rheiny fyddai a diddordeb i’w Diwrnod Agored Recriwtio diweddaraf.

Cartref Gofal Dolwen, Dinbych

Mae Tîm Gofal Cymdeithasol y Cyngor yn cynnal Diwrnod Agored Recriwtio yng Nghartref Gofal Dolwen yn Ninbych ddydd Mawrth, 23 Medi o 10am tan 2pm.

Gall darpar ymgeiswyr a rhai sy’n meddwl am yrfa ym maes Gofal Cymdeithasol alw draw ar unrhyw adeg sy’n gweddu iddyn nhw i gyfarfod y tîm cyfeillgar a fydd yno i’w croesawu.

Wrth ddod i’r digwyddiad, gall ymgeiswyr ddisgwyl:

• Gweld yr amrywiaeth o rolau sydd ym maes gofal cymdeithasol, a’r rheiny’n rhoi boddhad mawr.
• Sgwrsio gyda’r staff, rheolwyr a’r tîm recriwtio cyfeillgar.
• Dysgu am y manteision gwych o weithio i Gyngor Sir Ddinbych.
• Cael awgrymiadau am y broses ymgeisio a’r hyn mae’r tîm yn chwilio amdano.
• Cymorth i lenwi’r ffurflen gais, os oes angen.
• Darganfod sut mae modd iddyn nhw wneud gwahaniaeth go iawn i fywydau pobl ar draws Sir Ddinbych.
• Cyfle am gyfweliad cyfeillgar ar y diwrnod os ydynt yn barod i gymryd y cam nesaf ar y diwrnod.

Dywedodd Ann Lloyd, Pennaeth Gwasanaeth Gofal Cymdeithasol i Oedolion a Digartrefedd:

“Mae’r tîm Gofal Cymdeithasol yn chwilio am rai sydd â diddordeb mewn cefnogi trigolion ar hyd a lled Sir Ddinbych a gweithio yn y gymuned. 

Mae’r sesiwn hon yn gyfle gwych i gyfarfod â’r timau sy’n cefnogi’r bobl hynny ym mhob cwr o’r sir bob dydd.”

Mae angen archebu drwy Eventbrite – cadwch eich lle heddiw https://www.eventbrite.co.uk/e/diwrnod-agored-recriwtio-social-care-recruitment-open-day-tickets-1616823736319.

Campfa awyr agored ar y gweill mewn parc yn Llangollen

Mae gwaith ar fin dechrau i ddiwygio a datblygu meysydd i hybu iechyd a lles ym Mharc Glan yr Afon yn Llangollen.

Gwasanaethau Stryd Cyngor Sir Ddinbych sy’n cydlynu a gweithredu’r gwaith gyda chyllid o’r Gronfa Ffyniant Gyffredin.

Daw hyn yn sgil gwaith a wnaed eisoes i wella rhannau o’r parc mewn blynyddoedd diweddar, gan gynnwys creu cwrs golff mini naw twll a gosod offer chwarae.

Mae’r Gwasanaethau Stryd yn dal i weithio i wella’r parc a’r cyffiniau er budd pobl leol ac ymwelwyr.

Ym Mharc Glan yr Afon, bwriedir defnyddio’r cyllid sydd ar gael i greu campfa awyr agored y tu ôl i’r parc sglefrio presennol. I wneud hynny, bydd angen cael gwared ar y gwrych, tirlunio’r llecyn dan sylw a gosod amrywiaeth o gyfarpar campfa awyr agored.

Bwriedir hefyd cael gwared â’r gwrych gerllaw’r llecyn picnic a’r meinciau a gosod ffensys bwaog, clwyd fel mynedfa i gerddwyr a mainc hygyrch ar gyfer cael picnic, yn ogystal â gwneud y gwaith daear sy’n angenrheidiol at hynny.

Meddai’r Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol Cyngor Sir Ddinbych dros yr Amgylchedd a Chludiant: “Rydyn ni’n falch o fedru dal i wella’r rhan hyfryd yma o Langollen drwy ddefnyddio’r cyllid sydd ar gael. Bydd y gwaith yn ategu’r hyn y mae’r Gwasanaethau Stryd wedi’i wneud yn barod i wella Parc Glan yr Afon ac yn gam arall ymlaen wrth ddatblygu’r rhan bwysig yma o’r dref er mwynhad pobl leol ac ymwelwyr â Llangollen.”

Gwaith gwelliannau ffordd i ddechrau yn Nant y Garth

Fe fydd Adran Priffyrdd Cyngor Sir Ddinbych yn dechrau gweithio ar gynllun cynnal a chadw ffyrdd enfawr ger Rhuthun sydd wedi’i ariannu gan Lywodraeth Cymru. 

Mae Cyngor Sir Ddinbych wedi clustnodi 57 o leoliadau yn y sir mewn rhaglen gynnal a chadw ffyrdd dros ddwy flynedd a fydd yn elwa o gyllid Menter Benthyca Llywodraeth Leol Llywodraeth Cymru. Nod y cyllid (£4.780m dros 2025/26 a 2026/27) yw gwella cyflwr arwyneb y ffordd ar rannau o rwydwaith ffyrdd y Sir.

Fe fydd gwaith ailwynebu sylweddol yn digwydd rhwng 15 Medi a 19 Hydref, os bydd y tywydd yn caniatáu, ar A525 Bwlch Nant y Garth.  Bydd y traffig yn cael ei reoli gan ddefnyddio system gonfoi Stop/Go, felly dylid disgwyl rhywfaint o oedi.   Yn rhan o’r gwaith, fe fydd marciau a stydiau’r ffordd hefyd yn cael eu hailwampio.

Mae rhywfaint o waith paratoi eisoes wedi dechrau, pan gafodd ffensys eu trwsio a draeniau eu glanhau.  

Meddai’r Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant:  “Mae’r Cyngor yn gwbl ymwybodol bod cyflwr Rhwydwaith Ffyrdd Sir Ddinbych yn destun trafod rheolaidd gan ein preswylwyr.  Rydym yn ddiolchgar am gyllid Llywodraeth Cymru a fydd yn galluogi i ni fynd i’r afael â rhan fawr o’n rhwydwaith, ynghyd â Bwlch Nant y Garth, sydd angen ei wella”.

Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar ein gwefan www.sirddinbych.gov.uk.

Ffair swyddi llwyddiannus yn gael ei gynnal yn Y Rhyl gan Sir Ddinbych yn Gweithio

Ar 10 Medi, croesawodd Sir Ddinbych yn Gweithio cannoedd o bobl i'w Ffair Swyddi diweddaraf ym Mar a Bwyty 1891, Pafiliwn Y Rhyl.

Daeth y digwyddiad, a gynhaliwyd mewn partneriaeth â Chanolfan Byd Gwaith, â dros 50 o gyflogwyr lleol a chenedlaethol ynghyd, gan gynnwys Lluoedd Arfog Prydain, Melin Shotton, Gwestai Warner, Clwyd Alyn a Leader Optic.

Cafodd tua 500 o ymwelwyr i’r ffair gyfle i archwilio ystod eang o swyddi gwag ar draws sectorau fel lletygarwch, gofal, gweithgynhyrchu ac addysg.

Roedd y digwyddiad am ddim ar agor i bawb, ac yn cynnig cefnogaeth i'r rhai sy'n chwilio am waith, yn ystyried newid gyrfa, neu'n edrych i gael mynediad at gyfleoedd hyfforddiant a phrentisiaeth.

Trefnodd y tîm awr dawel yn ystod y digwyddiad ar gyfer pobl a fyddai o bosibl yn gwerthfawrogi awyrgylch tawelach.

Nod gwasanaeth Sir Ddinbych yn Gweithio yw cydlynu cefnogaeth sy'n helpu pobl i gael gwaith trwy gael gwared ar rwystrau.

Trwy gydweithio â busnesau a sefydliadau lleol, mae'r rhaglen wedi ymrwymo i helpu trigolion ledled Sir Ddinbych i gael mynediad at gyflogaeth a datblygu sgiliau.

Tîm Sir Ddinbych sy'n Gweithio

Dywedodd Jake O'Mara, Rheolwr Perthynas Cyflogwyr a Hyfforddiant yn Sir Ddinbych yn Gweithio:

“Rydym wrth ein bodd gyda'r nifer a ddaeth a'r adborth cadarnhaol gan gyflogwyr a mynychwyr. Mae digwyddiadau fel hyn yn rhan hanfodol o'n cenhadaeth i gysylltu pobl â chyfleoedd ystyrlon a'u cefnogi ar eu taith i waith.”

Ychwanegodd y Cynghorydd Jason McLellan, Arweinydd Cyngor Sir Dinbych ac Aelod Arweiniol dros Dwf Economaidd a Threchu Amddifadedd:

“Mae llwyddiant y Ffair Swyddi yn dangos pŵer gweithio mewn partneriaeth. Drwy ddod â chyflogwyr a phobl sy’n chwilio am waith at ei gilydd o dan un to, rydym yn helpu i chwalu rhwystrau ac adeiladu economi leol gryfach a mwy cynhwysol.”

I gael gwybod am ddigwyddiadau a chyfleoedd yn y dyfodol, ewch i wefan Sir Ddinbych yn Gweithio neu dilynwch Sir Ddinbych yn Gweithio ar y cyfryngau cymdeithasol.

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn cael ei ariannu'n rhannol drwy Raglen Cymunedau am Waith a Mwy Llywodraeth Cymru sy'n cefnogi'r rhai sydd dan yr anfantais fwyaf yn y farchnad lafur i oresgyn y rhwystrau sy'n eu hatal rhag cael gwaith.

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn cael ei ariannu'n rhannol gan Lywodraeth y DU.

Gwaith i wella effeithlonrwydd mewn gweithdai yn y Rhyl

Mae gwaith wedi ei wneud i ostwng costau ynni yn yr hirdymor mewn rhan o gyfadeilad gweithdai yn y Rhyl.

Mae Tîm Ynni Cyngor Sir Dinbych yn parhau i weithio i leihau'r defnydd o ynni a lleihau costau hirdymor yn adeiladau'r Cyngor.

Drwy reoli prosiectau mewn ystod o adeiladau’r sir, fel ysgolion a chanolfannau hamdden, mae’r tîm yn gweithio i wella effeithlonrwydd ynni adeiladau a gostwng allyriadau yn rhan o ymdrech gan y Cyngor i leihau ei ôl troed carbon ar ôl datgan Argyfwng Hinsawdd a Natur yn ystod 2019.

Mae’r Tîm Ynni wedi cwblhau prosiect i uwchraddio’r goleuadau yng Ngweithdai Pinfold y Rhyl (Adran A) i oleuadau LED.

Mae goleuadau LED yn fwy effeithlon gan eu bod yn defnyddio llai o ynni na bylbiau confensiynol, gan leihau allyriadau carbon. Mae gan y system oleuo hon oes hwy, sy’n golygu na fydd angen newid y goleuadau mor aml – mae hyn yn arbed costau yn ogystal â defnyddio llai o ynni.

Mae’r arbedion ariannol a wneir yn flynyddol o’r gwaith hwn dros £2,000; arbedir dros 9,000 kWh bob blwyddyn, ynghyd â 2.68 tunnell o garbon.

Meddai’r Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant: “Rydym ni wedi ymrwymo i leihau allyriadau carbon o’n hadeiladau, lleihau ein defnydd o ynni a lleihau costau yn y tymor hwy.  Mae’r unedau gweithdy hyn yn bwysig iawn i’r bobl sy’n eu prydlesu i gynnal eu busnes o ddydd i ddydd, ac mae’n wych o beth bod ein Tîm Ynni wedi gallu gwneud yr amgylchedd yn fwy effeithlon a chyfforddus drwy osod y goleuadau LED.

Dechrau gwella dolydd blodau gwyllt cyn hir

Mae rhaglen waith ar fin dechrau i wella amryw ddolydd blodau gwyllt yn Sir Ddinbych.

Timau Bioamrywiaeth a Gwasanaethau Stryd y Cyngor sydd wedi cynllunio’r gwaith er mwyn annog blodau gwyllt i ymwreiddio ar rai o ddolydd y sir yr hydref hwn a hybu amrywiaeth ynddynt.

Mae’r Prosiect Dolydd Blodau Gwyllt yn cynnal ac amddiffyn byd natur yn lleol ac yn fuddiol i les cymunedau ledled y Sir.  Llywodraeth Cymru sy’n ei ariannu drwy gynllun Galluogi Adnoddau Naturiol a Lles Partneriaethau Natur Lleol Cymru.

Mae gwella’r dolydd yn fuddiol i bawb, nid byd natur yn unig, a bydd cymunedau’n elwa ar aer glanach, trefi llai poeth, a chael mannau difyr ar gyfer addysg a chwarae er budd eu lles corfforol a meddyliol.

Detholwyd y safleoedd i’w gwella eleni ar sail arolygon y tîm Bioamrywiaeth. Bydd y gwaith yn cynnwys creithio neu gribinio’r gwair i ddinoethi’r pridd a chreu lle i hadau blodau gwyllt egino a magu gwreiddiau. Mae hynny’n helpu i atal y gwair rhag mynd yn drech na’r blodau, yn annog yr hadau i egino ac yn hybu bioamrywiaeth drwy greu cymysgedd fwy helaeth o flodau gwyllt.

Ni fydd modd gwella’r holl ddolydd dan sylw eleni a gobeithir y bydd modd mynd i’r afael â’r rheiny’r flwyddyn nesaf. Safleoedd mawr sydd wedi cael blaenoriaeth eleni er mwyn sicrhau fod gennym gyflenwad da o hadau lleol i’w plannu ar ddolydd eraill mewn blynyddoedd i ddod, gan gynnal natur gynhenid y prosiect.

Yn ystod tymor 2024, cofnodwyd 297 o wahanol rywogaethau o flodau gwyllt ar ddolydd y sir a chyfanswm o 5,269 o flodau unigol, llawer iawn mwy nag sy’n tyfu mewn caeau lle torrir y gwair yn gyson.

Mae’r dolydd yn amrywio o le i le ac fel arfer yn cynnwys gwahanol fathau cynhenid o wair a blodau gwyllt. Rhywogaethau cynhenid yw’r blodau gwyllt ar ein dolydd a’r rhan fwyaf ohonynt yn rhai lluosflwydd, sy’n golygu eu bod yn dychwelyd bob blwyddyn ac yn cynnal cymaint â phosib o fywyd gwyllt. 

Mae adfer a chynnal y dolydd blodau gwyllt hyn yn gam pwysig tuag at helpu i wrthdroi’r dirywiad a chynyddu cyfoeth rhywogaethau lleol ac mae’r Cyngor wedi ymrwymo i fanteisio ar gyfleoedd i ddefnyddio ei feysydd glaswelltir at y diben hwn, lle bo’n briodol.

Mae blodau gwyllt yn darparu bwyd i wenyn a phryfed peillio eraill gydol y flwyddyn, sy’n cynnal ein cadwyn fwyd ni.

Heb fod gan bryfaid y cynefin hwn, byddai llai o beillwyr ym myd natur a byddai hynny’n amharu ar ein cadwyn fwyd gan mai pryfed peillio sy’n ysgogi twf y rhan fwyaf o’n ffrwythau a llysiau.

Mae’r pridd ar ddolydd blodau gwyllt hefyd yn medru dal cymaint o garbon â choedwigoedd ac yn lleihau nwyon tŷ gwydr, sy’n ein helpu wrth fynd i’r afael â newid yn yr hinsawdd.

Meddai’r Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant, a Chefnogwr Bioamrywiaeth: “Bydd gwella a chyfoethogi’r dolydd yn helpu i greu llwybrau sy’n cysylltu’n well efo’i gilydd fel bod bywyd gwyllt yn medru symud o le i le a mynd â phaill i leoedd eraill, er mwyn ymateb i’r argyfwng hinsawdd a hybu byd natur yn ein trefi i bobl ei fwynhau.”

Llwyddiant Hanesyddol dros yr Haf i Nantclwyd y Dre a Charchar Rhuthun

Mae Gwasanaeth Treftadaeth y Cyngor yn dathlu haf llwyddiannus arall yn Nantclwyd y Dre a Charchar Rhuthun, o ganlyniad i brofiad ymwelwyr a ddiweddarwyd.

Mae'r gweithgareddau newydd, a ariannwyd yn rhannol gan gronfa SPF Llywodraeth y DU, wedi bod yn digwydd ochr yn ochr ag agoriad arferol yr atyniadau treftadaeth yn yr haf, sydd unwaith eto wedi gweld ymwelwyr o bell ac agos yn gwneud eu ffordd i brofi'r darnau pwysig hyn o hanes lleol.

Mae’r tymor hwn wedi bod yn arbennig o boblogaidd gyda theuluoedd, oherwydd yr ymdrech dros y blynyddoedd diwethaf i gynnig mwy i ymwelwyr iau trwy dywyswyr clywedol rhyngweithiol a gweithgareddau ymarferol. Yn wir, yn 2025 cafwyd mwy o ddarpar Houdini's yn cymryd rhan yn llwybr ‘Dianc o’r Carchar’ yng Ngharchar Rhuthun, a theithwyr amser yn cael profiad o dros 500 o flynyddoedd o hanes yn Nantclwyd y Dre nag erioed o’r blaen!

Meddai Emrys Wynne, Aelod Arweiniol y Gymraeg, Diwylliant a Threftadaeth:

“Mae’r haf hwn unwaith eto yn dangos faint mae pobl yn gwerthfawrogi ein hatyniadau hanesyddol, y gymuned leol ac ymwelwyr â’r ardal a bu’n bleser croesawu amrywiaeth o ddigwyddiadau a gweithgareddau ac i weld ein mannau hanesyddol yn cael eu defnyddio mewn ffordd mor greadigol.

“Gobeithiwn ddatblygu llwyddiant y misoedd diwethaf a datblygu ein dewis o ddigwyddiadau a gwasanaethau newydd i hyrwyddo cynaliadwyedd ein hatyniadau, gan sicrhau bod eu hanes yn parhau i fod yn fyw i genedlaethau i ddod”.

