NEWYDDION
Parc Bodelwyddan yn cael ei gydnabod yn Gwobrau Ewropeaidd
Mae’r wobr yn dathlu’r arwyddion canfod ffordd a dehongli a osodwyd yn Parc Bodelwyddan.

Mae Cyngor Sir Ddinbych wedi cael ei gydnabod gan Wobrau Canfod Ffordd Ewrop am ei waith gyda’r dylunwyr f.r.a., gan ennill y wobr am ‘Canfod Ffordd Gorau ar gyfer Parth Cyhoeddus Trefol’.
Mae’r wobr yn dathlu’r arwyddion canfod ffordd a dehongli a osodwyd fel rhan o brosiect ehangach i adfywio Parc Bodelwyddan.
Gan ddechrau yn 2022, derbyniodd y prosiect £900,000 gan Lywodraeth y DU drwy Gronfa Ffyniant Gyffredin y DU, ac roedd yn ceisio mynd i’r afael â chyflwr tir y parc cyn ei ailagor i’r cyhoedd yn 2025.
Gan weithio’n agos gyda’r dylunwyr, datblygwyd system canfod ffordd i wneud y parc yn groesawgar ac yn hygyrch i ymwelwyr o bob oed a gallu. Mae’r system yn ymateb i wahanol ddiddordebau, anghenion gwybyddol, dewisiadau iaith yn Gymraeg ac yn Saesneg, a gofynion symudedd, gan helpu pobl i lywio’r dirwedd wrth ddarganfod ei threftadaeth hanesyddol ac ecolegol gyfoethog.

Mae hierarchaeth arwyddion sydd wedi’i hystyried yn ofalus yn arwain ymwelwyr drwy’r parc, gyda gwybodaeth ddehongli wedi’i hintegreiddio drwy gydol y daith. Mae graffeg lachar a lliwgar yn cael ei pharu â derw o ffynonellau lleol, gan greu hunaniaeth nodedig sy’n cyfuno dylunio cyfoes â chrefftwaith traddodiadol.
Mae’r arwyddion dehongli hefyd yn cynnwys ffotograffiaeth ysbrydoledig, graffeg addysgiadol ac elfennau synhwyraidd 3D arloesol, gan annog archwilio cyffyrddol a chreu profiad mwy cynhwysol, amlsynhwyraidd.
Yn ogystal â’r system canfod ffordd, cyflwynodd Cyngor Sir Ddinbych ddau gilometr o lwybrau newydd ag wyneb calchfaen sy’n addas i bobl anabl er mwyn gwella hygyrchedd ar y safle, adferodd ffosydd ymarfer o’r Rhyfel Byd Cyntaf a phlannodd ddolydd blodau gwyllt i wella bioamrywiaeth.
Dywedodd Jamie Trippier Cyfarwyddwr Prosiectau a Rheoli f.r.a.:
“Rydym yn hynod falch bod ein gwaith ym Mharc Bodelwyddan wedi cael ei gydnabod gan Wobrau Canfod Ffordd Ewrop cylchgrawn Transform. Roedd hwn yn brosiect gwirioneddol gydweithredol, ac roedd gweithio gyda Chyngor Sir Ddinbych wedi rhoi cyfle i ni ddefnyddio dylunio i agor y dirwedd ryfeddol hon a’i threftadaeth i gynulleidfa hyd yn oed yn ehangach. Mae’r wobr yn gydnabyddiaeth wych o’r uchelgais a’r gofal a roddwyd i’r prosiect.”
Dywedodd Garry Davies, Swyddog Cefn Gwlad Cyngor Sir Ddinbych a fu’n goruchwylio’r prosiect:
“Rydym wrth ein bodd i dderbyn y wobr hon mewn partneriaeth â f.r.a.creative, a gyflwynodd ddehongli a chanllawiau canfod ffordd flaengar ac arloesol er mwyn darparu man gwyrdd agored cwbl hygyrch. Y weledigaeth oedd annog pobl o bob oed i ymweld, treulio amser yn yr awyr agored a mwynhau popeth sydd gan y parc i’w gynnig. Gall ymwelwyr gyrraedd Parc Bodelwyddan drwy amrywiaeth o drafnidiaeth gyhoeddus a phreifat a phrofi’r amgylchedd naturiol, y dreftadaeth a’r asedau rhagorol, gyda golygfeydd pellgyrhaeddol o’r dirwedd drawiadol ac amrywiol sydd gan Sir Ddinbych i’w chynnig.”
Dywedodd y Cynghorydd Huw Hilditch-Roberts, Dirprwy Arweinydd ac Aelod Arweiniol Addysg a Phlant, y Gymraeg, Diwylliant a Threftadaeth:
“Mae Cyngor Sir Ddinbych yn ymfalchïo mewn gweithio’n gydweithredol gyda phartneriaid i gyflawni gwelliannau i’n trigolion, ac mae’n fraint cael ein cydnabod am y wobr hon ochr yn ochr â f.r.a. ar y prosiect hwn.
“Hoffwn hefyd gydnabod gwaith caled ein tîm cefn gwlad, sydd wedi gweithio’n ddiflino ar y prosiect hwn. Ers ailagor i’r cyhoedd, mae’r parc wedi dod yn ased gwych i’r gymuned leol ac wedi croesawu cymaint o ymwelwyr sydd wedi gallu profi’r amgylchedd naturiol sydd gan ein sir i’w gynnig.”

Tipiwr anghyfreithlon yn cael ei ganfod ac yn cael dirwy ar ôl gollwng gwastraff ar lwybr yn y Rhyl
Mae unigolyn a ollyngodd wastraff o’r cartref yn anghyfreithlon ar lwybr wedi cael dirwy yn sgil ymchwiliad gan Dîm Troseddau Amgylcheddol Cyngor Sir Ddinbych.

Mae unigolyn a ollyngodd wastraff o’r cartref yn anghyfreithlon ar lwybr wedi cael dirwy yn sgil ymchwiliad gan Dîm Troseddau Amgylcheddol Cyngor Sir Ddinbych.
Gadawyd nifer o fagiau o wastraff o’r cartref yn erbyn wal ar y llwybr, gan greu llanast i drigolion lleol a gadael rhywun arall i glirio ar eu holau. Fodd bynnag, bu i dystiolaeth a ganfuwyd o fewn y gwastraff alluogi swyddogion i adnabod yr unigolyn oedd yn gyfrifol.
Bu i Swyddogion Troseddau Amgylcheddol wneud ymholiadau a dilyn amrywiaeth o dystiolaeth, gan arwain at gymryd camau gorfodi yn erbyn y troseddwr a gafodd Rybudd Cosb Benodedig o £250.
Meddai Jonathan Brittain-Hughes, Rheolwr Troseddau Amgylcheddol Cyngor Sir Ddinbych: "Yn anffodus, ymddengys bod rhai pobl yn meddwl os ydynt yn gadael eu gwastraff ar lwybr, bydd rhywun arall yn dod i’w glirio.
"Yr hyn nad yw pobl bob amser yn ei ystyried yw y gall y gwastraff ei hun ddarparu tystiolaeth werthfawr. Mae ein swyddogion yn ymchwilio i ddigwyddiadau gan ddefnyddio ystod o ddulliau gan gynnwys CCTV, gwybodaeth gan dystion a thystiolaeth a ganfyddir o fewn y gwastraff ei hun. Pan fyddwn yn gallu sefydlu pwy sy’n gyfrifol, byddwn yn cymryd camau gorfodi priodol.”
Meddai’r Cynghorydd James Elson, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant: “Ni ddylai unrhyw un orfod dioddef gweld gwastraff a adawyd yn anghyfreithlon yn eu cymuned. Mae tipio anghyfreithlon nid yn unig yn amhleserus o ran golwg, ond gall hefyd gael effaith negyddol ar gymunedau lleol, yr amgylchedd a’r balchder mae preswylwyr yn ei gymryd ym mhle maent yn byw.
“Rydym wedi ymrwymo i fynd i’r afael â’r mater hwn ar draws Sir Ddinbych a byddwn yn parhau i ymchwilio i adroddiadau a chymryd camau gorfodi pan fo tystiolaeth ddigonol i wneud hynny. Mae achosion fel yr un hwn yn anfon neges glir bod tipio anghyfreithlon yn annerbyniol ac y bydd y rhai sy’n gyfrifol yn cael eu dal yn atebol am eu gweithredoedd.
“Rydym yn annog trigolion i barhau i ddweud ynglŷn ag achosion er mwyn i ni allu cydweithio i gadw ein cymunedau yn lân, yn ddiogel ac yn groesawus i bawb.”
Diwrnod Agored Recriwtio Gofal Cymdeithasol i gael ei gynnal yn y Rhyl
Mae tîm Gofal Cymdeithasol Cyngor Sir Ddinbych yn gwahodd y rheiny sy’n chwilio am yrfa ym maes Gofal Cymdeithasol i ddiwrnod agored recriwtio i gael gwybodaeth am yr amrywiaeth o swyddi gwerth chweil sydd ar gael yn y sector.
Bydd y diwrnod agored yn cael ei gynnal yng Nghanolfan Gofal Dydd Hafan Deg yn y Rhyl ar 25 Medi. Mae croeso i fynychwyr alw heibio ar unrhyw amser rhwng 9am a 12pm.
Hafan Deg, Rhyl
Bydd y digwyddiad galw heibio’n siawns i fynychwyr ddysgu am y swyddi gofal cymdeithasol gwerth chweil sydd ar gael, siarad gyda staff a rheolwyr, cael cyngor am wneud ceisiadau, a darganfod mwy am y buddion o weithio i’r cyngor.
Mae’r sesiwn ar agor i bawb, p’un a ydynt eisoes yn gweithio ym maes cefnogaeth gymunedol, yn ystyried newid gyrfa, neu’n syml yn teimlo’n angerddol am wneud gwahaniaeth yn eu cymuned leol.
Nid oes angen archebu lle, ond anogir mynychwyr i gofrestru o flaen llaw trwy Eventbrite er mwyn helpu’r tîm i gael syniad cywir o nifer y mynychwyr o flaen llaw.
Meddai’r Cynghorydd Huw Hilditch-Roberts, Dirprwy Arweinydd y Cyngor:
“Mae’r diwrnod agored hwn yn gyfle gwych i bobl ddarganfod mwy am yr ystod eang o swyddi gwerth chweil sydd ar gael gyda thîm gofal cymdeithasol y cyngor.
Rydym yn edrych ymlaen at gwrdd â phobl sydd â phrofiad ym maes gofal neu gefnogaeth gymunedol, yn ogystal â’r rheiny sydd efallai’n ystyried llwybr gyrfa newydd. Gall mynychwyr alw heibio ar unrhyw adeg trwy gydol y digwyddiad a bydd modd iddyn nhw siarad yn uniongyrchol â’n timau, gofyn cwestiynau a chael arweiniad ar y broses ymgeisio a’r gefnogaeth sydd ar gael i staff.
Gall gweithio yn y sector gofal cymdeithasol roi llawer iawn o foddhad, ac mae’r digwyddiad hwn yn gyfle gwych i’r rheiny sydd â diddordeb i gymryd y cam cyntaf a dysgu mwy am sut y gallant wneud gwahaniaeth go iawn i fywydau pobl leol.”
Gweler y ddolen i archebu lle.
Cosbi’r Cyflawnwr: Rhybudd Cosb Benodedig o £250 i Dipiwr Anghyfreithlon yn Rhuthun
Mae unigolyn sydd wedi cael ei ddal yn tipio’n anghyfreithlon yn Rhuthun wedi cael Rhybudd Cosb Benodedig o £250 yn dilyn gweithredu gan Swyddogion Troseddau Amgylcheddol Cyngor Sir Ddinbych.

Mae unigolyn sydd wedi cael ei ddal yn tipio’n anghyfreithlon yn Rhuthun wedi cael Rhybudd Cosb Benodedig o £250 yn dilyn gweithredu gan Swyddogion Troseddau Amgylcheddol Cyngor Sir Ddinbych.
Mae Tîm Troseddau Amgylcheddol a Newid Ymddygiad y Cyngor yn parhau i ddilyn dull rhagweithiol o ran mynd i’r afael â throseddau amgylcheddol ar draws y sir, wrth i swyddogion gynnal ymchwiliadau a chasglu tystiolaeth lle canfyddir bod gwastraff wedi cael ei adael yn anghyfreithlon.
Yn yr achos hwn, llwyddodd y swyddogion i adnabod yr unigolyn a oedd yn gyfrifol a chymryd camau gorfodi, gan arwain at gyflwyno Cosb Benodedig o £250.
Gall tipio anghyfreithlon gael effaith barhaol ar y mannau y mae pobl yn byw, gweithio ac ymweld â nhw. Boed yn ychydig o wastraff y cartref neu’n bentwr mawr o bethau wedi’u gwaredu, bydd y Cyngor yn ymchwilio i’r achos os bydd digon o dystiolaeth i ganfod y rhai sy’n gyfrifol.
Meddai Jonathan Brittain-Hughes, Rheolwr Troseddau Amgylcheddol Cyngor Sir Ddinbych:
“Dyma enghraifft arall o’n swyddogion allan yn ein cymunedau ac yn gweithredu yn erbyn y rhai sy’n gyfrifol am dipio anghyfreithlon.
“Mae tipio anghyfreithlon yn ymwneud â mwy na gadael bag o sbwriel ar eich ôl. Mae’n effeithio ar edrychiad ein cymunedau, gall achosi niwed amgylcheddol, ac mae’n creu gwaith a chostau ychwanegol i lanhau’r gwastraff na ddylai wedi cael ei adael yno yn y lle cyntaf.
“Rydym eisiau i bobl feddwl ddwywaith cyn gwaredu gwastraff yn anghyfreithlon. Mae ein neges yn syml - gwaredwch eich gwastraff yn gyfrifol a pheidiwch â’i roi i rywun arall oni bai eich bod yn fodlon bod ganddynt yr awdurdod i’w gymryd.”
Mae’r Cyngor yn annog trigolion i roi gwybod am achosion o dipio anghyfreithlon pan maent yn eu gweld ac, os yn bosibl, darparu gwybodaeth a allai helpu swyddogion i ganfod y rhai sy’n gyfrifol.
Mae ymchwilio i droseddau amgylcheddol a’r camau gorfodi dilynol yn rhan o waith ehangach Cyngor Sir Ddinbych i wella glendid cymunedau a lleihau faint o wastraff sy’n cael ei waredu’n anghyfreithlon ar draws y sir.
Mae Tyler Turner o Sir Ddinbych yn Gweithio yn hyrwyddo niwroamrywiaeth
Cafodd Tyler Turner, Hyfforddwr Llesiant a Gwydnwch gyda Sir Ddinbych yn Gweithio a Hyrwyddwr Niwroamrywiaeth, ei choroni’n ddiweddar yn Ms Diamond United Kingdom 2026, ac mae eisoes yn defnyddio ei theitl i godi ymwybyddiaeth o niwroamrywiaeth a chynhwysiant pobl anabl ledled y DU.

Er bod llawer o deitlau cystadlaethau harddwch yn canolbwyntio ar godi arian neu ymgyrchoedd ymwybyddiaeth, mae Tyler wedi defnyddio ei llwyfan i greu adnoddau ac yn cynnig cyfleoedd ymarferol sy’n helpu pobl i deimlo eu bod yn cael eu deall a’u cefnogi.
Mae’r fenter yn adlewyrchu’r gwaith y mae Tyler yn ei wneud bob dydd drwy ei rôl gyda Sir Ddinbych yn Gweithio. Fel rhan o Brosiect Barod, mae Tyler wedi cynnal amrywiaeth o weithgareddau a gweithdai sy’n canolbwyntio ar lesiant, wedi’u cynllunio i annog ymgysylltu, creadigrwydd a datblygiad personol ymhlith pobl ifanc.
Mae’r rhain wedi cynnwys sesiynau crefft creadigol, sesiynau galw heibio ar niwroamrywiaeth a’r prosiect ‘The Sea In You’, a oedd yn cyfuno llesiant, ymwybyddiaeth amgylcheddol a chadwraeth forol. Drwy’r rhaglen, cafodd pobl ifanc eu hannog i gysylltu â natur, dysgu am bwysigrwydd gwarchod yr amgylchedd a magu hyder drwy brofiadau cadarnhaol a rennir.
Mae angerdd Tyler dros gadwraeth forol yn ymestyn ymhell y tu hwnt i’w gwaith gyda Sir Ddinbych yn Gweithio. Yn broffesiynol, mae’n cael ei hadnabod fel Official North Wales Mermaid™, ac mae hi wedi treulio blynyddoedd lawer yn codi ymwybyddiaeth o faterion amgylcheddol drwy ymgysylltu creadigol â’r gymuned. Mae ei gwaith wedi cynnwys cynnal sesiynau crefft ecogyfeillgar, sgyrsiau addysgol, arddangosfeydd a pherfformiadau, yn ogystal â chydweithio â sefydliadau lleol fel Resource Rhuthun er mwyn gwneud negeseuon cadwraeth yn hygyrch ac yn ddifyr i bobl o bob oed.
Yn fwy diweddar, mae Tyler wedi cefnogi mentrau cymunedol gan gynnwys Diwrnod Agored yr RNLI ac ymdrechion codi arian ar gyfer sesiynau Swim Safe a gynhaliwyd yn Y Rhyl yn ystod gwyliau’r haf. Mae ei hymgyrchu dros yr amgylchedd, ynghyd â’i hymrwymiad i lesiant a chynhwysiant, yn adlewyrchu ei chred y gall addysg, creadigrwydd a’r gymuned fod yn arfau pwerus ar gyfer newid cadarnhaol.
Mae ymrwymiad Tyler i greu cyfleoedd cynhwysol hefyd yn amlwg yn ei rôl fel Ms Diamond United Kingdom 2026. Yn ystod ei theyrnasiad, cyflwynodd broffil ymarferol un dudalen sydd wedi’i gynllunio i helpu unigolion i gyfleu eu hanghenion ychwanegol, gan gynnwys pa gymorth sy’n ddefnyddiol, beth y gallent ei chael yn anodd a sut y gall eraill greu amgylcheddau mwy hygyrch.
Mae’r fenter yn adlewyrchu’r dull sy’n canolbwyntio ar yr unigolyn y mae Tyler yn ei ddefnyddio yn ei gwaith bob dydd, gan helpu pobl i deimlo eu bod yn cael eu deall, eu gwerthfawrogi a’u grymuso i gyflawni eu nodau.

Dywedodd Tyler:
“Mae helpu pobl i adnabod eu cryfderau a theimlo’n hyderus i fod yn nhw eu hunain yn rhywbeth rwy’n angerddol amdano. Boed hynny drwy fy ngwaith gyda Sir Ddinbych yn Gweithio, cefnogi pobl ifanc drwy Brosiect Barod, neu ddefnyddio fy nheitl mewn cystadleuaeth i godi ymwybyddiaeth o niwroamrywiaeth, mae’n ymwneud â chreu mannau lle mae pobl yn teimlo eu bod yn cael eu cynnwys, eu gwerthfawrogi a’u deall.”
Mae Diamond Pageants wedi treulio’r degawd diwethaf yn hyrwyddo ei hethos o “Dathlu harddwch ac amrywiaeth pawb”, gan annog deiliaid teitlau i ddefnyddio eu llwyfannau i wneud gwahaniaeth cadarnhaol yn eu cymunedau.
Mae gwaith Tyler yn enghraifft gref o’r ethos hwn ar waith, gan gyfuno ymgysylltu â’r gymuned, cymorth llesiant ac eiriolaeth ar ran unigolion niwrowahanol.
Ychwanegodd Melanie Evans, Rheolwr Gwasanaeth, Cyflogaeth Strategol ar gyfer Sir Ddinbych yn Gweithio:
“Mae Tyler yn dod ag egni, tosturi a chreadigrwydd i bopeth y mae’n ei wneud. Drwy ei gwaith gyda chyfranogwyr a phobl ifanc, mae hi’n chwilio’n barhaus am ffyrdd o wneud gwasanaethau’n fwy cynhwysol a hygyrch. Rydym yn hynod falch o’i gweld yn mynd â’r gwerthoedd hynny i lwyfan cenedlaethol ac yn defnyddio ei llwyfan i hyrwyddo gwell dealltwriaeth o niwroamrywiaeth ac anabledd.”
Bydd taith Tyler fel Ms Diamond United Kingdom 2026 yn parhau ym mis Chwefror 2027 pan fydd yn ymuno â’i chyd-aelodau o Diamond Royalty mewn encil i’r teulu brenhinol ym Moroco. Yna bydd yn mynd ymlaen i gynrychioli’r Deyrnas Unedig yn y categori Ms yng nghystadleuaeth International Global Icon Pageant yn Las Vegas ym mis Awst 2027.
Wrth iddi barhau â’i theyrnasiad, mae Tyler yn gobeithio annog mwy o sgyrsiau am niwroamrywiaeth, ymwybyddiaeth o anabledd a chynhwysiant, gan ddangos hefyd sut y gall newidiadau bach wneud gwahaniaeth sylweddol i fywydau pobl.
I Sir Ddinbych yn Gweithio, mae cyflawniadau Tyler yn amlygu’r effaith gadarnhaol y gellir ei chael pan ddaw angerdd, profiad byw a chefnogaeth gymunedol ynghyd i greu newid ystyrlon.
Ariennir Sir Ddinbych yn Gweithio yn rhannol gan Lywodraeth y DU a nifer o raglenni, gan gynnwys Cymunedau am Waith a Mwy Llywodraeth Cymru, menter Trailblazer y DU a Chymru sy’n targedu anweithgarwch economaidd, Cronfa Ffyniant Gyffredin y DU (SPF), a Cysylltu â Gwaith.
Cyngor yn dathlu Diwrnod y Gwasanaethau Brys
Mae Cyngor Sir Dinbych wedi nodi Diwrnod y Gwasanaethau Brys (9 Medi) drwy godi baner er anrhydedd iddynt.
Mae'r diwrnod ymwybyddiaeth, a ddathlwyd gyntaf yn 2018, yn cydnabod personél y gwasanaethau brys a'u cyfraniad aruthrol i gymdeithas, sy'n helpu i ddarparu amgylchedd diogel a chefnogol i bob un ohonom.

