llais y sir

Newyddion

Neges gan y Prif Weithredwr a'r Arweinydd

Helo bawb,

Gobeithiwn eich bod chi, eich teuluoedd a’ch anwyliaid yn ddiogel ac yn iach wrth i ni barhau i fyw trwy bandemig Covid-19.

Rydym yn ysgrifennu heddiw i ddiolch a thalu teyrnged i’n holl staff, trigolion a gwirfoddolwyr sydd wedi bod yn gweithio’n galed i’n cynorthwyo trwy argyfwng cymdeithasol ac iechyd y cyhoedd mwyaf ein hoes.

Ar ddechrau’r cyfnod clo Covid yn y DU, wrth i’n gwasanaethau a busnesau yn Sir Ddinbych gau am gyfnod o fisoedd yn hytrach nag wythnosau, trodd ein holl weithrediadau fel Cyngor tuag at gadw ein trigolion yn ddiogel, diogelu ein hunigolion mwyaf diamddiffyn, cefnogi busnesau a chymunedau a chadw ein gwasanaethau hanfodol i redeg.

Cafodd nifer o’n staff eu hadleoli i’n cynllun galw cymunedol, gan ffonio pawb ar restr gwarchod Llywodraeth Cymru, yn ogystal â nifer o drigolion hŷn a diamddiffyn eraill, gan sicrhau eu bod yn ymdopi ac i gynnig cymorth gyda siopa a chasglu meddyginiaeth, a ddarparwyd gan grwpiau gwirfoddol lleol. Dechreuodd nifer o bobl eraill rolau oedd tu allan i’w swyddi arferol, megis gweithio yng ngofal cymdeithasol neu ein cynorthwyo i ddod o hyd i gyfarpar diogelu personol ar gyfer gweithwyr y rheng flaen, a gweinyddu a thalu grantiau i fusnesau. Roedd nifer o’n staff hefyd yn parhau i wneud eu swyddi arferol, ar y rheng flaen ac yn gweithio o gartref, ac oll yn canolbwyntio ar yr hyn mae’r Cyngor yn ei wneud orau – cefnogi ein trigolion a chymunedau. Wrth i’r cyfnod clo ddechrau llacio, sefydlwyd gwasanaeth profi, olrhain a diogelu, gyda gwirfoddolwyr o fewn y Cyngor i ddechrau, ac mae’r gwasanaeth yn dal i berfformio’n dda. Rydym ym hynod o falch o’r hyn mae’r Cyngor wedi’i gyflawni yn ystod y cyfnod glo gwanwyn/haf, y cyfnod atal byr diweddar a thrwy gydol y cyfnod hwn. Hoffem ddiolch iddynt a chydnabod eu holl waith caled, waeth beth oedd eu rôl.

Hefyd, diolch i’r rhai yn ein cymunedau a gamodd i’r adwy i gynorthwyo ein trigolion mwyaf diamddiffyn. Mae grwpiau cymunedol cyfredol wedi dod ymlaen i gynorthwyo pobl a oedd yn hunan-ynysu, gyda siopa a chymorth a chefnogaeth hanfodol, gan gynnwys banciau bwyd a pharseli bwyd. Gwirfoddolodd nifer o’n trigolion i gynorthwyo. Mae ein gwasanaeth cyfeillio dros y ffôn wedi bod yn lwyddiant ysgubol ac yn agwedd yr hoffem barhau, lle roedd gwirfoddolwyr, gan gynnwys rhai o’n aelodau etholedig a staff yn rhoi o’u hamser eu hunain i estyn allan i’r rhai oedd wedi’u hynysu yn sgil Covid. Rydym wedi derbyn adborth cadarnhaol iawn am ein gwaith cymunedol ac rwy’n falch iawn ein bod wedi gallu gwneud gwahaniaeth.

Yn anffodus, nid ydym yn gweld diwedd y pandemig eto; fodd bynnag, nid yw’n rhy gynnar i ystyried sut fydd y Cyngor yn edrych ar yr ‘ochr arall’. Blaenoriaethau pwysig i ni fydd cynorthwyo ein busnesau a chymunedau i adfer a dysgu gwersi o’r ffordd wnaethom ymateb i Covid, gan edrych ar y ffordd allwn weithio’n agosach ac ar y cyd â chymunedau a thrigolion. Rydym hefyd wedi dysgu y gall nifer ohonom weithio mewn ffordd gwbl wahanol a mwy hyblyg, a bydd hyn yn cyd-fynd â’n Strategaeth Newid Hinsawdd sydd ar y gweill, lle byddwn yn nodi sut fydd y Cyngor yn mynd i’r afael â’r pwnc pwysig hwn a chynnal harddwch ein Sir am genedlaethau i ddod.

Hoffem gloi trwy ddiolch i chi gyd unwaith eto gan ddymuno Nadolig a Blwyddyn Newydd heddychlon i chi, a gobeithiwn bydd y flwyddyn newydd yn dod a therfyn i bandemig Covid.

Judith Greenhalgh: Prif Weithredwr     Hugh Evans, OBE: Arweinydd

Gwybodaeth am y Nadolig a'r Flwyddyn Newydd

Am y holl wybodaeth am ein gwasanaethau dros gyfnod y Nadolig a’r Flwyddyn Newydd, ewch i'n gwefan.

Sir Ddinbych yn cefnogi Diwrnod y Rhuban Gwyn

Goleuwyd dau dirnod yn Sir Ddinbych ym mis Tachwedd i gefnogi ymgyrch i roi diwedd ar drais yn erbyn merched.

Roedd Hamdden Sir Ddinbych Cyf wedi goleuo Pafiliwn y Rhyl a Thŵr Awyr y Rhyl yn wyn i'r Cyngor i gefnogi Diwrnod y Rhuban Gwyn, y diwrnod rhyngwladol ar gyfer dileu trais yn erbyn menywod.

Cynhaliwyd Diwrnod y Rhuban Gwyn ar ddydd Mercher 25 Tachwedd, a goleuwyd y tirnodau’n wyn fel rhan o waith y Cyngor i godi ymwybyddiaeth a lleihau’r achosion o drais domestig.

Dywedodd Jamie Groves, Rheolwr Gyfarwyddwr Hamdden Sir Ddinbych Cyf: "Mae cefnogi Cyngor Sir Ddinbych yn eu gwaith yn erbyn cam-drin domestig yn bwysig iawn i ni fel cwmni. Rydym yn falch o oleuo ein cyfleusterau gwych ar gyfer Diwrnod y Rhuban Gwyn ac i roi ein cefnogaeth yn llwyr i'r ymgyrch hon i newid bywyd."

Dywedodd y Cynghorydd Mark Young, Aelod Arweiniol Cynllunio, Diogelu’r Cyhoedd a Chymunedau Mwy Diogel y Cyngor: “Mae rhoi terfyn ar gam-drin domestig yn un o flaenoriaethau’r Cyngor yn ein Cynllun Corfforaethol, ac felly rydym yn cefnogi Diwrnod y Rhuban Gwyn drwy oleuo’r tirnodau hyn yn Sir Ddinbych i godi ymwybyddiaeth.

“Mae Sir Ddinbych yn falch o gefnogi gwisgo’r rhuban gwyn, sy’n dynodi peidio cymryd rhan mewn, caniatáu nac aros yn ddistaw am drais yn erbyn merched.

"Ar Ddiwrnod y Rhuban Gwyn, roeddem yn anogi dynion i wisgo’r rhuban gwyn i gefnogi a thynnu sylw at yr addewid hwnnw."

Bwriad Diwrnod y Rhuban Gwyn yw codi ymwybyddiaeth o drais yn erbyn merched, gan annog dynion i gefnogi grwpiau merched a chodi ymwybyddiaeth mewn ysgolion a gweithleoedd o drais yn erbyn merched.

Mae’r Cyngor wrthi’n datblygu ymagwedd sir gyfan tuag at leihau achosion o drais domestig yn erbyn merched a dynion fel rhan o’i Gynllun Corfforaethol, yn ogystal ag yn cefnogi strategaeth Gogledd Cymru i fynd i’r afael â phob agwedd ar drais yn erbyn merched, camdriniaeth ddomestig a thrais rhywiol.

Ychwanegodd y Cynghorydd Young: “Mae gwaith yn mynd rhagddo bellach i godi ymwybyddiaeth o gamdriniaeth ddomestig ymysg staff a defnyddwyr gwasanaethau, gan ddarparu hyfforddiant a datblygiad i staff allu adnabod arwyddion camdriniaeth ddomestig, a chymorth i blant a effeithir gan gamdriniaeth ddomestig. Mae disgwyl i’r prosiect barhau dros y ddwy flynedd nesaf, a’i nod yw cyfrannu at leihau’r achosion o gamdriniaeth ddomestig ar hyd a lled y sir.”

Symiau Gohiriedig Mannau Agored 2020-2021

Gallwch wneud cais am Symiau Cymudol rwan. Y dyddiad cau ar gyfer cyflwyno ceisiadau yw 12:00 (hanner dydd) 29 Ionawr 2021.

Taliad yw Swm Gohiriedig gan ddatblygwyr i awdurdod lleol pan nad yw'n briodol i ddarparu'r man agored sy'n ofynnol yn ystod datblygiad. Mae’r arian yn cael ei ddefnyddio i wella mannau agored a mannau chwarae, fel rheol yn yr un dref neu gyngor cymuned â’r datblygiad.

Mae rhagor o wybodaeth, canllawiau a ffurflenni cais am y Symiau Gohiriedig Mannau Agored ar gael ar ein gwefan.  

Mae’r cyllid sydd ar gael, ac ym mha ardaloedd yn cael eu rhestru isod:

Bodelwyddan £2,542
Cynwyd £2,890
Trefnant £800
Llangollen £16,673
Rhewl £10,223
Llanferres £1,249
Y Rhyl £31,004
Dinbych £46,789
Rhuthun £3,729
Prestatyn £16,351
Llanbedr Dyffryn Clwyd £27,687

Bydd y sawl sydd â diddordeb mewn gwneud cais yn gallu gofyn am apwyntiadau unigol dros y ffôn neu dros fideo gyda’r Tîm Datblygu Cymunedol i drafod prosiectau yn fanylach.

Cysylltwch â datblygucymunedol@sirddinbych.gov.uk i gael rhagor o wybodaeth.

Annog trigolion gwledig i wneud cais am gyllid ar gyfer cyflymder band

Mae trigolion a busnesau gwledig yn Sir Ddinbych yn cael eu hatgoffa i wneud cais am gyllid tuag at y gost o osod band eang gigabit.

Mae Llywodraethau Cymru a’r DU yn gweithio gyda’i gilydd ar y Cynllun Taleb Band Eang Gigabit sy’n talu am rhan o’r gost o osod cysylltiadau rhyngrwyd gigabit newydd.

O dan bartneriaeth newydd mae £7,000 ar gael ar gyfer busnesau bach a chanolig ac mae hyd at £3,000 ar gael ar gyfer eiddo preswyl.

Mae cysylltiadau band eang gigabit yn cynnig y cyflymderau gorau a mwyaf dibynadwy sydd ar gael, ac mae’r cynllun ar agor i eiddo gwledig gyda chyflymderau band eang sy’n llai na 100Mbps.

Meddai’r Cynghorydd Hugh Evans OBE, Arweinydd y Cyngor ac Aelod Arweiniol yr Economi: “Bydd y cynllun hwn yn sicrhau y bydd gan fwy o bobl a busnesau fynediad at gyflymderau band eang dibynadwy. Rwy’n annog trigolion Sir Ddinbych mewn lleoliadau gwledig gyda band eang gwael i wirio i weld os ydynt yn gymwys ar gyfer y talebau hyn.

“Mae cysylltu cymunedau yn flaenoriaeth i’r Cyngor o dan ein Cynllun Corfforaethol ac mae cysylltiadau rhyngrwyd gwell yn sicrhau bod gan gymunedau fynediad da at wasanaethau ac yn helpu busnesau’r sir i ddarparu gwasanaethau ar-lein.

“Mae posib i drigolion neu grwpiau cymunedol gydweithio ar geisiadau ac mae’r Cyngor yn gweithio er mwyn eu cynghori a’u cynorthwyo gyda’u ceisiadau.”

Mae’r Cyngor hefyd wedi cyflogi swyddog digidol i gynorthwyo trigolion gyda’u problemau cysylltedd am ddim, fel rhan o’i waith i greu cymunedau cysylltiedig.