Bydd Nantclwyd y Dre a Charchar Rhuthun yn parhau i fod ar agor i’r cyhoedd tan ddiwedd mis Medi. Ewch i’n tudalen treftadaeth i drefnu ymweliad, neu cysylltwch â’r tîm ar treftadaeth@sirddinbych.gov.uk ar gyfer ymholiadau ynghylch llogi lleoliad.

Diwrnod Gwasanaethau Brys

Mae Cyngor Sir Ddinbych wedi nodi diwrnod Gwasanaethau Brys (9 Medi) drwy godi baner i’w anrhydeddu.

Cafodd y faner ei chodi yn Neuadd y Sir, Rhuthun ar ddydd Mawrth, 8 Medi, i gydnabod a chefnogi staff y gwasanaethau brys a’u cyfraniad enfawr i gymdeithas trwy ddarparu amgylchedd diogel a chefnogol i ni gyd.

Dywedodd y Cynghorydd Arwel Roberts, Cadeirydd Cyngor Sir Dinbych: “Rydym yn ddiolchgar iawn i’n holl wasanaethau brys am y gwaith rhagorol maen nhw’n ei wneud, yn aml yn yr amgylchiadau anoddaf.

“Mae’r diwrnod yn gyfle i rhoi diolch iddyn nhw am y gwasanaeth ymroddgar maent yn ei ddarparu drostom bob diwrnod o’r flwyddyn, a mae’n anrhydedd mawr i ni yng Ngyngor Sir Ddinbych gynnal a chefnogi’r digwyddiad pwysig iawn yma. “

Datgelu dyluniadau ar gyfer ailddatblygu maes chwarae Dinbych

Mae dyluniadau wedi cael eu datgelu ar gyfer ailddatblygu ardal chwarae ym Mharc Isaf, Dinbych.

Mae adran Gwasanaethau Stryd Cyngor Sir Ddinbych yn rheoli’r prosiectau ar ôl sicrhau cyllid grant drwy Gynllun Swm Cymudol Mannau Agored Hamdden Cyhoeddus.

Bydd yr ardal newydd yn cynnwys gosod cyfarpar chwarae hygyrch a synhwyraidd ac wedi’i ddylunio i alluogi plant o bob gallu i chwarae gyda’i gilydd.

Mae’r datblygiad hwn hefyd yn ceisio cynyddu a gwella hygyrchedd i gyfarpar chwarae presennol a newydd.

Bydd cyfleoedd chwarae yn cael ei gynyddu i blant drwy ychwanegu chwarae lefel isel, synhwyraidd, botymog, chwarae cymdeithasol, chwarae cystadleuol, troelli unigol, siglo â chefnogaeth, siglo cymdeithasol a chwarae rhyngweithiol.

Bydd y gwaith yn cael ei gyflawni gan KOMPAN UK sydd ar hyn o bryd yn datblygu safleoedd chwarae ym Mharc Drifft y Rhyl a Marchnad y Frenhines.

Dywedodd llefarydd ar ran KOMPAN UK: “Gweithiodd KOMPAN UK gyda’r tîm yng Nghyngor Sir Ddinbych i wella’r cynnig ym Maes Chwarae Parc Isaf, gan sicrhau fod lefel uwch o hygyrchedd a chynhwysiant. Mae gwelliannau i’r safle yn cynnwys nifer o gyfleoedd chwarae newydd ar gyfer y plant yn y gymuned ac yn sicr bydd yn datblygu synnwyr cynyddol o berchnogaeth ar gyfer y maes chwarae gyda’i nodweddion modern a chyffrous newydd yr ydym yn eu gosod.

“Mae’r safle yn un o nifer yr ydym yn gweithio arnynt ar draws Sir Ddinbych, felly mae KOMPAN yn falch iawn o weithio gyda’r cymunedau hyn i wella a datblygu cyfleusterau chwarae, a dod a chwarae newydd, modern a chynaliadwy i’r ardal.

“Mae KOMPAN yn un o’r gwneuthurwyr cynnyrch chwarae mwyaf blaengar, gan ddarparu Cyngor Sir Ddinbych gyda dadansoddiad llawn o’r deunyddiau a ailgylchwyd i gael eu defnyddio i greu’r gofodau chwarae hyn. Rydym yn casglu rhwydi pysgota oddi ar yr arfordir a’u defnyddio i greu ein paneli chwarae gwydn, gan olygu eu bod wedi cael eu creu o >95% o ddeunyddiau wedi’u hailgylchu. Rydym yn gweithio’n barhaus i leihau ein defnydd o ddeunyddiau crai trwy eu hamnewid a defnyddio deunyddiau wedi ailgylchu yn lle, sy’n rhyddhau llai o allyriadau carbon. Mae hyn yn cyd-fynd â Strategaeth Hinsawdd a Natur Sir Ddinbych.

Meddai Cydlynydd Ardal Gwasanaethau Stryd, Neil Jones: “Rydym yn falch iawn o allu gwella’r ardal chwarae er mwyn helpu i gefnogi plant lleol o bob oed o ran eu hiechyd a lles. Mae’r dyluniad yn wych, a bydd y cyfarpar newydd yn rhoi bywyd newydd i’r parc ar gyfer y plant.

Meddai’r Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant Cyngor Sir Ddinbych: “Mae hwn yn brosiect gwych i helpu lles holl blant sy’n byw o amgylch y parc a thu hwnt. Edrychaf ymlaen at weld y prosiect wedi’i gwblhau ac ar agor i’r plant fwynhau.

Disgwylir i’r gwaith ar ailddatblygu ddechrau yng nghanol mis Medi. Disgwylir y bydd y parc ar gau yn ystod y cyfnod adeiladu.

Cofrestrwch nawr ar gyfer Fforwm Twristiaeth Sir Ddinbych 2025

Caiff busnesau a sefydliadau twristiaeth eu gwahodd i Fforwm Twristiaeth nesaf Sir Ddinbych a gaiff ei gynnal ddydd Mercher, 15 Hydref yng ngwesty’r Wild Pheasant, Llangollen (10.30am–1.30pm).

Mae’r Fforwm yn cynnig cyfle gwych i glywed am y datblygiadau diweddaraf yn y sector, cysylltu gyda busnesau o’r un meddylfryd a rhannu profiadau.

Mae’r rhaglen eleni yn cynnwys ystod o siaradwyr gwadd arbenigol.

• Gail Swan, Cadeirydd Grŵp Bwyd a Diod Blasu Gogledd Ddwyrain Cymru
• Lucy von Weber, Pennaeth Marchnata, Croeso Cymru
• Pennaeth Gwasanaeth Twristiaeth, Cyngor Sir Ddinbych

Bydd cynrychiolwyr yn cael y cyfle hefyd i weld amrywiaeth o stondinau gwybodaeth gan sefydliadau gan gynnwys Coleg Cambria, Banc Datblygu Cymru, Busnes@LlandrilloMenai, Y Ganolfan Sgiliau Coetir, Tirwedd Genedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy, Eisteddfod Gerddorol Ryngwladol Llangollen, Rheilffordd Llangollen a Chorwen a Thwristiaeth Sir Ddinbych.

Dywedodd y Cynghorydd Alan James, Aelod Arweiniol Datblygu Lleol a Chynllunio:

“Mae twristiaeth yn chwarae rhan mor hanfodol yn economi a diwylliant Sir Ddinbych ac mae’r Fforwm yn ffordd wych i ni ddod ynghyd, rhannu syniadau a chefnogi ein gilydd. P’un ai ydych chi’n fusnes bach, sefydliad cymunedol neu’n rhan o atyniad mwy, fe fyddwn yn eich annog i ddod draw a bod yn rhan o’r sgwrs.”

Bydd cofrestru yn agor am 10.00am a bydd y Fforwm yn dechrau am 10.30am gyda chinio bwffe i ddilyn a rhyngweithio am 1.30pm.

Mae lleoedd yn rhad ac am ddim ond mae’n rhaid archebu lle. Cadwch eich lle heddiw. Ffurflen Archebu Eventbrite.

Stryd Fawr Prestatyn - Prawf Rheoli Traffig

Mae’r prawf rheoli traffig diweddar ar Stryd Fawr Prestatyn, a oedd yn annog cerbydau i deithio i lawr Ffordd Llys Nant i Barc Manwerthu Prestatyn bellach wedi dod i ben.

Hoffai Cyngor Sir Ddinbych ddiolch i bawb am eu cydweithrediad yn ystod y cyfnod prawf, ac i’r rhai a stopiodd i drafod eu harferion teithio.

Ar ôl gwrando ar yr holl adborth a dderbyniwyd yn ystod yr ymgynghoriad cyntaf a’r prawf rheoli traffig, mae’r Cyngor bellach yn y broses o gyflawni gwaith modelu pellach o ran llif a chyfeiriad y traffig, er mwyn sicrhau darpariaeth prosiect a fydd yn gwella ac adfywio Prestatyn.

Bydd hwn yn canolbwyntio ar ran is y Stryd Fawr, Ffordd y Bont a Ffordd Penisardre er mwyn penderfynu a ellir lleddfu’r tagfeydd fel rhan o Gynllun Gwella Stryd Fawr Prestatyn wedi’i ariannu gan Lywodraeth y DU. 

Bydd ymgynghoriad cyhoeddus arall yn digwydd rhwng canol Medi a diwedd Hydref er mwyn casglu adborth am y dyluniadau cychwynnol, a hefyd byddwn yn gwahodd pobl i rannu eu barn a phryderon am y traffig o amgylch y Stryd Fawr ar yr un pryd.

Dywedodd y Cynghorydd Jason McLellan, yr Arweinydd ac Aelod Arweiniol Twf Economaidd a Threchu Amddifadedd:

“Hoffem ddiolch i breswylwyr, ymwelwyr a busnesau am eu cydweithrediad ac ymgysylltiad trwy gydol y prawf rheoli traffig diweddar ar Stryd Fawr Prestatyn.

“O ganlyniad i’r prawf rydym wedi derbyn adborth gwerthfawr, a fydd yn cael ei ddefnyddio wrth i ni symud ymlaen gyda gwaith modelu traffig pellach.

"Mae ein ffocws yn parhau ar ddarparu cynllun sy’n gwella hygyrchedd, lleihau tagfeydd a chefnogi adfywiad hirdymor o ganol y dref.

"Edrychwn ymlaen at glywed mwy gan y gymuned yn ystod yr ymgynghoriad cyhoeddus nesaf ac anogwn bawb i rannu eu safbwyntiau”.

Bydd mwy o wybodaeth am y dyluniadau cychwynnol a’r ymgynghoriad ar gael yn fuan.

Gwaith adfer natur yn esgor ar gnwd newydd o flodau gwyllt

Mae tegeirianau’n atgyfodi yn Sir Ddinbych ar ôl cael hwb gan brosiect bioamrywiaeth.

Wrth i dymor blodeuo 2025 ddirwyn i ben, mae Prosiect Dolydd Blodau Gwyllt y Cyngor wedi cofnodi twf aruthrol yn niferoedd un o’n planhigion arbennig ledled y sir.

Mae ein Prosiect Dolydd Blodau Gwyllt yn hybu ac amddiffyn byd natur yn lleol ac yn cyfrannu at les ein cymunedau ledled y Sir.  Llywodraeth Cymru sy’n ariannu’r prosiect drwy gynllun Galluogi Adnoddau Naturiol a Lles Partneriaethau Natur Lleol Cymru.

Daeth y tîm Bioamrywiaeth o hyd i’r tegeirianau newydd wrth gynnal arolwg o ddolydd lleol i weld sut hwyl roedd amryw rywogaethau’n ei chael yn ystod y tymor tyfu.

Ar y ddôl ger Ffordd Abergele ym Modelwyddan, darganfuwyd am y tro cyntaf erioed ddau ar bymtheg o degeirianau bera a dau o degeirianau brych. Yn Rhuddlan, daethpwyd o hyd i ddau o degeirianau bera ar y ddôl ger Ffordd Abergele, ac eto dyma’r tro cyntaf erioed i’r tîm eu gweld yno.

Bu cynnydd yn nifer y tegeirianau sy’n tyfu ar amryw ddolydd eraill hefyd.

Ger Cylchfan ATS yn Ninbych, cofnodwyd deunaw o degeirianau’r wenynen o gymharu â naw’r llynedd, canfuwyd dau o degeirianau brych ar Stryd y Brython yn Rhuthun, un yn fwy na’r llynedd, ac yn Neuadd y Dref yn Rhuthun cofnodwyd dau o degeirianau brych, eto un yn fwy na’r llynedd.

Meddai Liam Blazey, Uwch-swyddog Bioamrywiaeth: “Mae’r tîm wedi gweld bod tegeirianau’n ffynnu yn nolydd y sir y tymor hwn ac mae hynny’n arwydd calonogol iawn. Mae’r planhigion hyn o fudd mawr i’r gloÿnnod byw a gwyfynnod yn yr ardal.

“Rydym wedi sylwi fod tegeirianau bera’n dechrau tyfu’n bellach o’r môr, a dim ond ar yr arfordir y daethon ni o hyd i rai yn 2023. Mae hynny’n dangos fod ein dolydd yn gyfrwng gwych i blanhigion, pryfed ac anifeiliaid symud o un safle i’r llall ac wrth wneud hynny, maen nhw’n helpu i gynyddu bioamrywiaeth yn Sir Ddinbych.”

“Peth pwysig arall yw bod hadau tegeirianau’n gorfod dod i gysylltiad â mathau neilltuol o ffwng mycorhisol sy’n eu helpu i egino a blaguro’n gryf. Mae pob tegeirian yn dueddol o gael y berthynas honno â ffwng mycorhisol penodol, felly os nad yw cyflwr y pridd yn iawn ar gyfer y ffwng, fyddwn ni ddim yn cael y tegeirianau.”

Mae’r cofnod o atgyfodiad tegeirianau’n dangos fod y prosiect yn rhoi hwb go iawn i adferiad ein dolydd sirol ac yn gwneud byd natur yn Sir Ddinbych yn fwy gwydn.”

Meddai’r Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant:  “Mae hwn yn brosiect hollbwysig i adfer cynefin oedd bron â diflannu ers y 1930au ac mae atgyfodiad y tegeirianau’n dangos ein bod yn mynd i’r cyfeiriad iawn wrth gynnal byd natur yn lleol yn wyneb newid yn yr hinsawdd.

“Diolch i’n timau Bioamrywiaeth a Gwasanaethau Stryd a’u gwaith diwyd ar y prosiect, mae mwy o flodau gwyllt fel y tegeirianau hyn yn dychwelyd i’r dolydd gan ddod ag amrywiaeth a lliwiau i bobl eu mwynhau yn ein cymunedau yn ogystal â rhoi help llaw i’r pryfed peillio sydd mor bwysig i gynhyrchu’r bwyd ar ein platiau ni.”

Recriwtio wedi dechrau ar gyfer Prif Weithredwr newydd

Mae Cyngor Sir Ddinbych wedi dechrau ar y broses recriwtio ar gyfer Prif Weithredwr newydd.

Dyma swydd hollbwysig o fewn y Cyngor, gan fod yn gyfrifol am ddarparu gwasanaethau o safon i breswylwyr Sir Ddinbych ac mae’r Cyngor yn dymuno penodi arweinydd penderfynol sy’n rhannu ein dyheadau i barhau i fod yn un o’r Awdurdodau Lleol sy’n perfformio orau yng Nghymru.

Gwahoddir ymgeiswyr i ymgeisio am y swydd sy’n golygu gweithio’n agos gydag aelodau etholedig i baratoi, datblygu a chyflwyno cyfeiriad strategol yn ogystal â gweithredu, monitro ac adolygu polisïau'r Cyngor.

Meddai’r Cynghorydd Jason McLellan, Arweinydd y Cyngor:

“Fel Cyngor sy’n perfformio’n dda yng Nghymru a gafodd ei ganmol fel un sy’n ‘cael ei redeg yn dda’ yn ei Asesiad Perfformiad Panel ddiwedd 2024, mae gan Sir Ddinbych uwch dîm cryf yn ei le sydd â dealltwriaeth o’r heriau ariannol rydym ni’n eu hwynebu ar hyn o bryd, a strategaeth gadarn i ddelio â’r heriau hyn. Mae gan ein staff presennol brofiad o sicrhau buddsoddiad ychwanegol i helpu i wella ac adfywio ein cymunedau.

“Mae hwn yn gyfle cyffrous i fod yn ymuno â Sir Ddinbych ac mae yna sawl prosiect a menter ar y gweill a fydd o fudd i breswylwyr ac ymwelwyr fel ei gilydd.  Rydym yn ffodus y gallwn elwa o ardaloedd arfordirol a gwledig o drefi glan y môr y Rhyl a Phrestatyn i drefi hanesyddol Rhuddlan, Llanelwy, Dinbych a Rhuthun, o odidowgrwydd Bryniau Clwyd i harddwch Dyffryn Dyfrdwy a threfi Llangollen a Chorwen.  Mae’n Sir sydd â rhywbeth i’w gynnig i bawb.”

“Gyda Chynllun Corfforaethol 2022 – 2027 uchelgeisiol, rydym ni bellach yn chwilio am unigolyn uchelgeisiol a blaengar i arwain y sefydliad mewn i ddyfodol llwyddiannus ac i gyflwyno’r blaenoriaethau a fydd yn cael effaith sylweddol ar ein preswylwyr a busnesau lleol.”

Mae’n rhaid i ymgeiswyr arddangos y gallu i ysbrydoli a grymuso gweithlu amrywiol a meddu ar y sgiliau i arwain Uwch Dîm Arwain deinamig ac uchel ei berfformiad er mwyn darparu'r Cynllun Corfforaethol.  Os oes gennych chi’r ymrwymiad a’r gallu i arwain i helpu i foderneiddio'r Cyngor ac ysgogi newid a gwelliannau ar draws ei holl wasanaethau a swyddogaethau, yna gall y swydd hon fod yn un delfrydol i chi.