Codwyd baner y tu allan i Neuadd y Sir yn Rhuthun i goffáu'r diwrnod.
Cafwyd munud o dawelwch yn ystod y seremoni hefyd.
Dywedodd y Cynghorydd Bobby Feeley, Cadeirydd Cyngor Sir Dinbych:
“Mae'r diwrnod ymwybyddiaeth hwn yn rhoi cyfle inni ddiolch i bersonél y gwasanaethau brys am y gwasanaeth ymroddedig maen nhw'n ei ddarparu i bob un ohonom bob dydd.
Mae dros ddwy filiwn o bobl yn gweithio yn y gwasanaethau brys ym Mhrydain heddiw, ac mae llawer ohonynt yn wirfoddolwyr. Mae gwirfoddolwyr yn rhan hanfodol o deulu'r gwasanaethau brys, ac maen nhw'n chwarae rhan greiddiol wrth ein cadw'n ddiogel.
Mae Diwrnod y Gwasanaethau Brys yn hyrwyddo gwaith y gwasanaethau brys, yn hyrwyddo defnyddio'r gwasanaethau brys yn gyfrifol, yn addysgu'r cyhoedd am sgiliau achub bywyd sylfaenol, ac yn hyrwyddo'r nifer o gyfleoedd gyrfa a gwirfoddoli sydd ar gael.”
Arweinydd a Chabinet Newydd i Sir Ddinbych
Mewn cyfarfod cyngor llawn yn Neuadd y Sir Rhuthun heddiw (dydd Mawrth, 8 Medi) etholwyd y Cynghorydd Hugh Evans yn Arweinydd newydd ar yr awdurdod.
Mae'r Cynghorydd Evans (Annibynnol – Llanfair Dyffryn Clwyd / Gwyddelwern) sydd wedi bod yn gynghorydd ers 2004 ac yn Arweinydd rhwng 2007 a 2022, hefyd wedi penodi'r Cabinet newydd.
Yn dilyn ei etholiad dywedodd y Cynghorydd Evans, “Nid ydym yn edrych yn ôl heddiw, ond yn hytrach yn gosod sylfeini cryf ar gyfer y dyfodol ac ymdrin â'r heriau sy'n wynebu ein sir. Dros yr wythnos ddiwethaf, rwyf wedi cyfarfod â'r Prif Weithredwr ac uwch swyddogion i gael dealltwriaeth glir o'r heriau a'r cyfleoedd sydd o'n blaenau. Er bod gennym lawer o swyddogion ymroddedig a gwasanaethau cryf, rhaid inni gryfhau'r cysylltiad rhwng ein uchelgais strategol a phrofiadau ein trigolion.
“Rwy'n awyddus i greu diwylliant agored a thryloyw a thros y misoedd nesaf, bydd y Cabinet yn canolbwyntio ar dri maes allweddol: y gyllideb, ein rôl fel cyngor, a'n cymunedau a'n diwylliant. Dim ond wyth mis sydd gennym, ond mae llawer y gallwn ei gyflawni. Drwy ganolbwyntio ar y blaenoriaethau hyn, gwneud penderfyniadau sy'n seiliedig ar dystiolaeth a chyflawni canlyniadau go iawn, gallwn gryfhau hyder yn y cyngor, darparu gwell eglurder i’r gweithlu a sicrhau bod Sir Ddinbych yn gyngor y gall trigolion a staff fod yn falch ohono.
"Hoffwn ddiolch i bawb sydd wedi fy nghefnogi, a diolch i Jason am y gwaith blaenorol y mae'r Cabinet wedi'i wneud. Rydym i gyd yma i'n trigolion. Rydym i gyd yn llysgenhadon dros ein cymunedau."
Yn y cyfamser, mae'r Cynghorydd Huw Hilditch-Roberts, (Annibynnol - Rhuthun) wedi'i benodi'n Ddirprwy Arweinydd. Mae'r Cynghorydd Hilditch-Roberts wedi gwasanaethu fel cynghorydd sir ers 2012 ac roedd yn Aelod Arweiniol y Cabinet dros Addysg, Gwasanaethau Plant a'r Iaith Gymraeg rhwng Mai 2017 a Mai 2022. Dywedodd y Cynghorydd Hilditch-Roberts, "Mae'n anrhydedd enfawr cael fy mhenodi'n Ddirprwy Arweinydd. Edrychaf ymlaen at weithio gyda Hugh a gweddill y Cabinet i adfer ymddiriedaeth a hyder yn y Cyngor, mynd i'r afael â'r heriau sydd o'n blaenau, a chyflawni gwelliannau ystyrlon i gymunedau Sir Ddinbych.
“Er bod y Cynghorydd Evans wedi amlinellu rhai o’n blaenoriaethau allweddol heddiw, bydd y Cabinet yn cydweithio dros yr wythnosau nesaf i gael gwell dealltwriaeth o’r sefyllfa bresennol ac i benderfynu beth fydd ein prif ffocws ar gyfer y misoedd nesaf.”
Yn dilyn ei benodiad, mae'r Arweinydd newydd hefyd wedi cyhoeddi'r Cabinet newydd a'r meysydd portffolio diwygiedig:
Y Cynghorydd Hugh Evans, Arweinydd ac Aelod Arweiniol dros Dwf Economaidd, Llywodraethu Corfforaethol a Mynd i'r Afael ag Amddifadedd
Y Cynghorydd Huw Hilditch-Roberts, Dirprwy Arweinydd ac Aelod Arweiniol dros Addysg a Phlant, y Gymraeg, Diwylliant a Threftadaeth
Y Cynghorydd Anton Sampson, Aelod Arweiniol dros Strategaeth Gorfforaethol, Polisi a Chydraddoldeb
Y Cynghorydd Will Price, Aelod Arweiniol dros Gynllunio a Chefn Gwlad
Y Cynghorydd Geraint Lloyd-Williams, Aelod Arweiniol dros Dai a'r Cynllun Datblygu Lleol
Y Cynghorydd James Elson, Aelod Arweiniol dros yr Amgylchedd a Thrafnidiaeth
Y Cynghorydd Brian Jones, Aelod Arweiniol dros Gyllid, Asedau a'r Economi Leol
Y Cynghorydd Bobby Feeley, Aelod Arweiniol dros Iechyd, Gofal Cymdeithasol a Chymunedau. Bydd y Cynghorydd Feeley yn parhau fel Cadeirydd yr awdurdod i gwblhau ei dyletswyddau dinesig gan ymuno â'r cabinet ar 21 Medi.
Partneriaeth yn parhau ag ymgyrch i glirio sbwriel oddi ar draeth yn y sir
Mae digwyddiad partneriaeth wedi dychwelyd i draeth y Rhyl i helpu i fynd i’r afael â sbwriel.
Fe gynhaliodd Tîm Rheoli Llifogydd Cyngor Sir Ddinbych, gydag offer wedi’u darparu gan Cadwch Gymru'n Daclus a’u cefnogi gan wirfoddolwyr caredig, sesiwn codi sbwriel yn ddiweddar ar y traeth a’r promenâd y tu ôl i faes parcio Pafiliwn y Rhyl.

Mae’r digwyddiadau yma yn y Rhyl a Phrestatyn wedi’u trefnu helpu i fynd i’r afael ag effaith sbwriel morol yn yr ardal a all greu rhwystrau mewn dyfrffyrdd a draeniau, gan atal llif y dŵr, ac arwain at fwy o berygl o lifogydd yn lleol yn bellach i fyny’r afon.
Bu 13 o wirfoddolwyr yn helpu i gasglu wyth bag yn llawn o sbwriel oddi ar y traeth, a buont yn helpu i gael gwared ar bibelli plwm o’r ardal hefyd.
Meddai Claudia Smith, Swyddog Erydu Arfordirol a Pherygl Llifogydd: “Unwaith eto rydym ni’n ddiolchgar iawn i bawb a ymunodd â’r digwyddiad yma yn y Rhyl. Rydym oll yn gweithio gyda’n gilydd i fynd i’r afael ag effaith sbwriel o’r môr yn yr ardal, yn enwedig yn ystod wythnosau prysur, gan y gall rwystro dyfrffyrdd a draeniau, atal llif y dŵr a chreu mwy o berygl o lifogydd yn lleol yn bellach i fyny’r afon.
“Mae tynnu sbwriel o’r traeth hefyd yn cefnogi amddiffynfeydd naturiol fel glannau, twyni a dolydd morwellt gan eu bod yn gallu cynnal eu swyddogaeth naturiol fel amddiffynfeydd rhag y môr yn well. Yr hyn mae’r grŵp yma wedi’i wneud yw helpu i wella’r amgylchedd i breswylwyr lleol ac ymwelwyr â’r rhan yma o draeth y Rhyl.”
Y wybodaeth ddiweddaraf am waith cynnal a chadw cylchol ar ffyrdd
Bydd gwaith cynnal a chadw arferol yn cael ei wneud ger Llanelwy a Rhuddlan y mis hwn.

Bydd gwaith cynnal a chadw arferol yn cael ei wneud ger Llanelwy a Rhuddlan y mis hwn.
Bydd gwaith torri gwair, strimio, casglu sbwriel ac ysgubo yn cael ei gwblhau ar Ffordd Ddeuol yr A525 rhwng Cylchfan Talardy a chylchfan Bryn Cwybyr ac ar yr A547 Ffordd Abergele, ar y dyddiadau sydd wedi’u nodi isod.
- Dydd Llun a Dydd Mawrth 14ydd a 15ydd Medi Ffordd ar Gau– A525 Talardy - KFC
- Dydd Mercher 16ydd Medi - A525 Ffordd osgoi Rhuddlan
- Dydd Iau 17ydd Medi – A525 Bryn Cwybr Cylchfan Ffordd Derwen
- Dydd Llun 21af Medi - A547 – Ffordd Abergele -Cylchfan Borth to Ffin yr Ardal
Bydd y gwaith yn cael ei wneud rhwng 7pm a 6am ac yn cymryd 3 noson i’w wneud. I sicrhau y cyflawnir y gwaith yn ddiogel, bydd yr A525 a’r A547 ar gau i gerbydau a cherddwyr ar y dyddiadau a’r amseroedd a nodir.
Bydd yna arwyddion ar gyfer y llwybr gwyro amgen i bob rhan o’r ffordd fydd ar gau. Mae Cyngor Sir Ddinbych yn ymddiheuro am unrhyw anghyfleustra y gallai hyn ei achosi ac yn gwerthfawrogi eich amynedd a’ch cydweithrediad yn ystod y cyfnod hwn.
Cyngor yn nodi Diwrnod y Llynges Fasnachol gyda seremoni codi baner
Mae Cyngor Sir Dinbych wedi talu teyrnged i'r rhai sydd wedi gwasanaethu yn y Llynges Fasnachol ddoe (Medi 3ydd).
Mae Diwrnod y Llynges Fasnachol yn cael ei nodi'n flynyddol yn y DU ar Fedi 3ydd i anrhydeddu'r rhai sy'n gwasanaethu ac sydd wedi gwasanaethu yn y fflydoedd llongau masnachol yn ystod cyfnodau o ryfel a heddwch.

Y tu allan i Neuadd y Sir yn Rhuthun, codwyd baner y Lluman Goch i ddangos cefnogaeth i Ddiwrnod y Llynges Fasnachol a chydnabod rôl y morwyr.
Mae'r Lluman Goch, neu'r 'Red Duster' fel y'i gelwir hefyd, wedi bod yn faner gydnabyddedig Llynges Fasnachol Prydain ers 1854.
Dywedodd y Cynghorydd Bobby Feeley, Cadeirydd Cyngor Sir Dinbych:
“Mae Diwrnod y Llynges Fasnachol yn rhoi cyfle inni oedi a myfyrio ar y cyfraniad hanfodol a wnaed gan forwyr masnachol, y mae eu hymroddiad a'u gwasanaeth wedi cefnogi ein cenedl ers cenedlaethau. Boed yn cludo bwyd, tanwydd, meddyginiaethau, nwyddau, neu gyflenwadau hanfodol, mae'r Llynges Fasnachol wedi chwarae rhan hanfodol wrth gynnal ein heconomi, ein cymunedau, a'n ffordd o fyw.
Mae morwyr masnachol yn aml wedi gwasanaethu mewn amodau peryglus a heriol, gan ddangos dewrder a gwydnwch rhyfeddol. Rhoddodd llawer eu bywydau i sicrhau bod cyflenwadau hanfodol yn cyrraedd ein glannau, ac rydym yn anrhydeddu eu cof heddiw gyda diolchgarwch a pharch.
Mae Diwrnod y Llynges Fasnachol hefyd yn gyfle i gydnabod y rhai sy'n parhau â'r gwaith pwysig hwn. Wrth i ni godi'r Lluman Goch, gadewch iddo wasanaethu fel symbol gweladwy o'n gwerthfawrogiad i bawb sydd wedi gwasanaethu ac sy'n parhau i wasanaethu yn y Llynges Fasnachol. Mae'n atgof o'u hymrwymiad, eu proffesiynoldeb, a'u cyfraniad at ein bywyd cenedlaethol.
Ar ran y Cyngor a'n cymuned, hoffwn i fynegi ein diolch diffuant i bob morwr masnachol a'u teuluoedd am y gwasanaeth a'r aberthau a wnaethant.”
Cysylltu â Gwaith Gogledd Cymru yn lansio ledled Gogledd Cymru wrth i bartneriaid cyflawni gael eu penodi
Mae Cysylltu â Gwaith Gogledd Cymru bellach wedi dechrau cael ei gyflwyno’n swyddogol ledled Gogledd Cymru, gyda thrigolion Ynys Môn, Gwynedd, Conwy a Sir Ddinbych yn elwa o’r rhaglen ers mis Mehefin 2026. Mae’r lansiad yn garreg filltir arwyddocaol o ran cefnogi pobl sy’n wynebu rhwystrau i gyflogaeth, gan ddarparu cymorth personol a chyfleoedd cyflogaeth cynaliadwy.
Ers yr haf, mae Cysylltu â Gwaith Gogledd Cymru wedi cael ei gyflwyno’n lleol gan Môn CF, Gwaith Gwynedd, Hwb Cyflogaeth Conwy a Sir Ddinbych yn Gweithio. Yn dilyn prosesau comisiynu cadarn dan arweiniad Cyngor Sir Ddinbych, Cyngor Sir y Fflint a Chyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam, rydym yn falch o groesawu RCS Cymru a ‘Employment Plus’ Byddin yr Iachawdwriaeth fel ein partneriaid cyflawni. Mae ‘Employment Plus’ Byddin yr Iachawdwriaeth wedi’i benodi i gefnogi Sir Ddinbych yn Gweithio, yn ogystal â gwaith Hwb Cyflogaeth Conwy yng Nghonwy a Sir Ddinbych, a bydd y ddau bartner yn dechrau cefnogi cyfranogwyr yn ystod y misoedd nesaf.
Mae Cysylltu â Gwaith Gogledd Cymru yn rhaglen cyflogaeth â chymorth wirfoddol a ariennir gan Lywodraeth y DU, sy’n dilyn y model Cyflogaeth â Chymorth sy’n seiliedig ar dystiolaeth. Mae’n helpu trigolion sy’n anabl, sydd â chyflyrau iechyd neu anghenion cymhleth i ddod o hyd i waith, ymuno â’r gweithlu ac aros mewn gwaith, drwy ddarparu cymorth un-i-un pwrpasol a phersonol.
Dywedodd Gary Wyn Jones, Rheolwr Rhaglen Ranbarthol Cysylltu â Gwaith Gogledd Cymru:
“Rydym wrth ein boddau ein bod wedi dechrau cyflwyno Cysylltu â Gwaith Gogledd Cymru ledled Ynys Môn, Gwynedd, Conwy a Sir Ddinbych. Mae hyn yn gam pwysig yn ein huchelgais i ddarparu cymorth cyflogaeth o ansawdd uchel, sy’n canolbwyntio ar yr unigolyn, i’r rhai sy’n wynebu rhwystrau rhag ymuno â’r gweithlu neu aros mewn gwaith.
“Yn dilyn proses gomisiynu gadarn dan arweiniad Cyngor Sir Ddinbych, Cyngor Sir y Fflint a Chyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam, rydym yn falch o groesawu RCS Cymru a ‘Employment Plus’ Byddin yr Iachawdwriaeth fel ein partneriaid cyflawni. Bydd eu profiad a’u hymrwymiad i gefnogi unigolion sydd bellaf o’r farchnad lafur yn allweddol wrth helpu pobl ledled Gogledd Cymru i wireddu eu dyheadau cyflogaeth a gwella eu llesiant hirdymor.”
Wrth i’r gwaith o gyflwyno’r rhaglen barhau i ehangu ledled y rhanbarth, bydd partneriaid cyflawni Cysylltu â Gwaith Gogledd Cymru yn cryfhau ac yn datblygu perthnasoedd presennol, yn ogystal â meithrin perthnasoedd newydd, gyda phartneriaid atgyfeirio ym maes iechyd, sefydliadau cymunedol a chyflogwyr. Bydd hyn yn sicrhau bod unigolion cymwys yn gallu cael gafael ar y cymorth sydd ei angen arnynt i symud ymlaen i gyflogaeth gynaliadwy.
Mae dechrau cyflwyno Cysylltu â Gwaith Gogledd Cymru yn atgyfnerthu ymrwymiad y rhanbarth i leihau anghydraddoldebau drwy rymuso mwy o bobl i gymryd rhan yn y gweithlu a chyfrannu at eu heconomïau lleol.
Dywedodd Heidi McDougall, Pennaeth Gwasanaeth Tai a Chymunedau:
“Fel y Corff Atebol ar gyfer Cysylltu â Gwaith Gogledd Cymru, mae Cyngor Sir Ddinbych yn falch o gefnogi’r gwaith o gyflwyno’r rhaglen bwysig hon. Mae Cysylltu â Gwaith Gogledd Cymru yn cynrychioli buddsoddiad sylweddol mewn helpu trigolion i oresgyn rhwystrau i gyflogaeth a chael mynediad at gyfleoedd gwaith ystyrlon a chynaliadwy.
“Mae’r rhaglen hon yn adlewyrchu ein hymrwymiad cyffredin ledled y rhanbarth i greu marchnad lafur fwy cynhwysol lle mae pawb yn cael cyfle i wireddu eu potensial. Rydym yn falch o weld bod y gwaith eisoes wedi dechrau yng Ngwynedd, Ynys Môn, Conwy a Sir Ddinbych, ac rydym yn croesawu penodiad RCS Cymru a Byddin yr Iachawdwriaeth fel partneriaid cyflawni. Bydd eu harbenigedd yn cryfhau ein gallu i gefnogi trigolion a sicrhau canlyniadau cadarnhaol i unigolion, cymunedau a chyflogwyr ledled Gogledd Cymru.”
Os ydych yn byw yng Ngogledd Cymru ac eisiau rhagor o wybodaeth am Gysylltu â Gwaith Gogledd Cymru neu angen cymorth i ddod o hyd i waith neu aros mewn gwaith, cysylltwch â phartneriaid cyflawni eich awdurdod lleol i gael rhagor o wybodaeth, chwiliwch am ‘Cysylltu â Gwaith Gogledd Cymru’ neu cliciwch ar y ddolen hon >>> Cysylltu â Gwaith Gogledd Cymru.
Dros 2,200 awr o gefnogaeth yn cael ei ddarparu gan Wirfoddolwyr Ar Ymyl Gofal ar gyfer Gofal Cymdeithasol i Oedolion Sir Ddinbych
Mae gwirfoddolwyr gyda Thîm Ar Ymyl Gofal yng Ngofal Cymdeithasol i Oedolion Cyngor Sir Ddinbych wedi cyfrannu cyfanswm o 2,202 awr o gefnogaeth dros y 12 mis diwethaf, gan helpu dinasyddion, teuluoedd a gofalwyr ar hyd a lled y Sir i fagu hyder, i gadw mewn cysylltiad a chael gafael ar gefnogaeth gymunedol hollbwysig.

Dros y flwyddyn ddiwethaf, mae 64 o wirfoddolwyr wedi cefnogi 49 o ddinasyddion Sir Ddinbych drwy’r Gwasanaeth Gwirfoddoli Ar Ymyl Gofal, gan gynnig anogaeth, cymorth ymarferol a chysylltiad cymdeithasol i bobl allai fod yn unig, sydd â hyder isel, sy’n wynebu pwysau ar y teulu, sydd â heriau iechyd meddwl neu’n delio ag amgylchiadau anodd eraill bywyd.
Trwy gydol y 2,202 awr, mae gwirfoddolwyr wedi cynnig cwmnïaeth a chymorth ymarferol, o gefnogi pobl i ailgysylltu â’u cymunedau i helpu gofalwyr i deimlo eu bod yn gallu parhau â'u rolau gofalu.
Mae Tîm Ar Ymyl Gofal yng Ngwasanaeth Cymdeithasol i Oedolion bellach yn awyddus i adeiladu ar hyn drwy recriwtio gwirfoddolwyr newydd o bob cefndir. Nid oes angen profiad blaenorol gan y bydd hyfforddiant llawn a chefnogaeth barhaus yn cael ei darparu.
Gallai gwirfoddolwyr newydd helpu drwy:
• Gefnogi unigolion i gael gafael ar grwpiau, gweithgareddau a gwasanaethau cymunedol.
• Darparu cwmnïaeth a helpu i leihau unigrwydd ac arwahanrwydd cymdeithasol.
• Cynorthwyo unigolion i fagu hyder ac annibyniaeth.
• Annog cyfranogiad mewn gweithgareddau iechyd a lles cadarnhaol.
• Helpu pobl i ailgysylltu â’u cymunedau lleol a rhwydweithiau cymorth.
Meddai Ann Lloyd, Pennaeth Gwasanaeth Gofal Cymdeithasol i Oedolion a Digartrefedd:
“Mae gwirfoddolwyr yn gwneud gwahaniaeth ystyrlon yn ein cymunedau lleol. Rydym ni’n chwilio am fwy o bobl drugarog sydd yn gofalu am eu cymuned i ddod i ymuno â’n gwirfoddolwyr.
Mae gwirfoddoli yn agor y drws i ddatblygu sgiliau a phrofiad newydd, ac mae’r gwasanaeth yn darparu sesiwn sefydlu a hyfforddiant cynhwysfawr yn ogystal â goruchwyliaeth a chefnogaeth barhaus.
Os ydych chi’n teimlo y gallech chi wneud gwahaniaeth yn eich cymuned leol, ystyriwch gofrestru i wirfoddoli.”
I ddysgu mwy am ddod yn wirfoddolwr gyda Thîm Ar Ymyl Gofal, cysylltwch â Thîm Ar Ymyl Gofal neu dilynwch y ddolen:
https://www.denbighshire.gov.uk/en/jobs-and-employees/volunteering/forms/volunteer-enquiry-edge-of-care.aspx
Ceisiadau am le mewn ysgol uwchradd yn Sir Ddinbych ar gyfer 2027 ar agor
Gall rhieni a gwarcheidwaid wneud cais am le i’w plentyn mewn ysgol uwchradd, yn agor wythnos yma, hyd at 31 Hydref.
Mae ceisiadau ar agor am le ym Mlwyddyn 7 mewn ysgol uwchradd o fewn yr ystod oedran perthnasol, sef plant a aned rhwng 1 Medi 2015 a 31 Awst 2016.