Yn ogystal â chynnig cynllun talebau Band Eang Gigabit, mae Llywodraeth Cymru wedi cyllido Cynllun Cyflwyno Ffeibr a fydd yn golygu bydd 1,862 o eiddo ychwanegol yn Sir Ddinbych yn gallu cael Cysylltiad Ffeibr i'r Adeilad erbyn Mehefin 2022 ac mae Openreach eisoes wedi galluogi 201 o eiddo yn y sir.

Os ydych chi’n pryderu am eich cysylltiad rhyngrwyd neu os hoffech drafod y dewisiadau sydd ar gael, gallwch gysylltu â swyddog digidol y Cyngor ar datblygiadcymunedol@sirddinbych.gov.uk ac er mwyn gwirio eich cymhwysedd ar gyfer Taleb Band Eang Gigabit, ewch i https://gigabitvoucher.culture.gov.uk

Cylchlythyr a rhestr bostio newydd y Tîm Datblygu Cymunedol

Mae'r tîm datblygu cymunedol yn gweithio ar draws y Sir yn gefnogi cymunedau i ddatblygu prosiectau lleol, canfod cyfleoedd cyllido a chysylltu â’r rhai sy’n gweithio tuag at nodau tebyg. Yn y flwyddyn ddiwethaf mae’r tîm wedi darparu cefnogaeth i dros 200 o grwpiau/prosiectau cymunedol.

Fe fydd y cylchlythyr newydd yn cael ei ddiweddaru’n rheolaidd gan ein galluogi i ddweud mwy wrthych chi ynglŷn â’r hyn mae’r tîm wedi bod yn ei wneud a beth sy’n digwydd mewn cymunedau ar hyd a lled y Sir. Fe fyddwn ni hefyd yn rhannu newyddion diweddaraf datblygu cymunedol yn cynnwys cyfleoedd cyllido sydd ar y gweill, digwyddiadau a dyddiadau/canllawiau pwysig i’ch helpu i gynllunio ymlaen llaw.

Peidiwch â cholli allan! Dilynwch y cyfarwyddiadau isod i danysgrifio a derbyn newyddion diweddaraf a cylchlythyr y tîm datblygu cymunedol yn syth i’ch mewnflwch.

Fe hoffem gadw mewn cysylltiad gyda chi yn y dyfodol ynglŷn â digwyddiadau/gweithdai sy’n ymwneud â datblygu cymunedol, newyddion am gyllid a gwybodaeth rydym ni’n meddwl allai fod yn ddefnyddiol i chi.

Os ydych chi’n hapus i ni gysylltu â chi, cofrestrwch i danysgrifio i rhestr bostio Tîm Datblygu Cymunedol y Cyngor trwy ateb yr e-bost yma gyda’r wybodaeth ganlynol:

  • Enw
  • Enw’r grŵp cymunedol/sefydliad (os yw’n berthnasol)
  • Cyfeiriad e-bost dewisol
  • Dewis eich iaith (Cymraeg/Saesneg)

Bydd modd i chi ddatdanysgrifio o rhestr bostio datblygu cymunedol y Cyngor unrhyw adeg drwy e-bostio: datblygucymunedol@sirddinbych.gov.uk.

Mae copi o hysbysiad preifatrwydd y Cyngor ar gael yma: www.sirddinbych.gov.uk/cy/preswyliwr/cyfreithiol/preifatrwydd.aspx

Yr Wybodaeth Ddiweddaraf am y Cynllun Datblygu Lleol

Y cynlluniau gorau........!!!

Nid yw'r cynnydd o ran y Cynllun Datblygu Lleol (CDLl) newydd wedi dianc rhag effaith Covid-19 ond mae’r gwaith wedi parhau. Bydd yr amserlen wreiddiol ar gyfer mabwysiadu'r CDLl newydd yn cael ei hoedi ond bydd y Cyngor yn rhoi gwybod i chi am bob cam ar hyd y ffordd.

Mae Covid-19 wedi effeithio ar y ffordd rydym i gyd yn byw ein bywydau ac mae angen i'r Cyngor sicrhau bod y CDLl yn ymateb i hyn. Mae angen gwaith ychwanegol ar bethau fel faint a pha fath o gartrefi newydd y gallai fod eu hangen arnom, faint o dir fydd yna ar gyfer swyddfeydd a busnesau eraill a pha rôl fydd gan ganol ein trefi yn y dyfodol.

Bydd yn rhaid i'r Cyngor adolygu'r amserlen; a elwir yn Gytundeb Cyflawni, ar gyfer paratoi'r CDLl newydd. Bydd hyn yn digwydd pan fydd syniad cliriach o bryd y gellir datblygu'r CDLl, ac ymgynghorir arno.

Mae gan lawer o breswylwyr ddiddordeb mewn pa safleoedd sy'n ymgeiswyr y gellir eu datblygu yn y cynllun terfynol. Nid oes unrhyw argymhellion wedi'u gwneud eto ar unrhyw un o'r safleoedd ac nid yw hyn yn debygol o ddigwydd am o leiaf y 6 mis nesaf. Mae hyn yn rhwystredig i'r Cyngor yn ogystal â thrigolion, ond mae'n bwysig bod yn onest am yr amserlen debygol.

Bydd y CDLl presennol 2006 - 2021 yn parhau i gael ei ddefnyddio ar ôl dyddiad gorffen 2021. Bydd hyn yn sicrhau bod polisïau lleol yn cael ei defnyddio i asesu ceisiadau cynllunio hyd nes y caiff y CDLl newydd ei fabwysiadu.

Rhoddir cyhoeddusrwydd da i bob cam ymgynghori ond y ffordd orau o sicrhau eich bod yn cadw mewn cysylltiad â'r hyn sy'n digwydd gyda'r CDLl yw gofyn am gael eich cynnwys ar gronfa ddata'r CDLl. Gallwch wneud hyn drwy e-bostio planningpolicy@denbighshire.gov.uk neu drwy ysgrifennu at Y Tîm CDLl, Blwch 62, Rhuthun, LL15 9AZ.

Tai Fforddiadwy i'w hadeiladu yn Ninbych

Cyllid ychwanegol i helpu preswylwyr Sir Ddinbych gyda’r cynllun Rhentu i Brynu

Mae £5 miliwn ychwanegol wedi’i ddiogelu ar gyfer cynllun cymorth i brynu yn Sir Ddinbych.

Mae'r Cyngor yn gweinyddu grant Rhentu i Brynu Llywodraeth Cymru, cynllun sy’n cynorthwyo ymgeiswyr sydd heb flaendal o 5% i brynu cartref ond sydd, fel arall, yn gallu cael morgais.

Yn wreiddiol cafodd y cynllun yn Sir Ddinbych, sy’n cael ei redeg drwy Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig, £1.8 miliwn dros gyfnod o dair blynedd (2018-2021) ond oherwydd llwyddiant y cynllun yn y sir mae £5.8 miliwn arall wedi’i sicrhau gan Lywodraeth Cymru.

Mae Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig yn defnyddio’r arian i godi tai newydd yn benodol ar gyfer y cynllun Rhentu i Brynu ac ar hyn o bryd mae’n cynnwys safleoedd tai newydd yn y Rhyl, Rhuddlan, Gallt Melyd, Llanelwy, Dinbych a Llanfair DC.

Meddai’r Cyng. Tony Thomas, Aelod Arweiniol Tai a Chymunedau'r Cyngor: “Mae Rhentu i Brynu yn gyfle gwych i breswylwyr Sir Ddinbych gamu ar yr ysgol dai ac mae hefyd yn cyfrannu at ein blaenoriaeth o ddarparu cartrefi sy’n diwallu anghenion ein preswylwyr.

“Mae diogelu £5.8 miliwn yn ychwanegol i ddatblygu’r cynllun yn dyst i’w lwyddiant yn y sir ac mae’n mynd i wneud gwahaniaeth go iawn i nifer y tai y mae modd eu codi.

“Mae’r Cyngor hefyd yn parhau i weithio gyda Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig a datblygwyr preifat i sicrhau bod yna dai fforddiadwy addas yn y sir, yn ogystal â bwrw ymlaen efo’r rhaglen i godi tai cyngor.”

Mae ymgeiswyr yn rhentu un o'r tai newydd ac yna, ar ôl cyfnod o hyd at bum mlynedd, maen nhw'n prynu'r tŷ gyda 25% o’r rhent a dalwyd yn cael ei roi yn ôl i’r ymgeisydd fel blaendal. 

Mae’r cynllun wedi bod yn boblogaidd iawn yn Sir Ddinbych, gyda chyfanswm o 99 o gartrefi yn cael eu codi rhwng 2018 a 2022.

Mae’r tai hyn yn ychwanegol at y tai sydd wedi’i dyrannu’n dai fforddiadwy neu’n dai cymdeithasol drwy’r broses gynllunio a hefyd yn ategu’r 24 tŷ cyngor sy’n cael eu codi ar dir uwchlaw Tan y Sgubor, Dinbych - y tai cyngor cyntaf i gael eu dylunio a’u codi ar gyfer Sir Ddinbych ers 30 o flynyddoedd.

Hefyd, rhwng mis Ebrill 2019 a mis Mawrth 2020, mae 139 o dai fforddiadwy wedi’u darparu yn y sir gan ddatblygwyr preifat a Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig, gan gynnwys Cartrefi Conwy, Grŵp Cynefin, Clwyd Alyn a Wales & West.

Mae yna dai dwy a thair ystafell wely ar gael drwy’r cynllun Rhentu i Brynu, ac mae’n rhaid i ymgeiswyr fod ag incwm aelwyd rhwng £18,000 a £60,000 i fod yn gymwys.

Dylai’r rheiny sydd â diddordeb yn y cynllun cysylltu â Thai Teg ar 03456 015 605 neu info@taiteg.org.uk.

Siarter Gofalwyr

Mae'r Cyngor wedi lansio ei Siarter Gofalwyr. Mae’r Siarter, a luniwyd trwy ymgynghori ag oedolion a phobl ifanc lleol sy’n ofalwyr a Grŵp Strategaeth Gofalwyr Sir Ddinbych, yn amlinellu ymrwymiad y Cyngor i ofalwyr.

Mae’n amlinellu addewid y Cyngor i ofalwyr i gael yr hawl i gael eu trin yn gwrtais, gyda pharch ac urddas yn ogystal â’r hawl am asesiad unigol er mwyn i anghenion y gofalwr gael eu nodi ar wahân i’r unigolyn y maent yn gofalu amdano. Hefyd mae’n rhoi llais i ofalwyr.

Dywedodd y Cynghorydd Bobby Feeley, Aelod Arweiniol y Cyngor dros Les ac Annibyniaeth: “Mae gofalwyr yn chwarae rhan ganolog yn ein cymdeithas ac mae’r Cyngor yn gwerthfawrogi’r cyfraniad pwysig mae gofalwyr di-dâl yn ei wneud fel rhan o'n gweithlu, gwasanaethau a chymunedau.

“Y siarter hon yw ein datganiad cyhoeddus o ymrwymiad i ofalwyr ac rydym yn gobeithio y bydd busnesau lleol, y trydydd sector a sefydliadau cymunedol yn cofrestru gan sicrhau fod copïau ar gael yn eu mannau gwaith a'u swyddfeydd i sicrhau fod rôl y gofalwyr di-dâl anffurfiol yn cael ei gydnabod a'i barchu.

“Mae’n nodi hawliau gofalwyr sy'n oedolion a gofalwyr o dan 18 oed, gan gydnabod mai plant a phobl ifanc ydynt yn gyntaf ac y byddant yn cael eu cefnogi’n llawn drwy eu haddysg.”

Mae tua 370,000 o bobl ledled Cymru yn ofalwyr, yn rhoi cymorth i rywun annwyl sy’n hŷn, yn anabl neu’n ddifrifol wael, ac mae 11,600 o’r gofalwyr hynny yn byw yn Sir Ddinbych.

Fel rhan o’i Gynllun Corfforaethol, mae’r Cyngor wedi ymrwymo i gefnogi gofalwyr drwy wella’r gwasanaethau sy’n bodoli eisoes a sicrhau bod gofalwyr ifanc, rhieni ac oedolion yn ymwybodol o’r  gefnogaeth sydd ar gael iddynt.

Mae’r Cyngor wedi llunio taflen wybodaeth gyda Gwasanaeth Gwybodaeth i Ofalwyr Gogledd Ddwyrain Cymru i ddarparu ystod o wybodaeth i ofalwyr.