I gael rhagor o wybodaeth am y swydd, ewch i https://www.sirddinbych.gov.uk/gweithio-gydan-gilydd

Systemau yn gwella effeithlonrwydd gwresogi ysgolion

Bydd gan ddwy ysgol system wresogi fwy effeithlon o ganlyniad i waith a wnaed dros yr haf.

Mae Tîm Ynni Cyngor Sir Ddinbych yn parhau â gwaith yn ystod gwyliau’r haf i leihau’r defnydd o ynni a gostwng costau hirdymor yn adeiladau’r Cyngor.

Mae’r tîm wedi rheoli prosiectau yn adeiladau’r Cyngor, gan gynnwys ysgolion, i wella effeithlonrwydd ynni adeiladau a gostwng allyriadau yn rhan o ymdrech gan y Cyngor i leihau ei ôl troed carbon ar ôl datgan Argyfwng Hinsawdd a Natur yn ystod 2019.

Gosodwyd systemau rheoli adeiladau newydd yn Ysgol Esgob Morgan, Llanelwy, ac Ysgol Christchurch, y Rhyl, er mwyn helpu i wella effeithlonrwydd ar y safleoedd.

Bydd y systemau o gymorth i wneud y gorau o berfformiad y gwresogi drwy fonitro paramedrau’n well, gan gynnwys tymheredd a’r defnydd o ynni. O ganlyniad i’r ychwanegiad hwn ar y ddau safle, bydd yr ysgolion yn gweld eu bod yn defnyddio llai o ynni, a bydd eu costau ynni’n is yn yr hirdymor.

Meddai’r Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant: “Drwy’r gwaith hwn rydym yn parhau i ymrwymo i leihau allyriadau carbon ein hadeiladau, lleihau ein defnydd o ynni a lleihau costau ysgolion yn y tymor hwy. Rydym yn ddiolchgar i’r Tîm Ynni am ei waith rhagweithiol ac am gefnogaeth y ddwy ysgol i wneud y gwaith yma dros yr haf.”

Gwaith yn dechrau ar Drac Pwmpio newydd yn Ninbych uchaf

Bydd grŵp o bobl ifanc o Ddinbych yn gweld eu gweledigaeth yn cael ei gwireddu cyn bo hir wrth i waith ddechrau ar drac pwmpio newydd sbon ar Gae Hywel y mis hwn.

Mae trac pwmpio yn gylchdaith bwrpasol wedi'i chynllunio ar gyfer beiciau, byrddau sglefrfwrdd, sgwteri, a hyd yn oed cadeiriau olwyn. Mae'r prosiect yn ganlyniad ymgyrch gymunedol gref a phartneriaeth rhwng tîm Grŵp Cynefin yn HWB Dinbych, Actif Gogledd Cymru, Cyngor Sir Ddinbych a thrigolion lleol.

Daeth y syniad gan grŵp o bobl ifanc 13 - 17 oed yn Ninbych Uchaf a dynnodd sylw at ddiffyg cyfleusterau beicio yn lleol. Trwy weithio’n agos gyda thîm Grŵp Cynefin yn HWB Dinbych a Gwasanaethau Ieuenctid Sir Ddinbych, bu’r grŵp - sydd bellach yn cael eu hadnabod fel ‘Bumps and Jumps’ - yn ymgyrchu am drac lleol fel bo modd iddyn nhw a phobl ifanc eraill feicio’n ddiogel heb orfod teithio’n bell.

Dywedodd aelod o'r grŵp 'Bumps and Jumps':

"Rydym yn gyffrous am ddyfodol y prosiect a sut mae'r prosiect yn mynd ar hyn o bryd yn ogystal â bod yn hapus iawn am y trac pwmpio sy'n cael ei adeiladu a bod yn rhan o'i ddylunio. Rydym yn edrych ymlaen i weld y gwaith adeiladu'n dechrau'n fuan."

Grŵp 'Bumps and Jumps'

Meddai’r Aelod Arweiniol Tai a Chymunedau Cyngor Sir Ddinbych, y Cynghorydd Rhys Thomas:

“Dyma enghraifft wych o sut mae gwrando ar y gymuned yn gallu arwain at gyfleusterau newydd sy’n dod â phobl at ei gilydd.

“Dylai’r bobl ifanc sydd wedi bod yn arwain y prosiect hwn deimlo’n falch iawn o’u hunain am lwyddo i wneud i hyn ddigwydd ac mae eu penderfyniad wedi ysbrydoli’r gymuned gyfan.”

Mae trac pwmpio yn galluogi beicwyr i ddefnyddio dull pwmpio er mwyn cynnal eu cyflymder ar y beic heb badlo, diolch i gyfres o roleri, troeon a nodweddion sy’n galluogi defnyddwyr i gynnal momentwm drwy symudiadau’r corff. Bydd y trac - sydd wedi’i lunio ar gyfer beiciau, byrddau sgrialu, sgwteri ac sy’n hygyrch i ddefnyddwyr cadeiriau olwyn - yn cynnwys adrannau i ddechreuwyr ac i rai mwy profiadol, gan gynnig man diogel a phwrpasol i alluogi pobl o bob oedran a gallu i gadw’n egnïol.

Mewn nifer o ymgynghoriadau cymunedol, llawer ohonynt wedi’u harwain gan y bobl ifanc eu hunain, cadarnhawyd bod cefnogaeth leol gref i’r prosiect.  Mae’r safle a ddewiswyd yn agos at y maes chwarae a’r meinciau, gyda llwybrau hygyrch ac yn gwbl ar wahân i eiddo preswyl.

I nodi dechrau’r gwaith adeiladu, bydd y grŵp ‘Bumps and Jumps’ yn ‘torri’r tir’ yn swyddogol ochr yn ochr â’r contractwr ar 8 Medi. Bydd digwyddiad cymunedol arbennig i ddilyn am 5pm yr un diwrnod, lle gall trigolion weld y cynlluniau, cwrdd â’r tîm a chyfrannu syniadau at ddyluniad terfynol y trac ac mae croeso i bawb fynychu. Disgwylir i'r gwaith gymryd pythefnos i dair wythnos, os bydd y tywydd yn caniatáu.

Bydd y gwaith adeiladu’n cael ei wneud gan JB Extreme Landscape, ac mae’r prosiect sy’n werth £58,332 wedi’i ariannu trwy gynllun grant Symiau Gohiriedig Mannau Agored, wedi’i weinyddu gan Dîm Cydnerthu Cymunedol Sir Ddinbych. Bydd Tai Sir Ddinbych yn cymryd cyfrifoldeb dros unrhyw waith cynnal a chadw ac arolygon, gyda chefnogaeth y Gwasanaethau Stryd.

Mae’r prosiect hwn yn bartneriaeth rhwng Grŵp Cynefin HWB Dinbych, Actif Gogledd Cymru, Tîm Cydnerthu Cymunedol Cyngor Sir Ddinbych, Gwasanaeth Tai, Gwasanaethau Stryd a Gwasanaethau Ieuenctid Sir Ddinbych.

Gwaith ar ardal chwarae newydd i blant yn dechrau ym Marchnad y Frenhines

Mae gwaith adeiladu ar ardal chwarae newydd i blant a adeiladwyd ar safle Marchnad y Frenhines wedi dechrau'r wythnos hon.

Bydd yr ardal chwarae ym Marchnad y Frenhines yn cael ei lleoli yn agos at y mynedfeydd ochr, wrth ymyl Maes Parcio Stryd y Frenhines, a bydd yn cymryd tua 3 wythnos i'w chwblhau.

Ar ôl cwblhau’r gwaith, bydd y comisiynu a’r profi yn dechrau, cyn agor yn llawn i'r cyhoedd.

Bydd yr ardal chwarae gynhwysol yn cynnwys mwy nag 20 o nodweddion chwarae, a bydd yn gallu darparu ar gyfer dros 40 o ddefnyddwyr ar unrhyw adeg benodol. Mae'r ardal chwarae wedi'i chynllunio ar gyfer plant o 0 - 10 oed a hŷn, a bydd yn cynnwys byrddau chwarae rhyngweithiol a synhwyraidd hefyd.

Wedi'i hadeiladu gyda Marchnad y Frenhines mewn golwg, thema'r ardal chwarae fydd bwyd a diod, gyda’r thema 'caffi' a 'hufen iâ' wedi'u hymgorffori yn rhai o'r offer chwarae.

Meddai Prif Weithredwr Cyngor Sir Dinbych, Graham Boase:

“Mae’r ardal chwarae hon yn enghraifft wych o gydweithio, sy’n sicrhau bod lle gwych a chynhwysol arall yn y Rhyl i blant chwarae drwy gydol y flwyddyn, y tro hwn yn lleoliad eiconig Marchnad y Frenhines.

Rydym yn disgwyl i'r gwaith adeiladu gymryd tua thair wythnos i'w gwblhau, cyn y gellir dechrau profi a chomisiynu. Edrychaf ymlaen at weld ased gwych arall i'r lleoliad hwn yn agor yn y dyfodol agos.”

Meddai llefarydd ar ran KOMPAN UK:

“Gweithiodd KOMPAN UK gyda Marchnad y Frenhines i ddatblygu Ardal Chwarae sy’n ategu swyddogaeth y Farchnad yn berffaith, gyda thro hwyliog a chwareus.

Mae plant yn gallu defnyddio eu dychymyg a'u sgiliau chwarae rôl i weini neu fod yn gwsmer yn eu caffi eu hunain!

Mae'r Ardal Chwarae hon wedi'i chynllunio gyda phlant o bob lefel gallu mewn golwg. Mae’n sicrhau bod gweithgareddau chwarae nad ydynt i gyd yn gofyn am gryfder corfforol, ond hefyd yn cynnig gweithgareddau i ddatblygu sgiliau echddygol bras a manwl drwy ddringo, cropian ac archwilio'r nodweddion chwarae. Mae chwarae yma yn datblygu sgiliau gwybyddol hefyd gyda gemau hwyliog a byrddau chwarae creadigol.

Rydym yn falch iawn o allu dylunio a gosod yr Ardal Chwarae hon ym Marchnad y Frenhines ac yn edrych ymlaen at osod mwy o gyfleusterau chwarae a ffitrwydd awyr agored cyffrous yn y Rhyl yn y misoedd nesaf! Dewch i ni Chwarae!”

Hafan Deg yn cynnal Digwyddiad Haf llwyddiannus

Fe gynhaliodd Canolfan Ddydd Hafan Deg yn Y Rhyl Ddigwyddiad Haf yn ddiweddar a gwahoddwyd y cyhoedd i ymuno yn hwyl yr haf gydag ystod o weithgareddau ar gyfer y teulu cyfan.

Fel rhan o hwyl yr haf roedd amrywiaeth o Adloniant i Blant, Raffl, sesiwn Bingo, Bric a Brac ar werth a chafwyd ymweliad gan Scaly Safari Co a ddaeth â chyfeillion cennog i’r ymwelwyr eu gweld.

Gallai ymwelwyr hefyd gael celf henna wedi’i wneud ac roedd yna hefyd sesiwn greu barcud ar gyfer ymwelwyr iau.

Roedd lluniaeth gan gynnwys te, coffi a byrbrydau hefyd ar gael ar y diwrnod yn ogystal â danteithion wedi eu pobi.

Mae Canolfan Ddydd Hafan Deg yn cynnig ystod eang o gyfleusterau ac mae’n ganolbwynt i lawer o’r bobl hŷn sy’n byw yn yr ardal.  Ar hyn o bryd mae’r ganolfan ar agor 3 diwrnod yr wythnos fel canolfan gofal dydd ac mae amrywiaeth o weithgareddau yn cael eu cynnal i’r bobl sy’n mynychu.

Fe wnaed gwaith adnewyddu allweddol i’r ganolfan ers iddi ddod yn ôl i ddwylo’r Cyngor yn 2023.

Dywedodd Ann Lloyd, Pennaeth Gofal Cymdeithasol i Oedolion a Digartrefedd:

“Mae Hafan Deg yn lle sy’n gofalu am y gymuned leol sy’n byw yn ardal y ganolfan ddydd ac roedd heddiw yn enghraifft hyfryd o hyn gyda’r hen a’r ifanc yn dod draw i fwynhau’r cyfleuster, yn ogystal â rhai ffrindiau cennog hefyd!”

Cyngor Sir Ddinbych yn mabwysiadu darpariaethau pellach ar gyfer staff sy’n Maethu

Fel rhan o’i ymrwymiad i staff sy’n penderfynu dod yn Ofalwyr Maeth, mae’r Cyngor wedi mabwysiadu polisi absenoldeb sy’n Cefnogi Maethu, gan gynnig trefniadau gweithio’n hyblyg sy’n ymateb i anghenion Gofalwyr Maeth sy’n gweithio i’r Cyngor.

Mae’r polisi’n cadarnhau ymrwymiad y Cyngor i gefnogi staff sy’n Maethu, ac yn caniatáu 5 diwrnod ychwanegol o absenoldeb arbennig mewn cyfnod o 12 mis ar gyfer y rhai sy’n Maethu drwy raglen Maethu Cymru.

Mae modd i Ofalwyr Maeth sy’n gweithio i’r Cyngor ddefnyddio’r absenoldeb ychwanegol ar gyfer cyfnodau allweddol fel asesu a hyfforddi cyn eu cymeradwyo fel Gofalwyr Maeth a chyfarfodydd adolygu plant, cyfarfod adolygu blynyddol Gofalwyr Maeth a hyfforddiant. 

Gellir cymryd yr absenoldeb fel diwrnodau llawn neu hanner diwrnodau.

Meddai’r Cynghorydd Diane King, Aelod Arweiniol Addysg, Plant a Theuluoedd:

“Bydd y newid mewn polisi yn galluogi ein staff i gael mwy o amser a gofod i helpu gyda’u rolau pwysig fel Gofalwyr Maeth. 

Mae’r newid mewn polisi’n adlewyrchu ein hymrwymiad i’r aelodau anhygoel o staff sy’n penderfynu Maethu.” 

Meddai Rhiain Morrlle, Pennaeth y Gwasanaethau Plant:

“Rwy’n falch iawn fod y polisi ar waith, mae’n arddangos ymrwymiad Sir Ddinbych i gefnogi staff sy’n dymuno maethu a’r rhai sydd eisoes yn maethu gyda ni. 

Mae gennym nifer o aelodau o staff ymroddedig a dawnus ar draws y Cyngor, rydym yn hyderus y byddai nifer ohonynt yn ofalwyr maeth rhagorol ac yn gobeithio bod y polisi hwn yn annog aelodau o staff i gysylltu â’r Tîm Maethu i drafod.”

Mae'r polisi newydd hwn hefyd yn un ffordd mae'r Cyngor yn trawsnewid un o'i wasanaethau i arbed arian yn y tymor hir.

Drwy gynyddu nifer y gofalwyr maeth yn y sir, mae'n galluogi'r Cyngor i ddarparu canlyniadau gwell i bobl ifanc mewn ffordd sydd hefyd yn fwy cost-effeithiol.

Disgyblion Rhuddlan yn dysgu am yr hanes o dan eu hystafelloedd dosbarth

O ganlyniad i sgwrs gan Archeolegydd Heneb, Ian Grant, cafodd aelodau’r clwb haf (Clwb Hwyl Jester’s) yn Ysgol y Castell yn Rhuddlan gyfle i ddysgu am yr hanes sydd o dan dir eu hysgol.

Disgyblion, cynrychiolwyr o'r Cyngor, Bryn Build a Heneb o flaen y gwaith newydd yn Ysgol y Castell, Rhuddlan.

Ar hyn o bryd mae gwaith ymestyn yn cael ei wneud yn Ysgol y Castell a fydd yn golygu bod 16 metr sgwâr o ofod ystafelloedd dosbarth ychwanegol yn cael ei ychwanegu at 4 ystafell ddosbarth, a fydd yn cynhyrchu estyniad cyfan o 64 metr sgwâr y bydd yn cael ei ddefnyddio gan ddisgyblion, a bydd cyfleusterau dysgu newydd yn cael eu hychwanegu ar yr un pryd. Gan fod yr ysgol wedi'i lleoli ar safle a ddiogelir, mae’n rhaid i archeolegydd fonitro'r gwaith cloddio, ac mae’r gwaith diweddaraf, sef cloddio tir ar gyfer y tanc gwanhau ac estyniad yr iard, hefyd yn dod dan y gofyniad hwn.

Yn ystod y sgwrs, cafodd y disgyblion gyfle i ddysgu am Ruddlan a safle eu hysgol drwy’r oesoedd, a sut mae’r dirwedd a’r darganfyddiadau archeolegol wedi helpu archeolegwyr i ddysgu rhagor am batrymau ymddygiad pobl o wahanol oesoedd allweddol, gan gynnwys yr oesoedd canol, ac yn gynt na hynny hyd yn oed.

Disgyblion yn mynychu sgwrs cyn ymweld â'r safle.

Cafodd y disgyblion weld rhai o’r darganfyddiadau archeolegol a ddarganfuwyd ar y safle o nifer o gloddiadau gwahanol (nid y gwaith cloddio mwyaf diweddar), a oedd yn cynnwys darnau o grochenwaith canoloesol, hen esgyrn anifeiliaid a darnau o offer a ddarganfuwyd.

Archeolegydd Heneb, Ian Grant.

Ar ôl y sgwrs a’r daith o’r hyn a ddarganfuwyd ar safle’r ysgol, cafodd y disgyblion weld y cynnydd ar y gwaith sy’n digwydd yn yr ysgol gan Bryn Build, sy’n ymgymryd â’r gwaith, a oedd yn cynnwys gweld iard yr ysgol sydd wedi’i hymestyn a’r lle a gloddiwyd ar gyfer y tanc gwanhau.

Dywedodd y Cynghorydd Diane King, Aelod Cabinet Arweiniol Addysg, Plant a Theuluoedd:

“Roedd yn wych bod yn bresennol ar gyfer y sgwrs a’r daith yn Ysgol y Castell. Dysgais lawer am hanes diddorol safle'r ysgol, sy'n dyddio'n ôl ymhellach nag yr oeddwn i'n ei sylweddoli.