Er mwyn gallu gwneud cais am le mewn ysgol, bydd angen i rieni a gwarcheidwaid greu cyfrif Hunan-wasanaeth Addysg. Gellir creu cyfrif cyn, yn ystod ac ar ôl y cyfnod ceisiadau.
Caiff ceisiadau a gyflwynir ar ôl 31 Hydref eu trin fel ceisiadau hwyr a chânt eu prosesu ar ôl i’r ceisiadau a ddaeth i law yn brydlon gael eu prosesu.
Y dyddiad cau ar gyfer ceisiadau am le mewn ysgol uwchradd yw 31 Hydref 2026, a chaiff rhieni a gwarcheidwaid wybod am ganlyniad eu cais erbyn 1 Mawrth 2027.
Meddai Geraint Davies, Pennaeth Gwasanaethau Addysg:
“Mae symud i’r ysgol uwchradd yn gam cyffrous iawn.
Byddwn i’n annog rhieni a gwarcheidwaid i wirio’r dyddiadau cymhwysedd, a sicrhau bod unrhyw geisiadau’n cael eu cyflwyno cyn y dyddiad cau.
Mae cyflwyno cais yn brydlon yn helpu i sicrhau bod modd i geisiadau gael eu prosesu mor ddidrafferth â phosibl.”
Ewch i’r ddolen isod:
https://www.sirddinbych.gov.uk/derbyn-i-ysgol
Treial plastigau meddal i ddechrau mewn rhannau o Sir Ddinbych
Bydd treial 12 wythnos g i gasglu plastigau meddal yn dechrau ddydd Llun 14 Medi 2026

Bydd treial 12 wythnos g i gasglu plastigau meddal yn dechrau ddydd Llun 14 Medi 2026 i ganfod y ffordd orau o gasglu ac ailgylchu eich bagiau plastig a’ch deunydd lapio. Mae hyn er mwyn paratoi ar gyfer newidiadau sydd ar ddod gan Lywodraeth Cymru i ofynion ailgylchu.
Rydym wedi gwahodd tua 4,500 o gartrefi i gymryd rhan yn y treial. Mae’r preswylwyr rydym wedi’u gwahodd yn byw mewn cymysgedd o fathau o dai ac ardaloedd, er mwyn i ni gael dealltwriaeth dda a theg o sut y bydd cartrefi gwahanol yn defnyddio’r gwasanaeth.
Mae’r ardaloedd yn cynnwys cartrefi yn Ninbych, Prestatyn, y Rhyl, Rhuddlan, Corwen, Llangollen ac Efenechtyd.
Os yw eich cartref wedi’i ddewis i gymryd rhan yn y treial, byddwn yn dosbarthu taflen i’ch cartref yn esbonio sut mae’n gweithio rhwng dydd Llun 7 Medi 2026 a dydd Gwener 11 Medi 2026.
Bydd y casgliad olaf yn y treial hwn ar ddydd Gwener 4 Rhagfyr 2026.
Bydd opsiynau ynghylch casglu plastigau meddal yn y dyfodol yn cael eu hystyried ar ôl i’r treial gael ei adolygu, a bydd unrhyw newidiadau yn y dyfodol yn cael eu cyfleu i breswylwyr ar yr adeg briodol.
Y wybodaeth ddiweddaraf am brydau ysgol am ddim
Ym mis Mehefin 2026, ymrwymodd Llywodraeth newydd Cymru i gyflwyno prydau ychwanegol am ddim i deuluoedd sy’n derbyn Credyd Cynhwysol mewn Ysgolion Uwchradd, gan ddechrau gyda Blynyddoedd 7 ac 8.

Ym mis Mehefin 2026, ymrwymodd Llywodraeth newydd Cymru i gyflwyno prydau ychwanegol am ddim i deuluoedd sy’n derbyn Credyd Cynhwysol mewn Ysgolion Uwchradd, gan ddechrau gyda Blynyddoedd 7 ac 8.
Gwnaethpwyd yr ymrwymiad hwn mewn ymateb i bwysau cynyddol costau byw ar deuluoedd, ac oherwydd eu bod yn rhannu’r uchelgais o fynd i’r afael â thlodi plant a sicrhau nad oes unrhyw blentyn yn mynd heb fwyd yn yr ysgol.
Er mwyn cyflawni’r uchelgais hwn, mae LlC wedi darparu cyllid Cyfalaf a Refeniw i holl awdurdodau lleol Cymru.
Yn Sir Ddinbych, mae’r cyllid cyfalaf yn cael ei ddefnyddio i dalu costau gwella’r gegin a chyfleusterau bwyta ar draws yr awdurdod, er mwyn sicrhau bod gennym y cymhwysedd digonol i ddarparu’r prydau ychwanegol i ddisgyblion.
Mae’r cyllid refeniw yn cael ei ddefnyddio i dalu costau’r bwyd ychwanegol sydd ei angen a’r cynnydd mewn lefelau staffio i allu coginio ar gyfer y nifer gynyddol o ddisgyblion sy’n cael prydau ysgol.
Bydd rhieni a gofalwyr yn gallu cofrestru eu ceisiadau am brydau ysgol am ddim ar wefan y Cyngor o ddechrau mis Medi, a bydd disgyblion cymwys yn gallu cael y pryd bwyd o 2 Tachwedd, unwaith y bydd y gwaith yn yr ysgolion uwchradd wedi'i gwblhau.
Arweinydd a Chabinet Cyngor Sir Ddinbych yn ymddiswyddo
Mae arweinydd y cyngor, y Cynghorydd Jason McLellan a’i gyd aelodau ar y cabinet wedi ymddiswyddo o’u rolau ar y cabinet.
Etholwyd y Cynghorydd McLellan, sy’n cynrychioli ward Gogledd Prestatyn, yn arweinydd fis Mai 2022. Wrth gyhoeddi ei ymddiswyddiad, dywedodd “Mae hwn wedi bod yn benderfyniad hynod o anodd i mi gan fod arwain Cyngor Sir Ddinbych dros y pedair blynedd diwethaf wedi bod yn fraint ac yn anrhydedd – yn aml wrth i ni wynebu heriau sylweddol.
“Er gwaetha’r pwysau yma, rwy’n falch iawn o’n hymdrechion i sicrhau ein bod wedi gallu darparu gwasanaethau i’r mwyaf bregus yn ein cymunedau, yn enwedig i’r rheiny mewn addysg a gofal cymdeithasol. Fe fyddaf yn parhau i weithio’n galed i gynrychioli fy ward a chefnogi pobl Prestatyn.”
Bydd pob cyn aelod o’r cabinet yn parhau i wasanaethu fel cynghorydd sir ar gyfer eu wardiau priodol.
Caiff arweinydd newydd i’r cyngor ei ethol yng nghyfarfod llawn y cyngor ar ddydd Mawrth, 8 Medi. Wedi iddynt gael eu hethol, bydd yr arweinydd newydd yn gallu penodi aelodau i’r cabinet.
Er bod y trefniadau gwleidyddol yn newid, bydd swyddogion yn parhau i weithio i ddarparu gwasanaethau i drigolion Sir Ddinbych. Mae prosesau llywodraethu’r cyngor yn caniatáu i fusnes barhau fel arfer tan y caiff cabinet newydd ei ffurfio.
AS Becky Gittins yn ymweld â Gorsaf VIBE i weld effaith cymorth cyflogaeth a chymunedol
Croesawodd Sir Ddinbych yn Gweithio AS Dwyrain Clwyd, Becky Gittins, i'r ‘stafelloedd llesiant a chyflogadwyedd integredig yng Ngorsaf VIBE yn Y Rhyl. Roedd Ms Gittins yn awyddus i gwrdd â'r timau sy'n helpu trigolion lleol i oresgyn rhwystrau, meithrin hyder a chymryd camau cadarnhaol tuag at gyflogaeth, dysgu sgiliau newydd a sicrhau mwy o annibyniaeth.
Yn ystod ei hymweliad â'r gwasanaeth, cyfarfu Ms Gittins â staff o bob rhan o Sir Ddinbych yn Gweithio er mwyn dysgu mwy am yr ystod eang o gymorth sydd ar gael i breswylwyr sy'n wynebu heriau megis digartrefedd, diffyg hyder a chymhelliant, a bylchau mewn sgiliau. Rhoddodd yr ymweliad gyfle i arddangos yr effaith gadarnhaol y mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn ei chael ar gymunedau ledled y sir, gan helpu cannoedd o bobl bob blwyddyn i gael mynediad at gymorth personol sydd wedi'i deilwra i'w hamgylchiadau a'u nodau unigol.
Rhannodd aelodau'r tîm enghreifftiau o sut mae ymyrraeth gynnar, gweithgareddau ymgysylltu, cyfleoedd hyfforddi a chymorth cyflogadwyedd yn helpu trigolion i oresgyn rhwystrau ac i symud ymlaen gyda hyder. Amlygodd y trafodaethau bwysigrwydd darparu cymorth cyn gynted â phosibl, gan sicrhau bod unigolion yn gallu cael mynediad at y cymorth cywir cyn i heriau ddod yn fwy cymhleth.
Yn ystod yr ymweliad, clywodd Ms Gittins gan staff sy'n gweithio ar draws ystod o wasanaethau, gan gynnwys ymyrraeth gynnar gyda'n partneriaid iechyd, hyfforddiant, cyflogadwyedd, cymorth tai, digartrefedd, mentora a mentrau cyflogaeth. Rhannodd aelodau'r tîm sut mae eu gwaith yn helpu trigolion i oresgyn rhwystrau, meithrin hyder, datblygu sgiliau newydd a symud ymlaen tuag at gyflogaeth gynaliadwy.
Rhoddodd yr ymweliad gyfle i Sir Ddinbych yn Gweithio ddangos sut y gall dull sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn helpu trigolion i fynd i'r afael â sawl rhwystr ar yr un pryd, gan greu llwybrau tuag at gyflogaeth, llesiant gwell a sefydlogrwydd hirdymor.

Dywedodd Becky Gittins, Aelod Seneddol Dwyrain Clwyd:
"Roedd hi'n wych ymweld â Sir Ddinbych yn Gweithio a chwrdd â'r staff ymroddedig sy'n cefnogi trigolion ledled y sir. Mae Gorsaf VIBE yn enghraifft wych o le cynhwysol sy'n gallu helpu pobl i gael gwaith hirdymor a chynaliadwy. Roedd clywed am yr heriau y mae pobl yn eu hwynebu, a'r cymorth ymarferol sy'n cael ei ddarparu i'w helpu i oresgyn y rhwystrau hynny, yn hynod werthfawr. Mae ymrwymiad ac angerdd y tîm yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol i fywydau pobl."
Dywedodd Melanie Evans, Rheolwr Gwasanaeth, Cyflogaeth Strategol, Sir Ddinbych yn Gweithio:
"Y tu ôl i bob gwasanaeth rydym yn ei ddarparu mae unigolyn gyda'i stori, ei heriau a'i ddyheadau ei hun. Roeddem yn falch o allu dangos i Becky ehangder y cymorth sydd ar gael drwy Sir Ddinbych yn Gweithio a'r effaith wirioneddol y mae'n ei chael ar fywydau pobl. Boed yn helpu rhywun i oresgyn rhwystrau i gyflogaeth, cefnogi'r rhai sy'n wynebu anawsterau tai, neu greu cyfleoedd i bobl ifanc ffynnu, ein ffocws bob amser yw adeiladu hyder, annibyniaeth a gobaith. Roedd yr ymweliad yn gyfle gwych i rannu nid yn unig yr heriau sy'n wynebu ein cymunedau, ond hefyd y straeon ysbrydoledig am wydnwch a chynnydd sy'n digwydd bob dydd. Rydym yn hynod optimistaidd am y dyfodol a'r cyfleoedd y gallwn barhau i'w creu ar gyfer trigolion lleol."
Atgyfnerthodd yr ymweliad bwysigrwydd ymyrraeth gynnar, cymorth wedi'i deilwra a gweithio mewn partneriaeth gref wrth helpu trigolion i wella eu hamgylchiadau a sicrhau canlyniadau cynaliadwy fel y gallant deimlo'n dda a byw'n well.
Wrth i Sir Ddinbych yn Gweithio barhau i gefnogi cymunedau ledled y sir drwy'r gwasanaethau amlasiantaethol a ddarperir ynn Ngorsaf VIBE a thu hwnt, mae cyfleoedd i arddangos profiadau trigolion ac ymroddiad timau rheng flaen yn parhau'n hanfodol wrth godi ymwybyddiaeth o'r gwahaniaeth y gall gwasanaethau lleol ei wneud.
Caiff Sir Ddinbych yn Gweithio ei hariannu'n rhannol gan Lywodraeth y DU a sawl rhaglen, gan gynnwys Cymunedau am Waith a Mwy Llywodraeth Cymru, menter Trailblazer Cymru-DU sy'n targedu anweithgarwch economaidd, Cronfa Ffyniant Gyffredin y DU (SPF), a Cysylltu â Gwaith.
Prosiect yn ceisio adfer coetir a gwrychoedd ar fferm yn Sir Ddinbych
Mae prosiect Ffermio Bro wedi mynd i’r afael a rhywogaethau goresgynnol ac wedi adfer gwrychoedd.

Mae prosiect Ffermio Bro wedi mynd i’r afael a rhywogaethau goresgynnol ac wedi adfer gwrychoedd hanfodol rhwng coetiroedd hynafol ar fferm yn Sir Ddinbych.
Wedi’i lansio fis Ebrill 2025, mae’r rhaglen hon gan Lywodraeth Cymru yn cefnogi prosiectau ffermio sy’n ceisio gwella natur ac amgylchedd Parciau Cenedlaethol a Thirweddau Cenedlaethol.
Mae pob tîm Tirwedd Genedlaethol yn gyfrifol am osod blaenoriaethau lleol ar gyfer y cynllun, sy’n adlewyrchu anghenion lleol, ac mae ganddynt ymgynghorwyr arbenigol sy’n gweithio gyda ffermwyr a pherchnogion tir i’w cefnogi nhw drwy’r broses ymgeisio.
Mae un fferm yn Sir Ddinbych wedi derbyn cyllid drwy’r prosiect Ffermio Bro i gynnal rhaglen fawr o waith adfer coetir a gwrychoedd, i wella’r cysylltiad rhwng cynefinoedd, mynd i’r afael a rhywogaethau goresgynnol ac adfer iechyd ecolegol coetiroedd hynafol y fferm.
Cyn dechrau’r gwaith rheoli coetir, codwyd 1,200 metr o ffensys newydd er mwyn atal da byw rhag mynd i mewn i’r coetir, cam yr oedd tîm y prosiect yn ei ystyried yn hollbwysig i lwyddiant y cynllun cyfan.
Roedd y gwaith coetir ar fferm Llangwyfan yn canolbwyntio ar adfer cydbwysedd rhywogaethau coetir hynafol y fferm drwy gael gwared ar goed afiach a thocio rhywogaethau dominyddol, fel sycamorwydd, rhododendrons a llawr-geirios, er mwyn i fflora a ffawna brodorol ffynnu.
Yn ogystal ag adfer y coetiroedd hynafol, defnyddiwyd cyfran o’r cyllid Ffermio Bro i adfer 240 metr o wrychoedd i greu coridorau bywyd gwyllt i gysylltu coetiroedd y fferm.
Meddai Julia Hughes, Fferm Llangwyfan:
“Bu i ni ymgeisio a nodi’r gwaith oedd gennym mewn golwg ac roeddem ni wrth ein bodd bod rhywfaint o’n cynigion wedi llwyddo i gael eu hariannu. Roedd arweiniad manwl a chyngor technegol ac ymarferol y tîm Ffermio Bro, cyn ac yn ystod y gwaith, yn werthfawr iawn ac yn rhan hanfodol o’r prosiect cyfan”.
Meddai’r Cynghorydd Alan James, Aelod Arweiniol Datblygu Lleol a Chynllunio:
“Mae’r prosiect hwn yn enghraifft wych o gydweithio i wella bioamrywiaeth y sir, gan gyfrannu at gynllun corfforaethol y Cyngor.
“Tra bod y prosiect eisoes wedi cyflawni llawer o amcanion, mae ganddo’r potensial i gael budd ecolegol ehangach ar y dirwedd”.
Prosiect adfer natur yn cyrraedd rhestr fer Gwobrau CLlLC
Mae Prosiect Dolydd Blodau Gwyllt Sir Ddinbych wedi cyrraedd rhestr fer categori Arwain Arloesedd Gwobrau Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru 2026.

Mae Prosiect Dolydd Blodau Gwyllt Sir Ddinbych wedi cyrraedd rhestr fer categori Arwain Arloesedd Gwobrau Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru 2026.
Mae’r gwobrau, sy’n nodi 30 mlynedd o lywodraeth leol yng Nghymru, yn dathlu gwaith, medrau ac arloesedd cynghorau a’u timau. Bydd yr enillwyr yn cael eu cyhoeddi ar 17 Medi 2026.
Mae’r categori Arwain Arloesedd yn rhoi cydnabyddiaeth i dimau a phrosiectau sydd wedi datrys problem leol mewn ffordd arloesol, yn defnyddio dulliau newydd, creadigrwydd neu ddulliau gwahanol o weithio i ddarparu gwasanaethau effeithiol a chynaliadwy i gymunedau.
Wedi’i sefydlu yn 2019 mae’r Prosiect Dolydd Blodau Gwyllt bellach yn cynnwys bron i 70 erw o gynefinoedd blodau gwyllt brodorol, gan gefnogi natur, gwella bioamrywiaeth a chyfrannu at les cymunedol.
Mae Tîm Bioamrywiaeth y Cyngor yn gweithio’n agos gyda’r Gwasanaethau Stryd, yn cynnwys eu Gweithwyr Adfer Natur, i greu, cynnal a gwella cynefinoedd. Mae hynny’n cynnwys torri a chasglu gwair i leihau maetholion, annog twf blodau gwyllt a chefnogi amrywiaeth eang o rywogaethau.
Mae’r prosiect hefyd yn defnyddio dull rhywogaethau lleol, gan gasglu hadau o ddolydd y sir cyn tyfu’r planhigion yn y blanhigfa goed yn Llanelwy a’u plannu wedyn ar draws y sir.
Mae’r gwaith wedi’i gefnogi gan Lywodraeth Cymru, drwy gyllid Lleoedd Lleol ar gyfer Natur.
Caiff yr enillwyr eu cyhoeddi yng Nghynhadledd Flynyddol CLlLC yn Neuadd Brangwyn, Abertawe, ar 17 Medi.
Pwyllgor i glywed y wybodaeth ddiweddaraf am adolygu codi tâl am gynwysyddion gwastraff ac ailgylchu
Fe fydd Pwyllgor Craffu Cymunedau Cyngor Sir Ddinbych yn trafod adolygiad o godi tâl am Gynwysyddion Gwastraff ac Ailgylchu.

Fe fydd Pwyllgor Craffu Cymunedau Cyngor Sir Ddinbych yn trafod adolygiad o godi tâl am Gynwysyddion Gwastraff ac Ailgylchu.
Bydd papur yn cael ei gyflwyno i’r Pwyllgor yn y cyfarfod ar 3 Medi a fydd yn amlinellu nifer o opsiynau i’w hystyried ac adrodd yn ôl arnynt yn dilyn rhybudd o gynnig a godwyd yn y Cyngor Llawn ym mis Mai eleni.
Mae codi tâl am gynwysyddion gwastraff yn Sir Ddinbych wedi bod ar waith ers 2019. Cytunwyd ar y polisi cyfredol i godi tâl am gynwysyddion gwastraff ac ailgylchu ym Medi 2023 cyn cyflwyno’r model gwastraff newydd yn ffurfiol ym mis Mehefin 2024. Cafodd ei adolygu ddiwethaf ddiwedd 2025 gan arwain at Benderfyniad Dirprwyedig Aelod Arweiniol at lacio’r polisi tâl er mwyn caniatáu i’r rhai sy’n derbyn Grant Hanfodion Ysgol neu Gredydau Pensiwn gael un cynhwysydd ailgylchu newydd am ddim bob blwyddyn galendr.
Ym mis Mai, gofynnodd Cynghorwyr am adolygiad o drefniadau presennol o ran darpariaeth cynwysyddion gwastraff ac ailgylchu ac i roi opsiynau am ddulliau amgen o ddarparu’r eitemau yma.
Mae adolygiad llawn o’r trefniadau a chostau ariannol dilynol ynghylch gwahanol opsiynau yn amrywio o wella’r system bresennol i gyflwyno darpariaeth am ddim i bawb wedi cael ei gynnal, ac mae rhagor o wybodaeth am hyn i’w weld yn y papurau ar gyfer Pwyllgor Craffu Cymunedau ar-lein yma .
Bydd Aelodau’r pwyllgor yn trafod ac yn gwneud argymhellion ar ddiwygio polisi sy’n cynnwys
- Gweithredu proses gyfnewid am ddim i gwsmeriaid yn ein Canolfannau Ailgylchu Gwastraff y Cartref ar gyfer bagiau glas a chadis bwyd yn unig
- Cadw’r ffioedd ar gyfer bob eitem os ydi cwsmeriaid angen i’r nwyddau gael eu cludo i’w cartrefi
- Ehangu’r eitem sengl am ddim y flwyddyn ar gyfer unrhyw gynhwysydd ailgylchu ar gyfer y rhai sydd ar y Cynlluniau Gostyngiadau Treth y Cyngor. Er eglurder, mae blychau du gwahanol y trolibocs yn cael eu hystyried yn un eitem.
Yn dilyn argymhellion gan y Pwyllgor Craffu Cymunedau, bydd Cabinet y Cyngor yn gwneud y penderfyniad terfynol ar unrhyw ddewis o ran codi tâl am gynwysyddion.
Bydd ail bapur hefyd yn cael ei gyflwyno i’r Pwyllgor Craffu i’w drafod, ynghylch perfformiad y Gwasanaeth Gwastraff ac Ailgylchu sydd hefyd ar gael ar-lein
Fforwm Dwristiaeth i gefnogi busnesau lleol yn Sir Ddinbych
Mae Cyngor Sir Ddinbych yn gwahodd busnesau twristiaeth lleol i fynychu ei Fforwm Twristiaeth nesaf, a gynhelir yng Ngwesty The Beaches, Prestatyn, ddydd Mercher 21 Hydref 2026 o 10am.