Carers UK sy’n trefnu Diwrnod Hawliau Gofalwyr 2020 a chaiff ei gynnal ddydd Iau, Tachwedd 26 i sicrhau fod gofalwyr yn ymwybodol o’u hawliau a rhoi gwybod iddynt lle i gael cymorth a chefnogaeth.

Gallwch ddod o hyd i'r Siarter Gofalwyr yn  www.denbighshire.gov.uk/cy/iechyd-a-gofal-cymdeithasol/gofalwyr/siarter-gofalwyr-sir-ddinbych.aspx

Cadwch yn Iach, Cadwch yn Gynnes y Gaeaf Hwn

Gyda dyfodiad y gaeaf, rydym yn annog pobl i fod yn gymdogion da a chadw golwg ar yr henoed a phobl sy’n agored i niwed.

Dywedodd y Cynghorydd Bobby Feeley, Aelod Cabinet Arweiniol Lles ac Annibyniaeth: “Rydyn ni’n gofyn i bobl ofalu am y rhai sydd fwyaf agored i niwed drwy gadw llygad arnyn nhw a gwneud yn siŵr eu bod yn iawn.

“Os oes gan bobl gymdogion, ffrindiau neu berthnasau sy'n wael, rydyn ni'n eu hannog i ymweld â nhw, gan ofalu bod ganddyn nhw bopeth maent ei angen a chynnig help gyda phethau fel siopa. Mae hi hefyd yn bwysig gweld a ydyn nhw’n bwyta’n iawn ac yn cadw eu cartref yn gynnes.

“Efallai mai chi fydd yr unig ymwelydd fydd ganddyn nhw, felly mae’n fater o fod yn glên ac ystyriol. Mae'r tywydd garw yn agosáu ac mae'n debygol o bara am ddeuddydd neu dri arall, felly rydyn ni eisiau gwneud yn siŵr nad yw pobl yn teimlo'n agored i niwed nac yn unig.

“Bydd dangos gofal a thrugaredd tuag at yr henoed neu bobl sy’n agored i niwed wir yn gwneud gwahaniaeth i’w bywydau.”

“Mae’r neges hon yn ingol iawn yn ystod yr adeg hon o’r flwyddyn, yn enwedig wrth i’r Nadolig agosáu, gall fod yn amser unig iawn i’r unigolion hynny sy’n byw ar eu pen eu hunain.

Os ydych chi’n pryderu am unigolyn sy’n agored i niwed, ffoniwch y Tîm Un Pwynt Mynediad ar 0300 456 1000, neu’r Tîm Dyletswydd Argyfwng y tu allan i oriau swyddfa ar 0345 0533116. 

Atgoffa trigolion am daliadau cymorth hunan-ynysu

Mae'r Cyngor yn atgoffa trigolion y cysylltwyd â hwy gan wasanaeth Prawf, Olrhain a Diogelu GIG Cymru y gallant fod yn gymwys ar gyfer arian a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru.

Mae'r taliad Cymorth Hunan-Ynysu yn cael ei weinyddu gan awdurdodau lleol ac mae'r broses ymgeisio bellach wedi'i rhoi ar waith.

Mae gan bobl hawl i Daliad Hunan-Ynysu o £500 os ydynt yn bodloni'r holl feini prawf canlynol:

  • Dywedwyd wrthynt am hunan-ynysu gan wasanaeth Profi, Olrhain a Diogelu GIG Cymru ar neu ar ôl 23 Hydref 2020
  • Maent yn gyflogedig neu'n hunan-gyflogedig
  • Ni allant weithio o gartref a byddant yn colli incwm o ganlyniad
  • Ar hyn o bryd, maent hwy neu'ch partner yn cael o leiaf un o'r budd-daliadau canlynol:
    • Credyd Cynhwysol
    • Credyd Treth Gwaith
    • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth ar sail Incwm
    • Lwfans Ceisio Gwaith ar sail Incwm
    • Cymhorthdal Incwm
    • Budd-dal Tai
    • Credyd Pensiwn

Efallai y bydd taliad dewisol o £500 ar gael os yw pobl yn bodloni'r holl feini prawf canlynol:
• Rydych yn gyflogedig neu'n hunan-gyflogedig
• Ni allwch weithio o gartref a byddwch yn colli incwm o ganlyniad
Nid ydych chi na'ch partner yn derbyn ar hyn o bryd:
• Credyd Cynhwysol
• Credyd Treth Gwaith
• Lwfans Cyflogaeth a Chymorth ar sail incwm
• Lwfans Ceisio Gwaith sy'n seiliedig ar incwm
• Cymhorthdal Incwm
• Budd-dal Tai
• Credyd Pensiwn
• Byddwch yn wynebu caledi ariannol o ganlyniad i beidio â gallu gweithio tra byddwch yn hunan-ynysu.

Dywedodd y Cynghorydd Julian Thompson-Hill, Aelod Arweiniol y Cabinet dros Gyllid ac Asedau: "Rydym yn cydnabod yn llawn y bydd rhai pobl wedi dioddef caledi ariannol o ganlyniad i'r cyfyngiadau ac mae poeni am gyllid ond yn ychwanegu at bryderon pobl.

"Mae'r Taliad Hunan- Ynysu ar gael gan Lywodraeth Cymru i gynorthwyo'r rhai sydd wedi dioddef yn ariannol ac ar agor tan y flwyddyn newydd.  Mae’r Cyngor wedi cyhoeddi’r wybodaeth ar ei wefan, ar gyfryngau cymdeithasol a thrwy’r wasg leol, yn y gobaith y bydd pobl sydd yn gymwys yn gwneud cais.

Mae'r Cyngor yn gyfrifol am weinyddu'r cynllun yn Sir Ddinbych ac mae gwybodaeth am y meini prawf, yn ogystal â sut i wneud cais ar gael ar wefan y Cyngor a byddem yn annog pobl i edrych ac ystyried a ydynt yn gymwys i gael y taliadau".

Am wybodaeth, cliciwch yma.

 

Llyn Morol yn cadw statws y Faner Werdd

Mae Llyn Morol y Rhyl wedi cadw ei Gwobr Y Faner Werdd Gymunedol am y nawfed flwyddyn yn olynol, ac mae’n un o’r saith lleoliad yn Sir Ddinbych i gael ei anrhydeddu eleni.

Mae’r Fforwm Defnyddwyr Llyn Morol (MLUF) wedi bod yn llwyddiannus yn cadw’r wobr ryngwladol sydd yn adnabod safleoedd sydd yn hyrwyddo iechyd a lles, sydd yn ddiogel, yn lân a chyda phrosesau rheoli da mewn lle ar gyfer bioamrywiaeth a thirlun gyda phwyslais ar ymgysylltu â'r gymuned.

Dywedodd Bill Newton, y cadeirydd “Mae cyflawni’r statws y Faner Werdd Cymru wedi bod ym ymdrech gan y tîm, rydym eisiau diolch i'r gwirfoddolwyr a Chyngor Sir Ddinbych sydd yn berchen â'r safle."

Dywedodd y Cynghorydd Tony Thomas, Yr Aelod Cabinet Arweiniol Tai a Chymunedau: “Mae’r Llyn Morol yn atyniad hyfryd yn y Rhyl. Mae’r gwirfoddolwyr yn y Fforwm Defnyddwyr Llyn Morol yn treulio llawer o oriau yn cadw’r ased hwn mewn cyflwr dda a mae Gwobr y Faner Werdd yn cyfiawnhau eu hymdrechion. Mae nifer o bobl yn defnyddio’r ardal i wneud ymarfer corff yn ddyddiol, ac mae cadw’n iach yn gorfforol a meddyliol yn bwysig iawn y dyddiau hyn. Mae’n wych bod yr ardal hyfryd hon yn cael ei gofalu amdani mor dda.”

Roedd nifer o brosiectau llwyddiannus eraill yn Sir Ddinbych:

  • Tir Comin Ffrith, Prestatyn
  • Canolfan Sgiliau Coetir, Bodfari
  • Gardd Gymunedol Maes Derwen, Llanbedr Dyffryn Clwyd
  • Maes Ysgawen, Llanferres
  • Meysydd Chwarae Llanferres

Addysg

Catrin ar frig y dosbarth mewn anrhydeddau addysg

Mae'r Cyngor wedi llongyfarch aelod o staff Ysgol Glan Clwyd ar dderbyn anrhydedd genedlaethol ym myd addysg.  Enillodd Catrin Rhys Williams wobr Gwobrau Addysgu Proffesiynol Cymru yng nghategori Rheolwr Busnes Ysgol/ Bwrsar y Flwyddyn yn ddiweddar.

Mae Catrin yn darparu cymorth busnes i Ysgol Glan Clwyd, yn ogystal â chlwstwr o ysgolion cynradd yn yr ardal.

Dywedodd y Cynghorydd Huw Hilditch-Roberts, Aelod Arweiniol y Cabinet dros Addysg, Gwasanaethau Plant ac Ymgysylltu â'r Cyhoedd: "Hoffwn ganmol a llongyfarch Catrin ar y llwyddiant aruthrol hwn, gan guro cystadleuaeth gref o bob rhan o Gymru i dderbyn yr anrhydedd.

"Mae rheolwyr busnes ysgolion yn rhoi cymorth mawr i'r ysgol ac yn gyfrifol am amrywiaeth o wasanaethau cymorth, gan gynnwys cyllid, adeiladu, cludiant i enwi ond ychydig. Maent yn asgwrn cefn go iawn i'w hysgolion ac yn ategu'r ymdrechion addysgol sy'n digwydd.

"Mae cael anrhydedd genedlaethol yn adlewyrchiad clir o ymrwymiad, ymroddiad a phroffesiynoldeb Catrin. Llongyfarchiadau mawr !"

Dywedodd Gwyn Tudur, Pennaeth Ysgol Glan Clwyd: “Mae Catrin Williams yn gwbl broffesiynol yn ei gwaith gan sicrhau fod tîm busnes Ysgol Glan Clwyd a’r Clwstwr yn gwbl effeithiol ac yn effeithlon.

“Ond yr hyn sy’n rhagorol am Catrin Williams yw nad rheolwr busnes cul mohoni. Ei phwyslais bob amser yw safonau’r addysg a gynigir yn ein hysgolion,  a gweithia’n ddiflino i sicrhau’r deilliannau gorau posib i holl ddysgwyr Ysgol Glan Clwyd a’r clwstwr.

“Mae holl ysgolion y clwstwr yn ymfalchïo yn y llwyddiant hwn, ac yn ei llongyfarch yn wresog ar y wobr haeddiannol hon”.

Siopa'n Lleol: #CaruBusnesauLleol

Hyrwyddo busnesau Sir Ddinbych mewn ymgyrch siopa’r gaeaf

Mae ymgyrch sydd yn amlygu gwerth busnesau, nwyddau a gwasanaethau sydd ar gael yn Sir Ddinbych wedi ei lansio ac mae’r sir yn apelio i bobl siopa’n lleol ac i wario’n lleol y gaeaf hwn.

Mae’r ymgyrch Siopa'r Gaeaf newydd hwn yn estyniad i'r fenter #carubusnesaulleol, gyda gwthiad i annog pobl i wario eu harian yn y sir, i annog busnesau i ddangos eu cynnyrch neu wasanaethau ac i ddenu hen gwsmeriaid a rhai newydd i ganolfannau tref.

Yn ogystal mae’r ymgyrch yn edrych ar fanteisio ar y cynnig o barcio am ddim sydd ar gael mewn meysydd parcio ar draws y sir a'r fenter i wneud ein canolfannau trefn yn fannau diogel i ymweld ac i wneud busnes yn ystod covid.

Dywedodd Arweinydd y Sir, y Cynghorydd Hugh Evans OBE, sydd hefyd yn Aelod Arweiniol dros yr Economi: “Mae ein cwmnïau lleol angen ein cefnogaeth yn ystod yr amseroedd sy’n anodd yn ariannol.

“Roedd hi’n anodd yn ariannol cyn i covid effeithio ar ein cymunedau ac mae rhai busnesau wedi cael trafferth i ymdopi. Dyma pam rydym yn meddwl ei bod yn bwysicach nag erioed i hybu’r neges #carubusensaulleol.

“Mae nifer o siopau yn ein trefi a phentrefi sydd yn cynnig ystod eang o gynnyrch, o fwyd a diod i harddwch a ffasiwn, o’r celfyddydau a chrefft i wasanaethau proffesiynol.