Roedd hefyd yn wych gweld y cynnydd ar y gwaith ymestyn, a fydd yn uwchraddio ac yn gwella dysgu a lles y disgyblion, a bydd cyfleusterau dysgu newydd yn cael eu hychwanegu yr un pryd ag y bydd yr estyniad yn cael ei adeiladu.”

Dywedodd y Cynghorydd Arwel Roberts, Llywodraethwr Ysgol, Cynghorydd Sir ar gyfer Ward Rhuddlan a Chadeirydd y Cyngor:

“Mae mor bwysig bod disgyblion yn dysgu am hanes eu hardal, a’r straeon gwerthfawr a diddorol sydd o dan eu traed nhw. 

Mae ymgysylltu â'u hanes lleol yn helpu disgyblion i ddysgu rhagor ynghylch sut a pham y mae’r ardal maen nhw’n byw ynddi fel y mae heddiw. Mae gan ddisgyblion Ysgol y Castell y cyfle prin i ddysgu am yr hanes sydd yn llythrennol o dan eu traed nhw, yng nghae eu hysgol.”

Dywedodd y Cynghorydd Ann Davies, Cynghorydd Sir Ward Rhuddlan:

“Yn y cyfarfod roedd o’n braf gweld pa mor ymgysylltiedig a gwybodus oedd y plant.

Roedd nhw’n amlwg yn awyddus iawn i weld y gloddfa archaeolegol a’r arteffactau a oedd ar ddangos.

Mae'n bwysig i'r plant wybod am yr hanes, a bod rhai o'r creiriau a geir wrth ymyl yr ysgol yn Rhuddlan hyd at 9000 o flynyddoedd oed. Hoffwn ddiolch i staff Heneb am y cyflwyniad rhagorol ac i bawb a oedd yn rhan o'r gloddfa archaeolegol.

Ar ôl bod yn gweithio gyda'r ysgol am y 50 mlynedd diwethaf, rwyf wrth fy modd bod yr estyniad angenrheidiol yn mynd rhagddo.”

Mae cam cyntaf y prosiect hwn wedi derbyn arian cyfatebol o 65% gan Lywodraeth Cymru drwy’r Rhaglen Cymunedau Dysgu Cynaliadwy.  Mae 35% o’r cyllid sy’n weddill wedi dod yn bennaf o gyfraniad datblygwr a ddarparwyd gan ddatblygiad tai Tirionfa yn Rhuddlan.

Gwaith atal llifogydd ar yr A525

Bydd gwaith atal llifogydd yn cael ei gwblhau ar yr A525 rhwng goleuadau Trefnant a chylchfan ATS yn Ninbych o ddydd Mawrth, 26 Awst hyd ddydd Gwener, 5 Medi.

Pwrpas y gwaith yw datrys y broblem o lifogydd cyson yn yr ardal hon yn ystod cyfnodau o law trwm, yn enwedig yn ystod misoedd y gaeaf. 

Bydd cam cyntaf y gwaith yn cael ei gwblhau rhwng 26 a 29 Awst pan fydd y ffordd ar gau trwy’r dydd a thrwy’r nos gydag arwyddion dargyfeirio mewn lle. Yn dilyn hyn, bydd ail gam y gwaith yn arwain at oleuadau dwy ffordd dros dro rhwng 29 Awst a 5 Medi.

Mae cam cyntaf y gwaith yn cael ei gwblhau dros gyfnod gwyliau haf ysgolion er mwyn lleihau amhariad i draffig ysgolion a busnesau. Yn ogystal, mae lefelau dŵr ar eu hisaf yn enwedig yn dilyn y cyfnod sych parhaus fydd o gymorth ar y safle gan sicrhau caiff y gwaith ei gwblhau’n llwyddiannus.

Dywedodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol dros yr Amgylchedd a Thrafnidiaeth, “Mae Cyngor Sir Ddinbych yn ymddiheuro am unrhyw anghyfleustra gall y gwaith atal llifogydd anghenrheidiol yma ei achosi, ac rydym yn ddiolchgar bob amser am gydweithrediad lleol ac amynedd trigolion i sicrhau caiff y gwaith ei gwblhau mor gyflym ac effeithlon â phosibl.

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn helpu trigolion i oresgyn rhwystrau i gyflogaeth

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn darparu cefnogaeth wedi'i theilwra i drigolion ledled y sir sy'n wynebu rhwystrau i gyflogaeth, gan gynnwys hyder isel, pryder, a phrofiad gwaith cyfyngedig. Trwy fentora, cyfleoedd gwirfoddoli, a datblygu sgiliau, mae'r gwasanaeth yn helpu unigolion i feithrin hyder a symud yn agosach at eu nodau.

Un enghraifft o'r gefnogaeth hon yw Derek, a gafodd ei gyfeirio at Sir Ddinbych yn Gweithio drwy'r Ganolfan Waith ychydig flynyddoedd yn ôl. Ar y pryd, roedd Derek yn profi hyder isel, pryder, ac nid oedd ganddo'r sgiliau a'r profiad sydd eu hangen i ymuno â'r gweithlu.

Gyda chanllawiau gan dîm Sir Ddinbych yn Gweithio a thrwy leoliad gwirfoddoli yn Warws Sant Cyndeyrn, mae Derek wedi gwneud cynnydd sylweddol. Mae bellach yn gweithio'n weithredol tuag at yrfa mewn cefnogaeth TG neu weinyddiaeth.

Dywedodd Derek, cyfranogwr Sir Ddinbych yn Gweithio:

“Ar un adeg roeddwn i’n hynod o swil, gyda phryder difrifol a dim hyder.

“Doeddwn i byth yn meddwl y byddwn i’n cyrraedd lle rydw i nawr, ond gyda chefnogaeth gan Sir Ddinbych yn Gweithio a thrwy wirfoddoli, rydw i wedi goresgyn cymaint o rwystrau.

“Rwy’n gwybod y byddai’r fi iau yn falch o ba mor bell rydw i wedi dod.”

Meddai’r Cynghorydd Jason McLellan, Arweinydd Cyngor Sir Ddinbych ac Aelod Arweiniol Twf Economaidd a Threchu Amddifadedd:

“Mae taith Derek yn enghraifft wych o’r effaith gadarnhaol y gall Sir Ddinbych yn Gweithio ei chael ar fywydau pobl.

“Mae’n ymwneud â mwy na dim ond dod o hyd i swydd, mae’n ymwneud â helpu pobl i ddatgloi eu potensial, goresgyn rhwystrau personol, a theimlo’n hyderus yn eu dyfodol.

“Rydym yn falch o gefnogi trigolion fel Derek ar eu taith tuag at gyflogaeth.”

Mae Derek yn parhau i feithrin ei sgiliau a’i brofiad trwy wirfoddoli ac mae’n benderfynol o sicrhau rôl amser llawn yn y dyfodol agos.

Mae ei daith yn rhan o ymgyrch ehangach “Mae Gwaith yn Gweithio” Tîm Anableddau Cymhleth ac Iechyd Meddwl Sir Ddinbych yn Gweithio, sy’n tynnu sylw at yr effaith gadarnhaol y gall gweithio, neu gymryd camau tuag at waith, ei chael ar fywydau pobl. Boed yn gwella lles, ennill hyder, cwrdd â phobl newydd, neu ddysgu sgiliau newydd, mae’r ymgyrch yn rhannu straeon go iawn o bob cwr o Sir Ddinbych i ysbrydoli eraill.

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn wasanaeth am ddim sy’n helpu trigolion i gael mynediad at hyfforddiant, dod o hyd i waith, ac adeiladu hyder yn eu chwiliad am swydd. Gall unrhyw un sy’n chwilio am gymorth gysylltu drwy ymweld â’n gwefan.

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn cael ei ariannu’n rhannol drwy Raglen Cymunedau am Waith a Mwy Llywodraeth Cymru, sy’n cefnogi’r bobl sy’n wynebu’r anfantais fwyaf yn y farchnad lafur i oresgyn y rhwystrau sy’n eu hatal rhag cael gwaith.

Ariennir Sir Ddinbych yn Gweithio yn rhannol gan Lywodraeth y DU.

Cynefinoedd coll yn ôl i adfywio natur

Mae natur wedi cael hwb yn Sir Ddinbych dros y chwe blynedd diwethaf, diolch i waith prosiect i adfer cynefinoedd coll.

Nod ein Prosiect Dolydd Blodau Gwyllt a ddechreuwyd yn 2019 yw adfer a chynyddu’r cynefin hwn yn y sir, oherwydd ers y 1930au mae’r DU wedi colli 97% o’i ddolydd, ac yng Nghymru mae llai na 1% ar ôl. Mae’r golled hon wedi cael effaith fawr ar natur a chymunedau.

Mae’r prosiect hefyd yn rhan o’n hymgyrch ehangach Caru Gwenyn, sy’n cefnogi gwaith i adfer niferoedd gwenyn a phryfed peillio eraill ledled y sir.

Rhwng mis Mawrth a mis Awst ni fydd ein dolydd yn cael eu torri fel arfer, ar wahân i ymyl bychan o gwmpas pob safle, fel bod y blodau’n gallu hadu ac i sicrhau bod y dolydd yn darparu’r gorau i fywyd gwyllt.

Torrir y glaswellt ar y safleoedd a’i gasglu i helpu i wneud y pridd yn llai ffrwythlon a chreu pridd sy’n llai maethlon, sy’n angenrheidiol er mwyn i flodau gwylltion a glaswellt brodorol ffynnu.

Mae hadau glaswellt a blodau gwylltion sydd wedi’u casglu o ardaloedd o amgylch y sir wedi’u defnyddio i wella ein dolydd. Mae rhai o’r hadau hefyd wedi’u tyfu yn ein planhigfa goed i gynhyrchu egin-blanhigion i’w plannu. Mae defnyddio hadau lleol yn unig yn sicrhau bod y planhigion sy’n tyfu wedyn yn addas yn enetig i Sir Ddinbych ac am fod o’r budd mwyaf i fioamrywiaeth yn yr ardal.

Yma, mae Llais y Sir yn edrych yn ôl ar rai o uchafbwyntiau’r prosiect sydd wedi bod o fudd i blanhigion a bywyd gwyllt ledled Sir Ddinbych.

Yn ystod 2021 cofnododd tîm Bioamrywiaeth rywogaeth yr oedd ei niferoedd yn gostwng yn genedlaethol ar safle Beach Road West Prestatyn.

Enw’r planhigyn yw Tafod y Bytheiad (Cynoglossum officinale) a dim ond 18 o weithiau mae’r planhigyn hwn wedi ei gofnodi yn Sir Ddinbych o fewn y 116 mlynedd diwethaf.

Cymerwyd hadau o’r safle i blanhigfa goed y Cyngor a diolch i ymdrechion y staff, eginodd planhigion newydd i’w plannu ar safleoedd dolydd arfordirol eraill i helpu i ehangu eu gwasgariad yn Sir Ddinbych.

Yn 2021 tyfwyd y Ffacbysen Ruddlas, rhywogaeth o blanhigyn blodeuol sy’n perthyn i’r teulu Fabaceae, ar un o’r safleoedd a reolir gan dîm Bioamrywiaeth. Ers 2019 hwn yw’r unig le yng Nghymru lle cofnodwyd y blodyn yn tyfu’n wyllt.

Yn ystod mis Mehefin casglodd staff ychydig o hadau o’r Ffacbysen Ruddlas. Aethpwyd â’r rhain yn ôl i blanhigfa goed y Cyngor yn Llanelwy i’w tyfu ar y safle yno i roi hwb i niferoedd y planhigyn, sy’n prinhau.

Defnyddiwyd dull organig arloesol yn ogystal yn 2021 i geisio rheoli hyd y glaswellt ar ddôl yn Ninbych.

Rhoddwyd hadau’r Gribell Felen a ganfuwyd yn lleol ar y safle. Mae’r gribell felen yn blanhigyn parasitig sy’n defnyddio gwreiddiau glaswellt a phlanhigion eraill i ddwyn eu maeth. Mae hyn yn gwanhau’r glaswellt yn y ddôl, sy’n caniatáu i fwy o flodau gwylltion brodorol ymsefydlu yno.

Yn ystod tymor 2022 archwiliodd tîm Bioamrywiaeth y safle a gwelwyd gostyngiad yn hyd y glaswellt a chynnydd mewn blodau gwylltion.  Mae’r prawf llwyddiannus yn golygu bod mwy o fwyd i bryfed peillio a’u hysglyfaethwyr.

Daeth menter ‘Caru Gwenyn’ i fri yn 2023 ar ôl i dîm Bioamrywiaeth ganfod preswylydd newydd ar ddôl yn Rhuthun.

Daethpwyd o hyd i wenynen durio lwydfelen fenywaidd yn gorffwys mewn nyth ar y safle. Eheda’r wenynen hon yn y gwanwyn gan arddangos mwng oren a choch llachar, a gan ei bod yn bwydo ar neithdar amrywiaeth o flodau mae dolydd blodau gwylltion yn gynefin delfrydol iddi.

Gwelir gwenyn turio llwydfelyn fel arfer rhwng mis Mawrth a mis Mehefin ac maent yn gyffredin yng nghanolbarth a deheubarth ynys Prydain. Roedd hyn yn dangos sut mae safleoedd dynodedig yn rhoi hwb i fyd natur yn lleol drwy ddarparu planhigion i drychfilod sy’n peillio a glaswellt iddynt ei fwyta.

Yn ogystal, canfu’r tîm degeirian bera y tymor hwn ar ddau safle arfordirol ym Mhrestatyn – y cyntaf a gofnodwyd yno.

Y llynedd canfuwyd tegeirian bera yn fewndirol – ar ddôl yn Rhuthun – sy’n dangos bod y rhwydwaith o ddolydd yn dechrau helpu adferiad natur o ddifrif.

Eleni canfuwyd tegeirianau gwenynog ychwanegol ar ddôl yn Ninbych, sy’n dangos bod y dolydd yn gweithio fel priffordd gyfunol i blanhigion, pryfed ac anifeiliaid allu symud drwy’r sir, gan gynyddu bioamrywiaeth ar eu ffordd.

Mae tegeirianau yn cynhyrchu hadau sy’n eithriadol o fach (hefyd yn cael eu galw’n hadau llwch). Mae’n rhaid i’r hadau yma ddod i gysylltiad gyda math arbennig o ffyngau mycorhisol a fydd yn eu helpu i egino a blaguro’n gryf. Mae pob tegeirian yn dueddol o gael y berthynas honno â ffwng mycorhisol penodol, felly os nad yw cyflwr y pridd yn iawn ar gyfer y ffwng, ni fydd y tegeirianau’n tyfu. Mae atgyfodiad y tegeirianau’n dangos bod y prosiect yn 2025 yn mynd i’r cyfeiriad iawn, a bod y dolydd yn parhau â’u siwrnai i adfer natur.

Murlun newydd yn dod i’r Rhyl

Mae artistiaid wrthi’n rhoi’r cyffyrddiadau olaf i furlun trawiadol newydd fydd yn ymddangos ar hyd amddiffynfeydd arfordirol y Rhyl – teyrnged weledol bwerus i adfywio parhaus y dref.

Dan arweiniad yr artist a’r hwylusydd Ffion Pritchard, estynwyd gwahoddiad i bobl greadigol o bob cwr o Sir Ddinbych i gyfrannu at ymgyrch Ein Rhyl.

Wedi’i gefnogi gan Fwrdd Cymdogaeth y Rhyl – cydweithfa annibynnol sy’n cynnwys trigolion, perchnogion busnesau, gwleidyddion, swyddogion y cyngor, sefydliadau llawr gwlad a Balfour Beatty, nod y murlun yw arddangos calon a threftadaeth y dref glan môr, gan adael etifeddiaeth barhaol i genedlaethau’r dyfodol.

“Mae’r ymateb wedi bod yn anhygoel,” meddai Ffion, o Fangor.

“’Da ni wedi gweithio gydag ystod eang o grwpiau cymunedol anhygoel ac wedi gweld faint o greadigrwydd a balchder sydd yma.

“O bobl ifanc i drigolion hŷn, mae gan bawb rywbeth gwerthfawr i’w rannu. Mae’r prosiect wedi dod â phobl ynghyd mewn ffordd bwerus, sy’n caniatáu iddyn nhw fynegi eu gweledigaeth o’r Rhyl – beth mae’n ei olygu iddyn nhw, y gorffennol a’r dyfodol. Mae wedi bod yn bleser gallu helpu i arwain y broses honno.”

Bydd y murlun yn ymestyn dros hyd at 60 o unedau ac yn cael ei argraffu ar ddeunyddiau gwydn fel alwminiwm.

Ochr yn ochr â'r prif osodiad, mae gweithdai gydag ysgolion lleol, grwpiau ieuenctid a theuluoedd wedi helpu i lunio murlun bywiog sy'n adlewyrchu gorffennol, presennol a dyfodol y Rhyl.

Dywedodd Craig Sparrow, Cadeirydd Bwrdd Cymdogaeth y Rhyl: “Rydym yn hynod ddiolchgar am yr ymroddiad a'r creadigrwydd sydd wedi mynd i'r prosiect hwn. Mae wedi bod yn wych gweld y gymuned yn dod at ei gilydd, o grwpiau’r trydydd sector i artistiaid unigol, mae pawb wedi chwarae rhan.

“Mae prosiectau fel hyn yn dangos faint o dalent sydd yn y Rhyl, a sut y gall celf helpu i fynegi ein hanesion mewn ffordd ystyrlon a pharhaol. Rwy'n edrych ymlaen yn fawr at weld y murlun gorffenedig.

“Fe fydd yn rhywbeth y gallwn fod yn falch ohono ac yn arddangos y gorau o'r Rhyl, i drigolion ac ymwelwyr.”

Mae cyfranogwyr wedi cynnwys Ysgol Tir Morfa, Prosiect Pobl Ifanc Gorllewin y Rhyl, Ieuenctid LHDT Viva Cymru, Brighter Futures, Willow Collective, Ysgol Bryn Hedydd, a theuluoedd drwy weithdai yn llyfrgell y dref. Bydd y prosiect yn cael ei gwblhau fis Awst.