Bydd y digwyddiad yn dod â busnesau twristiaeth, grwpiau cymunedol a phartneriaid y sector o bob rhan o’r sir ynghyd ar gyfer bore o ddiweddariadau, trafodaeth a rhwydweithio.
Bydd y rhai sy’n mynychu yn cael cyfle i glywed gan amrywiaeth o siaradwyr ar bynciau sy’n berthnasol i’r economi ymwelwyr. Bydd Sheila Gilmore, Prif Weithredwr VisitArran a The Arran Trust, yn cyflwyno ar reoli cyrchfannau ymwelwyr poblogaidd. Bydd Fiona Argyle yn cyflwyno ar ddatblygiadau a chyfleoedd sy’n gysylltiedig â Llwybr Clawdd Offa, a bydd Claire Roberts o Awdurdod Cyllid Cymru yn egluro’r angen am gofrestru llety ymwelwyr. Bydd y Fforwm hefyd yn cynnwys amser ar gyfer lluniaeth a rhwydweithio, gan roi cyfle i fusnesau gyfarfod â gweithredwyr lleol eraill, rhannu syniadau a thrafod cyfleoedd i gydweithio i gryfhau cynnig twristiaeth Sir Ddinbych.
Dywedodd y Cynghorydd Alan James, Aelod Arweiniol dros Dwristiaeth: “Mae twristiaeth yn rhan bwysig o economi leol Sir Ddinbych, ac mae ein Fforwm Twristiaeth yn gyfle gwerthfawr i fusnesau ddod ynghyd, clywed diweddariadau defnyddiol a sefydlu cysylltiadau newydd. Byddem yn annog busnesau lleol sydd â diddordeb yn yr economi ymwelwyr i fynychu.”
Gellir archebu lleoedd drwi glicio ar y ddolen Eventbrite yma.
Parcio’n ddiogel yng nghefn gwlad Llangollen
Bydd swyddogion y Cyngor yn monitro parcio yn Rhaeadr y Bedol, Llangollen, a’r ardal gyfagos dros y penwythnos gŵyl banc.

Bydd swyddogion y Cyngor yn monitro parcio yn Rhaeadr y Bedol, Llangollen, a’r ardal gyfagos dros y penwythnos gŵyl banc.
Mae Cyngor Sir Ddinbych yn annog rhai sy’n ymweld â’r gyrchfan boblogaidd i barcio’n gyfrifol dros y penwythnos gŵyl banc ac ystyried cynllunio ymlaen llaw i ymweld ag atyniadau eraill sydd ar gael ar draws Dyffryn Dyfrdwy, os bydd yr ardal hon yn brysur. Atgoffir ymwelwyr bod digon o leoedd parcio yn y dref sy’n bellter cerdded hygyrch a dymunol ar hyd llwybr tynnu’r gamlas i gyrraedd Rhaeadr y Bedol.
Mae cyfyngiadau parcio yn bwysig ar gyfer diogelwch y ffyrdd ac i sicrhau bod trosiant teg o leoedd parcio; mae'r cyngor wedi gosod pyst rhwystr ac arwyddion ymwybyddiaeth ar y safle i annog gyrwyr i barcio'n gyfrifol.
Bydd swyddogion gorfodi sifil hefyd yn monitro’r safle, yn enwedig ar amseroedd prysur, a gall gyrwyr nad ydynt yn cydymffurfio â’r cyfyngiadau parcio gael Rhybudd Talu Cosb.
Fel Safle Treftadaeth y Byd, mae Rhaeadr y Bedol yn boblogaidd ymysg pobl leol yn ogystal â thwristiaid. Tra bod croeso i ymwelwyr ddod â phicnic gyda nhw, ni chaniateir barbeciws ar y safle. Gofynnwn i’r holl ymwelwyr ddangos parch tuag at y safle, defnyddwyr eraill a’r gymuned leol.
Mae’r cyngor yn cysylltu â phartneriaid hefyd gan gynnwys Heddlu Gogledd Cymru er mwyn monitro unrhyw gynnydd o ran problemau ar y safle.
Dywedodd yr Arolygydd Joseph Dunn, Arolygydd Ardal ar gyfer Conwy a Sir Ddinbych Wledig:
“Codwyd parcio yn Rhaeadr y Bedol fel gwir bryder i bobl sy’n byw ac yn gweithio yn yr ardal ac yn defnyddio’r llwybr fel rhan o fywyd bob dydd. Mae hefyd gwir bryderon o ran mynediad i’r gwasanaethau brys ar hyd y llwybr. Er mai’r awdurdod lleol sy’n bennaf gyfrifol am orfodi parcio, rwy’n falch y bydd ein swyddogion yn cefnogi ein cydweithwyr yng Nghyngor Sir Ddinbych gyda phatrolau gweladwy, siarad gyda modurwyr a’r gymuned, a chamau gorfodi pan fo angen.
“Bydd Heddlu Gogledd Cymru a Chyngor Sir Ddinbych yn parhau i weithio mewn partneriaeth ar fesurau datrys problemau hirdymor ar gyfer y lleoliad, ac ar ymgysylltu a gwydro i atal digwyddiadau blaenorol rhag digwydd eto”.
Meddai’r Cynghorydd Alan James, Aelod Arweiniol Datblygu Lleol a Chynllunio ar Gabinet Sir Ddinbych:
“Gofynnwn i ymwelwyr fwynhau’r ardal hardd hon yn gyfrifol, mynd â’u sbwriel adref pan fo’n bosib neu ddefnyddio’r biniau sydd ar gael. Mae hefyd yn bwysig bod ymwelwyr yn parchu’r rhai sy’n gweithio ar y safle i sicrhau diogelwch a mwynhad ymwelwyr a thrigolion hefyd.
“Rydym hefyd yn annog ymwelwyr i ddilyn y cyfyngiadau parcio sydd ar waith gan eu bod yn bwysig i ddefnyddwyr y ffordd a sicrhau bod trosiant teg o leoedd parcio. Mae angen i yrwyr fod yn ymwybodol wrth ymweld y gall swyddogion gorfodi sifil roi Rhybudd Talu Cosb i unrhyw un nad ydynt yn cydymffurfio â’r rheoliadau parcio”.
Gwaith i fynd i’r afael â thipio anghyfreithlon ger eglwys yn y Rhyl

Yn ddiweddar bu Tîm Troseddau Amgylcheddol a Newid Ymddygiad a Gwasanaethau Stryd Cyngor Sir Ddinbych ar safle Eglwys Sant Tomos yn y Rhyl i helpu i glirio gwastraff a oedd wedi ei adael yn anghyfreithlon a thacluso tir yr eglwys, gan weithio ochr yn ochr â Dyfodol Disglair a Swyddogion Cymorth Cymunedol Heddlu Gogledd Cymru.
Bu’r holl dimau’n gweithio gyda’i gilydd i gael gwared â’r gwastraff a gwella edrychiad y lle cymunedol pwysig hwn, sydd o bwys diwylliannol a hanesyddol mawr i’r Rhyl.
Mae’r Cyngor yn ymroddedig i weithio gyda chymunedau a phartneriaid i fynd i’r afael â materion amgylcheddol a helpu i gadw trefi a mannau cyhoeddus Sir Ddinbych yn lân, diogel a chroesawgar.
Yn rhan o’r gwaith, rhoddwyd cyngor i breswylwyr yr ardal ynglŷn ag effaith tipio anghyfreithlon, sut y gallant helpu i’w atal a sut i roi gwybod am unrhyw achosion y maent yn eu gweld. Mae ymgysylltu â’r gymuned yn rhan bwysig o ddull y Cyngor o weithredu i fynd i’r afael â throseddau amgylcheddol, a bydd yn cynorthwyo preswylwyr i ddeall sut y gallant gymryd rhan yn y gwaith o gadw eu hardal leol yn lân a rhoi gwybod am broblemau pan fônt yn digwydd.
Hoffai Tîm Troseddau Amgylcheddol a Newid Ymddygiad y Cyngor atgoffa preswylwyr fod tipio anghyfreithlon yn drosedd a gall gael effaith wirioneddol ar ein cymunedau. Gall ddifetha ardaloedd lleol, niweidio’r amgylchedd, denu fermin ac mae’n costio arian i ymchwilio a’i glirio.
Os ydych yn gweld achos o dipio anghyfreithlon neu fod gennych wybodaeth a allai helpu i ganfod y rhai sy’n gyfrifol, rhowch wybod i Gyngor Sir Ddinbych dry wefan y Cyngor neu drwy gysylltu â thîm Gwasanaethau i Gwsmeriaid y Cyngor ar 01824 706000. Gallai eich gwybodaeth ein helpu i weithredu ac atal mwy o dipio anghyfreithlon yn ein cymunedau.
Diolch yn fawr i bawb a fu’n rhan o’r gwaith o wella tir Eglwys Sant Tomos a gwarchod y lle cymunedol pwysig hwn.
Gwelliannau wedi’u cwblhau ym Mynwent Llangollen
Mae gwelliannau i’r isadeiledd wedi'u cwblhau ym Mynwent Llangollen

Mae gwelliannau i’r isadeiledd wedi'u cwblhau ym Mynwent Llangollen.
Mae Gwasanaethau Stryd Cyngor Sir Ddinbych wedi sicrhau cyllid o Gronfa Ffyniant Gyffredin Llywodraeth y DU ynghyd â chyllid cyfalaf i wneud gwaith i wella isadeiledd ar y safle.
Gwnaed gwaith i wella mynediad i gerbydau i’r fynwent. Cyn hyn, roedd angen gyrru drwy ystâd dai gyfagos i gael mynediad, ac roedd y ffordd yn gul ac anodd teithio ar ei hyd.
Ar ôl cwblhau’r gwaith, mae mynediad newydd i gerbydau wedi cael ei greu yng ngwaelod y safle ac mae modd cael mynediad i’r fynwent ar hyd Vicarage Road.
Bydd y gwelliant hwn yn creu gwell mynediad i ymwelwyr a bydd yn galluogi trefnwyr angladdau i gyrraedd y safle heb darfu ar drigolion cyfagos yn ogystal â darparu lle i barcio ger y fynwent.
Yn ogystal â hyn, cafodd tir cyfagos i dde’r safle, sydd wedi ei ddefnyddio ar gyfer pori yn y blynyddoedd diweddar ei glustnodi ar gyfer darpariaeth gladdu yn y dyfodol pan fydd ei angen.

Mae’r gwaith yma wedi cefnogi datblygiad yr isadeiledd ar y darn hwn o dir ar gyfer mwy o le ar gyfer claddedigaethau. Hefyd mae mân waith tirlunio wedi cael ei gwblhau gan gynnwys plannu coed mewn rhai ardaloedd o amgylch y maes parcio i wella ymddangosiad y safle ynghyd â gwelliannau i gefnogi bioamrywiaeth megis gosod blychau ystlumod ac adar.
Meddai’r Cynghorydd Barry Mellor, Aelod Arweiniol yr Amgylchedd a Chludiant: “Mae cwblhau’r prosiect yma wedi gwella’r isadeiledd ym Mynwent Llangollen yn fawr i ddarparu gwasanaeth mwy urddasol a pharchus i deuluoedd lleol ar gyfer y dyfodol.”
Mae Ffair Swyddi Sir Ddinbych yn Gweithio ym mis Medi yn dod â chyfleoedd newydd i drigolion
Gwahoddir trigolion Sir Ddinbych sy'n chwilio am waith, am ddechrau newydd, neu am gyfeiriad newydd yn eu gyrfaoedd i fynychu Ffair Swyddi Sir Ddinbych yn Gweithio ym Marchnad y Frenhines, y Rhyl, ddydd Mercher 30 Medi rhwng 10yb a 2yp.
Wedi'i chynnal mewn partneriaeth â Jobcentre Plus, bydd y digwyddiad rhad ac am ddim yn dod ag ystod eang o gyflogwyr o bob rhan o Ogledd Cymru ynghyd sy'n recriwtio'n weithredol ar gyfer swyddi gwag mewn sectorau gan gynnwys iechyd a gofal cymdeithasol, lletygarwch, manwerthu, gweithgynhyrchu, gwasanaethau cyhoeddus, logisteg a llawer mwy.
Mae'r Ffair Swyddi wedi dod yn ddigwyddiad allweddol yng nghalendr cyflogaeth Sir Ddinbych, gan helpu cannoedd o drigolion i gysylltu'n uniongyrchol â chyflogwyr tra'n cael mynediad at y cymorth ehangach sydd ar gael drwy Sir Ddinbych yn Gweithio.

Yn fwy na digwyddiad recriwtio yn unig, mae'r Ffair Swyddi yn rhoi cyfle i fynychwyr siarad â thîm Sir Ddinbych yn Gweithio, sy'n cynnig arweiniad a chymorth personol. Anogir trigolion i siarad ag aelod o'r tîm ar y diwrnod i archwilio'r cyfleoedd sydd ar gael iddynt. Gall y tîm helpu trigolion Sir Ddinbych i gael mynediad at gronfeydd hyfforddi, meithrin hyder, goresgyn rhwystrau i gyflogaeth, a chael y cymorth sydd ei angen arnynt i ddod yn nes at sicrhau swydd. Drwy gymryd amser i ddeall sgiliau, diddordebau a dyheadau pob unigolyn, gall y tîm hefyd eu cyflwyno i gyflogwyr a chyfleoedd sy'n cyfateb i'r hyn y maent yn chwilio amdano, gan helpu i feithrin hyder a chael gwared ar yr ofn o gymryd y cam nesaf tuag at gyflogaeth.
Dros y blynyddoedd, mae Ffeiriau Swyddi Sir Ddinbych yn Gweithio wedi croesawu miloedd o ymwelwyr ac wedi cefnogi cannoedd o bobl i ymgysylltu â gwasanaethau cyflogaeth, gyda llawer o'r mynychwyr yn mynd ymlaen i sicrhau swyddi, cyfleoedd hyfforddi, cymwysterau a chymorth hirdymor drwy'r rhaglen.
P'un a yw rhywun yn chwilio am ei swydd gyntaf, yn dychwelyd i'r gwaith ar ôl cyfnod i ffwrdd, yn ystyried newid gyrfa, yn edrych am gyfleoedd hyfforddi, profiad gwaith neu'n syml yn archwilio'r hyn sy'n bosibl, nod y digwyddiad yw agor drysau a chreu cyfleoedd i bobl ar bob cam o'u taith gyflogaeth.
Dywedodd Melanie Evans, Rheolwr Gwasanaeth, Cyflogaeth Strategol:
"Rydym yn gwybod nad yw dod o hyd i gyflogaeth bob amser yn syml, ac i rai pobl y rhan anoddaf yw gwybod ble i ddechrau. Dyna pam mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn falch o drefnu'r Ffair Swyddi hon. Dro ar ôl tro, rydym wedi gweld y gwahaniaeth y gall y digwyddiadau hyn ei wneud, gyda thrigolion yn sicrhau swyddi, yn cael mynediad at gyfleoedd hyfforddi, yn ennill cymwysterau ac, mewn rhai achosion, yn trawsnewid eu bywydau. Drwy gymryd amser i ddeall amgylchiadau, sgiliau a dyheadau unigol pob person, gall y tîm helpu trigolion i nodi cyfleoedd sy'n cyfateb i'r hyn y maent yn chwilio amdano, eu cyflwyno i gyflogwyr a darparu'r cymorth sydd ei angen i feithrin hyder a chymryd y cam pwysig nesaf tuag at gyflogaeth."
Mae'r digwyddiad yn rhad ac am ddim i'w fynychu ac yn agored i bawb, gan gynnwys ceiswyr gwaith, pobl ifanc sy'n ystyried eu gyrfaoedd yn y dyfodol, y rhai sy'n dymuno dychwelyd i'r gwaith, ac unrhyw un sy'n chwilio am hyfforddiant, datblygu sgiliau neu gymorth gyda chyflogaeth.
Mae Sir Ddinbych yn Gweithio yn cael ei hariannu'n rhannol drwy Raglen Cymunedau am Waith a Mwy Llywodraeth Cymru, sy'n cefnogi'r rhai sydd fwyaf difreintiedig yn y farchnad lafur i oresgyn y rhwystrau sy'n eu hatal rhag cael cyflogaeth.
Mae Sir Ddinbych yn Gweithio hefyd yn cael ei hariannu'n rhannol gan Lywodraeth y DU.
ERTHYGLAU
Rhowch gyfle i'ch ailgylchu gael gyrfa ar y brig

Mae Cymru eisoes yn un o wledydd gorau'r byd am ailgylchu. Rydym yn falch iawn o fod yn yr 2il safle. Ond a ninnau mor agos at y brig, dim ond un lle sydd ar ôl i fynd.
Yr Wythnos Ailgylchu hon (14–20 Medi), mae Cyngor Sir Ddinbych yn cefnogi Ymgyrch Wych Cymru yn Ailgylchu i helpu Cymru i gyrraedd y brig, gan roi cyfle i rai o'r pethau bob dydd rydyn ni'n eu defnyddio yn y gwaith gael gyrfa ddisglair hefyd.
Oherwydd pan fyddwch chi'n rhoi eitem yn y bin cywir, rydych chi'n helpu i roi swydd arall iddi. Ac mae gan rai o'r deunyddiau ailgylchadwy hyn ragolygon ardderchog.
- Mae gan y can botensial mawr
Efallai bod y can diod gwag acw neu'r darn o ffoil brechdan wedi'i grychu yn edrych fel ei fod wedi gorffen am y diwrnod, ond mae ganddo lawer mwy o waith o'i flaen.
Gellir ailgylchu metel dro ar ôl tro heb i’w ansawdd ddirywio. Ac mae ailgylchu dim ond un can yn arbed digon o ynni i bweru teledu am tua phedair awr.
Felly rhowch ef yn y bin cywir a'i anfon ymlaen i'w rôl fawr nesaf.
- Y bag te sy’n pweru'r rownd nesaf
Yn ôl i'r gwaith ar ôl gwyliau'r haf, mae tegell y swyddfa ar ddechrau ei dymor prysuraf. Y newyddion da yw bod gan eich bag te fwy i'w gynnig na'ch cynnal chi o un cyfarfod i’r llall.
Ailgylchwch chwe bag te a gellir cynhyrchu digon o ynni adnewyddadwy i ferwi tegell ar gyfer disgled arall. Nawr dyna beth yw tynnu eich pwysau.
Ac nid bagiau te yw'r unig wastraff bwyd sydd â dyfodol disglair. Gellir trawsnewid croen ffrwythau a gwastraff bwyd anfwytadwy arall yn ynni adnewyddadwy a gwrtaith llawn maetholion hefyd.
Felly, tra byddwch chi'n cymryd egwyl ginio haeddiannol, gallai eich gwastraff bwyd fod yn paratoi ar gyfer ei brosiect mawr nesaf.
- Y botel blastig gyda gyrfa newydd sbon o'i blaen
Wedi gorffen eich diod? Efallai bod diwrnod gwaith y botel drosodd, ond gallai ei gyrfa fod ond megis dechrau.
Mae ailgylchu un botel blastig yn arbed digon o ynni i wefru gliniadur bron yn llawn. Dyna ofalu am alwadau Teams yr wythnos hon.
Poteli plastig, potiau iogwrt, tybiau bargen ar bryd a thybiau plastig… rinsiwch nhw’n sydyn a'u rhoi yn y bin cywir fel y gellir eu prosesu a'u trawsnewid yn gynhyrchion a phecynwaith newydd.
O danwydd i chi wrth y ddesg, i'w rôl fawr nesaf.
O weithle yng Nghymru i uchelderau’r byd
Mae'r ailgylchu rydych chi'n ei roi yn y bin cywir yn cychwyn ar ei daith nesaf. A dydy’r daith honno ddim yn bell o gartref. Mae mwy na 90% o’r ailgylchu a gesglir yng Nghymru yn cael ei brosesu o fewn y Deyrnas Unedig, ac mae mwy na’i hanner aros yma yng Nghymru.
Ar ôl eu casglu, caiff deunyddiau eu sortio a’u prosesu cyn cael eu troi’n rhywbeth newydd. Mae gwastraff bwyd yn mynd ar drywydd gwahanol, gan helpu i gynhyrchu ynni adnewyddadwy i bweru Cymru… a phweru eich diwrnod gwaith.
Lle bynnag rydych chi'n gweithio, ailgylchwch yno
P'un a ydych chi yn y swyddfa, yn gweithio o gartref, yn teithio i'r gwaith, yn cael tamaid i ginio neu'n mynd allan o amgylch y fro, does dim angen i ailgylchu fod yn rhywbeth ychwanegol ar eich rhestr tasgau. Ailgylchwch fel rhan o’ch diwrnod. Dewch o hyd i'r bin cywir a rhoi ei rôl nesaf i'ch ailgylchu.
Oherwydd mae pob eitem sy'n cael ei hailgylchu'n gywir yn helpu i gadw deunyddiau gwerthfawr mewn cylchrediad, cynhyrchu ynni adnewyddadwy a mynd â Chymru un cam yn nes at y brig.
Rydyn ni eisoes yn Rif 2 yn y byd. Mae’n bryd i Gymru gael dyrchafiad haeddiannol. Amdani i Rif 1.
Dysgwch fwy am eich taith ailgylchu gyda Cymru yn Ailgylchu
Stori Mary
Mae Mary yn byw yng ngogledd Sir Ddinbych, ger Rhuallt, ac mae’n dioddef o fath ymosodol o glefyd Parkinson o'r enw Dirywiad Corticobasalaidd (Corticobasal Degeneration); mae hyn yn golygu bod angen iddi ddefnyddio amrywiaeth o offer yn ei chartref er mwyn byw mor gyfforddus â phosibl. Mae hi'n byw gyda'i gŵr Allan, ei phrif ofalwr, aelodau o'i theulu, a'i chi, Blaze.
Mary, Allan a Blaze y ci.
Er gwaethaf ei diagnosis, mae Mary yn llawn egni ac mae ganddi synnwyr digrifwch gwych. Mae hi wedi parhau i ymgymryd â nifer o’r diddordebau oedd ganddi cyn iddi gael y diagnosis, gan gynnwys gwneud celf a chrefft. Roedd Mary yn hyfforddwr cŵn llwyddiannus iawn yn y gorffennol, ac mae ei rhosetiau yn dal i hongian ar y wal. Cyn ymddeol, roedd Mary yn gweithio fel ffisiotherapydd yn ei hardal leol.
Mae Mary wedi bod yn byw gyda'r cyflwr hwn ers chwe blynedd, ac mae hi wedi dechrau derbyn cymorth gan Therapydd Galwedigaethol a chynrychiolwyr o'r Tîm Offer Cymunedol (CESI) yn ystod y blynyddoedd diwethaf, unwaith i'w diagnosis ddod yn gliriach ac i'w chyflwr waethygu.
Mae CESI yn bartneriaeth rhwng Cyngor Sir Ddinbych a Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr (BCUHB), sy'n darparu offer i bobl o bob oed i'w helpu i fyw eu bywydau i'r eithaf ac i gynnal eu hiechyd a'u hannibyniaeth. Mae hyn yn amrywio o gymhorthion syml ar gyfer bywyd bob dydd i gyfarpar mwy cymhleth sy'n helpu pobl i aros yn eu cartrefi yn hirach.
Drwy ddefnyddio'r offer hyn, nid oes angen i Alan a Mary ddibynnu ar ofalwyr ffurfiol sy'n ymweld bob dydd, gan eu galluogi i fyw mor gyfforddus â phosibl yn eu cartref.
Roedd gwely wedi'i addasu, a elwir yn 'wely annibyniaeth', yn un o'r darnau cyntaf o offer a osodwyd yn ei chartref, ac mae gan Mary hefyd declyn codi i'w helpu i fynd i mewn ac allan yn haws. Mae'r gwely hefyd yn symud yn fecanyddol, gan alluogi Mary i eistedd i fyny ac addasu'r uchder pan fo angen.
Gyda chymorth Therapydd Galwedigaethol, ac yn dilyn asesiad, cyflwynwyd cynfasau llithro arbennig sy'n helpu i symud a throsglwyddo.
Wrth siarad am y gwely Annibyniaeth, dywedodd Allan:
“Mae’r gwely wedi bod yn fendith wirioneddol o’r cychwyn cyntaf; mae’r ffaith ei fod yn gallu gostwng yr holl ffordd i lawr wedi gwneud gwahaniaeth enfawr o ran symudedd a’i gwneud yn haws i ‘w ddefnyddio.”
Gyda chymorth darn o offer o'r enw Standaid, gall Mary fynd i mewn ac allan o gadeiriau. Mae'r Standaid hefyd yn helpu gyda symudiadau i mewn ac allan o'i chadair olwyn.
Gosodwyd dyfeisiau mecanyddol i godi sedd y toiled, sy'n helpu Mary i symud i mewn ac allan o'r gadair olwyn a gwneud pethau'n haws iddi.
Wrth sôn am ei phrofiad gyda'r CESI, dywedodd Mary:
“Mae'r technegwyr yn wych, ac yn glên iawn bob amser pan fyddan nhw'n dod i gynorthwyo gyda'r offer. Maen nhw'n barod iawn i helpu.
Mae'r holl wasanaethau wedi bod yn dda iawn gyda ni, ac mae cydlyniant da iawn wedi bod rhwng y gwahanol adrannau.
Mae'r offer yno i helpu i gadw Mary mor annibynnol â phosibl, gan ei helpu i wneud pethau y gall eu gwneud ar y dyddiau pan mae hi'n teimlo'n well, a lliniaru effaith y dyddiau pan mae pethau’n teimlo’n anoddach.
Aeth Mary ymlaen i ddweud:
“Rwyf yn dal i wneud celf a chrefft; rwy’n gwneud math o wehyddu i greu patrymau ar gyfer modrwyau allweddi. Rwyf wedi gwneud rhai gyda grŵp crefftau Sant Cyndeyrn. Rwyf wedi bod yn gwneud crefftau gydol fy oes, ac rwy’n falch fod gennyf fodd o barhau i wneud hynny.”
Dywedodd Becky, Therapydd Galwedigaethol sydd wedi helpu Mary:
“Rydym yn gweithio ar y cyd â storfeydd CESI fel tîm, ac ni allem wneud ein gwaith heb eu harbenigedd a'u cefnogaeth. Maen nhw wastad mor barod i helpu ac yn gymwynasgar, ac rydyn ni'n ddiolchgar iawn amdanyn nhw.”
O bermaddiwylliant i gadwraeth: gyrfa â’i gwreiddiau mewn natur
Mae Llais y Sir yn sgwrsio â Keegan i ddarganfod sut mae natur wedi bod gydag ef bob amser trwy ei fywyd gweithio.