“Byddwch yn cael syrpreis wrth gerdded drwy'r trefi a phentrefi. Mae gennym drysorau cudd manwerthu yn ein sir a rydym eisiau helpu busnesau i ddangos eu cynnyrch, i annog pobl i ymweld ac i roi syrpreis a chyffroi’r prynwyr o’r hyn sydd i’w cynnig.

“Rhowch gynnig ar fusnesau Sir Ddinbych ac ewch a chefnogi busnesau lleol.”

Ffilm fer am siopa'n lleol

Diolch am eich cefnogaeth barhaus i siopa'n lleol y gaeaf hwn. 

Goleuo tirnodau lleol i gefnogi #carubusnesaulleol

Mae nifer o safleoedd ar draws trefi Sir Ddinbych yn cael eu goleuo ym mis Rhagfyr fel rhan o ymgyrch farchnata Siopa’r Gaeaf i gefnogi busnesau lleol.

Gan nad yw rhai o’r gweithgareddau Nadoligaidd arferol yn nhrefi’r sir yn cael eu cynnal eleni, mae'r Cyngor wedi bod yn gweithio gyda’i bartneriaid ar ddull amgen i roi hwb i ganol trefi, er mwyn cefnogi ymgyrch Siopa’r Gaeaf sydd eisoes ar waith.

Bydd prosiect Goleuo Sir Ddinbych yn anelu at roi hwb i nifer y bobl sy’n ymweld â chanol trefi a gwella’r gwaith sydd eisoes wedi’i gwblhau gan y Cyngor i sicrhau fod canolfannau masnachol yn ddiogel i bobl siopa a mwynhau lletygarwch.

Disgwylir y byddwn yn troi’r goleuadau ymlaen ar 4 Rhagfyr ac yn eu cadw ymlaen am fis, er mwyn gwneud y mwyaf o ymwelwyr ychwanegol, nid yn unig yn y cyfnod sy’n arwain at y Nadolig, ond ar ddechrau’r Flwyddyn Newydd yn ogystal.

Dyma’r lleoliadau y byddwn yn eu goleuo:

  • Prestatyn – Eglwysi a chapeli
  • Rhuddlan – Castell Rhuddlan (Ar gau i’r cyhoedd ar hyn o bryd)
  • Y Rhyl - Neuadd y Dref
  • Dinbych - Castell Dinbych (Gwybodaeth ar amseroedd agor: cadw.llyw.cymru/ymweld/lleoedd-i-ymweld/castell-dinbych)
  • Rhuthun, Sgwâr Sant Pedr, Eglwys Sant Pedr
  • Llanelwy – Cadeirlan Llanelwy
  • Llangollen – Prif bont y dref
  • Corwen – Y Sgwar

Ariennir y cynllun gan y Cyngor.

Dywedodd Arweinydd y Cyngor, y Cynghorydd Hugh Evans OBE: “Bydd y cyfnod sy’n arwain at y Nadolig ychydig yn wahanol eleni, gan nad oes modd cynnal y digwyddiadau mawr sydd fel arfer yn cael eu cynnal pan fydd y trefi wedi’u goleuo eleni.

“Er y bydd gan drefi eu goleuadau Nadolig traddodiadol eu hunain, mae’r Cyngor wedi penderfynu ychwanegu mwy o oleuadau a rhoi hwb i ysbryd yr ŵyl drwy oleuo rhai o’r adeiladau a’r strwythurau hanesyddol ac eiconig yn ein prif drefi. Rydym wedi dotio at yr holl gefnogaeth yr ydym wedi’i derbyn gan gynghorau dinas a thref ar draws Sir Ddinbych i ymgymryd â’r prosiect hwn.

“Ein nod yw denu pobl i’r dref a hyrwyddo ein hymgyrch marchnata Siopa’r Gaeaf, a gafodd ei lunio er mwyn annog trigolion i gefnogi eu siopau lleol yn ystod y cyfnod hollbwysig hwn. Bydd yr ymgyrch yn ystyried cefnogi ystod eang o weithgareddau busnes, gan gynnwys bargeinion ar-lein, fel rhan o’r fenter #carubusnesaulleol.

“Gobeithiwn y bydd pobl yn mwynhau’r goleuadau ac yn awyddus i ymweld â chanol y dref i weld beth sydd ar gael ac i fwynhau hwyl yr ŵyl”.

Gwên o glust i glust wrth i berchennog busnes fynd â busnes caws i lefel arall

Mae gwraig fusnes o Ruddlan yn gobeithio dod yn enw mawr yn y diwydiant busnes drwy ehangu i dref gyfagos.

Mae Gemma Williams, sylfaenydd 'The Little Cheesemonger' yn brysur iawn yn rhedeg ei busnes arobryn, tra hefyd wrthi'n sefydlu siop fawr arall y mae'n ei disgrifio fel 'y siop gaws lefel nesaf'.

Mae The Little Cheese Company wedi bod yn gweithredu yn Rhuddlan ers bron i bedair blynedd. Mae llawer o gynhyrchion i ddewis ohonynt gan gynnwys cacennau priodas caws, platiau rhannu yn ogystal â jîns a hamperi.

Mae The Little Cheesemonger yn un o nifer o fusnesau sy'n cefnogi Ymgyrch Siopa Gaeaf Cyngor Sir Ddinbych a sefydlwyd i annog pobl i gefnogi busnesau lleol dros y misoedd nesaf.

Dywedodd Gemma: "Rwy'n angerddol ac yn benderfynol o werthu caws gwych! Mae'n fy ngwneud yn hapus i weld pobl yn gwirioni ar gaws nad ydynt erioed wedi'u trio o'r blaen.

"Pan fydda i'n cael cyfle i adeiladu tyrau priodas caws ar gyfer priodas fy nghleientiaid, mae'n anrhydedd. Dwi wrth fy modd yn gwneud ceuled ac rwy'n mwynhau rhannu fy angerdd a'm cyffro gyda phobl eraill sydd hefyd yn caru caws gymaint â fi".

Esboniodd Gemma sut yr oedd hi'n teimlo bod y pandemig wedi dod â'r gymuned yn nes at ei gilydd a bod pobl yn amlwg yn mynd allan i gefnogi busnesau lleol yn fwy nag erioed.

Dywedodd: "Rwy'n credu bod pobl yn deall yn fwy nag erioed bod y pŵer yn eu pyrsiau. Bydd lle mae pobl yn dewis siopa yn cael effaith enfawr o ran helpu busnesau lleol. Bydd siopa'n lleol a chefnogi eich cymuned yn helpu i osgoi cau mwy o siopau.

"Mae busnesau bach yn rhoi eu calon a'u henaid. Rydym yn croesawu'r henoed a’r unig ac yn cofio enwau ein cwsmeriaid yn pryderu amdanynt os nad ydynt yn galw. Nid dim ond cynnyrch neu wasanaeth ydym ni, ni yw sylfaen y gymuned, y strydoedd mawr a'r economi leol.

Ychwanegodd Gemma: "Mae gennym berthynas wych gyda'r gymuned leol a dyna'n bennaf pam y penderfynwyd cadw siop Rhuddlan ar agor a masnachu wrth i ni ehangu i siop fwy newydd ym Mhrestatyn.

'Mae gen i gynlluniau epig ar gyfer y dyfodol. Bydd ystafell aeddfedu caws a ffenestri i gwsmeriaid weld ein "cafn caws" a phlymio i fyd ‘affinage’ caws.

'Rydym wedi buddsoddi mewn offer arbenigol wedi'i deilwra'n bwrpasol i roi'r storfa berffaith ar y cownter yn y siop. Yn 2021 byddwn yn datblygu menyn a chaws ar y safle a chyn gynted ag y gallwn, byddwn yn cynnal digwyddiadau blasu caws a gwin.

I gael rhagor o wybodaeth am yr ymgyrch, dilynwch gyfrifon Facebook a Twitter Cyngor Sir Ddinbych, yn ogystal â'r #carubusnesaulleol ar y cyfryngau cymdeithasol.

Pethau Tlws: Busnes yn ‘rhoi yn ôl’ i’r gymuned ar ôl cefnogaeth yn ystod y cyfnod clo

Mae perchennog busnes o Ddyffryn Dyfrdwy yn dweud fod y gefnogaeth gan y gymuned leol a’i chwsmeriaid ffyddlon wedi eu cadw nhw i fynd trwy amseroedd heriol a’u bod nhw wedi addasu eu busnes fel ffordd o ddweud “diolch yn fawr iawn.”

Sefydlodd Pam Morris ei busnes yng Nghorwen gyda’i chwaer Lynne Davies Hocking gan ddechrau masnachu ym mis Gorffennaf 2012. Yn y lle cyntaf y bwriad oedd agor ystafell de ond gan fod llawer o gystadleuaeth yng Nghorwen dyma nhw’n penderfynu prynu siop wag yn y dref a sefydlu’r siop rhoddion Pethau Tlws.

Mae’r siop yn gwerthu amrywiaeth eang o gynnyrch yn cynnwys sgarffiau, dillad, cardiau, gemwaith a chanhwyllau, gyda ffocws ar gynnyrch wedi’u creu gan Gymry dawnus. Er eu bod nhw wedi bod yn ddibynnol ar gefnogaeth y gymuned leol maen nhw hefyd wedi denu cwsmeriaid o ardal ehangach yn cynnwys Y Bala, Rhuthun, Llangollen a Llanrwst.

Mae Pethau Tlws yn cefnogi’r ymgyrch Siopa’r Gaeaf dan arweiniad y Cyngor Sir gyda’r nod o annog mwy o bobl i gefnogi busnesau lleol.

Meddai Pam: “Mae’n anodd credu bod y siop wedi’i sefydlu ers mwy na 8 mlynedd bellach, yn enwedig mewn tref mor fach. Rydym yn gwerthu amrywiaeth o gynnyrch hyfryd ac mae’n bwysig iawn a ninnau’n ferched Cymraeg lleol ein bod yn gwerthu cymaint o eitemau Cymraeg ag sy’n bosib. Rydym wastad yn cadw llygad am Gymry dawnus sy’n gallu llenwi ein siop gyda’u cynnyrch hyfryd.

“Mae eleni wedi bod yn flwyddyn heriol iawn i fusnesau bach oherwydd y pandemig. Rydym yn ffodus i fyw mewn ardal mor anhygoel lle mae ein pobl leol mor gefnogol ac wedi ein cadw ni i fynd yn ystod yr amseroedd anodd hyn.  Hebddyn nhw ni fyddem ni yma – mae eu cefnogaeth nhw wedi bod yn eithriadol yn enwedig eleni. 

“Un peth ‘da ni wedi bod yn ei wneud ers y cyfnod clo yw cynnig apwyntiadau gyda’r nos i’r cwsmeriaid hynny sydd wedi gorfod hunanynysu neu’n llawn gofid am fentro allan. Mae hyn wedi bod yn llwyddiannus iawn ac mae’n bwysig ein bod yn edrych ar ôl ein cwsmeriaid gan eu bod nhw wedi edrych ar ein holau ni. Maen nhw’n gallu bwcio slot lle mae ganddyn nhw’r siop i gyd i’w hunain am 30-40 munud heb unrhyw bwysau ac yn bwysicach na hynny eu bod nhw’n teimlo’n ddiogel. Hefyd rydym wedi bod yn cludo pethau yn lleol i’r rheiny sy’n methu mentro allan.

“Teimlwn ei bod yn bwysig iawn ein bod yn ‘rhoi rhywbeth yn ôl’ felly rydym wedi cyflwyno cynllun ffyddlondeb lle unwaith y byddwch wedi gwario £100 (sydd yn cael ei gario drosodd) rydych yn cael £10 oddi ar eich pryniant nesaf. Mae hyn wedi mynd i lawr yn dda.

“Mae hi mor bwysig siopa a chefnogi ein busnesau lleol, dyma enaid unrhyw dref. Mae cymuned wych yma yng Nghorwen a dyna pam rydym wedi gallu dal i fynd am 8 mlynedd..... felly, gobeithio y byddwn ni’n gallu dathlu eto wedi 8 mlynedd arall.”

Siop flodau ‘Flower Tops’ yn y Rhyl wedi ehangu yn ddiweddar

Mae siop flodau ‘Flower Tops’ yn y Rhyl sydd wedi ennill sawl gwobr wedi ehangu yn ddiweddar, ac fe fuom ni’n siarad gyda Carol Parr, y perchennog i gael gwybod mwy.