Gan weithio ar ran Cyngor Sir Dinbych, roedd ailddatblygiad Balfour Beatty o Barêd y Dwyrain yn cynnwys cael gwared ar yr hen bromenâd a'r morgloddiau, lledu a chodi'r promenâd newydd i wella mynediad i gerddwyr a beicwyr, ac adeiladu wal gynnal concrit i leihau'r risg o lifogydd — gan amddiffyn dros 600 o eiddo yng Nghanol y Rhyl.

Cariad at natur yn arwain at yrfa yn y sector cefn gwlad

Mae cariad diddiwedd un dyn at natur wedi ei helpu i ddiogelu a meithrin coed a phlanhigion lleol Sir Ddinbych. 

Cafodd Llais y Sir sgwrs gyda’n Cynorthwyydd Planhigfa Goed, Sam Brown i ddysgu sut mae ei arferion diogelu natur dros y blynyddoedd wedi arwain at yrfa yn y sector awyr agored.

Ganed Sam yn Ysbyty Maelor Wrecsam, ac fe’i magwyd yn Acrefair, pentref bychan hanner ffordd rhwng Llangollen a Wrecsam.

Mae’n cofio ei fam a’i dad yn ei helpu i ddysgu am bwysigrwydd yr awyr agored yn fachgen ifanc. 

Meddai: “Mae fy rhieni wedi fy magu i garu natur, arferwn fynd i leoliadau’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol, gwarchodfeydd yr RSPB, Erddig (sydd ar garreg drws i ni), Castell y Waun, a Pharc Gwledig Tŷ Mawr.  Roeddwn wrth fy modd yn crwydro a cherdded yn fy esgidiau glaw ar benwythnosau ac ar ôl ysgol… datblygodd fy nghariad at natur yn gynnar iawn yn fy mywyd.

“Roeddwn yn geidwad iau ym Mharc Gwledig Tŷ Mawr gyda Chyngor Wrecsam, roeddent yn ei gynnal fel clwb mewn ffordd, dechreuais pan oeddwn i’n 8 oed a daliais i fynd nes yr oeddwn i’n 15 oed.  Roeddwn yn gwneud hyn ar ôl ysgol, felly byddwn yn newid o’m gwisg ysgol, yn mynd i lawr yno yn fy esgidiau glaw erbyn 4 o’r gloch, ac yn cymryd rhan mewn gweithgareddau gyda nhw.”

Datblygodd Sam ei sgiliau cefn gwlad fel ceidwad iau drwy garthu’r anifeiliaid, rhwydo mewn pyllau ac arolygu gloÿnnod byw yn y parc.

“Roeddwn wrth fy modd yn gwneud hyn, a datblygais rai gwerthoedd proffesiynol, fel sut i ofalu am yr anifeiliaid, bod yn gyfeillgar a sgwrsio â phobl, a dilyn hyfforddiant hefyd, megis cwrs diogelwch afonydd.

Yn yr ysgol, derbyniodd Sam ddiagnosis o Ddyspracsia wrth astudio, ond fe wnaeth ei gariad tuag at natur ei helpu drwy hyn. 

Eglurodd: “Roeddwn i’n mwynhau’r ysgol, ond doeddwn i ddim yn academaidd iawn, roeddwn yn aml yn edrych drwy’r ffenest yn gwylio’r adar a’r colomennod tu allan.  Roedd gennyf lawer mwy o ddiddordeb yn hynny na’r gwersi. 

“Ond roedd rhai o’r athrawon, gan gynnwys Miss Mills, fy athrawes wyddoniaeth, wedi sylwi ar hyn rywbryd.  Pan oedd pawb arall yn gwneud tasgau gwyddonol ymarferol, gofynnodd i mi a’m ffrindiau fynd allan i gynnal arolwg adar ar gaeau’r ysgol.  Cynhaliodd glwb garddio ar ôl ysgol hefyd, lle cawsom wneud pob mathau o bethau.”

Roedd Sam yn ystyried ei opsiynau ar ôl gorffen yr ysgol gan gynnwys gyrfa mewn Mecaneg neu Fioleg Môr, a oedd wedi bod ar ei feddwl ers yr oedd yn fachgen ifanc, ond roedd ei gariad at natur a’r cefn gwlad yn parhau i fod yn sbardun enfawr yn y cefndir.  

“Roeddwn hefyd wrth fy modd â pheirianneg a cheir, ond nid oedd gennyf sgiliau mathemateg da, felly roeddwn i’n teimlo efallai y byddai hynny wedi bod yn anodd i mi.”

Fodd bynnag, roedd ei gariad at natur yn parhau, a chyfaddefodd Sam ei fod wedi cymryd y camau cyntaf tuag at yr yrfa mae’n ei fwynhau heddiw’n sydyn iawn. 

Eglurodd: “Roeddem yn pori drwy’r cyrsiau yng Ngholeg Cambria, a dois o hyd i gwrs yng Ngholeg Llysfasi, sef Rheoli Cefn Gwlad, ac roedd Coedwigaeth a Chadwraeth yn opsiwn arall i mi hefyd.”

Cymerodd Sam ran mewn diwrnod agored yn y coleg yn gwneud rhywfaint o waith, ac roedd wrth ei fodd.  Ymunodd â cham Lefel 2 o’r cwrs a threuliodd dair blynedd yn y coleg yn gweithio i gyflawni Lefel 3.

“Cwrddais â phobl wych, ac rwy’n dal i gysylltu â nhw o bryd i’w gilydd.  Hyd heddiw, rwy’n dal i weithio gyda rhai ohonyn nhw hefyd.  Mi wnes i wirioneddol fwynhau fy amser yn y coleg.  Teimlaf fod y tiwtoriaid wedi fy ysbrydoli, ac roeddent bob amser yn barod i helpu. 

Roedd un o’i diwtoriaid yn fotanegydd, ac fe helpodd Sam i ddatblygu ei wybodaeth am blanhigion, a dysgodd sgiliau gweithio mewn cefn gwlad gan diwtor arall. 

“Pan orffennais i yn y Coleg, roeddwn rhwng dau feddwl i fynd i’r Brifysgol neu beidio, roeddwn i’n teimlo’n rhy ifanc, er bod y mwyafrif o bobl yr un oed â mi’n mynd… doeddwn i ddim yn teimlo’n barod i symud i ffwrdd o’m cartref.”

Cyfaddefodd Sam ei fod wedi chwarae â’r syniad o fynd i Brifysgol Aberystwyth neu John Moores yn Lerpwl i astudio Bioleg Môr, ond drwy ei ddiddordeb parhaus mewn natur a chefn gwlad, cafodd gyfle gwych, ac nid yw wedi edrych yn ôl ers hynny. 

“Mynychais gyfweliad am swydd fel ceidwad cefn gwlad yn nhîm Dyffryn Dyfrdwy, ni lwyddais i gael y swydd hon, ond cefais fy rhoi ar y rhestr o geidwaid wrth gefn.  Byddwn yn gweithio diwrnod gyda nhw yma ac acw yn ystod cyfnodau prysur yn plannu coed a phethau felly, felly cefais brofiad da gyda nhw.

“Roeddwn i’n gwybod fy mod yn caru’r tir, a’r bobl a’r pethau ar y tir.  Sylwais fy mod yn caru coed; mae Dyspracsia yn achosi i bobl i ddatblygu obsesiwn dros bethau.  Roeddwn i’n gallu cofio’r rhywogaethau coed brodorol yn syth, a dois i adnabod y blodau gwyllt yn dda iawn hefyd.  O oedran ifanc, roeddwn yn gwybod yng nghefn fy meddwl mai dyma’r oeddwn i wirioneddol eisiau ei wneud.”

Mae Sam yn Gristion, ac mae ei ffydd bob amser wedi bod yn bwysig iddo, ac mae natur, ynghyd â’i gredoau, yn sbardun enfawr ar gyfer ei ymrwymiad a’i waith. 

“Rwy’n angerddol iawn am natur… Rwy’n Gristion, rwy’n credu mai Duw sydd wedi creu natur a’i fod yn haeddu parch, yr anifeiliaid, a’r planhigion.  Mae’n adnodd gwych ar gyfer ein hiechyd ysbrydol, a’n iechyd cyffredinol, ac mae angen i ni gydnabod hynny a deall fod y Ddaear yn adnodd gwerthfawr, ac rwy’n awyddus i edrych ar ei hôl.”

Datblygodd Sam i fod yn arddwr angerddol pan adawodd y coleg gan dyfu planhigion gartref, ac mae’n cyfaddef mai yn ei ardd y mae hapusaf.

Treuliodd Sam gyfnod fel warden yn gofalu am aderyn prin yn nythfa’r Môr-wenoliaid Bach yng Ngronant hefyd.

“Cefais amser da iawn â’r Môr-wenoliaid Bach.  “Roeddwn wrth fy modd yn gofalu amdanynt, roeddent yn anifeiliaid hyfryd.”

Gan ddilyn ei ddyletswyddau fel warden, derbyniodd Sam ei swydd bresennol fel Cynorthwyydd Planhigfa Goed ym mis Medi 2023, ac mae wedi bod yn brysur yn defnyddio ei sgiliau i hybu planhigion lleol a phoblogaeth goed y sir ers hynny. 

“Rwyf wedi cael modd i fyw. Mae’n hyfryd cael cyfle i ddefnyddio fy sgiliau a mwynhau gwneud gwahaniaeth i rywbeth sydd mor agos at fy nghalon.”

Dyma ei gyngor i unrhyw un sy’n awyddus i ddilyn yn ei olion traed: 

“Byddwn yn argymell i bawb achub ar bob cyfle i wirfoddoli.  Ble bynnag yr ydych chi’n byw yn y sir, bydd gennych Ymddiriedolaeth Natur neu leoliad Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn lleol, yn ogystal â gwasanaeth cefn gwlad y Cyngor lleol a allai fod yn cynnig cyfleoedd i wirfoddoli.

“Hefyd, fel gwirfoddolwr, rydych yn dangos parodrwydd i wirfoddoli.  Rwyf wedi dysgu gymaint drwy wirfoddoli.  Teimlaf fy mod wedi dysgu mwy drwy wirfoddoli nag y gwnes i mewn unrhyw ran arall o’m haddysg.  Felly mae gwirfoddoli’n bwysig, ac wrth gwrs… yr ymrwymiad a’r penderfyniad i ddal ati.”  

Athrawon ar daith elusennol i Affrica

Yn ddiweddar, fe wnaeth tair athrawes adael Sir Ddinbych i fynd draw i dde cyfandir Affrica wrth iddynt gychwyn ar daith i gefnogi plant ag anghenion ychwanegol mewn pentref pellennig yn y mynyddoedd.

Mae Rachel Costeloe, Tina Hughes, a Kathryn Packer yn athrawon cymwysedig sy’n gweithio i dîm cynhwysiant Cyngor Sir Ddinbych ac fe aethant ar daith 8,000 o filltiroedd o Sir Ddinbych i Lesotho, gwlad a’i ffiniau yn gyfan gwbl o fewn gwlad De Affrica, yn gynharach eleni.

Rachel Costeloe, Tina Hughes, a Kathryn Packer

Fe aeth y tair athrawes ar y daith yn eu hamser sbâr ar gyfer yr elusen ‘One Day’.

Yn rhan o griw o wirfoddolwyr yn gweithio ar gyfer yr elusen, bu’r tair athrawes yn helpu plant amddifad, a rhai ag anghenion dysgu ychwanegol sydd angen lefel o ofal sy’n anodd ei darparu yn lleol heb gymorth. Yn ystod eu pythefnos yno, bu Rachel, Tina a Kathryn yn darparu hyfforddiant i ysgol leol a dwy ysgol arbennig. Fe wnaethant hefyd gynnal rhaglen gefnogaeth i’r gymuned, yn darparu cymorth i rai oedd yn agored i niwed a rhai oedd ag anghenion dysgu ychwanegol.

Wrth ymweld ag un o’r ysgolion arbennig, fe wnaethant weithio mewn partneriaeth â’r 'Lesotho Sport and Recreation Commission’ a darparu gweithgareddau chwarae a chwaraeon, yn cynnwys chwarae synhwyraidd. 

Gan fod Lesotho wedi’i gefeillio â Chymru, fe wnaeth y tîm gynnal diwrnod diwylliannol, lle bu’r tair yn cynnal Eisteddfod fechan oedd yn cynnwys dawnsio gwerin a dawnsio i gerddoriaeth gyfoes gan y band Candelas. 

Dywedodd Rachel Costeloe, Athrawes Ymgynghorol Anghenion Dysgu Ychwanegol:

“Rydw i’n teimlo’n freintiedig iawn o fod wedi cael bod yn rhan o’r tîm. Fe wnes i ddarparu hyfforddiant trawma i’r athrawon yn yr ysgolion pan aethom ni yno, ac i rieni cartref y plant amddifad. 

Alla’ i ddim diolch digon i fy nheulu a fy ffrindiau am eu holl gefnogaeth.

Mae’r holl brofiad wedi newid fy mywyd i ac rydw i’n cynllunio fy nhaith nesaf i Lesotho yn barod, a’r tro yma, fe fyddaf yn mynd â fy merch gyda mi.”

Dywedodd Tina Hughes, Athrawes Ymgynghorol Anghenion Dysgu Ychwanegol:

“Roedden ni’n ffodus iawn o gael ymweld â dwy ysgol arbennig tra oeddem ni yno – un yn Butha-Buthe a’r llall yn Leribe.

Fe fuom ni’n gweithio gydag academi chwaraeon Lesotho a rhai o’r chwaraewyr rygbi rhyngwladol i hyrwyddo sesiynau chwaraeon anabledd.

Fe fuom ni hefyd yn gweithio gyda staff addysgu, yn darparu hyfforddiant ac yn rhannu technegau ar ddatblygu cyfathrebu gan ddefnyddio byrddau craidd.”

Dywedodd Kathryn Packer, Athrawes Allgymorth Cefnogi Ymddygiad:

“Fe wnes i fynd â’r wybodaeth a’r adnoddau sydd gen i i Lesotho i ddarparu hyfforddiant 6 bricsen i’r athrawon, y plant a rhieni’r cartref.

Mae’r gemau a’r gweithgareddau’n canolbwyntio ar y cof, sgiliau motor, datrys problemau, creadigrwydd a hyblygrwydd gwybyddol.

Roedd yn brofiad anhygoel, yn fraint ac yn bleser.”

Ers dychwelyd adref, mae’r cydweithwyr wedi parhau i gefnogi’r achos o bell, ond mae ganddynt eu tair gynlluniau i ddychwelyd i Lesotho yn y dyfodol, i barhau i gefnogi’r gwaith sy’n cael ei wneud yno.

Profiadau byd natur gwerthfawr i gefnogi bioamrywiaeth

Mae gwaith yn mynd rhagddo ar draws tiroedd a dyfroedd Sir Ddinbych i helpu i adfer natur, sy’n wynebu pwysau cynyddol yn sgil effeithiau dynol a newid hinsawdd.

Mae Llais y Sir wedi cael sgwrs ag Evie Challinor, Swyddog Bioamrywiaeth i ddarganfod sut mae hi wedi cyrraedd y swydd hon, sy’n cefnogi natur ar draws ein sir.

Treuliodd Evie’r rhan gyntaf o’i bywyd yn archwilio beth oedd gan awyr agored canolbarth Cymru i’w gynnig i unigolyn ifanc anturus. 

Dywedodd:  “Mae llawer o amaethyddiaeth yng nghanolbarth Cymru; mae’n wahanol iawn i fan hyn.  Mae safleoedd cadwraeth yno, ond nid oedd llawer ohonynt yn lleol i mi.  Fodd bynnag, treuliais oriau o’m bywyd cynnar yn ymgymryd ag anturiaethau amrywiol, sblasio mewn pyllau, dringo coed, dilyn afonydd; lle bynnag y gallwn i grwydro.”

Wrth ystyried ei hastudiaethau Lefel A, magodd Evie ddiddordeb mewn gyrfa yn yr awyr agored ar ôl cael ei hysbrydoli gan ei hanturiaethau yn ei blynyddoedd cynnar. 

“Mae’r byd naturiol wedi bod yn ddiddordeb bwysig i mi erioed, yn arbennig ecosystemau a chysylltedd y byd naturiol. Roedd gennyf feddwl academaidd, a’r cam nesaf naturiol i mi oedd dilyn gyrfa mewn Bioleg.  

“Yn dilyn rhywfaint o waith ymchwil, dois o hyd i gwrs Sŵoleg, a phenderfynais mai hwn oedd y cam nesaf i mi.  Mynychais Brifysgol Bangor lle treuliais 3 blynedd yn astudio Sŵoleg.  Roedd yn wych cael Eryri ac Ynys Môn ar garreg drws ar gyfer dysgu a hamdden… roedd yn Brifysgol wych.”

Mae pobl sy’n caru anifeiliaid yn aml yn tueddu i astudio Sŵoleg i gynnal eu hangerdd am gadwraeth.

Eglurodd Evie: “Credaf fod nifer o bobl yn sylweddoli ar ôl cyrraedd na ellir astudio anifeiliaid yn unig.  Mae’n rhaid dysgu am blanhigion hefyd, ac mae hynny’n wir am fy swydd bresennol.  Mae planhigion yn sylfaen i bopeth.”

“Wrth astudio fy nghwrs israddedig, ymddiddorais mewn sŵoleg gymharol, sef astudio addasiadau unigryw anifeiliaid a’u hymddygiad.  Mae hyn wedi fy arwain i lawr y llwybr anthropoleg ac esblygu, gan gynnwys ystyried sut mae anifeiliaid a phlanhigion wedi addasu i’w hamgylchiadau.   Datblygodd hyn i fod yn ddiddordeb mewn cadwraeth, a’m hysgogodd i aros a chwblhau cwrs Meistr mewn Cadwraeth a Rheoli Tir.”

Llwyddodd Evie i ennill profiad yn ystod ei chyfnod ym Mangor, gan dreulio cyfnod yn gwirfoddoli gydag Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru a Chymdeithas Eryri.