Trwy lawer o’i fywyd gweithio, nid yw’r llwybr gyrfa wedi bod yn syml i Keegan Blazey. Mae ei fywyd wedi symud trwy stiwdios celf, ffermydd organig, ystafelloedd dosbarth, dylunio gemau, labordai prifysgolion ac, yn y pen draw, i waith ymarferol, mwdlyd, cadwraeth. Ond wrth edrych yn ôl, i’r Swyddog Planhigfa Goed ym Mhlanhigfa Goed y Cyngor yn Llanelwy, mae’r llinyn sy’n rhedeg trwy’r cyfan yn glir: awydd i ddeall y byd naturiol a gwneud rhywbeth defnyddiol ynddo. Mae Llais y Sir yn sgwrsio â Keegan i ddarganfod sut mae natur wedi bod gydag ef bob amser trwy ei fywyd gweithio.
Dechreuodd ei ddiddordeb yn ei ugeiniau, pan ddechreuodd ymwneud â phermaddiwylliant – ffordd o feddwl am fwyd, tir a chymuned sy’n mynd y tu hwnt i amaethyddiaeth gynaliadwy. I Keegan, fe’i helpodd i gysylltu â syniadau ehangach am ddiwylliant, ysbrydolrwydd, ymwybyddiaeth ofalgar a hunanddigonedd.
Eglurodd: “Mae gen i ddiddordeb mawr mewn bod yn gynaliadwy a hunangynhaliol. Rydych chi’n dysgu sut i dyfu eich bwyd eich hunain oherwydd mae’n eich cadw chi’n iach. Roedd Bwdhaeth, ymwybyddiaeth ofalgar a’r holl bethau tebyg yn rhan o’r hyn wnaeth ennyn fy niddordeb.”
Fe wnaeth tyfu i fyny yn Ne Affrica helpu i lunio ei feddwl hefyd. Oherwydd bryd hynny, roedd prinder dŵr, sychder a thywyllwch treigl yn rhan o fywyd bob dydd. Eglura Keegan fod Permaddiwylliant yn cynnig atebion ymarferol gan gynnwys casglu dŵr glaw, defnyddio dŵr mewn ffordd gynaliadwy a chynllunio systemau sy’n dibynnu llai ar brif gyflenwadau.
Ar ôl symud i’r DU, bu Keegan yn gweithio’n bennaf fel athro Saesneg wrth barhau i wirfoddoli ar brosiectau’n ymwneud â’r tir. Yn y pen draw, arweiniodd hynny at rôl fel rheolwr gardd organig, lle bu’n rhedeg gardd farchnad a oedd yn cyflenwi safle gwely a brecwast, rheoli tua 6 o wirfoddolwyr, addysgu Saesneg i wirfoddolwyr rhyngwladol o Ewrop a helpu i greu system dyfu fwy cylchol, oedd yn gyfeillgar i fywyd gwyllt.
Roedd y gwaith yn cynnwys pyllau, gwlyptiroedd, hwyaid, compostio a thyfu mewn dolen gaeedig. Daeth â sawl rhan o’i gefndir at ei gilydd: addysgu, garddio ymarferol, cynaliadwyedd a rheoli pobl.
Yn ddiweddarach, newidiodd llwybr ei yrfa eto. Daeth celf, a oedd wedi mynd law yn llaw â’i ddiddordebau amgylcheddol, yn broffesiwn iddo. Symudodd Keegan at gelf cysyniad digidol, gan weithio’n bennaf ym maes gemau am bum neu chwe blynedd. Yn ystod pandemig Covid, tyfodd y diwydiant gemau’n gyflym ac roedd y gwaith yno – ond roedd rhywbeth nad oedd yn teimlo’n iawn iddo bellach.
Dywedodd Keegan: “Roeddwn i’n eistedd yn paentio arfwisg ganoloesol ar gyfer gemau tra’r oedd y byd yn dioddef, doedd o ddim yn teimlo’n iawn.”
Fe wnaeth y sylweddoliad hwnnw ei wthio i brofi ei hun trwy Radd gwyddor yr amgylchedd ym Mhrifysgol Bangor. Mae’n cyfaddef iddo chwilio am rôl lle gallai ei sgiliau gyfrannu at ddatrysiadau, ac roedd y llwybr hwn yn rhoi’r sylfaen dechnegol iddo symud i faes ymchwil. Roedd gwyddor yr amgylchedd yn helpu i roi golwg ehangach iddo, gan ei fod yn canolbwyntio nid yn unig ar amddiffyn natur, ond ar sut gall pobl a’r amgylchedd weithio gyda’i gilydd.
Roedd lleoliad ym maes ymchwil coedwigaeth yn drobwynt mawr i Keegan. Bu’n gweithio fel technegydd ymchwil ar arbrofion newid hinsawdd gyda Birmingham Institute of Forest Research, gan helpu i gasglu a phrosesu data maes a labordy. Eglurodd fod y gwaith yn ‘fanwl’ iawn, roedd profion pridd, profion dŵr, mesur coed a gwreiddiau, casglu a dadansoddi data i gyd yn ei gadw’n brysur.
“Ar un adeg, treuliais fisoedd yn golchi pridd oddi ar wreiddiau derw, eu gwahanu gyda llaw, eu sganio a throsglwyddo'r canlyniadau i’w dadansoddi”, meddai gyda gwên.
Ond darparodd hyn sylfaen gadarn iddo mewn gwaith maes, data a phrosesau arbrofol, sydd wedi helpu gyda’i rôl bresennol fel Swyddog Planhigfa Goed.
Yn ystod ei radd, eglurodd Keegan ei fod wedi canolbwyntio ar wyddorau pridd hefyd a chwblhaodd draethawd hir ar ficroblastigau, gan ddefnyddio safleoedd dolydd blodau gwyllt lleol Sir Ddinbych ei hun fel rhan o’i ymchwil.
Roedd y prosiect yn edrych ar symudiad microblastigau mewn pridd, ochr yn ochr â charbon, lleithder a chywasgiad, mesurau a ddefnyddir i ddeall iechyd pridd a rheoli tir.

Wrth sgwrsio gyda Llais y Sir, mae Keegan yn cyfaddef ei fod yn dal i obeithio cwblhau PhD sy’n canolbwyntio ar ymchwil un diwrnod, ond am rŵan, mae’n credu mai profiad ymarferol yw’r cam nesaf gorau.
Wrth eistedd yn un o dwneli’r blanhigfa, mae’n amlwg bod cefndir gwyddonol Keegan yn helpu i wthio nod y safle i amddiffyn bioamrywiaeth leol, gyda chanlyniadau cadarnhaol ei arbrawf tyfu Aspen wrth ei ochr wrth i’r sgwrs barhau, gyda chelyn y môr yn tyfu yn y cefndir, a gwelyau blodau gwyllt newydd yn ail-lenwi stoc hadau ar stepen drws y blanhigfa.
“Mae wedi bod yn broses ddysgu enfawr,” meddai. “Ond rwyf wedi cael profiad o’r sgiliau oedd eu hangen arnaf. Mae’r manylion yn bwysig mewn ymchwil, ond rwyf hefyd wedi dysgu pa lefel o ddata sydd ei angen arnom yma mewn gwirionedd. Rwyf wedi fy amgylchynu gan dîm gwych sy'n fy arwain ac yn fy nghefnogi ar hyd y ffordd, ac ni fyddwn wedi gallu ymdopi hebddynt."
Cyn i Lais y Sir gloi’r sgwrs, gofynnwn sut mae’n teimlo am rôl y Swyddog Planhigfa Goed a gymerodd yn 2025, a daw gwên arall: “Hon yw’r swydd orau i mi ei chael erioed. Mae’r rhagolygon o ran beth ydym ni’n ei wneud a beth ydym ni’n ceisio ei gyflawni yn y blanhigfa yn anhygoel. Mae pawb ydw i’n siarad gyda nhw yn genfigennus o’r hyn ydw i’n ei wneud.”
Nid yw mynd i’r afael ag effaith materion newid hinsawdd ar y tir yn lleol yn dod heb ei heriau, ond i Keegan, mae hynny’n rhan o’r pwynt.
Meddai: “Mae’r rhan fwyaf o waith newid hinsawdd a gwella natur yn teimlo’n amhosibl…Ond mae’n bwysig ein bod ni’n rhoi cynnig arni.”
Mae’r hyn a ddechreuodd gyda phermaddiwylliant a chwilio am hunanddigonedd wedi tyfu’n yrfa i Keegan, wedi’i adeiladu o gwmpas adferiad, gwytnwch a’r gred bod ceisio cwblhau gwaith amgylcheddol anodd hyd yn oed yn werth ei wneud, ac mae hyn i’w weld yn yr egin gwyrdd cynnydd niferus sy’n ymddangos yn y Blanhigfa Goed.
Prosiectau’r adain eiddo yn cefnogi cymunedau ar draws Sir Ddinbych
Dros y 12 mis diwethaf, mae adain Eiddo Cyngor Sir Ddinbych wedi parhau i chwarae rôl hanfodol wrth gefnogi gwasanaethau, cymunedau a phreswylwyr ar draws y sir.
Dros y 12 mis diwethaf, mae adain Eiddo Cyngor Sir Ddinbych wedi parhau i chwarae rôl hanfodol wrth gefnogi gwasanaethau, cymunedau a phreswylwyr ar draws y sir.
O wneud gwaith gwella a chynnal a chadw adeiladau cyhoeddus, i gefnogi prosiectau mawr a sicrhau bod asedau’r Cyngor yn ddiogel, effeithlon ac addas i’r diben, mae’r timau yn yr adain wedi bod yn rhan o amrywiaeth eang o waith pwysig.
Mae Llais y Sir yn edrych yn ôl ar rai o’r prosiectau allweddol a gwblhawyd yn ystod y flwyddyn, gan amlygu’r ymroddiad, yr arbenigedd a’r cydweithio a fu rhwng y gwahanol dimau sy’n helpu i reoli a gwella ystâd eiddo Sir Ddinbych.

Ers y llynedd, mae’r tîm Cynnal a Chadw Adeiladau wedi cefnogi gwaith gwella mawr yn Ysgol Dewi Sant, y Rhyl, gan helpu i foderneiddio a thrawsnewid ardal neuadd yr ysgol.
Roedd y prosiect hwn yn cynnwys ailadeiladu’r to, gwella inswleiddiad, gosod ffenestri gwydr dwbl perfformiad uchel, uwchraddio trefniadau mynediad a moderneiddio’r cyntedd a’r fynedfa, gan gynnwys gosod lifft i wella hygyrchedd.
Fe wnaeth y gwaith helpu i wella effeithlonrwydd ynni, lleihau ôl-troed carbon yr ysgol a chreu lle mwy diogel, mwy hygyrch a mwy modern i ddisgyblion, staff a’r gymuned ehangach.

Buont yn ymateb i ddifrod storm ym Mharc Dŵr SC2 hefyd, gan sicrhau bod yr adeilad yn ddiogel cyn rheoli gwaith disodli’r to a oedd yn beryglus.
Gan nad oedd y cyflenwr gwreiddiol yn masnachu bellach, cafodd to newydd ei ddylunio’n arbennig a’i wirio’n annibynnol gan ddefnyddio modelu llwyth gwynt sy’n benodol i’r safle.
Roedd angen datrysiad sgaffaldiau pwrpasol ar gyfer y prosiect oherwydd bod gwaith amddiffyn rhag llifogydd gerllaw yn atal mynediad traddodiadol, ac roedd cyflymder y gwynt yn cael ei fonitro bob dydd i gadw gweithwyr yn ddiogel.
Cafodd dalenni to crwm wedi’u creu’n bwrpasol, rhai’n fwy na 24 metr o hyd, eu cludo i’r safle dan drwyddedau llwyth anarferol. Bu gweithwyr cynnal a chadw yn cydlynu’r prosiect cymhleth gyda’r tenant, yswirwyr, ymgynghorwyr, peirianwyr, syrfewyr, addaswyr colled a thimau’r Cyngor sy’n rheoli’r gwaith amddiffynfeydd môr.
Y tîm cynnal a chadw fu’n rheoli’r prosiect, gan gysylltu â’n Tenant, ymgynghorwyr arbenigol, peirianwyr, yswirwyr, syrfewyr fforensig ac addaswyr colled, yn ogystal â chydweithwyr yn y Cyngor, gan gynnwys rhai sy’n rheoli’r gwaith amddiffynfeydd môr.
Dros y 12 mis diwethaf, mae’r tîm Dylunio ac Adeiladu wedi darparu a chefnogi amrywiaeth eang o brosiectau proffil uchel ar draws y sir, gan helpu i wella tai, darpariaeth addysg, hygyrchedd ac adfywio.

Mae cyflawniadau allweddol yn cynnwys cwblhau 22 o dai Cyngor newydd effeithlon o ran ynni yn Llwyn Eirin yn Ninbych, a adeiladwyd i safon Passivhaus ac sydd â phaneli solar a phympiau gwres o’r ddaear er mwyn helpu i leihau costau ynni’r cartref ac allyriadau carbon.
Mae’r tîm wedi dylunio a datblygu’r pwll hydrotherapi cyntaf o’i fath yn Sir Ddinbych hefyd, yn Ysgol Tir Morfa yn y Rhyl. Mae’n cefnogi datblygiad corfforol a lles disgyblion trwy gyfleuster newydd arbenigol sydd ar dir yr ysgol.
Ynghyd â hyn, mae’r tîm wedi cefnogi cam nesaf y gwaith ar safle hen Ysbyty Gogledd Cymru yn Ninbych, lle mae gwaith adfer a dymchwel yn helpu i ddatgloi cyfle i adfywio’r safle 53 erw yn y dyfodol ar gyfer tai, gofod masnachol ac ardaloedd cymunedol gwyrdd.

Mae gwaith yr adain wedi’i gydnabod trwy gynlluniau tai arobryn hefyd, gan gynnwys Llys Elizabeth yn y Rhyl, a enillodd wobr Datblygiad Tai Cymdeithasol Bach Gorau yng Ngwobrau LABC Cymru am ei gartrefi o ansawdd uchel, sy’n effeithlon o ran ynni, i breswylwyr 55 oed a hŷn.
Ers yr haf diwethaf, mae’r Tîm Ynni wedi parhau i arwain prosiectau sy’n gwella effeithlonrwydd o ran ynni, lleihau costau rhedeg a lleihau allyriadau carbon ar draws adeiladau a gwasanaethau’r Cyngor.
Yng nghartref gofal Cysgod y Gaer yng Nghorwen, mae’r tîm wedi gosod system storio ynni batri 40kWh ynghyd ag arae solar 21.36kWp, gan adeiladu ar waith blaenorol i ychwanegu paneli ffotofoltäig, goleuadau LED a gwelliannau i’r system wresogi.
Mae’r gwaith cyfun hwn wedi helpu i leihau defnydd nwy a thrydan yn sylweddol, lleihau allyriadau carbon a chefnogi gwefru dau gerbyd trydan sy’n gweithredu o’r safle er mwyn darparu gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol yn y gymuned leol.

Mae’r tîm wedi darparu prosiect storio batris arloesol yng ngorsaf Gwastraff ac Ailgylchu Dinbych hefyd, gan osod 600kWh o gapasiti batri i wneud defnydd gwell o ynni solar a gynhyrchir ar y safle a chefnogi cerbydau gwastraff ac ailgylchu trydan.
Mae canlyniadau cynnar yn dangos bod defnydd ynni o’r grid yn y safle wedi gostwng fwy na hanner, a disgwylir i’r system arbed mwy na 76,000kWh y flwyddyn, lleihau costau o tua £16,000 a lleihau allyriadau carbon o tua 22 tunnell y flwyddyn.
Mae enghraifft arall o’r dull cydweithredol hwn i’w gweld yn Ysgol y Santes Ffraid, lle mae timau wedi bod yn cydweithio yn ystod ail hanner 2025 i wella effeithlonrwydd a pherfformiad prif adeilad y safle.
Daeth y prosiect â chefnogaeth at ei gilydd o’r rhaglen Hinsawdd a Natur, Cynnal a Chadw Adeiladau a’r Tîm Ynni, i ddarparu pecyn o welliannau o ran gwresogi, rheolyddion, goleuadau ac inswleiddiad.
Roedd gwaith yn cynnwys tynnu hen foeleri aneffeithlon wedi’u tanio ag olew a’u disodli â boeleri modern wedi’u tanio â LPG ar draws y ddwy brif ystafell beiriannau, gyda phum boeler wedi’u disodli a’r hen danc olew wedi’i symud.
Gosodwyd rheolyddion rheoli adeiladau modern hefyd, gan greu pum ardal ar wahân ar gyfer y prif adeilad a helpu’r safle i weithredu’n fwy effeithlon.
Yn ogystal, gosodwyd mwy na 140 o osodiadau golau LED, y disgwylir iddynt arbed tua 24,260kWh o drydan a thua £5,579 y flwyddyn.
Ychwanegwyd tua 240 metr sgwâr o inswleiddiad 300mm hefyd, gan gefnogi gwaith ehangach y Cyngor ymhellach o ran lleihau defnydd ynni, lleihau allyriadau a gwella cynaliadwyedd hirdymor ei adeiladau.
Meddai’r Cynghorydd Julie Matthews, Dirprwy Arweinydd ac Aelod Arweiniol Polisi, Cydraddoldeb a Strategaeth Gorfforaethol ac Asedau Strategol: “Mae’r gwaith a wnaed gan ein timau Eiddo dros y 12 mis diwethaf yn dangos y rôl bwysig maen nhw’n ei chwarae wrth gefnogi preswylwyr, cymunedau a gwasanaethau’r Cyngor ar draws Sir Ddinbych. O wella ysgolion a lleoliadau gofal i ddarparu cartrefi effeithlon o ran ynni, lleihau allyriadau carbon a chefnogi prosiectau adfywio mawr, mae eu gwaith yn cael effaith uniongyrchol a pharhaus ar fywydau bob dydd pobl.
“Hoffwn ddiolch i’r holl dimau am eu hymroddiad, eu harbenigedd a’u hymrwymiad. Mae eu hymdrechion yn helpu i wneud ein hadeiladau’n fwy diogel, mwy hygyrch, mwy cynaliadwy a mwy parod i ddiwallu anghenion preswylwyr rŵan ac yn y dyfodol.”
Dewch i Ddarganfod Sir Ddinbych â’ch Cerbyd Trydan!