Mae Flower Tops wedi bod yn weithredol ers 10 mlynedd, gan gynnig tuswau o flodau hyfryd ar gyfer busnesau ac achlysuron megis priodasau ac angladdau. Mae ehangu’r siop wedi rhoi rhagor o ofod i ni ymestyn yr hyn rydym ni’n ei werthu yn cynnwys cardiau cyfarch, balŵns, cynnyrch i’r cartref a llawer mwy o eitemau i gwsmeriaid eu dewis.

Dywedodd Carol: “Dwi wrth fy modd yn rhedeg Flower Tops. Dwi’n meddwl bod y mwyafrif o’n cwsmeriaid yn ymweld â’r siop i gael profiad nad ydynt yn ei gael wrth brynu ar-lein. Yn ogystal â gweld y cynnyrch, mae cwsmeriaid wrth eu bodd yn gallu teimlo ansawdd y cynnyrch, ac rydym ni’n gadael iddynt! Rydym ni wrth ein bodd yn siarad gyda nhw a rhoi cyngor arbenigol ar gyfer pob archeb.’

‘Mae yna ymdeimlad o gymuned wrth siopa’n lleol, mae pobl wrth eu bodd yn cefnogi eu gilydd, mae’n wych. Heb gefnogaeth gan y gymuned, mae busnesau lleol yn cau eu drysau ac unwaith y maent wedi mynd, mae pobl yn eu methu.

Mae nifer o fusnesau yn dod at eu gilydd i gefnogi Ymgyrch Siopa y Gaeaf y Cyngor Sir, yn cynnwys Flower Tops. Fe sefydlwyd yr ymgyrch yma i annog pobl i gefnogi busnesau lleol dros y misoedd nesaf.

Mynegodd Carol ei hangerdd dros gefnogi busnesau lleol ac aeth ymlaen i egluro sut mae hi’n teimlo bod Flower Tops yn mynd yr ail filltir i ddarparu gwasanaethau wedi’u personoli.

‘Mae siopau lleol yn mynd y tu hwnt i’r disgwyl i gynnig y gwasanaeth gorau posibl i gwsmeriaid. Rydym ni’n cynnig llawer o gyffyrddiadau wedi’u personoli i’n cwsmeriaid ni, yn cynnwys darparu addurniadau ychwanegol i’n tuswau yn rhad ac am ddim. Ar gyfer anrhegion sensitif, rydym ni hyd yn oed yn anfon lluniau at gwsmeriaid sydd methu teithio i’r siop, i’w cadw fel atgof.’

Fe ychwanegodd Carol: ‘Dw i wrth fy modd yn rhoi rhywbeth yn ôl i’r gymuned a chydnabod y bobl dda sydd yno. Rydw i’n cynnal cystadlaethau i roi anrhegion am ddim, ac weithiau dwi’n gwahodd y maer i gyflwyno’r gwobrau yma i’r enillwyr arbennig.’

Cadwch lygad ar sianeli cymdeithasol Flower Tops, mae’n swnio fel bod yna nifer o bethau cyffrous ar y gweill!

I gael rhagor o wybodaeth am yr ymgyrch, dilynwch gyfrifon Cyngor Sir Ddinbych ar Facebook a Twitter, yn ogystal â chyfrif cyfryngau cymdeithasol #CaruBusnesauLleol

State of Distress: Llwyddiant i berchennog busnes Rhuthun y gaeaf hwn

Mae Bernadette O’Malley yn ddynes brysur iawn yn rhedeg dau fusnes yn Nyffryn Clwyd – gan sefydlu cwmni newydd sbon ar ddechrau’r prif gyfnod clo yng Ngwanwyn 2020.

Sefydlodd y ferch fusnes entrepreneuraidd ‘State of Distress’, ei phrif fusnes yn Rhuthun yn 2013, ac yn ddiweddar cymerodd y cyfle i sefydlu Marchnadoedd Artisian Rhuthun CIC, cwmni digwyddiadau marchnad.

Mae State of Distress yn gwerthu celf a chrefft leol, Paent Sialc Annie Sloan, ac mae Stiwdio Paentio Crochenwaith a gweithdy crefftau yno hefyd.

Mae Marchnadoedd Artisian Rhuthun CIC yn cynnal marchnadoedd lle mae pobl yn gwerthu cynnyrch lleol, gan gynnwys celf a chrefft, bwyd a diodydd lleol.

Mae Bernadette yn un o nifer o fusnesau sy’n cefnogi ymgyrch Siopa dros y Gaeaf y Cyngor, a sefydlwyd er mwyn annog pobl i gefnogi busnesau lleol dros y misoedd nesaf.

Dywedodd Bernadette: “Mae gennym dros 40 o fusnesau o dan un to, mae mwyafrif yr eitemau wedi’u personoli heb unrhyw gost ychwanegol ac mae mwyafrif yr eitemau yn hollol unigryw. Mae ein Stiwdio Paentio Crochenwaith wedi’i anelu at bob oed, ac rydym hefyd yn rhoi ôl traed a bysedd ar grochenwaith ar gyfer babanod. Rydym yn cynnig gwasanaeth danfon lleol am ddim, ac ym mwyafrif yr achosion rydym yn danfon ar yr un diwrnod. Mae gennym enw da am ein dull cyfeillgar a chyngor pan fo angen.

“Mae Marchnadoedd Artisan Rhuthun yn grŵp buddiannau cymunedol. Rydym yma i gynorthwyo busnesau lleol i sefydlu sylfaen o gwsmeriaid a thyfu eu busnes a chynnal digwyddiadau awyr agored diogel i aelodau’r gymuned lle gallent ddod i siopa a chyfarfod ffrindiau a theulu yn ddiogel yn yr awyr agored. Rydym hefyd yn gweithio ar geisio cynyddu ymwybyddiaeth pobl o’n hatyniadau ac adeiladau hanesyddol yn y dref. Bydd unrhyw elw dros ben yn cael ei ail-fuddsoddi yn ein cymuned fel y gallwn roi yn ôl hefyd.

“Mae’n hanfodol i fusnesau lleol bychain gael eich cefnogaeth eleni yn fwy nac erioed. Mae nifer o fusnesau bychain, fel fy musnes i, wedi mynd tu hwnt i’r disgwyliadau eleni er mwyn darparu anghenion cwsmeriaid i’w drysau a’u helpu i barhau i fyw eu bywydau yn haws.

Mae Bernadette yn credu bod gan Rhuthun gymuned fusnes cryf a chefnogol a phwynt gwerthu unigryw.

Ychwanegodd: “Mae busnesau yn y dref yn cynnig gwasanaeth wedi’i bersonoli, cysylltiad gyda’r cynnyrch a wneir yn ein hardal a’r ffaith bod arian sy’n cael ei wario yn ein hardal yn aros yn yr ardal wrth i fusnesau bychain lleol ail-fuddsoddi mewn busnesau bychain eraill a darparu swyddi ar gyfer pobl leol.

“Mae busnesau wedi cynnig helpu ei gilydd gyda gwasanaeth danfon, maent yn argymell busnesau eraill i’w cwsmeriaid ac maent yn gwario arian ym musnesau ei gilydd.

“Gallwch brynu pethau ar stryd fawr Rhuthun na fyddech yn gweld mewn strydoedd fawr eraill yn y DU, a gan fod mwyafrif y busnesau yn cael eu rhedeg gan y perchennog, byddwch yn derbyn gwasanaeth gan rhywun sydd wir yn malio eich bod yn dewis gwario eich arian gyda nhw ac nid yn unrhyw le arall.

“Rydym yn darparu gofod yn ein siop ar gyfer busnesau sydd methu fforddio costau cyffredinol staff a siop, yn ogystal â’r biliau ynghlwm. Rwy’n creu mygiau, arwyddion ac eitemau eraill ar y safle, yr un diwrnod fel arfer. Rwyf hefyd yn cynnig gwasanaeth paentio dodrefn lle gallwch ddod a dodrefn mewn a gallaf eu paentio mewn unrhyw liw a steil yr hoffech.

“Mae Marchnadoedd Artisian Rhuthun CIC yn sefydliad gwirfoddol a grëwyd er mwyn dod a phobl i’n dref a chynnal digwyddiadau er mwyn cyfarfod â ffrindiau a theulu yn ogystal a chodi ymwybyddiaeth o’n busnesau bychain lleol, na fyddent wedi darganfod fel arall, am brisiau fforddiadwy ar gyfer y busnesau”

I gael rhagor o wybodaeth am yr ymgyrch, dilynwch gyfrifon Facebook a Twitter y Cyngor, yn ogystal â chyfrif cyfryngau cymdeithasol #carubusnesaulleol 

Morgan’s Hair and Beauty: Triniwr gwallt yn annog trigolion i siopa’n lleol dros y gaeaf

Mae siop trin gwallt llwyddiannus sy'n cefnogi ymgyrch siopa’n lleol yn dweud y gall torri gwallt neu gael triniaeth harddwch roi hwb mawr ei angen i drigolion Sir Ddinbych y gaeaf hwn.

Agorodd Rebecca Morgan Brennan Morgan’s Hair and Beauty ym Mhrestatyn yn 2013 ac yna ymgorfforodd Morgan’s Wigs ym mis Ionawr 2014, gan gynnig cymorth i’r rhai â chyflyrau meddygol sydd wedi arwain at golli gwallt.

Mae hi'n cefnogi ymgyrch siopa gaeaf #CaruBusnesauLleol y Cyngor i annog pobl i gefnogi busnesau Sir Ddinbych a siopa'n lleol yn y cyfnod cyn y Nadolig a thu hwnt.

Meddai Mrs Morgan, 51, sydd wedi bod yn driniwr gwallt ers 17 o flynyddoedd: “Mae’n bwysicach nag erioed i gefnogi busnesau lleol ar ôl popeth sydd wedi digwydd eleni.

“Mae gwario arian yn lleol yn diogelu swyddi ac yn helpu’r economi leol. Mae gennym bobl sy'n dod atom o bob rhan o Ogledd Cymru, yna maen nhw wedyn yn gwario arian ym Mhrestatyn, rydyn ni'n eu cyfeirio at lefydd i siopa ym Mhrestatyn.

“Rydyn ni'n salon mawr, ac rydyn ni'n dilyn rheolau Covid-19 yn ddiogel iawn, gan wisgo'r holl gyfarpar diogelu personol angenrheidiol. Gallwn ni deilwra'r profiad i gwsmeriaid i sicrhau bod eu hanghenion yn cael eu diwallu, rydyn ni hefyd yn cynnig ystod o driniaethau harddwch yma. Mae cael torri gwallt neu driniaeth harddwch yn grêt ar gyfer codi calon. Mae’n ffordd wych o wneud i chi eich hun deimlo’n well, yn enwedig yn ystod yr amser hwn.”

Mae Mrs Morgan, sy'n cyflogi 11 o bobl, hefyd yn rhedeg Morgan's Wigs sy'n darparu wigiau a gwasanaeth ffitio wigiau i bobl ledled Gogledd Cymru sydd wedi colli gwallt oherwydd cyflwr neu driniaeth feddygol.

Mae hi'n gweithio gyda nifer o elusennau, gan gynnwys Look Good Feel Better, Cymorth Canser Macmillan ac Ymddiriedolaeth Little Princess, a hi sy’n cyflenwi wigiau i gleifion y GIG ledled Gogledd Cymru.

Mae Morgan's Hair and Beauty a Morgan's Wigs wedi ennill nifer o wobrau gan gynnwys cael eu henwi'n Enillydd Pencampwr Cymunedol y Flwyddyn yng Ngwobrau Gwallt a Harddwch Prydain 2020, Gwobr Safon Aur Ymddiriedolaeth Little Princess yn ogystal ag ennill Gwobr Menter Gymdeithasol Cymru yng Ngwobrau Ffederasiwn Busnesau Bach Cymru 2020.

Ychwanegodd Mrs Morgan: “Mae mwy i’w gynnig yn lleol na’r hyn y mae pobl yn ei ddisgwyl, rwyf wedi gweld Prestatyn yn tyfu ac wedi gweld busnesau newydd yn agor ar ôl y cyfnod clo. Bydd mwy o fusnesau yn agor hefyd. Os na fydd pobl leol yn cefnogi busnesau lleol, byddan nhw’n diflannu. Mae’n rhaid i bobl roi amser ac arian i gadw eu strydoedd mawr lleol. Mae’n rhaid i bobl gefnogi eu stryd fawr.