“Roedd Cymdeithas Eryri’n weithredol iawn yn yr ardal ac yn sefydliad gwych i fyfyrwyr ennill profiad â hwy.  Roeddent yn darparu cludiant, a oedd o gymorth mawr i mi fel myfyriwr heb gar.  Cefais gyfle i wneud llawer o waith rheoli cynefinoedd ymarferol o ganlyniad.

“Roedd gennyf hefyd ffrindiau a oedd yn gwneud llawer o waith â’r Ymddiriedolaeth Cadwraeth Amffibiaid ac Ymlusgiaid yn yr ardal hon, felly fe wnes i rywfaint o waith rheoli cynefinoedd iddynt yn Ynys Môn hefyd.   Treuliais amser gydag Ymddiriedolaeth Natur Gogledd Cymru hefyd, ac roeddwn yn ddiogn ffodus i gwblhau hyfforddiant arolygu llygoden bengron y dŵr gyda nhw.  Dechreuais ymgymryd â rhywfaint o waith gwirfoddol tuag at ddiwedd fy nghwrs meistr.” 

Cyn graddio gyda’i chwrs meistr, llwyddodd Evie i gael swydd gyda’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol yn gweithio ar draws Cymru.

“Roedd yn seiliedig ar lefel strategol; roeddent yn ceisio dod â’u cynlluniau rheoli ar gyfer eu portffolios gwahanol at ei gilydd a dechrau gwireddu eu sgyrsiau ymarferol drwy baru prosiectau â chyllid.”

“Ymunais â’r tîm i helpu â chydlynu. Roedd yn swydd wych, yn enwedig i rywun a oedd newydd adael y Brifysgol - cefais brofiadau gwerthfawr iawn.”

Yn anffodus i Evie, fel miloedd o bobl eraill, daeth y swydd hon i ben yn sgil y pandemig Covid gan iddi dderbyn diswyddiad gwirfoddol o ganlyniad i’r effaith enfawr a gafodd y cyfnod hwn ar nifer o sefydliadau gwahanol yn y DU.

Fodd bynnag, llwyddodd Evie i ddod o hyd i swydd arall yn fuan iawn o fewn adran aelodaeth Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt Swydd Gaer, yn ogystal â gweithio fel ceidwad coedwig gyda chwmni arall.

Cymerodd Evie ei chamau cyntaf yn Sir Ddinbych yn fuan ar ôl iddi symud i Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy fel ceidwad yn Nyffryn Dyfrdwy. 

Yn dilyn haf yn gweithio gyda thîm Dyffryn Dyfrdwy, treuliodd y naw mis nesaf yn Loggerheads, cyn symud ymlaen i weithio i Glandŵr Cymru.

Fe esboniodd: “Roeddwn wrth fy modd â’r swydd hon am sawl rheswm, ond yn teimlo nad oedd yn rhoi digon o amser i mi ymroi i ddatblygu rhai o’r sgiliau yr oeddwn yn teimlo oedd ar goll gennyf.  Fe wnaeth fy swydd newydd fel ymgynghorydd ecolegol ar gyfer Glandŵr Cymru fy ngalluogi i ennill rhywfaint o’r profiad hwn a helpu i adfer Camlas Trefaldwyn.”

Cyfaddefodd Evie, yn dilyn blwyddyn â Glandŵr Cymru, gwelodd hysbyseb am ei swydd ddelfrydol, sef ei swydd bresennol.

Dywedodd:  “Roedd gennyf brofiad ymarferol o reoli cynefinoedd a digon o brofiad ymgynghorol, ond un peth yr oeddwn yn awyddus iawn i’w ddatblygu oedd yr arolygon rhywogaethau a chynefinoedd, sy’n rhan wobrwyol iawn o’r sector.  

“Teimlaf fod fy mod wedi gwneud cynnydd sylweddol yn fy arbenigedd arolygu drwy dreulio amser allan yn crwydro.  Mae’n gwneud i mi deimlo’n dda; rwy’n cyrraedd adref ar ddiwedd y dydd yn teimlo’n hapus.  Teimlaf fod ein prosiectau’n gwneud gwahaniaeth gwirioneddol.  Mae hynny’n ffordd dda iawn o fesur bodlonrwydd rhywun mewn swydd yn fy marn i.”

Mae uchafbwyntiau Evie yn ei swydd fel Swyddog Bioamrywiaeth hyd yma’n cynnwys dod ar draws madfall ddŵr gribog am y tro cyntaf ar un o’i safleoedd gwaith, a dod ar draws pathew am y tro cyntaf hefyd.  

“Rwyf hefyd wrth fy modd yn cynnal arolygon madfall ddŵr gribog.  Rydym wedi bod yn gwirio blychau a sicrhau bod y safleoedd yn cyrraedd y safon ofynnol… rydym yn codi’r caead ac yn cael cipolwg i weld a oes unrhyw beth yno!  Mae’n hyfryd,  yn enwedig pan geir arwyddion o feddiannaeth drwy weld trwyn bach yn pipian allan”. 

Cyngor Evie i’r holl gefnogwyr natur o gwmpas sy’n awyddus i ddilyn ei olion traed yw: “ewch allan i wirfoddoli”. 

Fe esboniodd: “Mae cael eich troed yn y drws yn arwydd o angerdd.  Bydd datblygu’r cysylltiadau hynny gyda’r bobl gywir yn dysgu llawer i chi.”

A’i huchelgeisiau yn y swydd? 

“Rwy’n gweithio’n galed ar hyn o bryd i gael fy nhrwydded gyntaf, sef trwydded madfall ddŵr gribog.  Bydd ennill fy nhrwydded gyntaf yn garreg filltir enfawr i mi, a gobeithiaf y bydd mwy o’r rhain i ddod yn y dyfodol. 

“Rwyf hefyd yn awyddus i gwblhau prosiect pyllau; mae gennyf nifer o ddyheadau mewn perthynas â hyn.  Hoffwn greu pyllau newydd a rhwydwaith o bobl i rannu gwybodaeth â hwy ar draws Sir Ddinbych, a chreu adain ledaenu.

Ychwanegodd:  “Felly rwy’n cynnal llawer o arolygon ar hyn o bryd ac yn chwilio ar draws safleoedd am blanhigion ar gyfer y blanhigfa goed er mwyn eu lledaenu a sicrhau ffynhonnell hadau lleol ar ein cyfer.  Mae’n llawer o hwyl!”

Planhigfa yn creu dyfodol cadarn i fyd natur lleol

Mae coeden sy’n gysylltiedig â llymaid mewn hen dafarn a phlanhigyn hynod o brin yng Nghymru yn elfennau o fyd natur Sir Ddinbych sydd wedi cael bywyd newydd diolch i safle arbennig yn y sir.

Ers 2021, mae planhigfa goed y Cyngor ar fferm Green Gates, Llanelwy wedi mynd o nerth i nerth.

Mae gwirfoddolwyr ac aelodau ymroddedig o dîm Bioamrywiaeth y Cyngor wedi bod yn brysur iawn yn datblygu’r blanhigfa, sy’n tyfu miloedd o goed a blodau gwyllt o hadau er mwyn eu plannu ar hyd a lled y sir i ddiogelu a rhoi hwb i fyd natur.

Dyma flas i chi o rai o’r prosiectau llwyddiannus sydd wedi dwyn ffrwyth ar y safle.

Yn 2022, daethpwyd o hyd i blanhigyn tafod y ci – rhywogaeth sy’n prinhau, yn nôl arfordirol Prestatyn Beach Road West. Yn y 116 o flynyddoedd diwethaf, nid oes ond 18 cofnod o’r planhigyn hwn yn Sir Ddinbych.

Cymerwyd hadau o’r ddôl i’w plannu yn y blanhigfa, a diolch i ymdrechion y tîm eginodd blanhigion newydd i’w plannu mewn dolydd arfordirol eraill yn y sir.

Yn ystod 2023 gwnaethpwyd gwaith i ddiogelu a chefnogi dyfodol coeden hynafol yn Sir Ddinbych.

Casglodd y tîm a’r gwirfoddolwyr dros 15,000 o fes a’u plannu yn y blanhigfa.

Mae coed derw yn cael effaith bwysig ar fioamrywiaeth drwy gynnal mwy o ffurfiau ar fywyd nag unrhyw goeden gynhenid arall. Gall y goeden gynnal cannoedd o bryfed, ac mae hynny’n darparu ffynhonnell gyfoethog o fwyd i adar. Drwy gydol yr hydref bydd gwiwerod, moch daear a cheirw hefyd yn bwyta mes.

Yn 2024 rhoddodd y blanhigfa sylw i lwyn prin yn Sir Ddinbych.

Mae meryw’n brin yn Sir Ddinbych a dim ond mewn un man ar ael bryn ym Mhrestatyn y deuir o hyd iddynt. Mae’r llwyn yn rhywogaeth â blaenoriaeth i’w amddiffyn yn y Deyrnas Unedig, wedi dirywiad brawychus oherwydd pori gormodol a diflaniad porfeydd addas.

Gwnaed ymdrech i amddiffyn un llwyn meryw yn Sir Ddinbych yn 2008 pan fu’r Cyngor yn gweithio â Sw Caer wrth blannu llwyni ifanc ar ael y bryn ym Mhrestatyn er mwyn annog twf y meryw oedd yno eisoes.

Ymwelodd aelodau o’r tîm Bioamrywiaeth â’r safle i gasglu hadau i’w plannu yn ôl yn y blanhigfa goed gan fod meryw yn darparu cynefin gwerthfawr a bwyd i amrywiaeth o rywogaethau, yn cynnwys pryfed, adar a mamaliaid.

Eleni mae’r blanhigfa goed hefyd wedi cynnig llwncdestun i goeden hanesyddol a phrin yn y sir.

Mae tîm y blanhigfa wedi rhoi hwb i’r gerddinen. Mae dros 300 o’r 500 o hadau a gasglodd y tîm y llynedd wedi egino yn y blanhigfa.

Mae’r gerddinen yn goeden brin yn y sir ac yn hanesyddol fe'i gelwir hefyd yn goeden ‘chequers’ yn Saesneg oherwydd y ffrwythau y dywedir eu bod yn blasu'n debyg i ddatys ac a roddwyd i blant yn y gorffennol fel fferins.

Yn draddodiadol, roedd ffrwythau o’r goeden hefyd yn cael eu gwneud yn ddiod feddwol tebyg i gwrw wedi’i eplesu, a chredir bod y ddiod hon wedi dylanwadu ar enwi llawer o dafarndai yn ‘Chequers’ ledled y Deyrnas Unedig.

Mae’r prosiectau eleni wedi cynnwys tyfu dros 1,000 o goed ysgaw drwy gymryd toriadau o ysgaw a oedd eisoes yn tyfu ar y safle. Yn hanesyddol defnyddiwyd yr ysgawen, sy’n ffynhonnell llifynnau, i wneud y patrwm ar frethyn Harris.

Ac mae cenhedlaeth newydd o goed sydd dan fygythiad yn paratoi i helpu i gefnogi glöyn byw prin.

Mae’r blanhigfa wedi bod yn tyfu cnwd o lwyfenni llydanddail i helpu’r rhywogaeth sydd dan fygythiad oherwydd clefyd llwyfen yr Isalmaen. Mae llawer o goed aeddfed wedi’u torri oherwydd y clefyd hwn, gan leihau twf a lledaeniad coed ifanc.

Mae dros 1,800 o lwyfenni llydanddail wedi’u tyfu o hadau a gasglwyd o Barc Gwledig Loggerheads y llynedd i helpu’r goeden i atgyfodi yn Sir Ddinbych. Yn y pen draw, bydd y rhain yn cael eu plannu yn natblygiad Gwarchodfa Natur Green Gates ger y blanhigfa goed.

Mae’r llwyfenni llydanddail yn blanhigion bwyd larfaol pwysig i’r Brithribin Gwyn, a gofnodwyd yn Loggerheads ychydig o flynyddoedd yn ôl, ond mae bellach yn brin iawn yn y sir.

Mae coeden a oedd yn bwysig i’r Celtiaid ac sydd i’w gweld yn enw Ynys Afallon yn chwedl y Brenin Arthur hefyd ar gynnydd yn Sir Ddinbych.

Mae dros 2,500 o goed afalau surion yn adrodd stori newydd yn 2025 diolch i gefnogaeth y blanhigfa goed.

Mae cysylltiad hanesyddol cryf wedi bod rhwng coed afalau surion a chariad a phriodi. Byddai pobl ers talwm yn taflu hadau’r afalau i’r tân wrth ddweud enw eu cariad, ac os oeddent yn ffrwydro, byddai’r cariad yn para hyd byth. Roedd y Celtiaid yn llosgi’r prennau yn ystod gwyliau a defodau ffrwythlondeb.

Fe soniodd William Shakespeare am y goeden afalau surion yng nghyd-destun cariad yn ‘A Midsummers Night’s Dream’ a ‘Love Labours Lost’ hefyd.

Gall coed afalau surion dyfu’n 10 metr o uchder a byw am gan mlynedd, ac mae’r dail yn ffynhonnell o fwyd i wyfynod, yn cynnwys y gwyfyn tuswog llwyd, y smwtyn gwyrdd a’r gwalchwyfyn llygadog.

Mae’n ffynhonnell fwyd wych i fyd natur; mae adar wrth eu boddau â’r ffrwythau a llygod y maes, llygod cwta a moch daear hefyd yn mwynhau porthi ar yr afalau.

Yr ysgol sy’n cynnal Diwrnod Mabolgampau yn wahanol

Mae Diwrnod Mabolgampau Ysgol Dinas Brân sydd wedi’i leoli ar fryn, o dan gastell Canoloesol yn Llangollen, yn disgyn ar ddiwrnod olaf y tymor eleni ac mae ychydig yn wahanol i'r hyn sy’n cael ei gynnal fel arfer.

Diwrnod Mabolgampau o'r awyr

Bydd gwasanaeth yn cychwyn y diwrnod, a chyflwyniad o lwyddiannau’r flwyddyn yn cael eu harddangos ar wal y Neuadd Chwaraeon, ynghyd â thrac sain gan fand o ddisgyblion, sy'n canu nifer o ganeuon mwyaf poblogaidd Oasis. Roedd y cyflwyniad hefyd yn cynnwys straeon athrawon am eu hanes nhw ym myd chwaraeon, gan nodi pwysigrwydd chwaraeon yn yr ysgol.

Pan fydd y cyflwyniad wedi gorffen, bydd y Diwrnod Mabolgampau (sydd wedi cael ei alw’n 'Gemau Olympaidd Dinas Brân' o’r blaen hefyd) yn dechrau.

Band a ffurfiwyd gan ddisgyblion yn chwarae yn y cyflwyniad

Mae trefnu'r diwrnod yn dasg fawr, ac mae'n dechrau'n gynnar wrth i Bennaeth yr Adran Addysg Gorfforol, Neil Garvey a staff eraill gyrraedd am 6am i baratoi.

Erbyn 9am, bydd caeau pêl-droed 5 bob ochr, cwrs golff gwallgof â sawl twll a chwrs rhwystrau wedi’i lenwi ag aer wedi'u gosod yng nghanol cae'r ysgol. Ymhellach ar hyd y cae mae bwrdd dartiau enfawr wedi’i lenwi ag aer ar gyfer 'dartiau pêl-droed' (defnyddir peli pêl-droed yn lle dartiau), wal ddringo, a goliau ymarfer anelu pêl-droed a rygbi. Yn ogystal â hyn, mae cystadleuaeth tynnu rhaff, canŵio ar y gamlas gerllaw, sesiynau Just Dance a digwyddiadau mwy traddodiadol fel rasys rhedeg (100m, 400m) a thaflu pwysau.

Wal ddringo

Bydd fan hufen iâ a stondin byrbrydau yn cyflenwi bwyd ar y dydd a bydd yr athrawon yn dewis y trac sain ar gyfer y digwyddiadau. Er y bydd elfen o gystadleuaeth mewn rhai digwyddiadau, mae'r diwrnod hwn wedi'i drefnu er mwyn i bawb gael hwyl a rhoi cynnig ar brofiadau newydd.

Pan fyddan nhw ar y cae, bydd rhai disgyblion yn rhuthro i baratoi i ddringo'r wal ddringo, tra bod eraill yn gafael yn dynn yn eu pytwyr wrth iddyn nhw fynd draw at adran golff gwallgof y cae. Mae'r amrywiaeth sydd ar gael yn golygu bod llu o ddiddordebau a gweithgareddau yn cael eu cynrychioli ar y Diwrnod Mabolgampau hwn.

Nid oes unrhyw dablau, siartiau na safleoedd ar gyfer y mwyafrif helaeth o'r gweithgareddau sy’n cael eu cynnig heddiw, gan mai cymryd rhan yw nod y diwrnod mabolgampau hwn, a’r syniad yw y bydd yr amrywiaeth eang o weithgareddau yn helpu gyda chyfranogiad ac ymgysylltiad disgyblion.

Bydd pob blwyddyn yn cymryd eu tro yn ystod y dydd i gymryd rhan yn y llu o weithgareddau sydd wedi'u gwasgaru ar draws dau gae yr ysgol (a rhan o Gamlas enwog Llangollen) wrth iddyn nhw redeg, dringo, cicio, pytio, padlo a neidio yn rhan o Ddiwrnod Mabolgampau gwahanol, sy'n teimlo'n fwy o ddathliad na chystadleuaeth.

Yn y prynhawn, tro’r staff fydd hi a byddan nhw’n cymryd rhan mewn rasys sachau. Bydd athrawon gwyddoniaeth a daearyddiaeth yn neidio yn erbyn ei gilydd i gyrraedd y llinell derfyn yn gyntaf, a’r disgyblion i gyd yn eu cefnogi nhw.

Esboniodd Neil Garvey, Pennaeth yr Adran Addysg Gorfforol:

“Mae ein Diwrnod Mabolgampau ni ychydig yn wahanol i’ch Diwrnod Mabolgampau traddodiadol. Gwnaethom ni newid ein dull o gynnal Diwrnod Mabolgampau tua 12 mlynedd yn ôl i geisio cynyddu nifer y disgyblion sy'n cymryd rhan yn y digwyddiadau.

