Prosiect yn ceisio adfer coetir a gwrychoedd ar fferm yn Sir Ddinbych

Mae prosiect Ffermio Bro wedi mynd i’r afael a rhywogaethau goresgynnol ac wedi adfer gwrychoedd hanfodol rhwng coetiroedd hynafol ar fferm yn Sir Ddinbych.

Wedi’i lansio fis Ebrill 2025, mae’r rhaglen hon gan Lywodraeth Cymru yn cefnogi prosiectau ffermio sy’n ceisio gwella natur ac amgylchedd Parciau Cenedlaethol a Thirweddau Cenedlaethol.

Mae pob tîm Tirwedd Genedlaethol yn gyfrifol am osod blaenoriaethau lleol ar gyfer y cynllun, sy’n adlewyrchu anghenion lleol, ac mae ganddynt ymgynghorwyr arbenigol sy’n gweithio gyda ffermwyr a pherchnogion tir i’w cefnogi nhw drwy’r broses ymgeisio.

Mae un fferm yn Sir Ddinbych wedi derbyn cyllid drwy’r prosiect Ffermio Bro i gynnal rhaglen fawr o waith adfer coetir a gwrychoedd, i wella’r cysylltiad rhwng cynefinoedd, mynd i’r afael a rhywogaethau goresgynnol ac adfer iechyd ecolegol coetiroedd hynafol y fferm.

Cyn dechrau’r gwaith rheoli coetir, codwyd 1,200 metr o ffensys newydd er mwyn atal da byw rhag mynd i mewn i’r coetir, cam yr oedd tîm y prosiect yn ei ystyried yn hollbwysig i lwyddiant y cynllun cyfan.

Roedd y gwaith coetir ar fferm Llangwyfan yn canolbwyntio ar adfer cydbwysedd rhywogaethau coetir hynafol y fferm drwy gael gwared ar goed afiach a thocio rhywogaethau dominyddol, fel sycamorwydd, rhododendrons a llawr-geirios, er mwyn i fflora a ffawna brodorol ffynnu.

Yn ogystal ag adfer y coetiroedd hynafol, defnyddiwyd cyfran o’r cyllid Ffermio Bro i adfer 240 metr o wrychoedd i greu coridorau bywyd gwyllt i gysylltu coetiroedd y fferm.

Meddai Julia Hughes, Fferm Llangwyfan:

“Bu i ni ymgeisio a nodi’r gwaith oedd gennym mewn golwg ac roeddem ni wrth ein bodd bod rhywfaint o’n cynigion wedi llwyddo i gael eu hariannu. Roedd arweiniad manwl a chyngor technegol ac ymarferol y tîm Ffermio Bro, cyn ac yn ystod y gwaith, yn werthfawr iawn ac yn rhan hanfodol o’r prosiect cyfan”.

Meddai’r Cynghorydd Alan James, Aelod Arweiniol Datblygu Lleol a Chynllunio:

“Mae’r prosiect hwn yn enghraifft wych o gydweithio i wella bioamrywiaeth y sir, gan gyfrannu at gynllun corfforaethol y Cyngor.

“Tra bod y prosiect eisoes wedi cyflawni llawer o amcanion, mae ganddo’r potensial i gael budd ecolegol ehangach ar y dirwedd”.