“Mae busnesau lleol yn darparu cymuned ac yn cefnogi ei gilydd. Rwy’n argymell busnesau lleol eraill i’m cwsmeriaid ac rwy’n defnyddio busnesau lleol ar gyfer popeth y gallaf. Rwyf o’r farn y dylai busnesau helpu busnesau eraill hefyd, yn enwedig rŵan.

“Y peth gwych am fasnachwyr annibynnol yw y gallwn deilwra ein gwasanaeth. Er enghraifft, os bydd pobl yn nerfus am fod yn y salon gyda phobl eraill, gallwn ddarparu ystafell un i un er mwyn gwneud i bobl deimlo’n ddiogel.”

Making an Entrance: Addurniadau Nadoligaidd unigryw wedi’u creu’n ofalus â llaw

Efallai bod torch ar y drws neu eitem flodeuog ar fwrdd y cinio Nadolig yn rhan o syniad rhamantaidd am Nadolig teuluol traddodiadol, ac i un pâr busnes o Sir Ddinbych, mae harddwch y wlad sydd o gwmpas eu cartref yn rhoi ysbrydoliaeth i’w creadigaethau artistig.

Mae Making an Entrance yn gwmni sy’n cael ei redeg gan Wendy ac Andy Radley o’u cartref ym Mryniau Clwyd ger Llanarmon-yn-Iâl. Mae popeth yn cael ei wneud yn unigryw ar gyfer pob archeb mewn stiwdio flodau, sef stabl wedi’i throsi fel caban coed yng ngwaelod yr ardd.


Yn wreiddiol o Warrington, fe symudodd y pâr i Lanarmon ddiwedd mis Hydref 2019 ac maen nhw wedi mynd ati i fod yn rhan o fywyd y gymuned, gan gynnwys gwirfoddoli yn y siop leol a chanu yn y côr cymunedol. Maen nhw hefyd wedi bod yn brysur â’u siop ar-lein:  www.makinganentranceuk.co.uk, siop Etsy a gyda’i gilydd mae ganddyn nhw gyfanswm o dros 8,000 o ddilynwyr ar eu tudalennau Facebook ac Instagram Making An Entrance U.K.

Mae’r cwmni’n un o nifer o fusnesau ar draws Sir Ddinbych sy’n cefnogi ymgyrch Siopa’r Gaeaf sy’n cael ei chydlynu gan Gyngor Sir Ddinbych ac sy’n annog trigolion y sir i gefnogi busnesau lleol y gaeaf hwn.

Dywedodd Wendy: “Fe wnaethom ni symud i Gymru flwyddyn yn ôl o Warrington i ddechrau ar bennod newydd gan mai ond y ddau ohonom ni oedd adref bellach a dyma’r peth gorau rydyn ni wedi’i wneud.  Roedd gen i fusnes blodau ar-lein ac rydyn ni wedi defnyddio’r newid i greu cyfleoedd busnes newydd. Yn anffodus, mi gollodd Andy ei swydd fel rheolwr mewn cwmni adeiladu mawr yn ystod y cyfnod clo felly rydyn ni wedi gweithio’n galed iawn gyda’n gilydd i greu cyfleoedd busnes newydd, creu mwy o werthiant a thyfu enw da ein cwmni, yn enwedig yma yng Nghymru. 


“Mae Andy bellach yn gweithio yn llawn amser yn y busnes. Rydyn ni’n dîm da: mae o wedi ysgwyddo llawer o’r tasgau (llai creadigol) oeddwn i’n eu gwneud fy hun o’r blaen, fel danfon archebion at gleientiaid lleol (yn dilyn canllawiau diogelwch Covid). Mae hynny’n caniatáu i mi gwblhau mwy o archebion ac, felly, yn cynyddu ein gwerthiant. 

“Fel busnes bach, cyllideb fechan sydd gennym ni i hysbysebu felly rydyn ni’n dibynnu ar bobl i’n canmol ni a hyrwyddo ein busnes ar grwpiau Facebook lleol. Mae’r gefnogaeth rydyn ni wedi’i chael wedi bod yn anhygoel.  Dwi’n falch iawn o ddweud bod gwerthiant wedi cynyddu o un wythnos i’r llall, hyd yn oed yn ystod y pandemig, ac mae Andy a minnau’n ddiolchgar iawn am hynny. 

“Mae’r cleientiaid yn aml yn rhannu’r ‘straeon’ sydd y tu cefn i’w harchebion gyda mi.  Mae’n braf ac yn galonogol gallu gweld y cariad sydd rhwng teuluoedd a ffrindiau sy’n cael eu gwahanu gan Covid a gallu cyfleu eu caredigrwydd at ei gilydd trwy greu’r anrhegion blodeuog maen nhw wedi’u harchebu a’u danfon at stepen drws eu hanwyliaid ar eu rhan.  Mae gen i gwsmeriaid sy’n prynu torchau i’w rhoi ar feddi eu hanwyliaid, ac eraill yn archebu torchau i’w rhoi ar ddrysau/waliau i godi calon a gwneud y lle’n braf, yn enwedig y rhai sydd bellach yn gweithio gartref sydd yn aml wedi dweud eu bod yn teimlo’n unig ac fel charcharorion yn eu cartrefi eu hunain.


“Dwi wedi creu torchau blodau siâp calon i gael eu danfon at berthnasau hŷn mewn cartrefi gofal er mwyn i’r rhai sydd y tu allan allu dangos eu cariad tuag atyn nhw a’u hatgoffa y byddan nhw gyda’i gilydd eto cyn hir.  Dwi wedi creu torchau blodau i barau sy’n priodi, sydd wedi gorfod newid eu cynlluniau priodi a chwtogi’r niferoedd ond sy’n dal yn benderfynol o gael gwneud. Dwi wedi creu torchau i gael eu hanfon fel anrhegion gan fy nghwsmeriaid at nyrsys ac athrawon i ddiolch am y gwaith arbennig maen nhw’n ei wneud.

“Yn ddiweddar hefyd, i ymateb i alw gan y cwsmeriaid, rydw i wedi creu torch bersonol siâp calon ar gyfer drws / wal gyda thlws siâp calon yn y canol ac arno’r geiriau ‘A Hug In A Heart’ i’r rheiny sydd eisiau dangos i’w teulu a’u ffrindiau faint maen nhw’n colli eu gweld oherwydd y cyfyngiadau teithio lleol a mesurau cadw pellter cymdeithasol. Dyma i chi lond llaw o enghreifftiau pam mae pob archeb yn cael ei chreu’n ofalus â llaw.

“Rydw i’n ofnadwy o falch o’n busnes bach ac yn ddiolchgar iawn i’n cwsmeriaid triw, yn enwedig yn ystod y cyfnod anodd yma’n ariannol.  Dwi’n teimlo’n freintiedig iawn o gael gwneud beth ydw i’n ei fwynhau fel gwaith i gwsmeriaid sydd wir yn gwerthfawrogi ymdrechion fy ngŵr a minnau i gynnig crefftau o safon gyda gwasanaeth arbennig.”

Myrtle House: Oriel anrhegion Sir Ddinbych yn cefnogi cynnyrch Cymreig a siopa lleol

Mae perchennog oriel anrhegion sy'n hyrwyddo 'gwnaethpwyd yng Nghymru' y Nadolig hwn yn annog siopwyr i wneud yr un peth.

Sefydlodd Pippa McGrevy Oriel Anrhegion Myrtle House yn Llanelwy ym mis Rhagfyr 2017 gan werthu eitemau celf, crefft a chrefftwyr a wnaed gan gynhyrchwyr creadigol annibynnol bach o bob rhan o Ogledd Cymru a thu hwnt.

Mae'n cefnogi ymgyrch siopa gaeaf Cyngor Sir Ddinbych #CaruBusnesauLleol i annog pobl i gefnogi busnesau Sir Ddinbych a siopa'n lleol yn y cyfnod cyn y Nadolig ac wedi hynny.

Meddai Pippa: "Rwy'n hyrwyddo 'gwnaethpwyd yng Nghymru' ac rwy'n cefnogi'r ymgyrch hon gan fod prynu pethau hyfryd gan eich busnesau annibynnol lleol yn cadw eich arian yn yr economi leol, mae'n dda i ni i gyd a'n hardal.

"Mae cymuned fusnes gref yn Llanelwy, rwyf wedi canfod bod busnesau eraill yn gefnogol iawn ohonof ac rwy'n gwneud fy ngorau i'w cefnogi hefyd.

"Fel busnes annibynnol lleol rwy'n ceisio mynd y tu hwnt i wasanaeth personol i'm cyflenwyr a'm cwsmeriaid. Fy nod yw gwasanaeth cyfeillgar, prydlon a rhagorol drwy drefnu comisiynau, cynnig lapio anrhegion am ddim, gwasanaeth postio a danfon yn lleol am ddim. Nid oes dim yn ormod i'm cwsmeriaid. Y cyffyrddiad personol hwn yw'r hyn y gall busnesau lleol ei gynnig i'w cwsmeriaid."

Mae Oriel Anrhegion Myrtle House yn gwerthu ystod eang o eitemau wedi'u paentio â llaw, wedi'u gwneud â llaw a'u saernïo â llaw a rhoddion boutique gan gynnwys celf gwych a thecstilau, gemwaith arian, llyfrau wedi’u rhwymo â llaw, cerameg, cynnyrch gofal corff, cynhyrchion bath a chawod, cardiau cyfarch Cymraeg a Saesneg, a llawer mwy.

Mae'r busnes wedi'i leoli yn Myrtle House sydd â hanes hir o fasnachu, yn dŷ tafarn yn wreiddiol, yna yn siop bysgod a sglodion yn y 1950au.

Agorodd Pippa, sy’n rhwymwr llyfrau creadigol, a'i gŵr Miles, sy’n artist, y siop yn wreiddiol i arddangos eu gwaith eu hunain.

Dywedodd: "Cyfarfûm â chymaint o bobl greadigol mewn marchnadoedd a ffeiriau fel bod y busnes newydd yn tyfu'n organig wrth i mi eu gwahodd i ymuno â ni. Mae dwy ardal fach y siop bellach yn llawn i’w hymylon.

"Rwyf wrth fy modd yn dod o hyd i eitemau anarferol ac yn cefnogi crefftwyr nad ydynt yn defnyddio cyfryngau cymdeithasol neu wefannau. Gan nad yw gwneuthurwyr wedi cael ffeiriau na marchnadoedd oherwydd Covid-19 eleni, mae'n golygu bod gennym stoc unigryw o eitemau gwahanol a gwreiddiol, sydd ar gael yn unig i'n cwsmeriaid y gaeaf hwn."

Gwastraff, Ailgylchu a'r Amgylchedd

Daliwch ati gyda’r ymdrech ailgylchu GWYCH dros y Nadolig

Wrth i gyfradd ailgylchu Cymru gyrraedd lefel uwch nag erioed, rydyn ni’n galw ar drigolion yn Sir Ddinbych i ddal ati gyda’u hymdrechion ‘gwych’ i ailgylchu dros y Nadolig eleni.

Mae 92% ohonon ni’n ailgylchu’n rheolaidd*, sy’n gwneud Cymru yn genedl o Ailgylchwyr Gwych. Ni yw’r drydedd genedl orau yn y byd am ailgylchu, ac rydyn ni’n cefnogi Ymgyrch Gwych Cymru yn Ailgylchu i gael Cymru i fod y genedl ailgylchu orau un.

Datgelodd y data ailgylchu diweddaraf ein bod un cam yn nes at gyrraedd y brig. Er gwaethaf yr heriau a ddaw yn sgil COVID-19, cafwyd cynnydd mawr yng nghyfradd ailgylchu gyffredinol Cymru eleni, fe gododd o 63% i 65%**. Mae hyn yn golygu ein bod nawr yn ailgylchu 65% o’n gwastraff, sy’n rhagori ar darged Llywodraeth Cymru o 64% ar gyfer eleni.

Dangosodd arolwg diweddar hefyd bod 55% ohonom yn ailgylchu mwy nag yr oeddem ni’r adeg hon y llynedd*, a phryderon amgylcheddol yw un o’r prif resymau dros wneud. Mae hynny’n wych, ond gan fod bron i’n hanner ni yn dal i beidio ag ailgylchu popeth posibl, mae mwy y gallwn ni ei wneud o hyd. Os rydyn ni am helpu Cymru i fynd o’r drydedd genedl orau yn y byd i’r gorau un, a dal ati i warchod ein hadnoddau gwerthfawr, mae angen inni oll ymdrechu dros y Nadolig eleni.