Y Pennaeth Adran blaenorol, Helen Davies, sefydlodd hyn, a gwnaethom ni gyfarfod fel tîm i lunio syniadau i helpu i newid yr holl syniad o ‘Ddiwrnod Mabolgampau’ er mwyn ceisio cael mwy o ddisgyblion i gymryd rhan. Ei syniad hi oedd hwn, ac mae'n rhywbeth yr ydym ni wedi adeiladu arno bob blwyddyn. Bob blwyddyn, yr ydym ni wedi ychwanegu digwyddiadau newydd, ac wedi gweithio gyda busnesau lleol yn yr ardal i gael pethau fel cwrs rhwystrau mawr wedi’i lenwi ag aer a'r wal ddringo.

Ers i ni wneud y newidiadau, mae nifer y disgyblion sy'n cymryd rhan wedi cynyddu’n fawr. Mae'r disgyblion yn mwynhau'r dull hwn o gynnal Diwrnod Mabolgampau yn fawr iawn - gallwch ei weld ar eu hwynebau nhw.”

Dywedodd Jimi, disgybl yn Ysgol Dinas Brân:

“Dw i’n credu mai diwrnod mabolgampau Dinas Brân yw’r diwrnod mabolgampau gorau y gallech chi ei gael! Mae gennych chi bob math o ddigwyddiadau fel dringo, pêl-droed, popeth y byddech chi eisiau ei wneud, wir. 

Eleni, gwnes i fwynhau'r wal ddringo fwyaf gan nad oeddwn wedi gwneud hyn o’r blaen. Gwnes i hefyd fwynhau ychydig o’r athletau.”

Dartiau pêl-droed

Dywedodd Maggie, disgybl arall yn Ysgol Dinas Brân:

“Mae Ysgol Dinas Brân yn cynnal Diwrnod Mabolgampau gwych ac mae’n rhoi cyfle i ddisgyblion nad ydyn nhw fel arfer yn cymryd diddordeb mewn chwaraeon i roi cynnig ar weithgareddau newydd.

Gwnes i fwynhau cymryd rhan yn y cwrs rhwystrau wedi’i lenwi ag aer gyda fy ffrindiau yn ogystal â’r rasys.

Dywedodd Mark Hatch, Pennaeth Ysgol Dinas Brân:

“Pwrpas y fformat hwn yw iechyd a lles, a rhoi cynnig arni. Mae'n ddiwrnod cynhwysol ac mae pawb yn cael rhoi cynnig ar rywbeth newydd, gwneud ymarfer corff a mwynhau eu hunain.

Mae'n ymwneud â rhoi cyfle i ddisgyblion fwynhau rhywbeth newydd a rhoi profiadau hollol wahanol iddyn nhw, a chreu diwrnod llawn hwyl hefyd.”

Spotolau ar ein prif drefi

Mae ein Tîm Twristiaeth wedi bod yn tynnu sylw at bob un o'n prif drefi yn eu blog Gogledd-ddwyrain Cymru.

Mae mwy o wybodaeth yn eu blog. 

Helyg yn hybu tyfiant mewn gwarchodfa natur

Symbol naturiol o adfywiad yw helpu twf gwarchodfa natur newydd.

Mae coed helyg a gafodd eu tyfu o hadau ym mhlanhigfa goed lleol Cyngor Sir Ddinbych, yn Llanelwy, wedi gwneud eu ffordd i gartref awyr agored newydd.

Bydd dros 500 o goed helyg yn cael eu plannu o amgylch ardaloedd tir gwlyb, yng Ngwarchodfa Natur Green Gates.

Helyg yw un o’r coed sy’n tyfu gyflymaf a gall symboleiddio adferiad, anfarwoldeb a hyfywedd. Hefyd yn y gorffennol, byddai pobl yn cnoi’r rhisgl i helpu trin clefydau.

Mae’r goeden yn enwog am gael ei ddefnydd i wneud eitemau gwiail megis basgedi trwy wehyddu.

Gwaith Cynnal a Chadw Cylchol ar yr A525 a’r A547

Mae Cyngor Sir Ddinbych yn bwriadu ymgymryd â gwaith cynnal a chadw cylchol ar Ffordd Ddeuol yr A525 rhwng Cylchfan Talardy a chylchfan Bryn Cwybyr a’r A547 Ffordd Abergele ar y dyddiadau sydd wedi’u nodi isod.  Bydd y gwaith yn cael ei wneud rhwng 7pm a 6am ac yn cymryd 3 noson i’w wneud.  Bydd y gwaith yn cynnwys torri gwair, strimio, casglu sbwriel ac ysgubo’r ffordd.

Er mwyn sicrhau bod y gwaith yn cael ei wneud yn ddiogel, bydd yr A525 a’r A547 ar gau i bob cerbyd a cherddwr ar y dyddiadau isod:

 Dydd Llun a Dydd Mawrth 15eg a 16eg Medi Ffordd ar Gau– A525 Talardy - KFC

• Dydd Mercher a Dyd Iau 17eg a 18eg Medi - A525 Ffordd osgoi Rhuddlan
• Dydd Llun 22ain Medi -  A547 – Ffordd Abergele -Cylchfan Borth to Ffin yr Ardal

 Bydd yna arwyddion ar gyfer y llwybr gwyro amgen i bob rhan o’r ffordd fydd ar gau.

Mae Cyngor Sir Ddinbych yn ymddiheuro am unrhyw anghyfleustra y gallai hyn ei achosi ac yn gwerthfawrogi eich amynedd a’ch cydweithrediad yn ystod y cyfnod hwn.

Diwrnod y Llynges Fasnachol

Mae Cyngor Sir Ddinbych yn talu teyrnged i'r rhai sydd wedi gwasanaethu yn y llynges fasnachol ar Ddiwrnod y Llynges Fasnachol.

Yn cael ei ddathlu'n flynyddol ar Fedi 3, mae Diwrnod y Llynges Fasnachol yn anrhydeddu aberthau morwyr y gorffennol a'r presennol.

I goffáu, bydd baner y Lluman Goch yn chwifio y tu allan i Neuadd y Sir i nodi'r achlysur.

Diweddariad mis Medi – Gwaith cynnal a chadw ffyrdd

Mae ein tîm Priffyrdd wrthi’n cwblhau gwaith cynnal a chadw ar draws y sir.

Rydym yn gyfrifol am gynnal a chadw 1,400 cilomedr o ffyrdd yn Sir Ddinbych. Mae ein timoedd yn cwblhau rhaglen waith rheolaidd i gynnal a gwella ein ffyrdd, sy’n amrywio o drwsio tyllau yn y ffyrdd i brosiectau ail wynebu ffyrdd.

Mae’n bosibl y bydd angen cau ffyrdd er mwyn cwblhau gwaith trwsio, draenio a gwaith cefnogol arall.

Isod mae rhestr o waith Priffyrdd ar gyfer mis Medi :

Dywedodd y Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol dros yr Amgylchedd a Thrafnidiaeth, "Mae ein timau Priffyrdd yn gweithio'n rheolaidd drwy gydol y flwyddyn i gynnal a chadw'r ffyrdd ledled y sir. Hoffwn ddiolch i drigolion am eu hamynedd a'u cefnogaeth y mis hwn wrth i ni gwblhau'r gwaith pwysig hwn."

Gall dyddiadau gwaith newid oherwydd y tywydd neu ffactorau allanol eraill.

Am yr holl wybodaeth am waith ar draws ffyrdd Sir Ddinbych, gan gynnwys gwasanaethau eraill y Cyngor a chwmnïau cyfleustodau, ewch i'r ddolen hon am ragor o wybodaeth.

Mwy o ardaloedd i dderbyn cymorth Dechrau’n Deg yn Sir Ddinbych

Mae mwy o ardaloedd yn Sir Ddinbych am dderbyn cymorth drwy gynllun gofal plant Dechrau’n Deg.

Mae’r ardaloedd ychwanegol yn cynnwys y Rhyl, Prestatyn, Gallt Melyd, Rhuddlan, Dyserth, Dinbych, Corwen, Llangollen, Llandrillo a Llanfair DC, ac mae’n berthnasol i deuluoedd sydd â phlentyn a gafodd ei ben-blwydd yn 2 oed rhwng 1 Medi 2024 a 31 Awst 2025.

Mae ehangu’r cynllun yn golygu y bydd teuluoedd yn yr ardaloedd newydd yn gymwys am 12 awr a hanner o ofal plant wedi’i ariannu yn ystod tymor yr ysgol. Gyda mwy o leoliadau yn cynnig Gofal Plant Dechrau'n Deg wedi'i ariannu, a chodau post newydd yn cael eu hychwanegu'n rheolaidd, anogir teuluoedd i wirio eu cod post gan ddefnyddio'r gwiriwr cod post ar y wefan.

Mae Dechrau’n Deg Sir Ddinbych yn rhaglen a ariennir gan Lywodraeth Cymru. Nod y rhaglen yw helpu plant i gael y cychwyn gorau posibl mewn bywyd er mwyn eu twf a’u datblygiad yn y dyfodol.

Meddai’r Cynghorydd Diane King, Aelod Arweiniol Addysg, Plant a Theuluoedd:

“Bydd yr ehangiad diweddaraf hwn i gynllun Dechrau’n Deg yn golygu y bydd mwy o deuluoedd Sir Dinbych bellach yn gallu cael mynediad at ddarpariaeth gofal plant am ddim. Mae’r cymorth hwn o fudd mawr i rieni a theuluoedd.

Gall preswylwyr yn yr ardaloedd newydd wirio a yw eu cod post yn gymwys gyda’r gwiriwr cod post.”

Am fwy o wybodaeth, ewch i: https://www.denbighshire.gov.uk/cy/gofal-plant-a-rhianta/teuluoedd-yn-gyntaf-a-dechraun-deg/dechraun-deg.aspx

Awydd dysgu rhywbeth newydd?

Mae’r cynllun Llysgennad Twristiaeth Sir Ddinbych, yn gwrs hyfforddiant ar-lein am ddim i wella eich gwybodaeth am y sector twristiaeth yn Sir Ddinbych.

Mae 14 modiwl i ddewis ohonynt ar amrywiaeth o themâu gan gynnwys cerdded, becio. bwyd, celfyddydau, arfordir, hanes a thwristiaeth gynaliadwy.

Gwyliwch ein ffilm fer sy’n sôn am y cwrs.

Ewch i www.llysgennad.cymru a chychwyn arni heddiw.

Darganfod Sir Ddinbych...

Eisiau darganfod mwy o Sir Ddinbych?

Beth am gael ysbrydoliaeth o'n mapiau cerdded a beicio am syniadau newydd o leoedd i ymweld â nhw.

Am fwy o ysbrydoliaeth ar weithgareddau yn Sir Ddinbych a'r cyffiniau ewch i - https://www.northeastwales.wales/cy/ 

Hysbysiad o Etholiad

Cynhelir etholiadau ar gyfer un cynghorydd sir ac un cynghorydd tref ar gyfer Ward Canol Prestatyn ar ddydd Iau, 17 Gorffennaf.

Mae gwybodaeth lawn ar wefan y Cyngor.

Helpwch i siapio dyfodol Y Rhyl

Mae newidiadau mawr ar y gweill yn y Rhyl, gyda £20 miliwn o gyllid adfywio i’w fuddsoddi dros y 10 mlynedd nesaf.

Mae Bwrdd Cymdogaeth Y Rhyl wedi cael ei sefydlu er mwyn arwain y gwaith cyffrous, gan ddod â thrigolion lleol, busnesau, ymwelwyr, grwpiau gwirfoddol a lleisiau’r gymuned ynghyd er mwyn siapio gweledigaeth newydd feiddgar ar gyfer y dref.

Mae nhw eisiau clywed eich barn CHI!.

Cliciwch ar y ddolen i gwblhau arolwg byr er mwyn cael mynegi barn >>> https://www.surveymonkey.com/r/EinRhyl

Gallwch ddarllen mwy am waith y Bwrdd a gweld y newyddion ddiweddaraf ar wefan y Cyngor.

Rhaglen Ceidwaid Ifanc

Yr haf hwn, mae Tîm Ceidwaid Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy wedi ehangu’r rhaglen Ceidwaid Ifanc i gynnwys grŵp Ieuenctid+ ar gyfer oedolion ifanc 18-25 oed.

Fe fydd y grŵp newydd yma o Geidwaid Ieuenctid+ yn cael eu hyfforddi i helpu tîm y ceidwaid i gynnal arolygon o amgylch Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy. Fe fydd sesiynau gwirfoddoli yn cynnwys 4 sesiwn hyfforddi y flwyddyn gan ddysgu sgiliau arbenigol i gynnal arolygon ecolegol. Yna fe fydd y cyfranogwyr yn cael eu hannog i gynnal arolygon annibynnol drwy gydol y flwyddyn i fwydo’r data yn ôl i dîm y Ceidwaid.

Dylai unrhyw un sydd awydd ymuno e-bostio Imogen Hammond imogen.hammond@sirddinbych.gov.uk.

A wyddoch chi y gallwch wylio cyfarfodydd y Cyngor arlein?

Gallwch weld gweddarllediadau byw ac wedi eu recordio o gyfarfodydd pwyllgorau’r Cyngor ar unrhyw adeg.

Mae'r holl bapurau ar gael i'w gweld o flaen llaw hefyd.

Os hoffech chi ddarganfod mwy am beth syn digwydd yn y Cyngor, edrychwch ar y calendr cyfarfodydd i weld beth sy’n mynd ymlaen.

Wyddoch chi mai 1.8% o wariant Treth Cyngor sy’n mynd ar wagu biniau ac ailgylchu?

Mae 1.8% o wariant eich Treth Cyngor yn mynd ar wagio biniau ac ailgylchu sy’n cyfateb i £32.89 y flwyddyn (yn seiliedig ar eiddo Band D).

Am hyn, mae’r Cyngor yn casglu oddeutu 73,000 o finiau o fwy na 47,000 o gartrefi bob wythnos ar draws y sir.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan

A wyddoch chi fod 1.8% o wariant Treth Cyngor yn mynd tuag at ffyrdd ac isadeiledd?

Mae 1.8% o wariant eich Treth Cyngor yn mynd tuag at ffyrdd ac isadeiledd.

O fewn hyn mae’r gwasanaeth yn gyfrifol am 1,419km o briffyrdd (ag eithrio cefnffyrdd), 601 o bontydd priffyrdd a cheuffosydd, 302 o waliau cynnal a 26,000 o geunentydd.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan

A wyddoch chi fod gan Sir Ddinbych yn Gweithio tudalennau ar ein gwefan?

Mae gan Sir Ddinbych yn Gweithio dudalennau ar wefan y Cyngor.

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yma i helpu preswylwyr 16 oed a hŷn a allai fod yn ei chael yn anodd neu sy’n poeni am arian. P’un ai a ydych chi’n chwilio am waith neu angen cefnogaeth i godi eich hun yn ôl ar eich traed, mae nhw yma i’ch arwain chi tuag at ddyfodol gwell. Ewch i'n gwefan i gael gweld beth sydd gennyn nhw i gynnig.

A wyddoch chi?

Mae 36.7% o'ch Treth Cyngor yn cael ei wario ar ysgolion ac addysg, a 29.8% yn cael ei wario ar ofal cymdeithasol, sy'n golygu bod dros 66% o'ch Treth Cyngor yn mynd ar amddiffyn y mwyaf bregus yn ein cymdeithas.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan.

A wyddoch chi bod rhan o'ch Treth Cyngor yn mynd tuag at y Gwasanaeth Tân?

Oeddech chi'n gwybod bod rhan o'ch Treth Cyngor yn mynd tuag at y Gwasanaeth Tân?

Nid yw'r holl Dreth Cyngor a gesglir yn talu am ddim ond gwasanaethau'r cyngor, mae 2.5% yn mynd tuag at y Gwasanaeth Tân. I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan.

Prydau ysgol am ddim

Mae pob plentyn oed cynradd yn gymwys i gael prydau ysgol am ddim drwy'r cynllun Prydau Ysgol Cynradd Cynradd Cyffredinol. Mae hon yn fenter gan Lywodraeth Cymru sydd wedi'i sefydlu i helpu gyda'r costau byw cynyddol. Gallwch ddarganfod rhagor o wybodaeth ar wefan y Cyngor.

Mae Treth y Cyngor yn cynrychioli dim ond 25% o arian y Cyngor

Mae Treth y Cyngor ond yn cyfrif am 25% o gyfanswm cyllid y Cyngor. Pan fyddwch yn talu eich bil Treth y Cyngor blynyddol, mae 1.8% o hwnnw’n talu am gasgliadau gwastraff ac ailgylchu – sy’n cyfateb i £32.89 y flwyddyn (yn seiliedig ar dreth gyngor eiddo Band D o £1,799.48 y flwyddyn). Mae'r rhan fwyaf o wariant Treth y Cyngor yn mynd tuag at y rhai mwyaf agored i niwed mewn cymdeithas - ysgolion ac addysg yw'r gwariant mwyaf sy'n cyfrif am 36.7% tra bod gofal oedolion a gofal cymdeithasol yn cyfrif am 29.8%. Darganfyddwch fwy ar ein gwefan.

A wyddoch chi bod 29.8% o wariant Treth Cyngor yn mynd tuag at ofal cymdeithasol i blant ac oedolion?

Mae 29.8% o wariant Treth Cyngor yn mynd tuag at ofal cymdeithasol i blant ac oedolion.

A gyda 36.7% yn mynd i ysgolion ac addysg, mae hyn yn golygu bod dros 66% o’ch Treth Cyngor yn mynd i warchod y mwyaf bregus yn ein cymdeithas.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan.

Gwasanaeth Ieuenctid Sir Ddinbych

Fod Gwasanaeth Ieuenctid Sir Ddinbych yn agored i bawb 11 i 25 oed. Mae nhw yn cynnig gweithgareddau a chyfleoedd cymdeithasol i ddatblygu diddordebau yn ogystal â helpu a chefnogi unrhyw un sydd ei angen. I ddod o hyd i glwb ieuenctid lleol neu i gael cymorth a chefnogaeth i blant a phobl ifanc, ewch i’n gwefan.