Mae hi’n dymor yr haf, ac felly mae mwy o olau dydd yn creu cyfle perffaith i grwydro a gweld y gorau sydd gan Sir Ddinbych i’w gynnig.
Wrth deithio mewn cerbyd yn yr oes fodern, gallech fod yn defnyddio injan hybrid neu fodur trydan i’ch helpu i gyrraedd llefydd gyda llai o effaith ar ein hinsawdd drwy ddarparu rhagor o filltiroedd am bris llai.
Ers i bwyntiau gwefru cyhoeddus cyntaf y Cyngor ar gyfer cerbydau trydan gael eu gosod yn haf 2022, mae dros 4.5 miliwn o filltiroedd o deithio wedi’u darparu drwy fwy na 63,000 o sesiynau gwefru.
Ar gyfer perchnogion cerbydau trydan Sir Ddinbych a’r rhai sy’n byw y tu allan i’r sir, mae Llais y Sir yn mynd â chi ar wibdaith o amgylch pwyntiau gwefru cerbydau trydan cyhoeddus y Cyngor i’ch helpu i gynllunio eich taith o amgylch yr ardal i fwynhau golygfeydd Sir Ddinbych.
Mae ein rhwydwaith gwefru cerbydau trydan yn cynnig cyfle ardderchog i deithio o amgylch Sir Ddinbych a mwynhau’r holl atyniadau sydd gan y sir i’w cynnig wrth wefru eich cerbyd ar un o’r safleoedd.
A yw Rheilffordd Llangollen ar frig eich rhestr o atyniadau i ymweld â hwy yn Sir Ddinbych? Gallwch ddechrau eich profiad ym Maes Parcio Lôn Las Corwen ger gorsaf y dref, sydd â phump o bwyntiau gwefru y gallwch eu defnyddio i bweru eich cerbyd trydan. Beth am gamu’n ôl i’r gorffennol drwy deithio ar hyd llinell y rheilffordd tra mae eich dull cludiant modern yn gwefru?
Os ydych chi’n dechrau ar ochr Llangollen y rheilffordd, mae pwyntiau gwefru ar gael ym maes parcio Heol y Farchnad a hefyd ym maes parcio’r Pafiliwn. Bydd y lleoliadau gwych hyn hefyd yn rhoi amser i chi weld atyniadau fel Glanfa Llangollen, dringo’r llwybr i Gastell Dinas Brân neu fwynhau’r golygfeydd o Afon Dyfrdwy’n llifo trwy Langollen.
Wrth neidio i’r car a gyrru draw i Ruthun, fe ddewch o hyd i bwyntiau gwefru ym maes parcio Cae Ddôl, sy’n eich rhoi chi o fewn tafliad carreg i ddysgu am Garchar Rhuthun. Os nad yw hynny’n ddigon o hanes i chi, gyda rhyw bum munud o gerdded, gallwch gyrraedd tŷ hanesyddol Nantclwyd y Dre.

Diddordeb mewn celf a chrefft? Mae cyfleusterau gwefru hefyd ar gael yng Nghanolfan Grefft Rhuthun, er mwyn i chi gael amser i bori drwy bopeth mae’r ganolfan yn ei gynnig wrth bweru’r car at y daith nesaf yn Sir Ddinbych.
Wrth fynd yn eich blaenau tua Dinbych, mae mannau gwefru trydan ar Lôn y Post yn y dref, sy’n rhoi cyfle perffaith i chi ddringo i bwynt uchaf y dref i weld adfeilion Castell Dinbych a muriau’r dref.
Heb fod ymhell, yn Llanelwy, mae maes parcio’r Lawnt Fowlio yn y ddinas, sydd â chyfleusterau gwefru ac yn fan cychwyn gwych i fwynhau taith gerdded hardd ar hyd Afon Elwy neu i fynd i ryfeddu at bensaernïaeth hyfryd yr Eglwys Gadeiriol.
Os ewch chi yn eich blaenau i’r arfordir, mae’r Rhyl yn lleoliad perffaith i fwynhau seibiant a gwefru eich cerbyd. Mae gan faes parcio Gorllewin Cinmel nifer o fannau gwefru, gan gynnwys cyfleusterau gwefru cyflym os ydych chi ar frys. Os byddwch yn dewis gwefru eich cerbyd yn fan hyn, gallwch fynd am dro drwy ganol y dref tuag at yr arfordir i fwynhau traethau euraidd a phromenâd hyfryd y Rhyl, crwydro ardal yr harbwr, neu beth am gamu’n ôl i’r gorffennol drwy neidio ar Reilffordd Fach y Rhyl sy’n cylchu’r Llyn Morol. Mae cyfleusterau gwefru hefyd ar gael ym maes parcio Ffordd Morley.
Ac yn olaf, wrth deithio i dref arfordirol gyfagos Prestatyn, fe welwch chi bwyntiau gwefru (gan gynnwys rhai cyflym) ym meysydd parcio Rhodfa Rhedyn a Rhodfa’r Brenin, sy’n rhoi amser i chi fwynhau canol tref Prestatyn neu, os ydych chi’n teimlo’n ddewr, fynd am dro i lawr at lan y môr i fwynhau’r atyniadau sydd yno.
Mae’r rhwydwaith cyhoeddus gwefru cerbydau trydan yn rhan o gamau gweithredu cyffredinol y Cyngor i fynd i’r afael â newid hinsawdd yn dilyn datgan Argyfwng Hinsawdd ac Ecolegol yn 2019 drwy leihau ôl-troed carbon y sir.
I gael rhagor o wybodaeth am y lleoliadau hyn, ymwelwch â’n gwefan.
"Mae’n teimlo fel cartref i mi o’r diwedd” – Stori Steve
Mae Steve Purse, sy’n byw yn y Rhyl, yn ymgyrchydd brwd, ac mae wedi bod i Senedd y DU i ymgyrchu ar sawl achlysur er mwyn cael cydnabyddiaeth o effaith profion niwclear ar deuluoedd personél.
Ac yntau’n fyr o gorffolaeth ac yn ddioddef o fethiant y system anadlol math dau, nid oedd ei gartref blaenorol yn caniatáu iddo fyw’n annibynnol, ac nid oedd yn gallu defnyddio ei gadair olwyn fodur yn y cartref.
Steve
Ymunodd Steve a’i deulu â’r Gofrestr Tai Arbenigol ym mis Ionawr 2021. Bu Steve a’i deulu’n gweithio’n agos â Rheolwr Cofrestr Tai Arbenigol y Cyngor a Therapyddion Galwedigaethol i symud i eiddo mwy priodol gydag addasiadau. Golygodd hyn waith ymchwil helaeth i sicrhau eu bod yn addas i ddiwallu anghenion Steve, ond bod y teulu cyfan hefyd yn gallu eu defnyddio.
Mae’r addasiadau hyn wedi galluogi Steve i fyw’n fwy annibynnol a gwella ansawdd bywyd i’w deulu ac iddo ef ei hun.
Cownter ergonomig yn y gegin
Defnyddiwyd adnoddau mewnol i gwblhau asesiad ar gyfer Steve er mwyn deall ei ofynion o fewn amgylchedd cegin.
Defnyddiwyd yr ystafell ailalluogi yng Nghanolfan Ddydd Hafan Deg yn y Rhyl gan Steve a’i deulu i brofi a mesur yr amrywiaeth o elfennau pwrpasol a oedd eu hangen yn eu cartref newydd.
Amcan yr ystafell yn Hafan Deg yw copïo cartref, ac mae’n cynnwys cownter ergonomig y gellwch ei addasu a phopty hawdd mynd ato, sy’n caniatáu mesuriadau a rhyngweithio hawdd lle bo’r angen. Nodwyd y byddai’n rhaid ystyried addasiadau nad oedd wedi eu gwneud eisoes, er mwyn i Steve allu cyrraedd pethau.
Drwy’r Gofrestr Tai Arbenigol, caiff cartrefi fel un Steve eu caffael drwy Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig; gellir gwneud addasiadau yn y cartrefi hyn yn bwrpasol ar gyfer yr unigolyn, gan alluogi preswylwyr i fyw bywydau llawn ac annibynnol.
Wrth siarad am ei brofiad, dywedodd Steve:
“Roedd y cartref lle’r oeddem yn byw cyn hyn yn hollol anaddas – nid oeddwn yn gallu cael fy nghadair olwyn i’r tŷ, hyd yn oed. Roedd y drysau’n gul a doeddwn i ddim yn gallu cyrraedd unrhyw beth. Doedd o ddim yn gartref teuluol i ddweud y gwir.
Cawsom alwad ffôn i ddweud bod yr eiddo hwn ar gael; pan welsom ni o, roeddem yn meddwl ei fod yn edrych yn hyfryd. Fe allaf i gael fy nghadair olwyn yn syth i’r tŷ o’r dreif rŵan. Mae’n siŵr bod rhai pobl yn cymryd hynny’n ganiataol, ond, i mi, roedd hynny’n beth newydd ac yn rhywbeth mawr.”
Gan gydweithio â chyflenwr arbenigol lleol, dyluniwyd ystafell ymolchi gyda thoiled a basn ymolchi pwrpasol, y gellir eu symud i fyny ac i lawr, i alluogi Steve i ymgymryd â’i ofal personol ei hun, a hwyluso trosglwyddiadau diogel ac annibyniaeth. Cafwyd datrysiad i gyfyngiadau o ran dyluniad yr eitemau, sef gosod y toiled a’r basn ymolchi yn sownd yn llawr concrit yr ystafell ymolchi er mwyn sicrhau’r uchder isaf ar gyfer gofynion Steve.
Toiled sy’n codi a gostwng
Wrth siarad am yr addasiadau yn ei gartref, dywedodd Steve:
“Mae’r toiled sy’n codi a gostwng yn newid byd i mi. Mae’r offer technolegol hyn yn soffistigedig. Dyna, i mi, ydy’r rhan fwyaf o’m hannibyniaeth, sef y toiled.”
Yn ogystal â thoiled sy’n codi a gostwng, mae yna freichiau pwrpasol yn yr ystafell ymolchi a chawod bwrpasol y gall y teulu cyfan ei defnyddio.
Cafodd y gegin yng nghartref Steve ei hailddatblygu hefyd. Mae’n cynnwys hob a sinc sy’n codi a gostwng, a phopty pwrpasol. Mae tapiau’r sinc wedi eu gosod mewn lle sy’n galluogi Steve i wneud diod iddo’i hun a chyrraedd cyfleusterau i olchi ei ddwylo a golchi llestri – tasg nad oedd Steve yn gallu ei gwneud ynghynt.
Meddai Steve:
“Mae’r sinc yn codi a gostwng, ac mae’r tapiau wedi cael eu haddasu fel fy mod yn gallu eu defnyddio nhw a golchi’r llestri.
Mae’r hob hefyd yn codi a gostwng, ac mae’r rheolyddion o fewn cyrraedd, felly gallaf goginio; ac mae drws y popty yn un ‘llithro a chuddio’, sy’n golygu fy mod yn gallu ei ddefnyddio’n iawn ac yn ddiogel. Rydw i’n gallu mynd at y bwrdd bwyd gyda fy nghadair olwyn hefyd.”
Nid yn unig bod yr eiddo wedi helpu Steve, ond mae wedi dod â’r teulu cyfan at ei gilydd a lleihau dibyniaeth Steve ar eraill ar gyfer tasgau pob dydd.
“Mae’r toiled yn anhygoel – mae’n codi a gostwng a gellir ei osod ar uchder pwrpasol i’r holl deulu ei ddefnyddio.
Gan fod tu mewn yr eiddo wedi ei addasu rŵan, mae popeth o fewn cyrraedd.
Mae’n teimlo fel cartref i mi o’r diwedd bellach.”
Adfer y Gorffennol, Adeiladu'r Dyfodol: Nantclwyd y Dre
Mae gan Nantclwyd y Dre bron i 600 mlynedd o hanes ac mae'n un o'r tai tref ffrâm bren hynaf yng Nghymru.
Mae Rhuthun yn dref sy’n gyforiog o hanes. Llosgwyd hi i’r llawr gan Owain Glyndŵr yn y flwyddyn 1400 ac mae llawer o naws hanesyddol y dref fel rydym ni’n ei hadnabod hi heddiw yn dod o’r bensaernïaeth ffrâm goed a oedd yn gyffredin yn yr ardal yn ystod cyfnod ei hailadeiladu.

Ymysg y strydoedd hyfryd a’r adeiladau hanesyddol mae darn pwysig iawn o dreftadaeth adeiledig Rhuthun, sef Nantclwyd y Dre. Cafodd ei adeiladu yn wreiddiol fel tŷ neuadd i wehydd, felly mae bron i 600 mlynedd o hanes lleol yn perthyn iddo ac mae’n un o’r tai tref ffrâm goed hynaf yng Nghymru sydd ar agor i’r cyhoedd.
Mae bellach yn cael ei reoli gan Wasanaeth Treftadaeth Sir Ddinbych a gall rhai sy’n ymweld â thŷ a gerddi hanesyddol Nantclwyd y Dre ail-fyw ei orffennol difyr drwy ymgolli mewn profiadau sain ac arddangosfeydd a gweld ei du mewn sydd oll yn rhoi cipolwg cyfareddol ar fywydau’r teuluoedd a fu’n byw yno.
Yn 2023, cafwyd cyllid i adfer rhannau o’r safle pan gadarnhaodd Llywodraeth y DU ei bwriad i roi £10.95 miliwn o gyllid grant i 10 o brosiectau cyfalaf sy’n ceisio gwarchod treftadaeth, lles a chymunedau gwledig unigryw Rhuthun.
Cafodd y cyllid, sef y Gronfa Adfywio Leol, ei ddyfarnu'n arbennig ar gyfer y prosiectau llwyddiannus hynny yng Ngorllewin Clwyd ac nid oes modd ei ddefnyddio ar gyfer prosiectau eraill.
Fel un o’r prosiectau llwyddiannus, dyfarnwyd £667,000 i ailddatblygu rhannau o’r tŷ sy’n segur ar hyn o bryd ac sydd angen rhywfaint o waith atgyweirio i warchod y darn pwysig hwn o dreftadaeth leol ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol, creu cyfleoedd newydd ar gyfer yr atyniad i wella ei gynaliadwyedd at y dyfodol ac ychwanegu ambell beth cyffrous ar gyfer profiad yr ymwelwyr.
Dechreuodd y gwaith adeiladu ym mis Hydref, yn canolbwyntio ar roi bywyd newydd i asgell orllewinol segur yr adeilad. Bydd y darn hwn o’r tŷ’n cael ei droi’n llety gwyliau, wedi’i ddylunio a’i ddodrefnu gan gadw at natur hanesyddol yr adeilad, a bydd yn darparu gwell cyfleusterau ar y llawr cyntaf gyda lle penodol ar gyfer y gwirfoddolwyr wythnosol sy’n rhan hollbwysig a gwerthfawr o’r gwaith beunyddiol yn Nantclwyd.


Fodd bynnag, cyn gallu dechrau ar y gwaith, roedd angen rhoi ystyriaeth i un set o drigolion sydd yno ers tro byd. Fe wnaeth Cyngor Sir Ddinbych ymgynghori ag ecolegwyr i sicrhau na fyddai’r datblygiadau sydd ar y gweill yn tarfu ar fan clwydo ystlumod gwarchodedig, sy’n cynnwys cyfran bwysig o boblogaeth Cymru o Ystlumod Lleiaf ac Ystlumod Pedol Lleiaf. Rhoddwyd hyfforddiant arbenigol i’r contractwyr, a gosodwyd lloches ystlumod fawr yn yr ardd, i roi mwy o le i’r creaduriaid bach yma ffynnu.
Bydd y gwelliannau sydd i ddod hefyd yn gwneud ardal y gegin yn fwy addas i arlwyo ar gyfer digwyddiadau, a bydd yr hafdy’n cael ei adfer i’w hen ogoniant i ymwelwyr ei fwynhau yn ystod misoedd yr haf. Bydd hwn yn lle ychwanegol ar gyfer seremonïau sy’n cael eu cynnal yn y tŷ hanesyddol, fel priodasau a seremonïau partneriaeth sifil.
Mae’r prosiect yn cael ei wneud gan B&W Builders & Decorators ynghyd â TACP Architects ac mae disgwyl iddo gael ei gwblhau erbyn mis Ebrill 2026. Mae dull mwy cynaliadwy wedi’i ddefnyddio i wneud y gwaith gwella hefyd, drwy ddefnyddio gwlân i inswleiddio’r adeilad yn hytrach na’r deunydd inswleiddio mwy cyffredin sy’n cael ei wneud o olew, sy’n creu mwy o allyriadau carbon a ddim yn adnewyddadwy.
Dywedodd y Cynghorydd Jason McLellan, yr Arweinydd ac Aelod Arweiniol Twf Economaidd a Threchu Amddifadedd:
“Mae dechrau ar y gwaith gwella yma yn Nantclwyd y Dre’n garreg filltir fawr i ddiogelu dyfodol safle hanesyddol mor amlwg yng nghanol tref Rhuthun.
“Mae Nantclwyd yn atyniad gwych i ymwelwyr ac yn ganolbwynt cymunedol i’n gwirfoddolwyr ymroddgar, ac rydyn ni’n edrych ymlaen at weld yr ardaloedd newydd yn cael eu defnyddio a’u mwynhau gan ymwelwyr.
“Bydd lles yr ystlumod sydd yno’n parhau i fod yn flaenoriaeth wrth wneud y gwaith a byddwn mewn cyswllt cyson gyda’r ecolegwyr trwy gydol y cyfnod.”
Ydych chi erioed wedi ystyried ble mae eich treth cyngor yn mynd?
Mae llawer yn meddwl bod treth cyngor yn talu am bopeth y mae awdurdod lleol yn ei gynnig, fodd bynnag, dim ond 26% o gyfanswm gwariant y Cyngor yw'r arian a gesglir gan drigolion yn flynyddol.
Mae mwyafrif y cyllid (62%) yn dod ar ffurf 'Grant Cymorth Refeniw' gan Lywodraeth Cymru, tra bod y 12% sy'n weddill yn dod o drethi busnes, sef treth eiddo y mae busnesau'n ei dalu i helpu tuag at ariannu gwasanaethau lleol. Gallwch ddysgu mwy am sut mae'r Cyngor yn cael ei ariannu ar ein gwefan.
Felly ble mae’r treth cyngor yn mynd? Rydym wedi cynhyrchu infograffig yn seiliedig ar dreth cyngor eiddo Band D i geisio rhoi esboniad clir o sut mae taliadau treth cyngor yn cael eu defnyddio i ariannu ystod o wasanaethau i drigolion yn y sir. Er bod yr infograffig hwn yn rhoi darlun o sut mae'r arian yn cael ei rannu rhwng gwahanol wasanaethau, mae deall beth mae trigolion yn ei gael am yr arian hwnnw’n bwysig. (Gellir gweld yr infograffig ar ddiwedd yr erthygl.)
Fel y gwelwch, mae mwyafrif gwariant treth cyngor yn mynd tuag at amddiffyn y rhai mwyaf bregus ac agored i niwed yn ein cymdeithas, gyda 66% yn cael ei wario ar ysgolion ac addysg a gofal cymdeithasol i oedolion a phlant.
Gydag Addysg yn cyfrif am 36.7% o’r gwariant, golyga hyn y gall Sir Ddinbych addysgu tua 16,500 o ddisgyblion mewn 44 ysgol gynradd, 2 ysgol pob oed, 2 ysgol arbennig, 6 ysgol uwchradd ac 1 uned cyfeirio disgyblion ar draws y sir, gyda thua 780 o athrawon yn darparu'r addysg.
Yn y maes addysg o hyd, mae cludiant ysgol yn cyfrif am 2.9% ac mae'r Cyngor yn cludo tua 2,871 o ddysgwyr yn ddiogel i ysgolion ledled y sir. Caiff 650 o deithiau bws ysgol a thacsi eu gwneud bob diwrnod ysgol.
Yn y cyfamser, mae gofal cymdeithasol oedolion a phlant yn cyfrif am 29.8% o wariant treth y Cyngor. Yn 2024-2025 cafodd oddeutu 668 aelod o staff dros 25,000 o gysylltiadau gyda'r plant a'r oedolion mwyaf agored i niwed gan ddarparu pecyn o ofal a chymorth lle bo’n briodol sy’n rhoi cyfle i'r trigolion hyn gael dewis, mynegi barn, a chael rheolaeth dros eu bywydau.
Mewn meysydd gwasanaeth eraill, mae 1.9% yn mynd tuag at ddiogelu'r cyhoedd ac iechyd yr amgylchedd ac mae timau'r Cyngor yn archwilio tua 720 o fwytai, caffis a lleoedd tecawê bob blwyddyn i sicrhau eu bod yn ddiogel ar gyfer trigolion Sir Ddinbych.
Mae gwagio biniau ac ailgylchu yn cyfrif am 1.8% o'ch bil treth cyngor, sy'n cyfateb i £32.89 y flwyddyn (yn seiliedig ar eiddo Band D). Mae hynny'n cynnwys casglu tua 73,000 o gynwysyddion o dros 47,000 o gartrefi bob wythnos ledled y sir.
Am 1.8% o'r dreth cyngor rydym yn cynnal 1,419km o ffyrdd (ac eithrio cefnffyrdd), 601 o bontydd priffyrdd a chelfertau, 302 o waliau a 26,000 o gwlïau. Ac am 0.8%, rydym yn cynnal 11,763 o oleuadau stryd a 1,547 o arwyddion a bolardiau wedi'u goleuo ledled y sir.
Hwyrach bod rhai gwasanaethau nad yw trigolion yn ymwybodol eu bod dan reolaeth cyngor, er enghraifft Gwasanaethau Cefn Gwlad a Threftadaeth. Gydag 1.1% o dreth cyngor yn mynd i'r gwasanaeth cefn gwlad, mae'r timau'n rheoli dros 80 o safleoedd a mwy na 1,200 hectar o ardaloedd gwyrdd cyhoeddus ar gyfer hamdden a chadwraeth. Mae'r rhain yn amrywio o Barciau Gwledig Loggerheads a Moel Famau, meithrinfa goed y sir yn Llanelwy, Pwll Brickfield yn y Rhyl, Ffordd Dyserth Prestatyn, Llain Llantysilio yn Nyffryn Dyfrdwy a nifer o fannau cymunedol a mwynder llai ar draws y sir.
Mae’r gwasanaeth treftadaeth yn cyfrif am 0.9% o wariant treth y cyngor, ac am hyn, mae'r gwasanaeth yn cynnal a hyrwyddo hanes unigryw'r sir, gan ofalu am safleoedd hanesyddol pwysig gan gynnwys Carchar Rhuthun, Plas Newydd, Nantclwyd Y Dre, Amgueddfa'r Rhyl (sydd yn y llyfrgell) a storfa gasgliadau fawr. Mae'r gwaith hwn yn sicrhau bod hanes cyfoethog Sir Ddinbych yn parhau i fod yn hygyrch ar gyfer addysg, lles a mwynhad.
Mae cynllunio a datblygu economaidd yn cyfrif am 0.7% o wariant y treth cyngor ac am hynny mae'r Awdurdod Cynllunio Lleol yn prosesu tua 1,000 o geisiadau cynllunio bob blwyddyn ochr yn ochr â 10-20 o apeliadau a 50-100 o ymholiadau cyn-ymgeisio. Rydym hefyd yn ymateb i dros 500 o achosion cydymffurfio cynllunio.
Mae’r llyfrgelloedd yn cyfrif am 0.5% o’r gwariant ac yn 24-25, cynhaliodd y llyfrgelloedd 514 o sesiynau Dechrau Da i bron i 6,500 o blant. Hefyd cafodd 2,869 o lyfrau sain eu benthyg i 1,028 o aelodau drwy Borrowbox (rhan o'r Cynnig Digidol) ac argraffwyd dros 56,000 o dudalennau ar argraffyddion mynediad cyhoeddus.
Nid yw'r holl dreth cyngor a gesglir yn talu am wasanaethau'r cyngor yn unig, mae 2.5% yn mynd tuag at y Gwasanaeth Tân i gyfrannu at ariannu amddiffyniad ac atal tân ledled y sir.
Dywedodd y Cynghorydd Delyth Jones, Aelod Arweiniol dros Gyllid yng Nghyngor Sir Dinbych, “Rwy’n falch o weld yr infograffig yma’n cael ei chynhyrchu a’i rhyddhau. Gobeithio y bydd yn rhoi’r cyd-destun sydd ei angen ar drigolion i ddeall sut mae eu taliadau treth cyngor yn cael eu defnyddio i gefnogi’r amrywiaeth o wasanaethau a ddarperir gan y Cyngor.
“Mewn hinsawdd ariannol sy’n parhau i fod yn heriol barhaus, mae’n bwysig bod yn agored a thryloyw ynglŷn â’r costau a’r pwysau. Mae hefyd yn bwysig pwysleisio bod llawer o agweddau’r gwariant, yn hollol briodol, wedi’u hanelu at y gofyniad cyfreithiol i ddarparu Gofal Cymdeithasol i Oedolion, Gwasanaethau Plant, ac Addysg ac ati. Dyma’r meysydd sy’n cefnogi’r rhai mwyaf agored i niwed yn ein cymdeithas.”