Gan amlaf, dros y Nadolig rydyn ni’n creu mwy o wastraff gartref nag unrhyw adeg arall o’r flwyddyn. O’r holl fwyd ychwanegol rydyn ni’n ei fwyta i’r mynyddoedd o ddeunyddiau pacio o’r anrhegion Nadolig, dyma gyfle delfrydol i wneud yn siŵr ein bod yn ailgylchu popeth posibl.

Dyna pam rydyn ni’n cefnogi’r ymgyrch Bydd Wych. Ailgylcha. gan Cymru yn Ailgylchu, wedi’i ariannu gan Lywodraeth Cymru, i annog pawb yng Nghymru i fod yn Ailgylchwyr Gwych dros y Nadolig eleni.

Dywedodd y Cynghorydd Brian Jones, Aelod Arweiniol y Cabinet dros Wastraff, Priffyrdd a’r Amgylchedd: “Mae dinasyddion Cymru’n dangos eu bod yn WYCH gyda’u hailgylchu, ac mae eisiau inni oll fod yn falch o’n hymdrechion, ond mae mwy y gallwn ei wneud o hyd. Rydyn ni’n galw ar drigolion i ddal ati gyda’r gwaith da dros y Nadolig i’n helpu i gyrraedd y brig!”

“Fe wyddom fod pobl Cymru’n malio am warchod ein gwlad hardd ac mae ailgylchu’n chwarae rhan hanfodol wrth daclo newid hinsawdd. Dyma beth syml y gall pawb ei wneud i helpu i wneud gwahaniaeth go iawn”.

Dyma syniadau ar gyfer bod yn Ailgylchwr Gwych dros y Nadolig eleni:

Bwytewch, ailgylchwch, byddwch lawen. Mae pob Cyngor yng Nghymru’n darparu gwasanaeth casglu ailgylchu gwastraff bwyd wythnosol. Defnyddiwch ef, da chi. Gellir ailgylchu esgyrn twrci, crafion llysiau ac unrhyw fwyd dros ben o’r cinio Nadolig (y pethau na ellir eu bwyta’n ddiogel yn nes ymlaen)!. A daliwch ati i ailgylchu gwastraff arall dros yr Ŵyl hefyd, fel bagiau te a gwaddodion coffi, plisg wyau, crafion a chreiddiau ffrwythau, a hen fara.

Concro’r cardbord dros y Dolig. Gellir ailgylchu’r holl gardbord a ddaw gyda’r danfoniadau nwyddau ar-lein. Cofiwch dynnu’r holl dâp gludiog yn gyntaf, a fflatio unrhyw focsys. Ac ar ôl i’r Nadolig ddod i ben, cofiwch ailgylchu’r cardiau i gyd, ond ichi dynnu unrhyw rubanau’n gyntaf, ac unrhyw ddarnau sy’n cynnwys llwch llachar.

Gellir ailgylchu’r rhan fwyaf o’r plastig sydd i’w gael o gwmpas y cartref; poteli diodydd, nwyddau glanhau a photeli nwyddau ymolchi, fel poteli siampŵ a gel cawod. Cofiwch wagio, gwasgu a rhoi’r caead yn ôl arnynt cyn eu hailgylchu. Cofiwch hefyd dynnu unrhyw bwmp neu chwistrell o’r botel yn gyntaf gan nad oes modd ailgylchu’r rhain. Gallwch hefyd ailgylchu’r tybiau plastig mawr o siocled a losin sy’n llenwi’r tŷ dros y Dolig!

Peidiwch anghofio’r ffoil y Nadolig hwn. Cofiwch ailgylchu’r casys ffoil o’r mins peis ac unrhyw ffoil glân neu heb ei staenio a ddefnyddiwyd wrth goginio dros y Dolig. Dylid gwagio a rinsio tybiau a chynwysyddion ffoil cyn eu rhoi allan i’w hailgylchu.

Gellir ailgylchu caniau diodydd a thuniau bwydydd metel, yn ogystal ag erosolau gwag fel diaroglydd, gel eillio a chwistrell gwallt.

Os byddwch chi’n ansicr beth y gellir ac na ellir ei ailgylchu, gallwch edrych ar y Lleoliad Ailgylchu gan Cymru yn Ailgylchu.

Gallwch ddysgu mwy am yr Ymgyrch Gwych a ffeithiau ac awgrymiadau ailgylchu ‘12 dydd Nadolig' gan Cymru yn Ailgylchu ar y wefan www.byddwychailgylcha.org.uk, cadwch lygad am yr hysbysebion ar y teledu, gwrandewch ar yr hysbyseb ar y radio, ac ymunwch â’r sgwrs ar y cyfryngau cymdeithasol gan ddefnyddio’r hashnod #ByddWychAilgylcha

Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol

Adfer y Glyn ym Mhlas Newydd

Mae Prosiect Ein Tirlun Darluniadwy newydd ddod i ddiwedd ei ail flwyddyn, a dyna flwyddyn ryfedd a gawsom! Yn anffodus bu’n rhaid gohirio llawer o’r digwyddiadau a gynlluniwyd, ond mae’r prosiect wedi parhau i wneud gwaith i warchod a gwella mynediad at dirlun Dyffryn Dyfrdwy a Safle Treftadaeth y Byd Dyfrbont a Chamlas Pontcysyllte.

Rhan o’r gwaith hwn oedd gosod rheiliau newydd yn Rhaeadr Y Bedol, sydd wedi agor golygfan newydd ar gyfer ymwelwyr. Mae gwaith wedi dechrau hefyd i greu maes parcio ger hen safle tirlenwi Wenffrwd, a’r bwriad yw trawsnewid y safle i greu ‘parc poced’ dros y blynyddoedd nesaf.

Fodd bynnag, mae’r newidiadau mwyaf wedi digwydd yn y Glyn ym Mhlas Newydd, lle mae’r prosiect yn mynd ati i adfer y dyffryn darluniadwy hwnnw a fwynhawyd gan Ferched Llangollen. Ar ddechrau’r flwyddyn helpodd gwirfoddolwyr i greu dros 50 metr o waliau cerrig, ac ym mis Awst gosodwyd cerrig camu yn yr afon i greu nodwedd ddeniadol i'w mwynhau ac i atal erydiad glan yr afon.

Yn fwy diweddar mae’r rheiliau ar rai o’r llwybrau troed a’r ffensys ar y grisiau i fyny i’r tŷ haf wedi cael eu hadfer er mwyn iddynt edrych yn fwy fel y nodweddion pren gwledig a fyddai wedi bod yno pan oedd y Merched yn byw ym Mhlas Newydd.  

Mae’r nodweddion deniadol newydd hyn, ynghyd â’r llwybrau hygyrch a grëwyd gan y prosiect Ein Tirlun Darluniadwy yn y flwyddyn gyntaf, yn gwneud y Glyn yn lle perffaith i fynd am dro hamddenol y Gaeaf hwn. Mae’r caffi ym Mhlas Newydd ar agor o ddydd Mercher tan ddydd Sul bob wythnos, 10am-4pm, felly gallwch alw draw am ddiod poeth neu rywbeth i’w fwyta ar ôl bod am dro.

Prosiect Pori Datrysiadau Tirlun

Mae’r prosiect Pori Datrysiadau Tirlun wedi dechrau yng Ngogledd Ddwyrain Cymru.

Ariennir y prosiect gan Gynllun Rheoli Cynaliadwy Llywodraeth Cymru ac yn cael ei gynnal gan Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy.

Mae’r prosiect yn bartneriaeth draws gwlad gyda 10 o sefydliadau partner, rhai yn berchnogion tir, elusennau cadwraeth ac awdurdodau lleol. Nod y prosiect yw dod a 40 o safleoedd allweddol ar draws yr ardal prosiect i arferion rheoli cynaliadwy. Mae mwyafrif y safleoedd allweddol wedi cael eu dynodi ar gyfer pwysigrwydd ecolegol gyda nifer ohonynt yn SoDdGA, ACA, Ramsar, Parciau Gwledig, gwarchodfeydd natur lleol neu’n disgyn o fewn AHNE Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy ac mae un yn cyrraedd ffin Parc Cenedlaethol Eryri. Mae cynefinoedd y safleoedd yn cynnwys twyni arfordirol, rhostir, glaswelltir calchaidd ac yn cefnogi rhywogaethau megis grugiar ddu, llyffant cefnfelyn a madfallod dŵr cribog.

Nod y prosiect yw defnyddio atebion yn seiliedig ar natur i fynd i’r afael â nifer o broblemau y mae Rheolwyr Tir yn ei wynebu heddiw ac i gyflwyno dull mwy cynaliadwy i’r ffordd y mae safleoedd allweddol yn cael eu rheoli. Y canolbwynt yw pori anifeiliaid gan mai dyma’r ffordd fwyaf effeithiol a naturiol o gynnal cynefinoedd penodol. Mae pori er lles cadwraeth yn golygu defnyddio da byw i reoli safleoedd ar gyfer bywyd gwyllt ac i hyrwyddo bioamrywiaeth. Gellir cynnal hyn ar nifer o fathau o dir gan gynnwys coetir, prysgwydd, gwlyptiroedd a glaswelltir. Mae anifeiliaid pori wedi siapio ein tirlun am ganrifoedd a gall fod y ffordd fwyaf effeithiol a chynaliadwy o gynnal cynefinoedd. Mae da byw a ddefnyddir ar gyfer pori er lles cadwraeth fel arfer yn fridiau brodorol a byddwn yn ceisio defnyddio defaid, gwartheg a merlod ar gyfer ein safleoedd. Rydym hefyd wedi defnyddio moch Du ac Oxford Sandy ar un o’n safleoedd yn llwyddiannus. Caiff yr anifeiliaid hyn eu bridio am eu gwytnwch ac maent yn barod i bori ar y rhywogaethau o blanhigion mwyaf dominyddol, a bydd hyn yn caniatáu i amrywiaeth o rywogaethau eraill gael eu sefydlu.

Yn ogystal â phori ar rywogaethau o lystyfiant dominyddol sy’n tyfu’n gyflym, mae anifeiliaid pori hefyd yn helpu i agor y llystyfiant trwy symud o amgylch y safleoedd gan greu llwybrau a thraciau cerdded ar draws y tir. Mae hyn yn darparu cynefinoedd ar gyfer ymlusgiaid ac infertebrat ac yn creu mannau i eginblanhigion newydd flodeuo. Mae’r bridiau traddodiadol yn fwy gwydn na’r bridiau eraill sy’n cael eu ffermio’n fwy dwys, ac mae hyn yn golygu y gallent ymdopi â’r amodau caled, yn ogystal â phorfa o ansawdd is o’i gymharu â’r glaswelltir mae da byw masnachol yn ei gael. Mae tail yr anifeiliaid o fantais gyda mwy na 250 o rywogaethau o bryfaid wedi’i cofnodi mewn baw gwartheg, sydd yn ei dro yn darparu ffynhonnell hanfodol o fwyd ar gyfer ein hadar.

Ar hyn o bryd mae gennym wartheg Cenglog Galloway, merlod y Carneddau ac rydym ar fin cyflwyno defaid Soay mewn rhai o’r safleoedd. Mae’r gwartheg Cenglog Galloway yn frîd bychain a thawel sy’n berffaith ar gyfer pori mewn rhai o’n safleoedd, ac oherwydd eu hymddangosiad trawiadol a harddwch merlod y Carneddau, maent wedi dod yn atyniad poblogaidd ar gyfer cerddwyr lleol. Mae merlod y Carneddau wedi arfer byw yn y mynyddoedd dros 3,000 o droedfeddi gyda chlogwyni, llethrau creigiog a llynnoedd, ac felly’n frîd gwydn iawn sydd wedi arfer bwyta brwyn, eithin a glaswellt y mynydd. Maent wedi bod yn ddigon tawel fel nad ydynt yn dychryn defnyddwyr lleol a’u hatal rhag defnyddio’r safleoedd, ond maent yn symud i ffwrdd o gerddwyr pan fyddent yn dod rhy agos, felly nid ydynt yn rhy gyfeillgar nac yn dilyn cerddwyr.