A wyddoch chi fod 0.8% o wariant Treth Cyngor yn mynd tuag at oleuadau stryd?

Mae 0.8% o wariant Treth Cyngor yn mynd tuag at oleuadau stryd.

Am hyn, mae’r Cyngor yn cynnal 11,763 o oleuadau stryd a 1,547 o arwyddion a physt wedi’u goleuo

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan

A wyddoch chi fod 1.1% o wariant Treth y Cyngor yn mynd tuag at y gwasanaeth Cefn Gwlad?

Mae 1.1% o wariant Treth Cyngor yn mynd tuag at y Gwasanaeth Cefn Gwlad sy'n rheoli dros 80 o safleoedd cefn gwlad, dros 1,200 hectar o fannau gwyrdd ar gyfer hamdden a chadwraeth.

Mae'r rhain yn amrywio o Barc Gwledig Loggerheads a Moel Fammau, Planhigfa Goed y Sir yn Llanelwy, Pwll Brickfield yn y Rhyl, Prestatyn Dyserth Way, Llantysilio Green yn Nyffryn Dyfrdwy a nifer o safleoedd cymunedol llai ar draws y Sir.

Mae gan y Gwasanaeth dîm arbenigol yn y maes Ecoleg a Choed ledled y Sir,  y dynodiad Tirwedd Genedlaethol, hamdden a hawliau tramwy, sy'n trefnu teithiau cerdded natur ar gyfer iechyd ac yn rheoli'r Ganolfan Cefn Gwlad yn Loggerheads ac arlwyo ym Mhlas Newydd.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan

Llawrlwytho eLyfrau, llyfrau sain, papurau newydd ac yn y blaen

Gallwch chi lawrlwytho eLyfrau, llyfrau sain, cylchgronau digidol a phapurau newydd am ddim gan ddefnyddio ap Borrowbox? Y cyfan sydd ei angen arnoch chi yw eich cerdyn llyfrgell a'ch PIN. Ddim yn aelod o'r llyfrgell? Mae ymuno ar-lein am ddim www.sirddinbych.gov.uk/llyfrgelloedd.  

A wyddoch chi bod 2.9% o wariant Treth Cyngor yn mynd ar drafnidiaeth ysgol?

Mae 2.9% o wariant Treth Cyngor yn mynd ar drafnidiaeth ysgol.

Am hyn, mae'r Cyngor yn cludo oddeutu 2,871 o ddisgyblion yn ddiogel i 75 ysgol ledled y sir.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan

A wyddoch chi mai 0.9% o wariant Treth y Cyngor sy'n mynd ar Wasanaeth Treftadaeth y sir?

Mae Gwasanaeth Treftadaeth Sir Ddinbych yn cyfrif am 0.9% o wariant Treth y Cyngor.

Am hyn, mae'n cadw ac yn hyrwyddo hanes unigryw'r sir, gan ofalu am safleoedd hanesyddol pwysig gan gynnwys Carchar Rhuthun, Plas Newydd, Nantclwyd Y Dre, Amgueddfa'r Rhyl (wedi'i lleoli yn y llyfrgell) a storfa gasgliadau fawr.

Drwy ddiogelu'r rhain mae'r gwasanaeth yn sicrhau bod hanes cyfoethog Sir Ddinbych yn parhau i fod yn hygyrch ar gyfer addysg, lles a mwynhad.

Trwy ein hatyniadau, digwyddiadau a rhaglenni dysgu, rydym yn cefnogi balchder lleol, twristiaeth ddiwylliannol a'r economi wrth amddiffyn treftadaeth ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan

Sir Ddinbych yn Gweithio yn cynnig sesiynau llesiant yn wythnosol

Fod Sir Ddinbych yn Gweithio yn cynnig sesiynau llesiant wythnosol am ddim ledled y sir – gan gynnwys galwadau heibio, teithiau cerdded llesiant, cefnogaeth i bobl ifanc, a gweithgareddau i hybu hyder. Maen nhw ar agor i holl drigolion Sir Ddinbych 16+ oed, ac yn hollol rhad ac am ddim! Edrychwch ar yr amserlen a’r digwyddiadau diweddaraf yma. 

A wyddoch chi fod 1.9% o wariant Treth y Cyngor yn mynd tuag at Warchod y Cyhoedd ac Iechyd yr Amgylchedd?

Mae 1.9% o wariant Treth y Cyngor yn mynd tuag at Warchod y Cyhoedd ac Iechyd yr Amgylchedd ac fel rhan o hyn, mae'r Cyngor yn archwilio oddeutu 720 o fwytai, caffis a lleoliadau pryd ar glud bob blwyddyn i sicrhau eu bod yn gweithredu'n ddiogel ar gyfer trigolioin Sir Ddinbych.

Yn ogystal, mae'r Cyngor yn ymateb i dros 1,200 o geisiadau bob blwyddyn sy'n berthnasol i dai a llygredd.

I ddarganfod mwy am sut caiff Treth y Cyngor ei wario ewch i'n gwefan

Cyhoeddi rhaglenni mawr i gynnal a chadw priffyrdd

Mae Cyngor Sir Ddinbych wedi datgelu pa ffyrdd a fydd yn elwa ar waith cynnal a chadw mawr wedi’i ariannu gan Lywodraeth Cymru. Mwy yma.

Ymgyrch Cŵn ar Dennyn

Rydym yn gofyn i berchnogion cŵn fod yn ofalus o gadw eu cŵn ar dennyn wrth gerdded trwy gefn gwlad. Gwyliwch y fideo isod i glywed gan ffermwr lleol am y gwaith mae'n nhw wedi bod yn ei wneud i gadw eu da byw yn ddiogel.

Gwaith Gorfodaeth Cynllunio yn Llandegla

Yn ddiweddar ymgymerodd Cyngor Sir Ddinbych â gwaith mewn cysylltiad â hysbysiad gorfodi cynllunio yn y Sir.

I gael rhagor o wybodaeth am weithdrefnau cynllunio’r Cyngor ewch i’n gwefan

Fforwm Twristiaeth

Caiff busnesau a sefydliadau twristiaeth eu gwahodd i Fforwm Twristiaeth nesaf Sir Ddinbych a gaiff ei gynnal ddydd Mercher, 15 Hydref yng ngwesty’r Wild Pheasant, Llangollen (10.30am–1.30pm).

Mae’r Fforwm yn cynnig cyfle gwych i glywed am y datblygiadau diweddaraf yn y sector, cysylltu gyda busnesau o’r un meddylfryd a rhannu profiadau.

Mae’r rhaglen eleni yn cynnwys ystod o siaradwyr gwadd arbenigol.

• Gail Swan, Cadeirydd Grŵp Bwyd a Diod Blasu Gogledd Ddwyrain Cymru
• Lucy von Weber, Pennaeth Marchnata, Croeso Cymru
• Pennaeth Gwasanaeth Twristiaeth, Cyngor Sir Ddinbych

Bydd cynrychiolwyr yn cael y cyfle hefyd i weld amrywiaeth o stondinau gwybodaeth gan sefydliadau gan gynnwys Coleg Cambria, Banc Datblygu Cymru, Busnes@LlandrilloMenai, Y Ganolfan Sgiliau Coetir, Tirwedd Genedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy, Eisteddfod Gerddorol Ryngwladol Llangollen, Rheilffordd Llangollen a Chorwen a Thwristiaeth Sir Ddinbych.

Dywedodd y Cynghorydd Alan James, Aelod Arweiniol Datblygu Lleol a Chynllunio:

“Mae twristiaeth yn chwarae rhan mor hanfodol yn economi a diwylliant Sir Ddinbych ac mae’r Fforwm yn ffordd wych i ni ddod ynghyd, rhannu syniadau a chefnogi ein gilydd. P’un ai ydych chi’n fusnes bach, sefydliad cymunedol neu’n rhan o atyniad mwy, fe fyddwn yn eich annog i ddod draw a bod yn rhan o’r sgwrs.”

Bydd cofrestru yn agor am 10.00am a bydd y Fforwm yn dechrau am 10.30am gyda chinio bwffe i ddilyn a rhyngweithio am 1.30pm.

Mae lleoedd yn rhad ac am ddim ond mae’n rhaid archebu lle. Cadwch eich lle heddiw. Ffurflen Archebu Eventbrite.

Beth Sy'n Digwydd ym Mhrestatyn

(Stryd Fawr Prestatyn)

Ymgynghoriad Cyhoeddus Dylunio Cysyniad Cychwynnol Stryd Fawr Prestatyn

I glywed barn pobl ar yr hyn yr hoffent ei weld yng nghanol y Stryd Fawr fel rhan o'r cynllun yma, cynhelir ymgynghoriad cyhoeddus rhwng 15 Medi a 31 Hydref 2025.

Am ragor o wybodaeth ac i weld y dyluniadau ewch i: https://www.denbighshire.gov.uk/cy/cymunedau-a-byw/datblygu-cymunedol/cronfa-ffyniant-bro/rownd-3/stryd-fawr-prestatyn/stryd-fawr-prestatyn.aspx

Bydd yr ymgynghoriad ar gael o ddydd Llun 15 Medi yn: https://www.denbighshire.gov.uk/cy/eich-cyngor/ymgynghoriadau/ymgynghoriadau.aspx

Bydd dyluniadau hefyd ar ddangos yn Llyfrgell Prestatyn o ddydd Llun 15 Medi am hyd yr ymgynghoriad a gellir casglu a chyflwyno copïau papur o'r ymgynghoriad yno hefyd.

Bydd adborth a dderbynnir yn ystod yr ymgynghoriad yn cael ei rannu â'r cyhoedd yn hwyrach ymlaen yn y flwyddyn a bydd yn helpu i lywio'r dyluniad terfynol.

Digwyddiad Gwybodaeth

Os oes gennych unrhyw gwestiynau ar ôl gweld y dyluniadau, dewch draw i'r sesiwn galw heibio i siarad â Thîm y Prosiect a gynhelir ddydd Iau 18 Medi 2025.

Cynhelir y digwyddiad yn sinema Scala, Prestatyn rhwng 1pm – 7pm.

Am ragor o wybodaeth ac i weld y dyluniadau ewch i: https://www.denbighshire.gov.uk/cy/cymunedau-a-byw/datblygu-cymunedol/cronfa-ffyniant-bro/rownd-3/stryd-fawr-prestatyn/stryd-fawr-prestatyn.aspx

Bydd gwybodaeth am brosiect Parc Natur Prestatyn ar gael ar y diwrnod hefyd.

Hyfforddiant a gweithdai am ddim yn ystod mis Medi

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn cynnal cyfres o weithdai a sesiynau hyfforddi am ddim y mis Medi hwn i gefnogi pobl gyda sgiliau, lles a chyflogaeth. Ar agor i unrhyw un sy'n byw yn Sir Ddinbych — boed mewn gwaith neu allan o waith — mae'r sesiynau hyn yn ffordd wych o feithrin hyder, dysgu rhywbeth newydd ac archwilio cyfleoedd.

Dyma beth sydd ar y gweill:

• Ailadeiladu a Blodeuo gyda LEGO: 12.30pm ar Ddydd Mawrth 16 Medi / 23 Medi / 30 Medi yn Llyfrgell Y Rhyl
• Hyfforddiant Barista: 9.30am Dydd Mercher, 17 Medi yng Nghanolfan Gymunedol Ffordd Las
• Cyflwyniad i Weithiwr Warws: 10am Dydd Mercher, 17 Medi yn Llyfrgell Y Rhyl
• Llesiant ar Ddydd Mercher: Creu a Thawelu: 10.30am Dydd Mercher, 17 Medi yn Hwb Cymunedol Pengwern
• Cinio Pastai Melys a Pizza: 11am Dydd Iau, 18 Medi yn ‘Use your Loaf’
• Cyfle Ysgol Goedwig: 9.45am Dydd Gwener, 19 Medi yn Llyfrgell Y Rhyl
• Cymorth Cyntaf Pediatrig: 9.30am Dydd Llun, 22 Medi yn HWB Dinbych
• She Connects - Creu a Thawelu: 11am Dydd Mercher, 24 Medi yng Nghanolfan Menywod Gogledd Cymru, Y Rhyl
• Dynion yn Symud Ymlaen - Sgwrsio a Chysylltu: 1pm Dydd Mercher, 24 Medi yn Llyfrgell Y Rhyl
• Lefel 2 Diogelwch Bwyd: 9.30am Dydd Llun, 29 Medi yn Llyfrgell Y Rhyl

Mae'r sesiynau i gyd ar gael i'w harchebu drwy dudalen Eventbrite Sir Ddinbych yn Gweithio: www.eventbrite.com/o/working-denbighshire-79434827543

Os ydych chi'n adnabod rhywun a allai elwa, neu os ydych chi eisiau gwybod mwy, cysylltwch â thîm Sir Ddinbych yn Gweithio.

Ailadeiladu a Ffynnu: Sesiynau Lles Lego am ddim yn dod i Sir Ddinbych

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn gwahodd oedolion (16+ oed) i gymryd rhan mewn cyfres unigryw o sesiynau lles creadigol yr hydref hwn, lle bydd Lego ar gael i oedolion.

Mae “Ailadeiladu a Ffynnu” yn rhaglen o sesiynau am ddim am bedair wythnos sy’n cael eu cynnal bob prynhawn Mawrth rhwng 12:30 a 2:30pm, gan ddechrau 16 Medi tan 7 Hydref 2025. Fe gynhelir y sesiynau yn Llyfrgell y Rhyl. 

Nod y sesiynau yw rhoi hwb i les, hyder a datblygiad personol drwy bleser syml ond pwerus adeiladu Lego.

Fe arweinir y sesiynau gan Floss Barrett, artist blodau LEGO a fu ar ei thaith ei hun o wella wedi’i ysbrydoli gan y rhaglen.  Fe ddechreuodd Floss adeiladu gyda LEGO yn dilyn ymosodiad â chyllell a’i gadawodd gydag anafiadau difrifol i’w dwy law.  Yn rhan o’i hadferiad corfforol, fe ddechreuodd ddefnyddio LEGO i ailadeiladu cryfder a symudedd yn ei bysedd, ond yn fuan fe ddarganfu ei fod yn adnodd hollbwysig i ailadeiladu ei lles.

Mae Floss yn wirfoddolwr angerddol sy’n arbenigo ym Mlodau Botanegol LEGO ac mae’n awyddus i gyflwyno pobl eraill i’r tawelwch, creadigrwydd a phleser y gall yr hobi unigryw yma ei ennyn.

Meddai’r Cynghorydd Jason McLellan, Arweinydd Cyngor Sir Ddinbych ac Aelod Arweiniol Twf Economaidd a Threchu Amddifadedd:

“Mae cefnogi pobl i deimlo’n well, i gredu yn eu hunain ac i archwilio cyfleoedd newydd wrth wraidd popeth yr ydym ni’n ei wneud. Mae Ailadeiladu a Ffynnu yn enghraifft wych o sut y gall creadigrwydd a chysylltiad ysbrydoli pobl i symud ymlaen.”

Caiff y fenter ei chyflwyno gan Barod, Sir Ddinbych yn Gweithio a Floss, ac mae’n cefnogi pobl i wella eu lles, magu hyder, a chymryd camau tuag at gyflogaeth neu hyfforddiant.

Meddai Floss Barrett, gwirfoddolwr gyda Sir Ddinbych yn Gweithio:

“Pan oeddwn i’n teimlo eithriadol o isel, rhoddodd LEGO ofod i mi ddianc. Fe ddaeth yn hafan ddiogel i mi, yn fyd lle gallwn i fod yn fi.  Rydw i eisiau i bobl eraill deimlo’r un tawelwch, ffocws a chreadigrwydd. Bu LEGO yn help i mi wella ac rydw i wir yn credu y gall helpu pobl eraill hefyd.”

Fe fydd y sesiynau yn ymlaciol, yn gynhwysol ac ar agor i bob oedolyn, pa unai ydych chi eisiau gwella eich lles, ail-fagu hyder, neu eisiau rhoi cynnig ar rywbeth newydd.  Nid oes angen profiad, ac fe fydd Floss a thîm Sir Ddinbych yn Gweithio wrth law i gynnig cefnogaeth i’r rhai sy’n bresennol drwy gydol.

Gallwch fynychu dim ond un sesiwn, neu’r pedwar, ond mae llefydd yn brin, felly mae’n rhaid archebu lle. I gadw eich lle, ewch i'n gwefan.

Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn cael ei ariannu’n rhannol drwy Raglen Cymunedau am Waith a Mwy Llywodraeth Cymru, sy’n cefnogi’r bobl sy’n wynebu’r anfantais fwyaf yn y farchnad lafur i oresgyn y rhwystrau sy’n eu hatal rhag cael gwaith.

Ariennir Sir Ddinbych yn Gweithio yn rhannol gan Lywodraeth y DU.

Cyngerdd Elusennol y Cadeirydd yng Nghadeirlan Llanelwy

Mae'r Cynghorydd Arwel Roberts, Cadeirydd y Cyngor, yn eich gwahodd i'w gyngerdd elusennol yng nghwmni dau gôr lleol enwog sef Meibion ​​Marchan a Chôr Rhuthun.

Manylion y cyngerdd:

      📅 Nos Wener, 21 Tachwedd

      🕢 7.30pm

      📍 Eglwys Gadeiriol Llanelwy

Mae tocynnau ar gyfer y cyngerdd yn £12 ac ar gael o:

• Siop Elfair: Rhuthun/Ruthin (01824 702575)
• Siop Clwyd: Dinbych/Denbigh (01745 813431)
• WISH: Rhuddlan (01745 591264)
• Tudor House: Prestatyn (01745 859528)
• Eleri Woolford: 01824 706196 (eleri.woolford@sirddinbych.gov.uk)

Bydd holl elw’r cyngerdd yn mynd at elusennau dewisol y Cadeirydd sef Hosbis Sant Cyndeyrn ac Urdd Gobaith Cymru.