Taith Josh
Wedi i’w berthynas chwalu fe aeth Josh, sy’n 34 oed, i chwilio am gymorth gan dîm digartrefedd y Cyngor blwyddyn dwethaf. Ym mis Chwefror 2025, rhoddwyd Josh mewn llety dros dro a chafodd ymarferydd cefnogi atal digartrefedd ei ddynodi ar ei gyfer.
Josh
“Roeddwn yn ddigartref ddechrau’r flwyddyn dwythaf. Roeddwn wedi bod yn ddigartref o’r blaen a chefais fy rhoi mewn llety dros dro yn flaenorol, ond nid oeddwn yn y meddylfryd iawn yn flaenorol i geisio datrys fy sefyllfa yn ehangach.
Dim ond am gyfnod byr yr oeddwn i yno’r tro hwn. Roeddwn yn gofyn i bawb, yn ceisio dod o hyd i fy fflat fy hun. Yn y diwedd mi ddes o hyd i un a symud allan o’r llety dros dro yn weddol gyflym.”
Fis yn ddiweddarach roedd Josh yn rhentu llety yn breifat er mwyn byw ynddo ac roedd yn awyddus i ysgrifennu’r bennod yn ei stori.
“Tra roeddwn yn y llety dros dro, fe soniodd fy ymarferydd cefnogi atal digartrefedd wrtha i am gyrsiau Intuitive Thinking Skills.
Roeddwn ychydig yn amheus am wneud y cyrsiau i ddechrau, ond doeddwn i ddim yn sylweddoli tan i fi fynd arnynt nad oedd gen i mewn gwirionedd ddim byd i’w golli a phopeth i’w ennill o roi cyfle i’r cyrsiau.
Fe ddechreuais y cyrsiau ym mis Ebrill a mis Mawrth o 2025. Fe wnes i’r cwrs sgiliau ar gyfer bywyd gyntaf ac fe wnes i fwynhau yn fawr a dysgu llawer ohono.
Mae’n eich dysgu chi sut i ymdrin â’ch meddylfryd eich hun a sut rydych chi’n meddwl am broblemau. Roeddwn i’n arfer cael trafferth mawr gyda fy hyder ac yn amau fy hun drwy’r amser.
Gofynnwyd i mi ar ddechrau’r cwrs beth fyddwn i’n hoffi ei wella, ac felly fe nodais waith gyda fy hyder.”
Aeth Josh wedyn ymlaen i gymryd y cwrs gwybodaeth, cyngor ac arweiniad, gan ddysgu llawer mwy.
“Fe es ymlaen i wneud y cwrs gwybodaeth, cyngor ac arweiniad, a ddysgodd fwy o agweddau technegol i mi. Fe fyddwn yn cael fy rhoi yn esgidiau pobl eraill ac fe ddysgais sut i helpu’r rhai hynny a allai fod yn fwy diamddiffyn.
Fe ddysgais sut i helpu eraill a allai fod yn wynebu amgylchiadau fel digartrefedd neu efallai yn cael trafferth gyda chamddefnyddio sylweddau.
Erbyn dechrau’r haf, cafodd Josh gynnig lleoliad fel llysgennad gyda’r tîm Intuitive Thinking gyda’r gobaith y byddai’r cynllun wedyn yn arwain at swydd barhaol o fewn y tîm ei hun.
“Roeddwn wir yn llawn cyffro gan mai hwnnw oedd y lleoliad roeddwn i ei eisiau fwyaf o’r rhai a gafodd eu cynnig i mi. Fe ddysgais i roi areithiau a gweinyddu hyfforddiant drwy gysgodi aelodau o’r tîm. Fe helpodd hynny fy hyder gymaint, sefyll i fyny a siarad o flaen pobl. Roeddwn yn ofnus iawn ar y dechrau, ond fe ddaeth yn haws ac yn haws dros amser.
Roeddwn rhyw ddeufis i mewn yn fy lleoliad gyda’r tîm pan ges gynnig swydd yn y sector ynni ac roeddwn yn teimlo na allwn wrthod y swydd.
Roedd y sgiliau roeddwn wedi eu dysgu yn ystod y cyrsiau roeddwn wedi eu cymryd, a fy lleoliad wedi rhoi gymaint o hyder i mi yn fy rôl newydd. Mae’r swydd hon mor wahanol i’r hyn rydw i wedi ei wneud o’r blaen, ac mae’r sgiliau newydd hyn wedi rhoi’r hyder i mi i fynd a rhoi cynnig ar rywbeth newydd. Dyma beth rydw i wedi elwa fwyaf ohono.
Roeddwn wedi arfer parhau i wneud y pethau yr oeddwn yn gyfforddus â nhw cyn i mi wneud y cyrsiau hyn. Roeddwn yn gwneud yr hyn yr oeddwn i wastad wedi ei wneud, ond yn y pen draw roeddwn yn cael yr un canlyniadau. Roeddwn yn teimlo fel mod i wedi treulio blynyddoedd yn llonydd i ddweud y gwir.
Ers i mi fynd ar y cyrsiau hyn dydw i erioed wedi teimlo cystal yn fy mywyd. Mae’n swnio’n wallgof i ddweud y gall cwrs newid hynny, ond fe ddysgais pam rwy’n meddwl am bethau a sut i fynd i’r afael â’r meddyliau hynny.”
Mae Josh wedi dewis ffyrdd mwy cadarnhaol o dreulio’r amser.
“Rydw i wedi gwneud dewisiadau iachach yn fy mywyd nawr, roeddwn yn ei chael yn anodd gyda diflastod pan ddes i’n sobr tua phedair blynedd yn ôl, roeddwn i angen elfennau eraill.
Fe ddechreuais i chwarae golff a mynd i’r gampfa. Rydw i nawr yn aelod o Glwb Golff Y Rhyl.”
Mae Josh nawr wedi graddio o’r cyrsiau Intuitive Thinking gyda nifer o dystysgrifau, ac mae’n mwynhau ei rôl newydd yn y sector ynni.
“Dwi’n credu y byddai’r cyrsiau hyn o fudd i bawb; does dim rhaid i chi fod mewn sefyllfa wael i fynd arnynt. Wnewch chi ddim colli dim o ddysgu o’r cwrs hwn, cyn belled â’ch bod yn buddsoddi ynddo rydych yn mynd i elwa ohono.
Mae pobl wedi dweud eu bod yn gallu gweld newid yn fy hyder. O lle roeddwn i fis Chwefror i lle rydw i nawr, mae’n teimlo fel dau unigolyn gwahanol. Roeddwn i’n teimlo ar goll a doedd gen i ddim gobaith i ddweud y gwir. Fe ddysgodd fi i feddwl yn wahanol a meddwl yn rhesymegol am sefyllfaoedd. Mae wedi fy helpu i gael y ffocws a’r cymhelliant i gael yr hyn rydw i ei eisiau.
Roedd fel effaith pelen eira, cyn gynted ag y penderfynais i ddechrau helpu fy hun, fe ddaeth pethau’n well yn raddol.”
Ydych chi wedi cwrdd â'n Tîm Dechrau Da ni?

Maen nhw'n cynnal sesiynau wythnosol rhigwm dwyieithog sydd am ddim i fabanod a phlant bach ym mhob un o'n llyfrgelloedd. Nid yw byth yn rhy gynnar i ddechrau rhannu llyfrau a rhigwm gyda'ch babi ac fe welwch chi ddetholiad gwych o lyfrau i bob oed yn ein llyfrgelloedd.
Mae ein llyfrgelloedd yn rhad ac am ddim i ymuno, mae llyfrau am ddim i'w benthyca ac nid oes unrhyw ffioedd hwyr!
Mae'r amser rhigwm Dechrau Da yn ffordd wych o feithrin eich hyder wrth rannu llyfrau a rhigymau gyda rhai bach, a hefyd yn ffordd wych o gwrdd â rhieni newydd eraill.
Archebwch eich lle amser rhigwm am ddim yma.
CIPOLWG
Cwrs SKITTLES yr Haf yn helpu pobl ifanc i ddatblygu eu sgiliau
Cymerodd grŵp o 10 o bobl ifanc o gefndiroedd amrywiol ledled Sir Ddinbych ran mewn cwrs datblygiad personol SKITTLES yr Haf, a ddarparwyd gan Wasanaeth Ieuenctid Sir Ddinbych.
Roedd y cwrs yn llawn hwyl a gweithgareddau, gan roi cyfle i’r bobl ifanc ddatblygu sgiliau newydd, ennill cymwysterau a rhoi cynnig ar brofiadau newydd.

Fel rhan o’r cwrs, enillodd y 10 person ifanc gymwysterau mewn Hylendid Bwyd, Cymorth Cyntaf a chwrs Agored Phoenix. Cafodd y cwrs ei ddarparu mewn partneriaeth â Swyddogion Cymorth Cymunedol yr Heddlu yng Ngogledd Cymru, Gwasanaeth Tân ac Achub Gogledd Cymru, Ambiwlans Sant Ioan a Sir Ddinbych yn Gweithio.
Cymerodd y bobl ifanc ran mewn arhosiad preswyl ym Mryn Tysilio yn Llangollen, yn ogystal â chwblhau prosiect gardd gymunedol yng Ngorsaf VIBE yn y Rhyl. Bydd y gymuned ehangach yn gallu mwynhau a chael budd o’r lle cymunedol.
Mae’r cwrs wedi helpu pob un o’r bobl ifanc i fagu hyder, datblygu eu sgiliau a chael profiad gwerthfawr i’w helpu gyda chyfleoedd cyflogaeth neu goleg yn y dyfodol.
Gall pobl ifanc rhwng 16 a 25 oed sydd â diddordeb mewn cymryd rhan mewn cyrsiau yn y dyfodol gysylltu â James Salisbury drwy james.salisbury@sirddinbych.gov.uk.
Sut ydych chi'n cofio'r Frenhines Elizabeth?
Gwahoddir pobl ledled y DU, y Gymanwlad a thu hwnt i fapio eu hatgofion o'r frenhines a deyrnasodd hiraf ar Brydain.

Rhannwch eich atgofion amdani a dod yn rhan o archif hanes byw. Cyflwynwch eich rhai chi yn www.queenelizabeth.com/cy

Credydau'r holl luniau: PA Images
Mae Sialens Cyfrolau’n Canu yn taro’r nodiadau iawn yr haf hwn
Mae Llyfrgelloedd Sir Ddinbych yn dathlu'r ymateb gwych i Her Ddarllen yr Haf eleni, ‘Cyfrolau’n Canu’, gyda phlant a theuluoedd ledled y sir yn profi eu bod yn sêr darllen go iawn.
Mae staff y llyfrgelloedd wedi mwynhau gweld darllenwyr ifanc yn cymryd rhan yn y sialens, yn benthyca llyfrau, yn darganfod straeon newydd ac yn mwynhau amrywiaeth o weithgareddau cyffrous ar thema cerddoriaeth drwy gydol yr haf.
Hyd yn hyn, mae'r cyfranogwyr wedi mwynhau sesiynau crefft creadigol, gweithdai bît-bocsio a dolennu llais gyda Mr Phormula, ymweliad gan y Welsh Whisperer yn siarad am ei lyfr am beiriannau fferm, a Diesel and Me, y sioe un dyn newydd gan yr awdur lleol Oliver Sykes.

Y Welsh Whisperer yn Llyfrgell Dinbych

Crefftau yn Llyfrgell Llanelwy

Mr Phormula efo Ffrindiau Llyfrgell Rhuddlan
Mae digon o amser o hyd i blant a theuluoedd gymryd rhan yn yr hwyl.
Dywedodd Deborah Owen, Prif Lyfrgellydd y Cyngor Sir:
"Mae wedi bod yn wych gweld cymaint o blant a theuluoedd yn cymryd rhan yn Sialens Ddarllen yr Haf eleni. Mae ein llyfrgelloedd wedi bod yn llawn bywyd a gweithgarwch, ac mae'n braf gweld pobl ifanc yn datblygu cariad at ddarllen wrth gymryd rhan mewn amrywiaeth o ddigwyddiadau creadigol a diddorol. Byddwn yn annog unrhyw un nad ydynt wedi cofrestru eto i ymweld â'u llyfrgell leol a chymryd rhan cyn i'r her ddod i ben."
Mae Sialens Ddarllen Cyfrolau’n Canu yn rhedeg tan ddiwedd mis Medi. Gall plant sy'n cwblhau'r sialens gasglu eu medal o hyd, felly peidiwch â cholli'r cyfle i orffen eich antur ddarllen a dathlu eich cyflawniad.
I gael rhagor o wybodaeth neu i gofrestru, ewch i'ch llyfrgell leol.
Buchod wedi dychwelyd i Foel Famau

Mae’r gweithwyr cadwraeth cynefinoedd gorau yn y busnes yn ôl ar frig brysuraf y Bryniau Clwyd.
Nid oes gan y gwartheg gwych yma gradd Gwyddoniaeth Amgylcheddol ond yr hyn sydd ar goll o ran addysg maen nhw’n wneud iawn amdano gyda brwdfrydedd bywiog amdan gadwraeth ein cynefin rhostir.
Mae’r buchod yma yn rhan o’r gwaith partneriaeth rhwng Cyfoeth Naturiol Cymru a’r Dirwedd Genedlaethol, yn defnyddio dulliau traddodiadol i reoli’r dirwedd rydym yn gofalu amdano.
I ddarllen fwy am y prosiect, cliciwch y ddolen isod:
https://www.clwydianrangeanddeevalleyaonb.org.uk/cy/buchod-wedi-dychwelyd-i-foel-famau/
Galw ar drigolion Sir Ddinbych helpu dod o hyd i gyn-filwyr sydd â hawl i gyfiawnder
Mae Cyngor Sir Ddinbych yn cefnogi ymgyrch #BattleForLostVeterans2026 sy’n cael ei redeg gan Ymladd gyda Balchder (Fighting with Pride) ac yn annog trigolion lleol, grwpiau cyn-filwyr a sefydliadau cymunedol i helpu i gyrraedd pobl gafodd eu heffeithio gan y gwaharddiad hanesyddol ar bersonél LGBTQ+ oedd yn gwasanaethu'n agored yn y Lluoedd Arfog cyn 2000.
Cafodd miloedd eu diswyddo, eu rhyddhau neu eu gorfodi i guddio eu hunaniaeth yn ystod eu gyrfaoedd milwrol. Erbyn hyn, gall cyn-filwyr cymwys fod â hawl i iawndal ariannol o hyd at £70,000, yn ogystal â mesurau adferol eraill.
Er bod llawer o gyn-filwyr eisoes wedi dod ymlaen, mae Ymladd Gyda Balchder yn amcangyfrif bod tua 1,000 o gyn-filwyr cymwys yn dal i fod yn anymwybodol o'r cynllun, neu heb wneud cais amdano eto. Y dyddiad cau ar gyfer ceisiadau yw 12 Rhagfyr 2026.
Mae'r cyngor yn annog unrhyw un allai fod yn gymwys, neu sy'n adnabod rhywun a allai gael ei effeithio, i rannu gwybodaeth am yr ymgyrch a helpu i sicrhau bod cyn-filwyr yn derbyn y gydnabyddiaeth a'r gefnogaeth y maent yn ei haeddu.
Dywedodd y Cynghorydd Julie Matthews, Dirprwy Arweinydd y cyngor, a Chefnogwr y Lluoedd Arfog dros Sir Ddinbych, "Mae cyn-filwyr wedi aberthu’n sylweddol wrth wasanaethu eu gwlad ac mae'n bwysig bod y rhai a wynebodd driniaeth annheg oherwydd eu cyfeiriadedd rhywiol neu eu hunaniaeth yn cael y gefnogaeth a'r gydnabyddiaeth y maent yn ei haeddu.
"Rydym yn annog trigolion, grwpiau cymunedol a sefydliadau cyn-filwyr ledled Sir Ddinbych i helpu i ledaenu ymwybyddiaeth o'r ymgyrch hon. Drwy rannu'r wybodaeth, gallwn helpu i sicrhau bod unrhyw un a allai fod yn gymwys i gael iawndal yn ymwybodol o'r gefnogaeth sydd ar gael iddynt cyn y dyddiad cau."
Efallai nad yw rhai unigolion bellach yn uniaethu fel LGBTQ+, efallai nad ydynt yn ystyried eu hunain yn rhan o'r gymuned cyn-filwyr, neu efallai y byddant yn ei chael hi'n anodd ailymweld â'u profiadau. Felly mae ymwybyddiaeth gymunedol yn hanfodol wrth helpu i gyrraedd y rhai allai fod yn gymwys am iawndal.
Am ragor o wybodaeth a chefnogaeth, ewch i dudalen we iawndal Ymladd Gyda Balchder - https://www.fightingwithpride.org.uk/reparations/
Neu, i wneud cais ewch i www.gov.uk/lgbt-veterans
Mae dros 1,100 o blant eisoes yn mwynhau Sialens Ddarllen yr Haf yn Llyfrgelloedd Sir Ddinbych!
Mae dros 1,100 o blant eisoes wedi cofrestru ar gyfer Sialens Ddarllen yr Haf eleni yn Llyfrgelloedd Sir Ddinbych – ac mae digon o amser o hyd i ymuno â'r hwyl!
Ydych chi'n chwilio am weithgareddau am ddim i ddiddanu'r plant dros wyliau'r haf? Yn gweld eisiau ffrindiau a chyd-ddisgyblion? Mae gan eich llyfrgell leol bopeth sydd ei angen arnoch.
Mae cofrestru ar gyfer Sialens Ddarllen yr Haf yn gwbl RHAD AC AM DDIM, ac mae'n ffordd wych o annog plant i barhau i ddarllen drwy gydol gwyliau'r haf. Cofrestrwch a dewch i'r llyfrgell dair gwaith i fenthyg a dychwelyd llyfrau er mwyn ennill medal a thystysgrif. Mae'r Sialens yn rhedeg tan ddiwedd mis Medi, felly mae digon o amser o hyd i gymryd rhan.
Yn ogystal â'r Sialens Ddarllen, mae llyfrgelloedd ledled Sir Ddinbych yn cynnal amrywiaeth o ddigwyddiadau am ddim i gadw plant yn brysur ac yn cael hwyl drwy gydol y gwyliau.
Peidiwch â cholli'r cyfle i gwrdd â'r awdur lleol, sydd wedi ennill gwobrau, Oliver Sykes, a fydd yn ymweld â llyfrgelloedd y Rhyl, Prestatyn a Llanelwy gyda'i sioe un dyn newydd sbon, Diesel and Me. Yn seiliedig ar ei blentyndod ei hun, mae'r sioe'n ddathliad doniol, bywiog a chynnes o gymuned a'r teulu rydym yn ei greu o'n cwmpas, ac mae'n addas ar gyfer plant pump oed a throsodd a'r oedolion sy'n dod gyda nhw.