Bydd y prosiect yn buddsoddi mewn isadeiledd fel ffensio a mynediad i’r safleoedd a darparu dŵr, yn ogystal â chael gwared ar rwystrau fel rheoli prysgwydd a rhedyn a fydd yn helpu i wneud yr ardaloedd hyn yn fwy deniadol i borwyr ac i ddod â stoc addas ar y safleoedd. Bydd perchnogion tir a staff y prosiect yn gweithio gyda phorwyr i ddatblygu cynlluniau pori i sicrhau fod yr holl weithgareddau pori o fudd i’r safle a’r cynefin amgylchynol ac i sicrhau fod y tir ddim yn cael ei bori’n ormodol neu fel arall.

Rhan allweddol arall o’r prosiect yw ymgysylltu gyda’r cymunedau sy’n amgylchynu’r safleoedd hyn a darparu cyfle i wirfoddoli mewn cadwraeth a lles anifeiliaid. Bydd cyfleoedd i ysgolion a grwpiau cymunedol gymryd rhan i edrych ar ôl y stoc. Darperir hyfforddiant mewn sgiliau traddodiadol megis codi waliau cerrig a phlygu gwrych i geisio helpu i leihau’r bwlch mewn sgiliau yn y sector ffermio a chadwraeth a llwybrau i gefnogi cenedlaethau’r dyfodol i gyflogaeth.

Rydym yn gweithio gyda chynhyrchwyr lleol i greu cynnyrch wedi’i brandio sy’n gyfeillgar i fywyd gwyllt er mwyn cynyddu cynaliadwyedd economaidd y cynllun pori er lles cadwraeth ar ddiwedd y prosiect. Bydd hyn yn cynnwys cynnyrch cig, mêl a chynnyrch gwlân gan gynhyrchwyr lleol.

Fy wythnos gyntaf fel Ceidwad Cynorthwyol Wrth Gefn

Ar ddiwedd mis Gorffennaf, dechreuais weithio yn AHNE Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy gyda thîm cefn gwlad Sir Ddinbych. Mae’n cael ei adnabod fel porth i Gymru, does dim ardal mor brydferth ac amrywiol i dreulio fy niwrnodau gwaith ac i feddu ar sgiliau newydd.

Yn ystod yr wythnosau olaf yn cael gwared ar Jac Y Neidiwr, dangoswyd i mi maint y broblem ar rai o’n safleoedd a sut i gael gwared ohonynt yn gywir - roedd y gwaith ei hun yn foddhaol ond weithiau roedd cyrraedd y ‘coedwigoedd’ hyn o Jac y Neidiwr yn fwy o waith nag oedd rhywun yn feddwl i ddechrau. Roedd rhaid gwisgo esgidiau glaw ac roedd sicrwydd y byddem yn mynd yn wlyb, ond yng ngwres yr haf a dilyn cyfnod clo ledled y wlad, doedd unlle gwell i dreulio’r diwrnodau. Roedd y gweithgaredd penodol hwn yn gyfle gwych i ddod i adnabod fy nghydweithwyr newydd ac roedd hi bob amser yn dawel gan nad oedd angen unrhyw beiriannau. Yr ardaloedd a dargedwyd oedd ar hyd Afon Dyfrdwy, golygfa hyfryd ar ôl diwrnod hir, ar un ddiwrnod poeth gwelsom blanhigyn Jac Y Neidiwr unigol ar ynys, ac mi wnaeth fy nghydweithiwr dynnu ei esgidiau a'i ‘sanau, ac i ffwrdd ag o drwy'r dŵr bas i dynnu'r planhigyn olaf.

Wrth reoli lledaeniad o rywogaeth planhigion ymledol iawn, roedd rhaid i ni ofalu a rheoli ein safleoedd prysurach, megis Rhaeadr Y Bedol tu allan i Langollen sydd yn safle treftadaeth y byd UNESCO. Mae'r Gored yn cyfarwyddo 12 miliwn tunnell o ddŵr o Afon Dyfrdwy i greu dechrau’r gamlas sydd yn mynd yr holl ffordd i’r Waun dros ddwy ddyfrbont, adeiladwyd y rhain i gyd gan Thomas Telford. Er ei fod yn fach i gyd, mae’r safle ei hun yn hafan ar gyfer gweithgareddau chwaraeon dŵr, cerddwyr yn mynd â'u cŵn am dro, a phobl yn cerdded ar hyd y gamlas. Roedd rheoli’r safle yn ystod y penwythnosau a diwrnodau poeth yn gyfle i gyfarfod â phobl leol a chynorthwyo ymwelwyr. Yn nodweddiadol ni ellir rhagweld y tywydd yng Ngogledd Ddwyrain Cymru a chan mai’r swydd hon oedd fy mhrofiad cyntaf o weithio y tu allan bob dydd ym mhob tywydd, roedd paratoi at bopeth yn rhan arferol i mi - dillad glaw, dillad ychwanegol, digon o ddŵr ac eli haul wrth law hefyd.

Yr hyn yr wyf wedi mwynhau fwyaf hyd yma yw teimlo cyflawniad a fy mod yn gwneud gwahaniaeth mewn ardal yr wyf wedi cael fy magu. Mae un diwrnod sy’n adlewyrchu hyn dwy flynedd yn ôl, pan welais y tân yn lledaenu ar fynydd Llantysilio a fu’n llosgi am dros fis a dinistrio tua 250 hectarau o grug, llus ac eithin. Yn ystod fy wythnos gyntaf roeddwn yn cael cynorthwyo i adfer y mynydd, gan ledaenu pentyrrau o grug i daenu’r hadau - roedd y pentyrrau hyn mor fawr fe gymerodd dros 2 awr i ddau ohonom i wasgaru lledaeniad tenau dros yr ardal yr effeithiwyd yn llawn. Bob dydd rwy’n falch o allu treulio fy amser yn helpu tuag at reoli ardal mor wych.

Gwasanaethau Cefn Gwlad

Sesiynau celf amgylcheddol

Mae celf yn beth pwerus. Gall gysylltu â phobl o bob oedran o unrhyw gefndir, gellir ei ddefnyddio i gadw negeseuon, a rhoi’r gofod a’r modd i fynegi pethau. Yn gynharach eleni defnyddiom ni gelf fel modd o gysylltu cymunedau’r Rhyl, Prestatyn, a Gallt Melyd gyda’u tirlun, fel rhan o’r prosiect Cysylltiad Da drwy ddod â’r artist amgylcheddol adnabyddus Tim Pugh i redeg gweithdai celf.

Yn gyntaf fe wnaethom gynnal cyfres o sesiynau celf cyhoeddus o baentio cerrig crynion yn ystod gwyliau’r haf er mwyn parhau â’r traddodiad a gychwynnwyd gan aelodau o’r gymuned yn ystod cyfnod COVID o greu nadroedd cerrig ar Lwybr Prestatyn i Dyserth ac o amgylch pwll Brickfields. Tri diwrnod cyfan o baentio cerrig crynion mewn haul crasboeth (gyda pheryg o stormydd!) ym Mhrestatyn a’r Rhyl, yn gweithio o fewn canllawiau’r llywodraeth i gynnal digwyddiadau cyhoeddus yr oedd cymaint o’u hangen. Roedd yr holl sesiynau’n llawn, cafodd yr holl deuluoedd amser gwych, a diolchwyd yn fawr i ni am gynnal sesiynau i gadw’r plant yn ddiwyd am gyfnod! Ar y pryd doedd dim digwyddiadau cyhoeddus eraill yn cael eu cynnal yn yr ardal, oedd yn golygu fod yn rhaid i rieni adlonni eu plant yn llawn amser. Roedd y sesiynau yn ychydig o saib i’r rhieni, ac yn bwysicach fe wnaeth annog y plant a’r rhieni ymweld â’u mannau gwyrdd agored a ffurfio perthynas â nhw.  

Bu’r sesiynau hyn mor llwyddiannus, nes i ni fynd ymlaen i drefnu gweithdai celf amgylcheddol mwy cyffredinol gyda sawl ysgol leol. Roedd rhain yn cynnwys Ysgol Christchurch yn Y Rhyl, Ysgol Melyd yng Ngallt Melyd ac Ysgol y Llys ym Mhrestatyn. Gan fod yr ysgolion yn gyfyngedig iawn o ran beth mae nhw’n gallu ei wneud ar hyn o bryd, mae bywyd wedi bod yn weddol ddiflas i’r plant, a dim byd cyffrous i edrych ymlaen ato. Roedd y sesiynau hyn yn bendant yn werth edrych ymlaen atynt! Roedd yr holl ddosbarthiadau o’r holl ysgolion yn edrych ymlaen yn fawr iawn at y gweithdai hyn, fe wnaethon nhw ymroi iddyn nhw’n llwyr. O’r plant tawelaf i’r rhai mwyaf bywiog, roedden nhw i gyd yn canolbwyntio ar y celf ac fe wnaethon nhw fwynhau eu hunain, gan brofi bod celf yn un o’r ffyrdd gorau i ymgysylltu gyda phlant o bob oed a phob math o bersonoliaeth. Roedd negeseuon amgylcheddol wedi eu plethu yn ysgafn ym mhob gweithdy, a fydd gobeithio yn ffurfio’r hedyn fod angen gofalu am, a chysylltu â’r tirlun. Dydy llawer o’r plant yma ddim yn cael cyfle i ymweld ac ymgysylltu â’i tirlun naturiol lleol, fel Bryniau Clwyd, y traethau, y gwarchodfeydd natur, sydd yn anffodus ofnadwy gan fod y pethau hyn yn eu hamgylchynu ac mae mor hawdd eu cyrraedd! Fel cenedlaethau’r dyfodol fydd â chyfrifoldeb dros y tirlun hwn, rhaid iddynt gael cysylltiad â fo a gofalu amdano.

Dyna yw nod y prosiect Cysylltiadau Da. Drwy ymgysylltu gyda’ch tirlun a chael profiadau oddi mewn a gyda’r tirlun, rydych yn ffurfio perthynas, a drwy wneud hyn rydych yn meithrin gofal drosto. Allwch chi ddim gofalu am rywbeth nad ydych yn ei adnabod, ac felly drwy gydol y prosiect drwy waith fel hyn rydym yn gobeithio sicrhau ein bod i gyd yn ei adnabod, ein bod i gyd yn poeni, a’n bod yn trin ein tirlun fel rhan o’n cymuned.

Sir Ddinbych yn Gweithio

Cynllun Kickstart

Mae’n bleser gan Sir Ddinbych yn Gweithio gyhoeddi ei fod bellach yn gynrychiolwr cymeradwy’r Cynllun Kickstart newydd.

Mae’r Cynllun Kickstart yn gynllun gwerth £2 biliwn gan y llywodraeth i greu swyddi newydd, gan ganolbwyntio ar helpu pobl ifanc sy’n ei chael hi’n annodd yn y farchnad lafur bresennol.

Mae’r cynllun yn darparu cyllid i gyflogwyr greu lleoliadau gwaith 6 mis i bobl ifanc sydd ar hyn o bryd yn derbyn Credyd Cynhwysol ac mewn perygl o ddiweithdra hirdymor, gyda’r gobaith o greu miloedd o swyddi newydd wedi’u hariannu’n llawn.

Mae cyllid ar gael ar gyfer:

  • 100% o’r Isafswm Cyflog Cenedlaethol perthnasol ar gyfer 25 awr yr wythnos,
  • cyfraniadau Yswiriant Gwladol cyflogwr cysylltiedig, cyfraniadau isafswm cofrestru awtomatig cyflogwr.
  • Yn ogystal mae £1500 ar gael ar gyfer pob lleoliad gwaith ar gyfer costau sefydlu ac i gefnogi’r unigolyn ifanc ddatblygu eu sgiliau cyflogadwyedd.

Gall Sir Ddinbych yn Gweithio wneud cais ar ran busnesau a sefydliadau a chefnogi pobl ifanc yn ystod eu lleoliadau i gael swyddi tymor hir.

Gall unrhyw sefydliad wneud cais am gyllid, ond mae’n rhaid i’r lleoliadau fod yn swyddi newydd. Ni ddylai’r swyddi hyn ddisodli swyddi presennol na swyddi a oedd yn dod yn wag, ac ni ddylai gweithwyr presennol na chontractwyr golli gwaith nac oriau o ganlyniad

Felly, os ydych chi'n gwybod am unrhyw fusnes a all elwa ar y cynllun hwn a rhoi cyfle i bobl ifanc weddnewid eu bywydau, cysylltwch â ni drwy ffonio 01745 331438 neu drwy e-bost  workingdenbighshire@sirddinbych.gov.uk neu ewch i'n gwefan.

Taylorfitch. Dod â newyddlenni yn fyw o flaen eich llygaid