Bydd plant sy'n cofrestru ar gyfer Her Ddarllen yr Haf hefyd yn cael eu cynnwys mewn tyniad gwobr i ennill £50 o docynnau sinema, drwy garedigrwydd Cyngor Llyfrau Cymru.
Thema Sialens Ddarllen yr Haf 2026 yw ‘Cyfrolau’n Canu’, a gyflwynir gan The Reading Agency mewn partneriaeth â llyfrgelloedd cyhoeddus ac gyda chefnogaeth Universal Music Group UK. Mae'r thema'n annog plant i archwilio'r cysylltiad rhwng straeon a chaneuon, gan ddarganfod sut y gall darllen a cherddoriaeth ysbrydoli dychymyg a chreadigrwydd.
I ddod o hyd i'ch llyfrgell agosaf a gweld beth sy'n digwydd yr haf hwn, ewch i'n gwefan.
Cadeirydd y Cyngor yn ymweld â Llyfrgell Rhuthun
Ymwelodd Cadeirydd Cyngor Sir Ddinbych, y Cynghorydd Bobby Feeley, â Llyfrgell Rhuthun yn ddiweddar i ddysgu mwy am yr ystod eang o wasanaethau, gweithgareddau a chymorth sydd ar gael i drigolion lleol.
Helen White, Heidi McDougall, Cyng. Bobby Feeley, Vanessa Hill
Ymunodd y Prif Weithredwr, Helen White, Pennaeth Tai a Chymunedau, Heidi McDougall, y Prif Lyfrgellydd, Debbie Owen, a Rheolwr Llyfrgell Rhuthun, Vanessa Hill, â'r Cynghorydd Feeley yn ystod yr ymweliad.
Cafodd y Cynghorydd Feeley gyfle i gwrdd â staff y llyfrgell a gweld drosti ei hun sut mae'r llyfrgell wedi datblygu i fod yn llawer mwy na lle i fenthyg llyfrau. Yn ogystal â'i chasgliad helaeth o lyfrau, mae'r llyfrgell yn cynnig mynediad am ddim at dechnoleg a chymorth digidol, clybiau swyddi, sesiynau Dechrau Da ac Amser Rhigwm i blant ifanc a theuluoedd, grwpiau crefft a darllen, yn ogystal â darparu lle croesawgar lle gall pobl gael mynediad at gyngor a chymorth gan amrywiaeth o wasanaethau.
Gyda Her Ddarllen yr Haf – Cyfrolau’n Canu yn cael ei chynnal ar hyn o bryd mewn llyfrgelloedd ledled Sir Ddinbych, roedd yr ymweliad hefyd yn tynnu sylw at y rôl bwysig sydd gan lyfrgelloedd wrth annog plant i ddatblygu cariad gydol oes at ddarllen. Mae'r Her yn cynnig amrywiaeth o weithgareddau hwyliog ac am ddim drwy gydol gwyliau'r haf, gan helpu plant i barhau i ddarllen wrth fwynhau llyfrau, cerddoriaeth a chreadigrwydd.
Un o uchafbwyntiau'r ymweliad oedd gweld gwasanaeth Cyngor ar Bopeth Sir Ddinbych sydd wedi'i leoli yn y llyfrgell, lle mae cynghorwyr cyfeillgar a gwybodus wrth law i helpu pobl gydag ystod eang o broblemau, boed yn fawr neu'n fach.
Aeth y grŵp hefyd i archwilio archif y llyfrgell yn yr islawr, sy'n gartref i gasgliad gwerthfawr o gyhoeddiadau hanesyddol sy'n adrodd hanes cyfoethog Rhuthun a'i phobl.
Daeth yr ymweliad â llawer o atgofion yn ôl i'r Cynghorydd Feeley hefyd. Cofiodd ymweld â'r adeilad am y tro cyntaf yn 1986 fel Cynghorydd newydd ar Gyngor Dosbarth Glyndŵr, pan oedd yr adeilad yn Siambr y Cyngor, cyn iddo gael ei drawsnewid yn y llyfrgell boblogaidd sydd wedi gwasanaethu'r gymuned ers dechrau'r 1990au.
Dywedodd y Cynghorydd Bobby Feeley:
"Roedd hi'n bleser mawr ymweld â Llyfrgell Rhuthun a gweld yr amrywiaeth anhygoel o wasanaethau sydd ar gael yno. Mae llyfrgelloedd heddiw yn llawer mwy na mannau i fenthyg llyfrau – maen nhw'n ganolfannau cymunedol croesawgar lle gall pobl o bob oed ddysgu, cwrdd ag eraill, cael cymorth a chymryd rhan mewn gweithgareddau.
"Roedd yn hyfryd gweld Her Ddarllen yr Haf ar waith, yn ysbrydoli plant a theuluoedd i fwynhau darllen gyda'i gilydd dros wyliau'r haf. Roedd hefyd yn arbennig iawn cael ailymweld ag adeilad sydd â chymaint o atgofion personol i mi a gweld sut mae wedi esblygu i fod yn adnodd mor bwysig i'r gymuned. Hoffwn ddiolch i'r staff am y croeso cynnes ac am bopeth maen nhw'n ei wneud i gefnogi trigolion bob dydd."
I ddod o hyd i leoliad eich llyfrgell agosaf, ewch i'n gwefan.
Planhigfa’n meithrin gwely newydd i gefnogi blodau gwyllt
Mae gwely newydd yn llawn cefnogaeth i flodau gwyllt lleol yn dod yn ei flaen yn ein Planhigfa Goed yn Llanelwy.

Mae gwely newydd yn llawn cefnogaeth i flodau gwyllt lleol yn dod yn ei flaen yn ein Planhigfa Goed yn Llanelwy.
Diolch i gymuned o wirfoddolwyr y Blanhigfa Goed, mae lle newydd wedi'i greu y tu allan i'r twneli tyfu i helpu gyda gwaith coed brodorol y safle.
Mae gwirfoddolwyr wedi plannu planhigion dros ben sydd wedi'u tyfu o hadau a gasglwyd ar hyd a lled Sir Ddinbych mewn gwely newydd ei baratoi.
Unwaith y bydd y planhigion yn hadu, bydd yr hadau'n cael eu casglu a'u storio'n briodol yn barod i'w plannu'r tymor canlynol.

Dywedodd Keegan Blazey, Swyddog yn y Blanhigfa Goed: “Mae gennym gymuned wych o wirfoddolwyr yma yn y blanhigfa goed, mae’n wych eu helpu i ddysgu sgiliau newydd ac rydym hefyd yn dysgu drwyddyn nhw diolch i’r profiadau bywyd gwahanol maen nhw’n eu cynnig bob wythnos.
“Bu Francesca, un o’n myfyrwyr sy’n gwirfoddoli, yn ymdrechu’n galed i helpu i greu’r gwely hwn a fydd yn rhoi ffynhonnell hadau wych i ni ar y safle i’n helpu i barhau i ddiogelu a meithrin ein natur leol yn y dyfodol.”
Awydd dod yn Lysgennad Twristiaeth Sir Ddinbych?
Mae’r cynllun Llysgennad Twristiaeth Sir Ddinbych, yn gwrs hyfforddiant ar-lein am ddim i wella eich gwybodaeth am y sector twristiaeth yn Sir Ddinbych.
Mae 14 modiwl i ddewis ohonynt ar amrywiaeth o themâu gan gynnwys cerdded, becio. bwyd, celfyddydau, arfordir, hanes a thwristiaeth gynaliadwy.
Gwyliwch ein ffilm fer sy’n sôn am y cwrs.
Ewch i www.llysgennad.cymru a chychwyn arni heddiw.
Cofrestru Llety Ymwelwyr yng Nghymru
Deddf newydd i gofrestru llety ymwelwyr yng Nghymru: Cyhoeddi gweminarau i helpu darparwyr i baratoi
Bydd gofyn i unrhyw un sy'n derbyn archebion ar gyfer llety dros nos yng Nghymru — o westeion achlysurol i weithredwyr gwestai mawr — gofrestru eu llety gydag Awdurdod Cyllid Cymru (ACC) pan fydd y gofrestr yn lansio'r hydref hwn.
Mae deddfwriaeth Llywodraeth Cymru yn golygu y bydd angen i bob darparwr sy'n cynnig llety i ymwelwyr, boed yn ystafell sbâr sengl, bwthyn gwyliau, gwely a brecwast, neu westy gwasanaeth llawn, gwblhau proses gofrestru ffurfiol. Mae'r gofyniad yn berthnasol p'un a yw gwesteion yn aros am un noson neu sawl wythnos.
Bydd y cynllun cofrestru llety ymwelwyr newydd yn lansio yn hydref 2026. Cyn hyn, mae'r ACC yn annog gwesteiwyr a busnesau i gofrestru am ddiweddariadau fel y gallant dderbyn nodyn atgoffa, canllawiau, a'r wybodaeth ddiweddaraf wrth i'r dyddiad cofrestru agosáu. Mae’r broses gofrestru’n rhad ac am ddim ac mae’n orfodol i bob darparwr llety gofrestru hyd yn oed os na chaiff yr Ardoll Ymwelwyr ei chyflwyno yn y pen draw yn y sir. Gallai gall darparwyr sy'n methu â chofrestru wynebu cosbau.
Gweminarau i Gefnogi Gwesteiwyr a Llwyfannau Archebu
Er mwyn helpu i baratoi'r sector, mae Awdurdod Cyllid Cymru yn cynnig cyfres o weminarau am ddim wedi'u hanelu at ddarparwyr llety ymwelwyr, llwyfannau archebu a chyrff twristiaeth. Bydd y sesiynau hyn yn darparu diweddariadau diweddaraf ar y gofynion cofrestru newydd a chanllawiau clir, ymarferol ar sut y gall darparwyr llety gydymffurfio. Bydd hefyd sesiwn holi ac ateb gydag arbenigwyr ACC.
Dyddiadau'r Gweminarau
Sesiynau Saesneg:
- Dydd Mawrth 24 Mawrth 2026, 11am–12pm
- Dydd Mawrth 24 Mawrth 2026, 6pm–7pm
Sesiwn Cymraeg:
- Dydd Iau 26 Mawrth 2026, 11am–12pm
Sut i Gofrestru ar gyfer Gweminar
Gallwch gofrestru ar gyfer gweminar ar y ddolen ganlynol - https://www.llyw.cymru/awdurdod-cyllid-cymru/hyfforddiant-digwyddiadau
Am ragor o wybodaeth ac i gofrestru ar gyfer hysbysiadau am y cynllun cofrestru newydd, ewch i https://registervisitoraccommodation.service.gov.wales/email-signup
Darganfod Sir Ddinbych...
Eisiau darganfod mwy o Sir Ddinbych?
Eisiau darganfod mwy o Sir Ddinbych?
Beth am gael ysbrydoliaeth o'n mapiau cerdded a beicio am syniadau newydd o leoedd i ymweld â nhw.
Am fwy o ysbrydoliaeth ar weithgareddau yn Sir Ddinbych a'r cyffiniau ewch i - https://www.northeastwales.wales/cy/


Newidiadau i brawf traffig Prestatyn
O ddydd Sadwrn 15 Awst, mae trefniant newydd yn cael ei gyflwyno.

Caiff trefniant newydd ei gyflwyno i brawf traffig Prestatyn fel rhan o ymdrechion parhaus y cyngor i wella llif y traffig a lleihau tagfeydd yng nghanol y dref.
O ddydd Sadwrn 15 Awst, bydd cerbydau yn gallu troi i'r dde o'r B5120 Ffordd Pendyffryn, Prestatyn (wrth deithio o gyfeiriad yr orsaf fysiau/Lidl) i lawr Ffordd y Bont tuag at y gylchfan fach, er mwyn cyrraedd busnesau ar waelod y Stryd Fawr a Pharc Manwerthu Parc Prestatyn.
Bwriad y drofa ychwanegol i’r dde yw lleihau nifer y cerbydau sy'n teithio drwy Barc Manwerthu Parc Prestatyn i gyrraedd busnesau ar ben isaf y Stryd Fawr. Drwy ddarparu llwybr mwy uniongyrchol i yrwyr, mae'r cyngor yn gobeithio gallu lleddfu'r pwysau ar ffyrdd lleol a gwella mynediad i drigolion, ymwelwyr a busnesau.
Awgrymodd gwaith modelu traffig blaenorol ar gyfer yr ardal na fyddai troi i'r dde yn y lleoliad yma yn bosib oherwydd lled y ffordd a chyfyngiadau cysylltiedig y briffordd. Fodd bynnag, yn dilyn gwaith manwl ac adolygiad o'r gofod sydd ar gael ar y ffyrdd, nodwyd datrysiad sy'n caniatáu i'r drofa i’r dde ddigwydd yn ddiogel.
Anogir modurwyr i gymryd gofal ychwanegol wrth deithio drwy'r ardal wrth i ddefnyddwyr y ffyrdd ymgyfarwyddo â'r trefniant newydd. Bydd arwyddion priodol mewn lle i gyfeirio gyrwyr.
Bydd y cyngor yn monitro symudiadau traffig a lefelau tagfeydd yn ystod y cyfnod prawf er mwyn asesu effeithiolrwydd y newidiadau a phenderfynu unrhyw welliannau yn y dyfodol a allai fod eu hangen.
Cymorth ariannol tuag at gost gwisg ysgol a phrydau ysgol am ddim
Mae cymorth ariannol ar gael tuag at gost gwisg ysgol a phrydau ysgol am ddim.
Mae rhagor o wybodaeth ynghylch a ydych chi'n gymwys ar gael ar y poster isod.
I wneud cais ewch i www.sirddinbych.gov.uk/budd-daliadau neu sganiwch y cod QR.

Uchafbwyntiau'r Cynllun Corfforaethol: Ebrill 2025 i Mawrth 2026: Tai o ansawdd sy'n bodloni anghenion pobl
Bob blwyddyn, rydym yn adolygu perfformiad y Cyngor ar gyflawni'r Cynllun Corfforaethol 2022 i 2027: Y Sir Ddinbych a Garem. Mae ein Cynllun Corfforaethol yn nodi'r hyn yr ydym am ei gyflawni ar gyfer pobl a chymunedau Sir Ddinbych dros y 5 mlynedd nesaf. Mae'r Cynllun yn cynnwys chwe thema.

Uchafbwyntiau'r Cynllun Corfforaethol: Ebrill 2025 i Mawrth 2026: Sir Ddinbych ffyniannus
Bob blwyddyn, rydym yn adolygu perfformiad y Cyngor ar gyflawni'r Cynllun Corfforaethol 2022 i 2027: Y Sir Ddinbych a Garem. Mae ein Cynllun Corfforaethol yn nodi'r hyn yr ydym am ei gyflawni ar gyfer pobl a chymunedau Sir Ddinbych dros y 5 mlynedd nesaf. Mae'r Cynllun yn cynnwys chwe thema.

Uchafbwyntiau'r Cynllun Corfforaethol: Ebrill 2025 i Mawrth 2026: Sir Ddinbych iachach, hapusach a gofalgar
Bob blwyddyn, rydym yn adolygu perfformiad y Cyngor ar gyflawni'r Cynllun Corfforaethol 2022 i 2027: Y Sir Ddinbych a Garem. Mae ein Cynllun Corfforaethol yn nodi'r hyn yr ydym am ei gyflawni ar gyfer pobl a chymunedau Sir Ddinbych dros y 5 mlynedd nesaf. Mae'r Cynllun yn cynnwys chwe thema.

Uchafbwyntiau'r Cynllun Corfforaethol: Ebrill 2025 i Mawrth 2026: Sir Ddinbych wyrddach
Bob blwyddyn, rydym yn adolygu perfformiad y Cyngor ar gyflawni'r Cynllun Corfforaethol 2022 i 2027: Y Sir Ddinbych a Garem. Mae ein Cynllun Corfforaethol yn nodi'r hyn yr ydym am ei gyflawni ar gyfer pobl a chymunedau Sir Ddinbych dros y 5 mlynedd nesaf. Mae'r Cynllun yn cynnwys chwe thema.

Uchafbwyntiau'r Cynllun Corfforaethol: Ebrill 2025 i Mawrth 2026: Sir Ddinbych yn dysgu ac yn tyfu
Bob blwyddyn, rydym yn adolygu perfformiad y Cyngor ar gyflawni'r Cynllun Corfforaethol 2022 i 2027: Y Sir Ddinbych a Garem. Mae ein Cynllun Corfforaethol yn nodi'r hyn yr ydym am ei gyflawni ar gyfer pobl a chymunedau Sir Ddinbych dros y 5 mlynedd nesaf. Mae'r Cynllun yn cynnwys chwe thema.

Uchafbwyntiau'r Cynllun Corfforaethol: Ebrill 2025 i Mawrth 2026: Cyngor sy'n cael ei gynnal yn dda ac sy'n uchel ei berfformiad
Bob blwyddyn, rydym yn adolygu perfformiad y Cyngor ar gyflawni'r Cynllun Corfforaethol 2022 i 2027: Y Sir Ddinbych a Garem. Mae ein Cynllun Corfforaethol yn nodi'r hyn yr ydym am ei gyflawni ar gyfer pobl a chymunedau Sir Ddinbych dros y 5 mlynedd nesaf. Mae'r Cynllun yn cynnwys chwe thema.

2026 Dyddiadau ar gyfer gwiriad pwysau carafanau am ddim a chyngor ar ddiogelwch

Mae Safonau Masnach Sir Ddinbych a Chonwy yn cynnig sesiynau pwyso a chyngor am ddim ar gyfer carafanau a faniau gwersylla.
Gall preswylwyr sy’n mynd ar wyliau mewn carafán neu fan wersylla wneud yn siŵr nad ydynt yn gorlwytho eu carafán a rhoi eu hunain mewn perygl.
Mae’r sesiynau pwyso a chyngor am ddim ar gyfer carafanau ar gael i drigolion Sir Ddinbych a Chonwy, ac i’r rheini mewn ardaloedd awdurdodau lleol eraill os gallant deithio i’r lleoliad.
Sesiwn gyngor yw hwn, ac ni chymerir unrhyw gamau os canfyddir gorlwytho neu faterion eraill, ond byddwn yn gweithio gyda chi i leihau'r llwyth. Bydd swyddogion y cyngor yng nghwmni swyddog o adran Diogelwch Cymunedol Heddlu Gogledd Cymru a fydd yn rhoi cyngor diogelwch ymarferol i gadw'ch car a'ch carafan yn ddiogel.
Bydd y gwiriadau pwysau rhad ac am ddim yn cael eu cynnal ar y bont bwyso ar yr A525 rhwng Rhuddlan a Llanelwy ar y dyddiadau a’r amseroedd canlynol:
- Dydd Gwener 17/07 – 10am-3pm
- Dydd Gwener 28/08 – 10am-3pm
Nid oes angen apwyntiad ar gyfer y sesiynau yma ac mae croeso i breswylwyr fynychu unrhyw un o’r sesiynau a restrir a darganfod a ydynt o fewn y pwysau cyfreithlon ar gyfer eu cerbydau.
Gellir dod o hyd i'r bont bwyso ar ffordd yr A525 rhwng Rhuddlan a Llanelwy, tua thri chwarter milltir o Ruddlan, a leolir yn y gilfan, bydd arwyddion yn nodi bod y bont bwyso ar waith.
Os oes gennych unrhyw gwestiynau am yr uchod, cysylltwch ag adran Safonau Masnach Sir Ddinbych ar tradingstandards@denbighshire.gov.uk ewch i'w tudalen Facebook, yn yr un modd cysylltwch â Safonau Masnach Conwy ar trading.standards@conwy.gov.uk
Annog trigolion ac ymwelwyr i leihau'r risg o danau gwyllt yng nghefn gwlad
Mae ymwelwyr â chefn gwlad Sir Ddinbych yn cael eu hannog i ymddwyn yn gyfrifol yr haf hwn er mwyn helpu i leihau'r risg o danau gwyllt.
Mae Cyngor Sir Ddinbych a Thirwedd Cenedlaethol Bryniau Clwyd a Dyffryn Dyfrdwy yn rhannu’r cyngor hwn yn dilyn tywydd poeth a sych ac achosion diweddar o danau gwyllt ar draws Gogledd Cymru.
Mae Ceidwaid Cefn Gwlad yn barod i ymateb i adroddiadau am danau gwyllt, a gofynnir i ymwelwyr ddilyn cyngor ar atal tanau mewn gwarchodfeydd natur, parciau gwledig ac ardaloedd cyhoeddus agored eraill:
- Peidiwch â chynnau tanau na barbeciw; dewch â phicnic yn lle
- Diffoddwch sigaréts yn llwyr
- Os gwelwch dân gwyllt neu os ydych yn arogli mwg trwm, ewch i le diogel ar unwaith.
- Ffoniwch 999 a gofynnwch am y gwasanaeth tân. Byddwch yn barod i roi lleoliad manwl gywir neu nodwedd amlwg yn yr ardal.
Anogir ymwelwyr hefyd i ddefnyddio safleoedd gwersylla sefydledig sydd â chyfleusterau, er mwyn helpu i leihau'r pwysau ar y timau sy'n monitro safleoedd poblogaidd cefn gwlad.

Dywedodd y Cynghorydd Alan James, yr Aelod Arweiniol dros Ddatblygu Lleol a Chynllunio yng Nghyngor Sir Ddinbych: "Gyda'r tywydd sych hirfaith, rydym yn arbennig o bryderus ynghylch y risgiau o danau gwyllt sy'n gysylltiedig â gwersylla mewn ardaloedd anghysbell.
"Gall tanau mewn glaswellt, rhedyn a grug ledaenu'n gyflym mewn amodau sych a gwyntog. Os gwelwch yn dda, ceisiwch osgoi tanau agored a diffodd deunyddiau ysmygu yn llwyr."
"Rydym yn annog pobl i ddefnyddio safleoedd gwersylla swyddogol a dilyn rheolau'r safle. Bydd ymddwyn yn synhwyrol yn ystod y tywydd poeth hwn yn helpu i gadw ymwelwyr yn ddiogel, cefnogi ein timau a lleihau'r pwysau ar adnoddau.
Ychwanegodd, "Mae'n arbennig o bwysig ein bod oll yn dilyn y canllawiau hyn o ystyried y pwysau presennol ar Wasanaeth Tân ac Achub Gogledd Cymru, sy'n delio â thanau gwyllt ar draws y rhanbarth ar hyn o bryd."